119. Komt, kindertjes! Komt hier, wilt doctor Steven kijken, | Met zijn knecht Spring in 't Veld.
20 houtsneden met kader, gesigneerd Numan, 5 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Komt, kindertjes! komt hier, wilt doctor Steven kijken, Met zijn knecht Spring in 't Veld, gij zaagt nooit zijns gelijken Voorstellingen over het leven van de kwakzalver dr. Steeven en zijn knecht Spring in 't Veld. Onder elke afbeelding een tweeregelig vers.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 83
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.93 Spring in 't veld
112. Fortunatus beurze en zyn wensch-hoedje
16 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 土 64 x 59mm. Nederlandstalige onderschriften.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, groen en witblauw Periode 1840 - 1870
Glénisson & Van Genechten Antoine Van Genechten
Spiegelbeeldige kopie van prent nr. 24 van Glénisson en Zoon.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.26 Fortunatus
1392. De belofte van Cambronne - 392. La promesse de Cambronne
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen, waarvan rijen 1, 2 en 4 omkaderde afbeeldingen bevat. Cambronne, een generaal van Napoleon I, dronk erg veel en werd daarvoor berispt. In dronken toestand geeft hij zijn overste een slag en de krijgsraad beslistte dat hij hiervoor ter dood moest worden veroordeeld. De kolonel wist de uitvoering ervan uit te stellen en kreeg zelfs genade. In 1815 volgt hij Napoleon, die van het eiland Elba ontsnapt was, naar Parijs. Zijn vroegere kolonel nodigt hem uit voor een diner en brengt een met stof bedekte fles wijn aan tafel. De generaal weigert dit ten stelligste en wees hem op zijn belofte aan de kolonel van 22 jaar geleden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1392 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 392 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1392
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 392
Afbeelding 5: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Afbeelding 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
[Marcel Jaspar (Luik, 7 mei 1886 – Luik, 14 december 1952)]
Aparte Nederlandstalige en Franstalige prent
12 houtblokken met dubbel kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 75 x 90 mm. Nederlandstalige onderschriften. Diverse beroepen: de beeldhouwer — de schilder — de graveur — de papiermaker — de plaatdrukker — de boekdrukker — de goudsmit — de horlogiemaker — de geweermaker — de tingieter — de koperslager — de koekbakker
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen (andere sjablonen) Periode 1856 - 1900
Fraaie houtsneden, waarschijnlijk gegraveerd door J. Plugger, circa 1800. Getrouwe replica's uit de reeks ambachten van Luyken. Zie hiervoor "Spiegel van het menselyk bedryf, vertoonende Honderd verscheiden Ambachten, konstig afgebeeld, en met Godlyke spreuken en stichtelyke verzen verrykt; door Jan en Kasper Luiken. Te Amsteldam, By Jan Roman de Jonge, 1749". De beeldhouwer: pag. 173 De schilder: pag. 169 De graveur: De papiermaker: pag. 121 De plaatdrukker: pag. 125 De boekdrukker: pag. 123 (niet identiek) De goudsmit: pag. 159 De horlogiemaker: pag.131 De geweermaker: pag. 67 De tingieter: pag.53 De koperslager: pag. 59 De koekbakker:
Glénisson & Van Genechten Glénisson en Zoon
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 55
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen
140. -, Het schooluur is voorbij; nu mag men zich vermaken...
Oblong vel, zonder titel. 4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 118 x 178 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Kindertaferelen: de schommel, het blindenmannetje, de ingespannen geit, twee kinderen die een geit melken. Goede Nederlandse gravure uit het einde van de 18e eeuw. We reproduceren de verzen van de laatste houtsnede, waar een klein meisje bezig is een geit te melken terwijl haar kleine broertje het dier met beide handen bij de achterhand vastgrijpt en zo verhindert te bewegen.. Zie hoe deez kindertjes elkander hulpe geven, Wen Kaat de geit hier melkt, houdt Jan haar zorglijk vast; Mijn knaapjes, wilt ook staag zoo helpend, vreedzaam leven : Dat is het dat aan alle vrome kindren past.
Prent 1: met onderschrift "G. en V.G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1833 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
3e houtblok gesigneerd "LIESHOUD". Op jongere versies van deze prent (zie prent 2) is het signatuur van de graveur weggehaald.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 53
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen
27. Het Groot vermaak der kinders - Le grand divertissement des enfans
12 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, 70 à 75 x 60 à 65 mm. Tweetalige onderschriften. Kinderspelen: De tol. 一 De schommel. 一Hoepelen.一 Schoentje-lap.一 Zwemmen.一 Haasje jagen一 Stokpaardje spelen. 一 Blindemannetje 一 De vlieger. 一 Schaatsen.一 Loop op het hoofd.一 De stelten.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery anv P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 4: zonder adres, gemerkt "B". Spellingsaanpassing t.o.v. prenten 1 - 3. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1860
Prent 5: onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
4e blok gesigneerd A.C. (Alexander Cranendoncq)
Brief aan burgemeester i.v.m. deponering: 07/02/1821
afbeelding van drie schapen zitten en staand tegen een hek
Prent 1: met adres: "lith. Glénisson & Van Genechten, Turnhout", ingekleurd
Oblong vel. 8 houtblokken met kader, 2 rijen van 4 blokken. Nederlandstalige onderschriften. Twee van de houtsneden, die Sint-Gregorius de Grote en Sint-Laurentius voorstellen, behoren niet tot dezelfde serie als de andere, die verschillende, naïeve en interessante religieuze onderwerpen voorstellen. De kleinste van deze zes houtsneden is gesigneerd A.C. (A. Cranendoncq). Het eerste houtblok draagt foutief het onderschrift "Heilige Augustinus". Slechts twee pausen zijn afgebeeld met duiven, de heiligen Gregorius de Grote en Gregorius VII. Bij Gregorius de Grote is de duif, net als in deze afbeelding, met open vleugels afgebeeld; in de laatste wordt deze op de schouder van de heilige geplaatst. Bovendien is Sint-Augustinus nooit paus geweest en draagt ​​de afgebeelde heilige de tiara.
Prent 1: zonder adres. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 2: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres. Tekst bijschriften bij de houtsneden is herzet in ander lettertype. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Diverse blokken van deze prent publiceerde Brepols eerder in zijn uitgave "Godvruchtige Leidsman, aanwyzende den weg ten hemel door oefeningen, gebeden en de kleine getyden van de heilige Maagd Maria", P.J. Brepols, 1828. blok 2: blz. 419 blok 3: blz. 428 blok 4: blz. 435 blok 7: blz. 158 blok 8: blz. 442
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.2 Gebeden en Godvruchtige oefeningen 1.3.2.8 Heiligen Augustinus, Laurentius, Dood, Oordeel, Hel, Hemel
Voorstelling van twee honden op zoek naar prooi.
18. De zorg eener moeder – Le soin d’une mère
Moeder, zittend op een bank, met voor haar een kinderwagen met kind dat brood krijgt van moeder.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Zeeuwse Bibliotheek Middelburg en Stadsarchief Turnhout
270. De drie verwenschte prinsen – Les trois princes maudits
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een prins geeft teveel geld uit en moet gaan jagen om in zijn onderhoud te voorzien. Een betoverde beer wil de dochter van de prins als vrouw, een arend wil de tweede dochter en een draak zijn jongste dochter. Beer, arend en draak worden korte tijd mens, komen de dochters halen en laten geld achter. De jongste zoon gaat degene die de dieren heeft betoverd bevechten, en hij weet hem te doden, zodat de betovering van zijn zwagers wordt opgeheven. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 1: met onderschrift “TURNHOUT. - BREPOLS & DIERCKX ZOON.”
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent. Op de achterzijde (niet afgebeeld) staat de tekst voor prent nr. 273, Premier voyage...
Prent 4: Ontwerptekening met Nederlandstalige tekst. In blauw potlood vermelding "Gemaakt door Mortiers op 15.12.09"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met naam en adres van tekenaar + datum 2 - 1 - 09
Brepols & Dierckx Zoon N.V. Brepols – Etablissements Brepols
- Potloodtekening, bovenaan in blauw potlood de tekst “gemaakt door Mortiers op 15.12.1909”, achteraan in potlood datum 02.07.1909 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.10.1919 (blauw). Nrs. 267 – 268 – 269 – 270 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.10.1922 (zwart), 21.10.1922 (rood), 21.10.1922 (geel), 23.10.1922 (vleeskleur) en 27.10.1922 (blauw). Nrs. 268 – 269 – 270 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
271. De vos en de ooievaar – Le renard et la cicogne
Prent met 10 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Het verhaal van mijnheer de vos die mevrouw de ooievaar een plat bord soep voorzet, en de ooievaar die hem dat betaald zet met het serveren van haar spijs in een lange smalle fles. Met twee of drieregelige rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 2: met onderschrift “Naamlooze Vennootschap Brepols, Turnhout.”
Prent 3: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 271
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.02.1915 (geel, losgesneden), 09.02.1915 (blauw, losgesneden) en 10.02.1915 (vleeskleur). Nrs. 271 – 274 – 282 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.10.1922 (zwart), 21.10.1922 (rood), 21.10.1922 (geel), 23.10.1922 (vleeskleur) en 27.10.1922 (blauw). Nrs. 268 – 269 – 270 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.03.1925 (zwart) en 20.03.1925 (geel). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1929 (zwart). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van deze prent terug te vinden in boek 1 fabel 18), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
272. De hond van den armen bedelaar – Le chien du pauvre
Prent met 10 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Een verhaal over een arme oude man, die als enige vriend een hond heeft. Wanneer een rijke man de hond wil kopen, weigert de grijsaard dat. Met tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 2: met onderschrift “Turnhout. Etablissements Brepols S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 272. Eveneens vermelding "Mr. Becker" en onleesbare datum
Prent 4: Ontwerptekening met Franstalige onderschriften
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 110
Prent 6: Met waterverf ingekleurde en uitgewerkte originele tekening.
Prent 7: proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst van de oorspronkelijk uitgewerkte ontwerptekening.
Prent 8: proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst van de herwerkte en in productie genomen tekening.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.12.1915 (zwart) en 21.12.1915 (vleeskleur, losgesneden). Nrs. 251 – 253 – 272 – 273 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.09.1922 (zwart), 07.09.1922 (geel), 11.09.1922 (rood), 14.09.1922 (vleeskleur) en 18.09.1922 (blauw). Nrs. 272 – 273 – 274 – 275 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
273. Eerste zeereis van Frans Lodewijk – Premier voyage sur mer de François Louis
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Frans Lodewijk besluit op jonge leeftijd zeeman te worden, neemt afscheid van zijn vrienden, monstert zich aan op een zeilschip, maakt een zeeslag mee waarin hij zich moedig betoont en tot scheepsluitenant wordt benoemd. Met anderen wordt hij uitgezonden om een vreemd land te verkennen. Zij ontdekken een goudmijn en keren enkele jaren met veel schatten terug, waarna een hartelijk weerzien met Lodewijks vader volgt. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: Ontwerptekening met Nederlandstalige onderschriften
Prent 4: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 106. Verder de vermelding "Teks[t] (franschen) met tekst van "les 3 princes maudits" naar zetters gegaan.
Prent 5: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 7: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 273
274. Het betooverd paleis – Le palais habité par les diables
Prent bestaande uit 3 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een soldaat brengt een nacht door in een betoverd kasteel. Een stel duivels wil kaart met hem spelen. De soldaat wint al hun geld en weet de duivels in een zak op te sluiten. Ze smeken om hun vrijheid en vluchten naar de hel. Een van de duivels moet beloven de soldaat altijd te helpen. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 2: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 274. Verder vermelding van "Mr. Becker op 23 - 3 - 10" en "Guani [?] id Voyage les matelots"
Prent 4: Ontwerptekening met Franstalige onderschriften.
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 108
Prent 6: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Handgeschreven Nederlandse tekst met onderschrift “Mr. Becker op 23.03.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.05.1910 (blauw, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.02.1915 (?) (vleeskleur). Nrs. 271 – 274 – 282 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.09.1922 (zwart), 07.09.1922 (geel), 11.09.1922 (rood), 14.09.1922 (vleeskleur) en 18.09.1922 (blauw). Nrs. 272 – 273 – 274 – 275 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.05.1925 (zwart, losgesneden)
275. De eikel en de pompoen – Le gland et la citrouille
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 10 omkaderde afbeeldingen. Een boer denkt dat God zich heeft vergist: een pompoen groeit aan een dunne steel en een eikel aan een krachtige boom. Hij zou dat andersom hebben gedaan. Maar als hij onder een boom ligt te slapen valt er een eikel op zijn hoofd. Dan beseft hij dat God het goed heeft gedaan, want als dat een pompoen was geweest was hij er niet goed af gekomen. Bevat rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 2: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 275. Tevens vermelding "Mr. Becker 8.4.10"
Prent 5: Ontwerptekening met Franstalige onderschriften
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. In blauw potlood vermelding "De eikel en de Pompoen - Becker 16.4.10" en "fr. 15.- Becker"
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst onderschrift “Mr. Becker op 08.04.1910” - Proefdruk zwart zonder tekst op datum 16.04.1910 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.09.1922 (zwart), 07.09.1922 (geel), 11.09.1922 (rood), 14.09.1922 (vleeskleur) en 18.09.1922 (blauw). Nrs. 272 – 273 – 274 – 275 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.05.1925 (geel) en 18.05.1925 (vleeskleur). Nrs. 275 – 279 – 286 – 288 – 297 – 298 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 9 fabel 4), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
276. De wolf en de magere hond – Le loup et le chien maigre
Prent met 4 x 3 of 2 omkaderde afbeeldingen. De prent geeft een fabel weer over een wolf die een hond wil opeten, maar de hond laat gaan als deze beweert dat hij na een bruiloftsmaal vetter zal zijn. Wanneer de wolf weer eens naar de hond gaat kijken, haalt deze er een grotere hond bij, en de wolf gaat er vandoor. Met tweeregelige onderschriften in Nederlands en rijmend Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 276
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop stempel met naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 143
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.09.1922 (zwart), 25.09.1922 (geel), 26.09.1922 (rood), 29.09.1922 (vleeskleur) en 03.10.1922 (blauw). Nrs. 276 – 277 – 279 – 280 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 07.10.1925 (zwart), 09.10.1925 (geel) en 26.10.1925 (blauw), allen losgesneden exemplaren
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 9 fabel 10), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
277. De twee reizigers – Les deux voyageurs
Prent bestaande uit 4 x 2 omkaderde afbeeldingen. Twee vrienden gaan naar de stad. Een van hen vindt een beurs met geld, en houdt die voor zichzelf. Dan worden ze overvallen door rovers en moet de beurs afgegeven worden. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 277. Verder vermelding "Mr. Becker 8 - 4 - 10"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 118
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met onderschrift “Mr. Becker, 08.04.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.09.1922 (zwart), 25.09.1922 (geel), 26.09.1922 (rood), 29.09.1922 (vleeskleur) en 03.10.1922 (blauw). Nrs. 276 – 277 – 279 – 280
278. De kat, de wezel en het konijn – Le chat, la belette et le petit lapin
Prent bestaande uit 4 rijen van 3 afbeeldingen. De wezel neemt beslag van het paleis van het konijn tijdens diens afwezigheid. Vrouw spitsneus geeft aan dat je niet zomaar iets jouw eigendom mag noemen. Een kat, die een heilig leven leidt, moet hierover een oordeel vellen. De kat verscheurt zowel de wezel als het konijn, waarna de boodschap volgt dat de machtigen der aarde steeds de kleinen zullen bedwingen en overmeesteren.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, TURNHOUT.”
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 278
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 126
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.06.1911 (geel, losgesneden), 23.06.1911 (vleeskleur) en 07.07.1911 (blauw, losgesneden). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.08.1912 (geel, losgesneden), 26.08.1912 (blauw) en 28.12.1912 (rood, losgesneden). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.10.1925 (vleeskleur, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.01.1927 (zwart), 28.01.1927 (geel), 07.02.1927 (vleeskleur), 21.02.1927 (rood) en 29.03.1927 (blauw). Nrs. 278 – 293 – 296 – 301 – 302 – 305
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 7 fabel 16), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
279. De raaf en de vos – Le corbeau et le renard
Prent bestaande uit 4 rijen afbeeldingen in vrije vormgeving. Fabel over de vos die de raaf zo weet te vleien dat deze een kaas uit zijn bek laat vallen, waarna de vos ermee vandoor gaat. Bevat tweeregelige rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 279
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 124
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.06.1911 (vleeskleur). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.08.1912 (blauw). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.09.1922 (zwart), 25.09.1922 (geel), 26.09.1922 (rood), 29.09.1922 (vleeskleur) en 03.10.1922 (blauw). Nrs. 276 – 277 – 279 – 280 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.05.1925 (geel) en 18.05.1925 (vleeskleur). Nrs. 275 – 279 – 286 – 288 – 297 – 298 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 2), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
280. Het paard en de wolf – Le cheval et le loup
Prent bestaande uit 4 rijen afbeeldingen in vrije vormgeving. Een aangeklede wolf wil een eveneens aangekleed paard te pakken krijgen om op te eten. De wolf doet zich voor als dokter, maar het paard heeft hem door en geeft hem een trap. Bevat rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 280
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met stempel waarop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 141
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.06.1911 (vleeskleur). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.08.1912 (blauw). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.09.1922 (zwart), 25.09.1922 (geel), 26.09.1922 (rood), 29.09.1922 (vleeskleur) en 03.10.1922 (blauw). Nrs. 276 – 277 – 279 – 280 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 5 fabel 8), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
281. De ezel en de hond – L’Ane et le chien
Prent bestaande uit 3 x 3 afbeeldingen. Prent handelt over het thema dat men elkaar moet helpen op deze wereld. Een ezel houdt zich niet aan deze leefregel. Beladen met korven gaat hij op pad met zijn meester en diens hond. De meester valt in slaap onder een boom en de ezel gaat grazen. De hond verzoekt de ezel te bukken zodat hij uit diens korf kan eten. De ezel weigert dit en raadt de hond aan te wachten tot de meester wakker wordt. Dan komt er een oude hongerige wolf langs die de ezel wil opvreten. De hond raadt de ezel aan te wachten tot de meester wakker wordt. De wolf bijt de ezel de strot door. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: Ontwerptekening met Franstalige onderschriften
Prent 4: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 107
Prent 5: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.06.1911 (vleeskleur). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.08.1912 (blauw). Nrs. 278 – 279 – 280 – 281 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.11.1922 (zwart), 04.11.1922 (rood), 06.11.1922 (geel), en 15.11.1922 (blauw). Nrs. 281 – 282 – 283 – 284 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 8 fabel 17), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
282. Een gelukkige visscher – Le pêcheur chançard
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 10 omkaderde afbeeldingen. Visser Piet heeft een goede dag, hij vangt een paling en twee konijnen en plakt ze met een bol pek vast. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 1: met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.”
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.” (andere inkleuring)
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.” (andere inkleuring)
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 282. Verder vermelding van "Mr. Becker op 17 . 6. 10"
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met stempel waarop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 146
- Handgeschreven Franstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 09.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.02.1915 (?) (vleeskleur). Nrs. 271 – 274 – 282 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.11.1922 (zwart), 04.11.1922 (rood), 06.11.1922 (geel), en 15.11.1922 (blauw). Nrs. 281 – 282 – 283 – 284 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
283. Eene gedaanteverandering – Une métamorphose
Prent bestaande uit 4 x 2 omkaderde afbeeldingen. Een ontdekkingsreiziger gaat met zijn hond op verkenning uit. Beiden vallen in slaap en een enorme slang slokt de slapende hond op. De reiziger wordt wakker en ziet de riem van de hond nog uit de bek van de slang steken. Hij sleurt de slang naar zijn kamp, en ontdekt dan dat de slang een krokodil is geworden: de poten van de hond steken door diens vel. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 283. Tevens vermelding van "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 119
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.11.1922 (zwart), 04.11.1922 (rood), 06.11.1922 (geel), en 15.11.1922 (blauw). Nrs. 281 – 282 – 283 – 284 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum xx.xx.1934 (blauw). Nrs. 275 – 279 – 280 – 281 – 282 - 283
284. Hondenwraak – La revanche d’un chien
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 10 omkaderde afbeeldingen. Een burgerman gaat wandelen met zijn hond. Hij laat zijn hond tabak snuiven, waardoor deze moet niezen. De hond neemt wraak door de hoed van zijn baas onder de poot van de stoel van de slapende man te zetten, waardoor de hoed wordt vernield. Bevat een- of tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 284. Verder vermelding van "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop stempel waarop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 178
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.06.1921 (zwart), 14.06.1921 (geel) en 16.06.1921 (rood). Nrs. 236 – 248 – 249 – 284 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.11.1922 (zwart), 04.11.1922 (rood), 06.11.1922 (geel), en 15.11.1922 (blauw). Nrs. 281 – 282 – 283 – 284 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.06.1925 (zwart). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.11.1925 (vleeskleur). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285
Prent bestaande uit 6 omkaderde afbeeldingen, 4 maal in blokken van 4 afbeeldingen en 2 maal in blokken van 4 afbeeldingen. De wijze waarop de afbeeldingen zijn samengesteld geven de kamers en daaronder de kelders van twee rijke mannen weer. Een van de mannen is zo gierig dat hij hout voor de kachel uit de kelder van zijn buurman steelt. Hij stookt zijn kachel zo hoog, dat die ontploft. Het gevolg: hij wordt invalide. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 285. Verder vermelding van "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 4: Ontwerptekening met Nederlandstalige onderschriften
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 167
Prent 6: Uitgewerkte tekening zonder inkleuring. In rood potlood vermelding "in onze collectie"
Prent 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Positie van de afbeeldingen fotografisch gewijzigd.
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.04.1926 (vleeskleur). Nrs. 280 – 281 – 282 – 283 – 284 – 285
293. Woorden zijn geen oorden – Trop parler nuit
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een verhaal over een jager die opschept over eerdere heldhaftige jachtavonturen in andere landen: hoe hij leeuw, olifant, krokodil, neushoorn, tijger en beer doodschoot. Maar als er (misschien) een everzwijn in de buurt is, klimt hij van angst in een boom. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 293. Met vermelding "Aan Becker 14.6.10"
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 176
Prent 7: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.11.1912 (geel), 31.11.1912 (vleeskleur), 27.11.1912 (blauw) en 30.11.1912 (rood). Nrs. 293 – 294 – 295 – 296 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.02.1913 (reclame op achterzijde). Nrs. 293 – 294 – 295 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.01.1927 (zwart), 28.01.1927 (geel), 07.02.1927 (vleeskleur), 21.02.1927 (rood) en 29.03.1927 (blauw). Nrs. 278 – 293 – 296 – 301 – 302 – 305
294. Waarachtige geschiedenis van Padmanaba – Histoire authentique de Padmanaba
Prent bestaande uit 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Padmanaba lijkt nooit tevreden en doet steeds tegendraads. Hij plant bloemen in omgekeerde bloempotten, laat zich op school opsluiten, geeft geen antwoorden bij een examen,… Vele jaren passeren op deze wijze, maar uiteindelijk keert hij ten goede en besluit een ernstig leven te beginnen, en trachtte nog zoveel mogelijk van zijn verloren tijd in te halen.
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 294. Met vermelding "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 116
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.11.1912 (geel), 31.11.1912 (vleeskleur), 27.11.1912 (blauw) en 30.11.1912 (rood). Nrs. 293 – 294 – 295 – 296 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.02.1913 (reclame op achterzijde). Nrs. 293 – 294 – 295 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.06.1921 (zwart), 23.06.1921 (geel), 24.06.1921 (rood), en 30.06.1921 (blauw). Nrs. 286 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.06.1925 (zwart). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.11.1925 (vleeskleur). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.04.1927 (geel), 06.05.1927 (vleeskleur), 18.05.1927 (rood) en 30.05.1927 (blauw). Nrs. 249 – 287 – 289 – 294 – 295 – 306
295. De reiziger en de reus – Le voyageur et le géant
Prent bestaande uit 6 afbeeldingen met 3 inzetten. Een rijk man, die veel reisde, kwam op zekere dag op het grondgebied van een reus, die iedere voorbijganger doodde. De reus wilde de reiziger het hoofd afslaan, maar deze krijgt een jaar uitstel om van zijn vrouw en kinderen afscheid te nemen. Als hij een jaar later naar de reus gaat, wordt hij gered door een oude man met een hinde. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 295. Met vermelding van "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 114
- Handgeschreven Franstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.11.1912 (geel), 31.11.1912 (vleeskleur), 27.11.1912 (blauw) en 30.11.1912 (rood). Nrs. 293 – 294 – 295 – 296 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.02.1913 (reclame op achterzijde). Nrs. 293 – 294 – 295 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.06.1921 (zwart), 23.06.1921 (geel), 24.06.1921 (rood), en 30.06.1921 (blauw). Nrs. 286 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.06.1925 (zwart). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.11.1925 (vleeskleur). Nrs. 249 – 284 – 287 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.04.1927 (geel), 06.05.1927 (vleeskleur), 18.05.1927 (rood) en 30.05.1927 (blauw). Nrs. 249 – 287 – 289 – 294 – 295 – 306
296. De wolf en de hond – Le loup et le chien
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een verhaal over een hongerige wolf die een weldoorvoede hond ontmoet. De wolf vraagt de hond hoe het komt dat hij er zo goed uitziet. De hond antwoordt dat omdat hij bedelaars verjaagt, zijn baas hem goed verzorgt. De wolf wil ook wel zo'n leven maar als hij ziet dat de hond een halsband draagt en soms vastgeketend wordt, besluit hij dat deze prijs te hoog is en kiest hij voor de vrijheid. Bevat twee- tot drieregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 1: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 296. Met vermelding van "Aan Becker op 14.6.10"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop stempel met naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 192
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Aan Becker op 14.06.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.11.1912 (geel), 31.11.1912 (vleeskleur), 27.11.1912 (blauw) en 30.11.1912 (rood). Nrs. 293 – 294 – 295 – 296 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.01.1927 (zwart), 28.01.1927 (geel), 07.02.1927 (vleeskleur), 21.02.1927 (rood) en 29.03.1927 (blauw). Nrs. 278 – 293 – 296 – 301 – 302 – 305
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 5), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
298. De wolf en het lam – Le loup et l’agneau
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 10 omkaderde afbeeldingen. Een wolf beschuldigt een lam onterecht van vervuilen van het water in de rivier. Naar tegenargumenten luistert de wolf niet, hij pakt het lam en vreet het op. Bevat rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 2: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT” (andere inkleuring)
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 298. Verder vermelding in potlood "Gemaakt door Mr. Becker op 29.4.10"
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 194
Prent 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Verder in potllod "De wolf en het lam - Becker 29.4.10 - 15.00 frs."
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Gemaakt door Mr. Becker op 29.04.1910” - Drukproef zwart zonder tekst met vermelding “Becker 29.04.1910, 15.00 fr.” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.10.1913 (geel). Nrs. 298 – 299 – 300 – 301 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.05.1925 (geel) en 18.05.1925 (vleeskleur). Nrs. 275 – 279 – 286 – 288 – 297 – 298
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 10), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
300. Grootvaders geschenk – Le cadeau de Grand-Père
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 10 omkaderde afbeeldingen. Het is Sinterklaas en Frans zet zijn schoen. Het mooiste geschenk is een trommel, maar opa wordt er haast doof van. Daarom geeft opa hem nieuw speelgoed; een tafelbalspel waarbij een bal aan een elastiek door een opening moet worden geworpen. Bevat twee- of drieregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 1: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 300.
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop stempel met naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 171 en "afgewerkte"
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.10.1913 (geel). Nrs. 298 – 299 – 300 – 301
Prent bestaande uit 10 omkaderde afbeeldingen. Jupiter roept alle mensen die iets te klagen hem op om zich bij hem te vervoegen. Hij vraagt hen of ze dan liever een beer of een olifant zouden zijn. Uiteindelijk blijkt iederen tevreden met zijn lot. 'Den tweeteschzak: de tesch, die wij van achter dragen, is de onze; die van vóór heeft 's naasten fouten in'. Bevat onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 301
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 180
- Handgekleurd vel voor kleurbepaling op datum 04.10.1913 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.10.1913 (geel). Nrs. 298 – 299 – 300 – 301 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.01.1927 (zwart), 28.01.1927 (geel), 07.02.1927 (vleeskleur), 21.02.1927 (rood) en 29.03.1927 (blauw). Nrs. 278 – 293 – 296 – 301 – 302 – 305
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 7), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
302. De kat en de vos – Le chat et le renard
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. De kat en de vos hebben onenigheid over wie van hen het slimst is. Een bende jagershonden verslindt de vos die ellendig moet sterven. Bevat rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 302.
Prent 6: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 160
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 9 fabel 14), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
303. De steedsche raten de veldrat – Le rat de ville et le rat de champs
Prent bestaande uit 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een stadsrat nodigt veldrat uit voor een maaltijd. Deze is zeer rijkelijk maar moet in angst worden genuttigd. Daarom vertrekt de veldrat en nodigt de stadsrat uit om bij hem in vrede en rust te komen eten.
Prent 1: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 2: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent
Prent 4: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 170
- Handgekleurd vel voor kleurbepaling op datum 09.01.1914 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.01.1914 (geel), 22.01.1914 (blauw en 26.01.1914 (vleeskleur), allen losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.07.1925 (zwart). Nrs. 260 – 261 – 303 – 304
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 9), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Het beeldverhaal gaat over een jager die in de morgen op pad gaat en in een boom klimt om konijnen te schieten. Met tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans, waarin een vergelijking tussen het lot van de konijnen en dat van de mensen wordt gemaakt.
Afbeelding 2: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 304
Prent 4: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 164
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.07.1925 (zwart). Nrs. 260 – 261 – 303 – 304
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 10 fabel 15), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
305. De vledermuis en de twee fretten – La chauve-souris et les deux belettes
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Het beeldverhaal gaat over een vleermuis die twee maal in een frettenhol terecht komt. Ze weet zich te redden door de ene keer te beweren dat ze een vogel is, en de andere keer dat ze een muis is. Moraal: 'Wie ruste wil in huis moet somtijds doen gelijk de vledermuis'. Met twee- of drieregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Afbeelding 2: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 305
Prent 4: achterzijde van ontwerptekening met hierop naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 110
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 2 fabel 5), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
1342. De valsstrik van Klaas - 342. Le piège de Nicolas
Prent met 5 afbeeldingen in een vrije typografie. Bij de Slag om Ieper konden de Belgen een groepje van 5 Duitsers maar niet te pakken krijgen. Klaas had het idee hen met een varken te kunnen vangen dat ze ’s nachts op het veld vastmaakten aan een paal. De Duitsers trachten het dier te lokken waarbij een granaat dat aan het varken vasthing ontplofte en de Duitsers zo doodde.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1342 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 342 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Getypte en geschreven Franstalige tekst voor prent 342
Amédée Lynen (Sint-Joost-ten-Node, 30 juni 1852 – Brussel, december 1938)
1343. Oorlogtaktiek - 343. Le stratagème de guerre
Prent met 7 scénes in een vrije typografie. Herr von Bissing wilde de Koning van België, Albert 1, dood. Zijn verkenners zegden hem dat de koning der Belgen nooit bang was en zelfs zijn troepen aanvoerde. Von Bissing beval zijn troepen Albert 1 dood of levend aan hem te leveren. Een slimme belgische soldaat had een pop gemaakt als was het Albert 1 die met zijn verrekijker over het slagveld keek. De Duitsers naderen, en de piot laat de pop bewegen waarbij de Duitsers van schrik op de grond vallen. Zonder één schot kon de Belg de Duitsers boeien en gevangen wegvoeren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1343 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 343 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Getypte en geschreven Franstalige tekst voor prent 343. Op het geschreven bevind zich een stempel "USINE B Reçu le 8/3/19"
- Geschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B, reçu 08.03.1919”
1344. Jan Piet, de liefdadige jonge boer - 344. Jean-Pierre, le petit paysan charitable
Prent met 8 scénes in een vrije typografie. Jan-Piet was een erg vrijgevige jongen die op zekere dag een vrouw zag wiens huis door de Duitsers was platgebrand en haar man door hen gedood werd. Hij nam de arme vrouw mee naar huis om onderdak en eten te geven, en besloot wraak te nemen op de Duitsers die zovbeel kwaad hadden gedaan. Bij het afgebrande huis gekomen waren de Duitsers hun zakken nog aan het vullen met het geld dat ze tussen het puin vonden, en Jan nam een paal en duwde een nog rechtstaand stukje gevel omver waardoor de Duitsers onder de neerstortende brokstukken bedolven werden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1344 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 344 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 344 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1344
1345. Sint-Eligius en de Hoefsmid - 345. Saint Eloi et le maréchal Ferrant
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Sint Eligius komt langs een smederij gewandeld waarbij het uihangbord aangeeft dat deze hoefsmid de meest bekwame van allemaal is. Sint eligius wil deze hovaardige een lesje leren en gaat in dienst bij de smid. Om een paard te beslagen snijdt deze de poot af, besloeg hem en zette de poot terug aan het paard. De smid, van nijd verteerd, stuurde Sint eligius enkele dagen later toch de laan uit. Een ruiter komt zijn paard laten beslaan en de hoefsmid wil de werkwijze Sint Eligius ook uitproberen, maar slaagt hier natuurlijk niet in. Eligius komt toevallig langs en de smid smeekt om hem te helpen. Onder voorwaarde dat de smid het verwaande uithangbord verwijderd zet deze de poot terug aan het paard. Het paard was genezen, en de smid eveneens van zijn hovaardigheid.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1345 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 345 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 345
Prent 4: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
1358. Wie te veel begeert - 358. Qui désire trop
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Een welstellende heer passeert een armoedig huisje waar de man bezig is het strooien dak te herstellen. De heer maant hem aan een pannen dak te leggen, maar dat kan de boer niet betalen, “dit kost wel 500 franken” was zijn boodschap. De heer schrijft een briefje en maant hem aan daarmee naar de bank te gaan om de 500 frank op te halen. De vrouw zei tegen de boer terug te keren naar de heer met de boodschap dat hij zich vergist had en een pannen dak wel 1000 frank kost. De heer scheurt het briefje in vele kleine stukjes en loopt verder zonder zich nog om hem te bekommeren. Het gezin eindigt zonder iets maar met de zedeles “wie teveel begeert…”
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1358 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 358 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1358
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 358
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 358 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdruk met correcties van tekst voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 5 en 7 / 3 / 21
Afbeelding 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met aanduidingen van de positie voor de teksten en zetbreedte
- Drukproef tekst op datum 05.03.1921 en 07.03.1921 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
Prent met 10 afbeeldingen in vrije typografie. Een Engelse gouverneur leerde van de indianen in de “Nieuwe Wereld” de tabak en het roken kennen. Wanneer hij terugkeerde naar zijn vaderland nam hij, naast de vele vreemde en rijke geschenken, ook een grote voorraad tabak mee. Wanneer hij in zijn werkkamer geniet van zijn pijp komt de meid de kamer binnen, die verschrikt de gang inloopt. Een knecht overschouwt de situatie en loopt met een emmer water in waaarmee hij zijn brandende meester zal blussen. Het vuur was geblust, maar de lord was niet tevreden en schopte en sloeg de verblufte dienaar.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1361 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1361 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 361 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1361
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 361 op briefpapier van Etablissements Brepols.
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 11 en 15 / 3 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
1368. De dankbare poes - 368. Le minou reconnaissant
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Mijnheer Kruidnagel was rentenier en woonde enkel samen met zijn trouwe kat. Waar hij was, was ook de poes, ze deelden al hun tijd samen. Op zekere dag bedacht de poes om op zolder muizen te gaan vangen, en al snel slaagde ze erin om twee muizen te vangen die ze niet direct opat maar mee naar beneden bracht. Op het uur van het middagmaal kwam mijnheer Kruidnagel de eetkamer binnen en vond er op ieder bord een dode muis.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1368 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 368 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1368
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 368
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 368 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met positiebepalingen van de tekstblokken
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Drie stropers hadden vele konijnen geschoten in het bos van de baron. Wanneer ze de buit wilden verdelen kwam de boswachter langs, waarna de stropers wegvluchtten zonder buit of geweer. De boswachters meende de stropers te herkennen en ze moesten voor de rechter verschijnen. Elk van hen ontkende stellig en hielden zich onozel. De rechter, ten einde raad, bedacht plots een plan en zei tegen de beschuldigden: “vermits jullie onschuldig zijn, moogt ge naar huis. Elk van u kan zijn geweer terugnemen”. Ze sprongen recht en namen hun geweer op, waarna de rechter nu wist dat ze wel degelijk de stropers waren en drie maanden de gevangenis ingingen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1369 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 369 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1369
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 369
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 369 op briefpapier van Etablissements Brepols
- Nota met info over 9 prenten (zowel uitgegeven als onuitgegeven prenten) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “2. Truc de Juge. Lynen 14.02.1920”
1370. Grietje en de beer - 370. Margot et l’ours
Prent met 8 scénes in vrije typografie. Grietje was hout in het bos aan het sprokkelen wanneer plots een beer verschijnt en haar achterna zit tot aan haar huisje. Om hem te verjagen klimt ze met een pot kokende soep naar de zolder en giet dat, na bevel van Jan ‘Grietje, gieten!’ door het raam over de beer. Als enige tijd later Jan en Griet samen in het bos aan het werken zijn merken ze plots vier beren op die hen tegemoet komen. Grietje verborg zich achter het kreupelhout en Jan klom in een boom. De beren klommen op elkaar om Jan te kunnen pakken, maar wanneer Jan heel hard ‘Grietje’ roept, schrikt de onderste beer en uit angst opnieuw kokende soep over zich te krijgen zet hij het op een lopen, vallen de andere beren op de grond en volgen de bange beer zijn pad.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1370 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 370 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1370
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 370
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 370 op briefpapier van Etablissements Brepols
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst, met positiebepalingen voor de tekstblokken
1377. Het goede nummer - 377. Le bon numéro
Prent met 11 scénes in een vrije typografie. In een Ardens dorpje woonden een arme houthakker en zijn vrouw. Ze werkten hard, maar leefden ellendig.Bij het voeren van hout naar de stad zag hij een aankondiging van een grote tombola en kocht een ticket. De dag van de trekking lazen ze hun nummer, 666, als grootste lot in het dagblad. Ze liepen de hele buurt af om het goede nieuws te vertellen en vierden alvast feest met een lekkere maaltijd. In de stad aangekomen is de teleurstelling groot als blijkt dat ze hun nummer ondersteboven hielden, en niet 666 maar 999 was. Armer dan ooit keerden ze terug naar hun dorp.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1377 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 377 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1377
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 377
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1377 en 377
- Nota op datum 09.04.1925 voor vraag naar tekeningen bij tekst (voor de nrs. 377, 378 en 379), aan Mr. Logelain. Hierop kwam geen reactie. - Nota op datum 09.05.1925 voor vraag naar tekeningen bij tekst (voor nrs. 376, 377, 378 en 379) aan Amedée Lynen. Aanname bestelling op datum 14.05.1925
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Jan Content trok zijn loon dat hem erg meeviel. Hij kocht een rode kool, rijst en een pak vlees. Onderweg kwam hij een gewond konijntje tegen dat hem ook wel lekker leek. Hij legt zijn waren neer en gaat het konijn achterna, maar een hond gaat ondertussen met zijn vlees aan de haal. Geen erg, zegt hij, dan moet hij minder dragen. Bij een vriend gaat hij nog even een praatje maken en legt de kool en rijst op de vensterbank. Een kauw pikt de zak open en eet de rijst op. Jan is alweer tevreden dat hij minder dragen moet en keert huiswaarts. Op zondag smullen ze smakelijk en tevreden van de rode kool met aardappelen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1378 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 378 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1378
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 378
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1378 en 378
Afbeelding 6: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
1379. 't Bestolen boertje - 379. Le paysan volé
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Een boertje reed op zijn ezel naar de stad om een geit te verkopen. Drie schurken wilden hem bestelen en ongemerkt maakten ze de geit los. Wanneer de boer dit na enige tijd opmerkt vraagt hij een man -die een van de dieven was- waar de boeven heengingen. Hij bood aan de ezel even vast te houden terwijl de boer op zoek ging naar de geit, maar kwam terug en zag dat man en ezel weg waren. Hij stapte mistroostig verder en kwam langs de weg van het water een trieste man tegen die hem zei een kist met kostbaarheden te hebben laten vallen ini het water. Hij beloofde de boer een beloning als hij deze uit het water kon halen voor hem. Boertje doet zijn kleren uit en springt het water in, maar wanneer hij terug uit het water komt is de vreemdeling -de derde dief- verdwenen met zijn kleren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1379 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 379 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1379
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 379
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1379 en 379
1380. De eendejacht - 380. La chasse aux canards
Prent met 9 scénes verdeeld over vier rijen. Een boer kijkt over een vijver met eenden wanneer een jager langskomt. Hij vroeg hem, in ruil voor 20 frank, om op de eenden te mogen schieten. Het kon de boer niet schelen en aanvaardde de 20 frank. Hij schiet drie eenden en tevreden vroeg hij om een tweede keer voor een extra 20 frank te mogen schieten. De boer antwoordde dat hij voor zijn part alle eenden mocht schieten en nam de 20 frank aan. Plots komt de eigenaar van de eenden aangelopen, de jager beseft dat hij de verkeerde man betaalde, en moest opnieuw diep in zijn buidel tasten wilde hij geen rechtzaak aan zijn been hebben.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1380 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 380 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1380
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 380
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1380 en 380
Afbeelding 7: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Afbeelding 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
23. Fransche Militairen – Militaire Français
Soldaten van Napoleon komen aan in een dorp.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Stadsarchief Turnhout
-. Het Buiten goed – La Maison de Campagne,
-, Achilles door Ulysses herkend - Achille reconnu par Ulysse
afbeelding van een rijkelijke buitentuin met bloemperkjes, fonteinen en zuilenpad.
Prent 1: zonder adres, ingekleurd
10. De geschiedenis van Ezelsvel – Histoire de Peau-d’Ane
Twaalf afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 77 x 89 mm., tweetalige onderschriften. Een koning had een ezel die goud 'scheet' en een lelijke dochter om bang voor te zijn.一 Een koningin van de buurt had een zoon die ze beloofde te trouwen met een vrouw die mooier was dan zijzelf. 一 De koningsdochter die dit hoort, gaat op zoek naar een tovergodin, haar meter.一 Bij haar terugkeer vraagt ​​ze om de huid van de prachtige ezel.一 Ze doet het vel van de ezel aan en gaat schapen hoeden. 一 De zoon van de koning (koningin) ziet haar en vindt haar erg mooi.一 Ze komt binnen als kokkin voor de koning, die koekjes bestelt voor zijn zoon.一 Ezelsvel laat de ring die zij van haar meter had ontvangen in het deeg vallen. 一 De zoon van de koning vindt de ring en bewondert zijn schoonheid.一 Hij zal alleen trouwen met degene die zo'n mooie kleine ring om kan doen. 一 De meter van Ezelsvel komt en onthult de hoge geboorte van de prinses. 一 Huwelijk van Ezelsvel en prins.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON."
Prent 3: met onderschrift “ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1922 (zwart), 11.08.1922 (geel), 12.08.1922 (rood) en 19.08.1922 (blauw). Nrs. 10 – 56 – 255 – 256 - Inkleuring met waterverf voor kleurpositie op datum 21.02.1925 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.03.1925 (zwart), 20.03.1925 (geel) en 28.05.1925 (rood, losgesneden). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1929 (zwart). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271
Fotolithografie van de prent gepubliceerd door dezelfde uitgever in zijn gewone reeks onder nummer 223. De laatste afbeelding geeft een duidelijk verschil met de reeks in houtblokken.
11. Geschiedenis van Blauwbaard – Histoire de Barbe-Bleu
Twaalf afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 X 90 mm., tweetalige onderschriften. Blauwbaard, een rijke en machtige heer, op stap.一 Hij vraagt ​​een van zijn buren ten huwelijk. 一 Hij geeft een jachtpartij ter ere van het huwelijksaanzoek.一 Trouwfeest.一 Blauwbaard gaat op reis, geeft zijn sleutels aan zijn vrouw en verbiedt haar de toegang tot een bepaalde mysterieuze kamer.一 De vrouw komt de kamer binnen en bij het zien van de zes slachtoffers valt de sleutel uit haar hand. 一 Ze wast de met bloed bevlekte sleutel tevergeefs.一 Blauwbaard, die de met bloed bevlekte sleutel ziet, bedreigt zijn vrouw met de dood. 一 De vrouw van Blauwbaard stuurt haar zus naar de top van de toren om haar broers, op wie ze wacht, te waarschuwen dat ze zich moeten haasten.一 Terwijl Blauwbaard zich voorbereidt om zijn vrouw te vermoorden, verschijnen zijn zwagers. 一 Blauwbaard wordt gedood door de broers van zijn vrouw. 一 De vrouw werpt zich om de hals van haar bevrijders.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON.”
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.09.1910 (reclame op achterzijde). Nrs. 9 – ? – 11 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.08.1917 (blauw). Nrs. 11 – 17 – 71 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.05.1921 (zwart) en 25.05.1921 (vleeskleur, losgesneden). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.10.1922 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1924 (vleeskleur, losgesneden) en 24.12.1924 (rood). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267
Zeer getrouwe fotolithografische weergave van de prent uitgegeven door dezelfde uitgever in zijn gewone reeks onder nr. 224.
Prent met 5 x 4 omkaderde afbeeldingen. Het verhaal gaat over Klein Duimpje die uit een kool komt. Hij is ondeugend en wordt van school weggestuurd, plaagt zijn moeder, valt in de melk, wordt opgegeten door een koe, de koe wordt met handklap verkocht, geslacht door de slager, en Duimpje kruipt eruit. Hij komt in het hospitaal, geneest en wordt touwslager. Hij steelt eten van een bedelaar, en tenslotte verdrinkt hij. Verhaal met elementen uit het Engelse sprookje Tom Thumb.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, Turnhout”
Prent 3: met onderschrift “Naamlooze Vennootschap Brepols, Turnhout.” (andere inkleuring)
Prent 4: proefdruk van de tekeningen zonder tekst
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.08.1917 (blauw). Nrs. 11 – 17 – 71 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1919 (rood, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.06.1921 (zwart), 03.06.1921 (vleeskleur, losgesneden) en 08.06.1921 (blauw, losgesneden). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.04.1924 (blauw). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.09.1924 (vleeskleur). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.08.1925 (zwart) en 11.09.1925 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.06.1927 (geel), 20.07.1927 (vleeskleur) en 12.08.1927 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248
Deze prent is een (deels) lithografische herdruk van een prent uit de profane reeks van Brepols (1817 – 1890)
220. Geschiedenis van Roodkapje – Histoire du petit Chaperon-Rouge
Prent met 4 x 5 afbeeldingen. Het verhaal van Roodkapje naar Charles Perrault: ze gaat naar grootmoeder en ontmoet onderweg een (aangeklede en rechtop lopende) wolf. Die gaat naar grootmoeder en vreet deze op. Hij zet haar muts op en kruipt in haar bed. Roodkapje ontkleedt zich en gaat bij de wolf liggen. Dan merkt ze de lange armen, grote ogen, grote oren en lange tanden op, en vervolgens vreet de wolf haar op 'omdat het onderwege zijnen tijd verbeuzeld had'.
Prent 2: met onderschrift “Turnhout. - Etablissements Brepols S.A.”
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.06.1915 (zwart), 09.06.1915 (geel), 12.06.1915 (vleeskleur) en 17.06.1915 (rood). (allen losgesneden BAT’s) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.08.1917 (blauw). Nrs. 11 – 17 – 71 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.06.1921 (zwart) en 04.06.1921 (geel, losgesneden). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.04.1924 (blauw). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.09.1924 (vleeskleur). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.08.1925 (zwart) en 11.09.1925 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.06.1927 (geel), 20.07.1927 (vleeskleur) en 12.08.1927 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248
20 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 afbeeldingen, 59 x 58 mm., tweetalige onderschriften. Het verhaal gaat over de verdeling van de nalatenschap van een eenvoudige molenaar, die aan zijn drie zoons alleen de molen, een ezel en een kat naliet. De oudste zoon erfde de molen, de tweede zoon een ezel. Voor de jongste zoon bleef alleen de kat uit de graanschuur over. De kat bleek echter intelligent en inventief te zijn, en vroeg zijn meester om een paar laarzen en een zak. Nadat hij van de molenaarszoon een paar laarzen had gekregen, ving hij een konijn. Vervolgens begaf de gelaarsde kat zich met het konijn naar het koninklijk hof en verlangde de koning zelf te spreken. Hij zei: "Sire, ik breng U een konijn uit het gebied van de Markies van Carabas", want zo had de kat de jongste zoon van de molenaar betiteld. Na de overhandiging van een paar patrijzen en ander klein wild, altijd namens de Markies van Carabas, kwam de gelaarsde kat voldoende in de gunst van het hof om aan de weet te komen wanneer de koning en zijn mooie dochter de weg naar de rivier zouden opgaan. Hij vroeg alle boeren langs de route om tegen de koning te zeggen dat het land toebehoorde aan de Markies van Carabas. "Als je doet zoals ik zeg", zei de gelaarsde kat tegen zijn meester, "zul je je fortuin maken. Je hoeft alleen maar te gaan baden in de rivier op de plaats die ik je zal aanwijzen. Laat de rest maar aan mij over." Zo kwam het dat, toen de koninklijke stoet de rivier naderde, de kat uitriep: "Help, help, de Markies van Carabas verdrinkt!" De naakte, natte molenaarszoon werd uit het water gered, in koninklijke gewaden gewikkeld en in de koninklijke koets gezet. Het verhaal ontwikkelt zich op de verwachte wijze en de mooie dochter en de "Markies" leefden lang en gelukkig.
Prent 1: met onderschrift "TURNHOUT - BREPOLS & DIERCKX ZOON"
Prent 2: met onderschrift "Naamlooze Vennootschap Brepols, Turnhout"
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.05.1912 (rood) en 14.05.1912 (blauw). Nrs. 1 – 2 – 3 – 4 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.12.1913 (blauw). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (geel). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.01.1925 (zwart), 19.01.1925 (geel) en 26.01.1925 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 -Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1926 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 – 264 – 265
De prent is een zeer getrouwe weergave van het verhaal van Perrault. Het verhaal behoort niet alleen tot de populaire traditie van Frankrijk, maar ook tot die van Italië en van de Germaanse en Slavische volken. Maar het is algemeen bekend door het verhaal geschreven door Perrault. Het verhaal van de gelaarsde kat werd pas in het begin van de negentiende eeuw in de Nederlandse prentkunst behandeld. Deze zijn nagemaakt van Franse prototypes. Wat deze prent van Brepols betreft, is dit een getrouwe kopie van die van een prent gepubliceerd in Epinal (Olivier Pinot, nr. 414) en waarvan het huis Pellerin een uitgave heeft gepubliceerd met Franse tekst (nr. 1100) en een andere met Vlaamse tekst (nr. 14). De Vlaamse tekst van Epinal is dezelfde als die van Turnhout; de Franse tekst is heel anders qua vorm maar hetzelfde qua betekenis.
2 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, maar toegeschreven aan Coldewyn (ontrerecht? Zie hiervoor prent Rynders), Nederlandstalige onderschriften. Twee voorstellingen waarvan de eerste van een militair te paard, de andere staand op een brug leunend op zijn geweer. Onder elk houtblok een acht-regelige vers.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Prent 3: zonder adres Geen inkleuring
COLDEWYN, Jacob (geb. Amsterdam +/- 1786/87, ov. Amsterdam 28 jan. 1855, zoon van Hendrik Coldewyn, plaatsnijder)
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 25
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Nederlands en Belgisch)
Een groot houtblok met kader, waarvan de signatuur (D. & H. van Lubeek) is verwijderd, 292 x257 mm. Een kat zittend op een tafel, hoofd van voren gezien, lichaam in profiel naar links. Hollands houtblok. Getrouwe replica maar in spiegelbeeld van de afbeelding van J. Hendriksen in Rotterdam (N° 28), later uitgegeven door Brepols. Onder het houtblok, acht regels ontleend aan een gedicht van H. van Alphen: ‘t Geduld is zulk een groote zaak, Om in een moeijelijke taak. Zijn oogwit uit te voeren; Dit zag ik laatst aan onze kat Die uren lang gedoken zat, Om op een rat te loeren; Zij ging niet heen voor zij de rat Had tusschen haren klaauw gevat.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 7
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.13 Kat
136. Geschiedenis van Robinson Crusoé - Histoire de Robinson Crusoé
Prent bestaande uit 3 x 4 afbeeldingen. Robinson vertrekt uit Engeland, lijdt schipbreuk, timmert een hut, bakt brood, bouwt een boot, kleedt zich in dierenhuiden, ontdekt voetstappen, doodt wilden en bevrijdt Vrijdag. Een Engels schip legt aan, en Robinson vertrekt met zijn trouwe dienaar Vrijdag. Met christelijke elementen.
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS .”
Afbeelding 4 en 5: Gegalvaniseerde cliché's voor afdruk van het zwarte beeld op datum 30 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 30.01.1902 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.06.1921 (zwart). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.04.1924 (blauw). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.09.1924 (vleeskleur). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.08.1925 (zwart) en 11.09.1925 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.06.1927 (geel), 20.07.1927 (vleeskleur) en 12.08.1927 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248
152. De wijder zee hereent verafgelegen landen
Twaalf houtblokken met drievoudig kader, 4 rijen van 3 blokken, 71 x 82 mm. Onderaan het laatste houtblok van de 2e rij gesigneerd: J. Plugger. Tweetalige onderschriften als legenden de aanduiding van het soort vaartuig. Serie zeilboten van verschillende modellen varend in de open zee, onder vol zeil. Bovenaan, als titel: De wijde zee hereent verafgelegen landen : Elk voert zijn overvloed van de een naar de andre stranden. Indien het menschdom zorgt voor d’algemeenen vree, Dan kan men ‘t oorlogschip wel missen op de zee.
De houtblokken werden rond 1820 gemaakt door Jacob Plugger, een getalenteerde graveur, die voor uitgeverijen in Amsterdam werkte.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Stedelijk Museum Zutphen, Koninklijke Bibliotheek van België en Museum aan de Stroom Antwerpen.
Het houtblok werd rond 1820 gemaakt door Jacob Plugger, een getalenteerde graveur, die voor uitgeverijen in Amsterdam werkte. Brepols kocht deze aan op de veiling van 9 april 1845 van het huis Noman en Zoon, die deze prent eerder onder het nummer 56 uitbracht.
165. Deez’ prente strekke U, lieve jeugd! // Tot tijdverdryf vermaek en vreugd…
36 houtblokken met kader, 6 rijen van 6 blokken, 56 x 41 mm. Onderaan het laatste houtblok (de dood) de signatuur: D.H.V. LUBEEK. Bovenaan, als titel: Deez' prente strekke u, lieve jeugd ! Tot tijdverdrijf, vermaak en vreugd; En leere u, hoe, van keizer af, Elks deel op't laatsten is het graf. In een sierlijke ovale lijst begeleidt een personnage van volledige lengte de attributen van zijn functie. Bovenaan het ovaal, links het serienummer ingegraveerd, rechts in het Nederlands de titel van het personage. De "bisschopsvrouw" wordt vervangen door een "abdis"; Het leven wordt gesymboliseerd door een gevleugeld kind, zittend op rotsen en zeepbellen blazend; de Dood door een skelet dat zijn rechtopstaande zeis in zijn rechterhand houdt. De plaat is mooi en interessant, ondanks de onvolkomenheden van de gravure.
Prent 1: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en paars Periode 1856 - 1900
De prent is in samenwerking gegraveerd door D. en H. van Lubeek
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 11. Glenisson behield de Nederlandse titel van Thompson's uitgave. De prent is een imitatie van een van de vele Amsterdamse edities van dit spel.
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.9 Floskaartjes
49. Reis van de Dochter van den Uitgebannen - Voyage de la Fille de l'exilé
8 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, 68 x 110 à 113 mm. Tweetalige onderschriften. De eerste vier houtsneden schetsen op een dramatische en ontroerende manier het verhaal van Prascovie Lapouloff, een jong meisje dat aan het einde van de regering van Paul I (1754-1801) vanuit Siberië naar Sint-Petersburg vertrok. Zonder veel middelen, te voet en vrijwel zonder geld, ondernam zij deze gevaarlijke reis in een wanhopige poging om vergiffenis voor haar vader te vragen bij de tsaar. Deze heldhaftige tocht werd in de prenten vastgelegd, waarbij het doorzettingsvermogen en de moed van Prascovie centraal staan. Haar verhaal werd vereeuwigd in beelden die haar vastberadenheid en de ontberingen die ze doorstond krachtig weergeven. In contrast met dit persoonlijke drama, tonen de volgende vier houtsneden onder de titel “Krygs-voorvallen” de harde realiteit van het militaire leven. Hier worden de alledaagse maar ook gevaarlijke kanten van het soldatenleven afgebeeld. De keuken: Soldaten zijn druk bezig in het veld, bezig met het bereiden van voedsel, wat hun schaarse momenten van rust en normaliteit illustreert. De afleiding van het bivak: Soldaten vinden manieren om zich te vermaken en de spanning van de oorlog te verlichten, een glimp van hun menselijke kant te midden van de chaos van de strijd. Transport van gewonde soldaten: Een aangrijpende scène waarin gewonde mannen worden afgevoerd van het slagveld, hun lot onzeker, en de ernst van oorlog duidelijk zichtbaar. Militair duel: Twee soldaten staan tegenover elkaar in een gevaarlijk duel, een intense confrontatie die de persoonlijke risico’s en conflicten binnen de krijgsmacht benadrukt. Deze acht houtsneden combineren persoonlijke tragedie en militaire gebeurtenissen, waarbij ze zowel de kracht van een jonge vrouw in haar strijd voor gerechtigheid als de dagelijkse realiteit van het militaire leven in beeld brengen.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres, gemerkt "B", met titel "Reis van de Dochter van den Uitgebannen" Sjabloonkleuring geel, lichtbruin, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 2: gevergeerd papier, op naam van wederverkoper "Bij de Erven H. RYNDERS, Boekhandelaars, in de tweede Tuin Dwaarsstraat te Amsterdam". met titel "Reis van de Dochter van den Uitgebannen" zonder inkleuring Periode 1817 - 1840
Prent 3: Zonder adres, gemerkt "B", met gewijzigde titel "Reis van de Dochter des Bannelings", en gewijzigde teksten onder de houtsneden. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres, met opnieuw gewijzigde titel "Leert, kindren, uit deez' prent de ware kinderpligt, Zoo als zij door het kind des Bannelings werd verrigt." Eveneens opnieuw gewijzigde bijschriften bij de houtsneden. Houthoudend papier van minderwaardige kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Eerste bestelling in journaalboek: 14/08/1823
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.85 Reis van de dochter van de Uitgebannen
De jager, de aap, de krokodil en de toovenaar.
Reclameprent voor Liebig "Oxade" Orangeade
164. Zoo deze prent, o lieve jeugd, voldoet aan uwen smaak - Si cet estampe à votre gout peut convenir
8 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd G.O., 2 rijen van 4 blokken, 116 x 85 mm. Tweetalige kwatrijnen. Het voorlaatste houtblok is onderaan gesigneerd G. O. Hollandse klederdracht eind 18e eeuw. Bovenaan, als titel: Zoo deze prent, o lieve jeugd, voldoet aan uwen smaak, Dan kunt gij verzekert wezen, dat ik weer hervat mijn taak. De vier houtblokken in de eerste rij hebben betrekking op: borstvoeding, de eerste stapjes, het alfabet, de eerste lezingen. De eerste twee van de laatste rij : vechten geeft geen broederschap, jaloezie in studie. De laatste twee, een vreedzame burger die de krant leest terwijl hij een pijp rookt: Bij ’t blazen van den geurigen rook Laat zich het nieuwsblad smaaklijk lezen: ’T wil ook wel bij elkandren wezen; Het nieuws is vaak gelijk de rook. en een nachtwaker gewapend met een sabel en een knots, zwaaiend met een rammelaar in zijn rechterhand: Bewaar je vuur en kaarsje wel! Die roep is gansch niet kwaad; Doch komt, hoe tijdig men het doe, Somtijds nog veel te laat. Laten we ook het derde kwatrijn citeren, waarin onder een houtsnede wordt uitgelegd dat een "tresjes-school" voorstelt waar twee kleine meisjes leren lezen bij de oude onderwijzeres: Hoe naarstig leeren deze twee 'T bewondrenswaardig A. B. C! Doch de aandacht komt niet uit het hart, Maar uit de vrees voor tresje’s gard. Negeerde Brepols bij het vertalen van deze verzen het bestaan ​​van de oude onderwijzeres, of waren het de noden van het rijm die hem dwongen het woord "moeder" te vervangen?
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B'. Handschrift op achterzijde "Geertje Groen". Zonder inkleuring Periode 1840 - 1880
De houtsneden zijn rond het begin van de 19e eeuw gegraveerd door G. Oortman en komen uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel, die ze onder hun nr. 36 uitgaf, zij het dat die van de Nederlandse uitgave slechts een eenvoudige lijst hebben. Brepols heeft daarom, om de verouderde en te zwakke houtblokken te behouden, deze omgeven met een nieuwe rand die een dubbele omlijsting vormt met de oude. Er is een replica van de eerste twee houtsneden in afbeelding nr. 40, waarvan de houtsneden ook van Nederlandse oorsprong zijn, uitgegeven door Glenisson et Fils.
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.1 Levensloop 3.1.1.4 Van geboorte tot volwassenheid
201. Wil deze prentjes met hun versjes bestudeeren - Etudiez, Enfants, ces vers et ces images
Binnen een groot lijnkader staan 16 houtblokken met kader, gesigneerd G. O., 4 rijen van 4 blokken, 47 x 55 mm., Tweetalige onderschriften. Reeks fabels waaronder de raaf en de vos, de wolf en de ooievaar, de jacht op de leeuw en de ezel, de wolf, de vos en de aap, de kikkers en de zon enz., enz. Bovenaan, als titel: Wil deze Prentjes, met hun versjes, bestudeeren, Gij zult er zekerlijk niet weinig goeds uit leeren. Een van de laatste blokken vertegenwoordigt het interieur van een oud paleis. Een vrouw, liggend op een monumentaal hemelbed, daagt een personage uit dat een steekmuts draagt ​​en wegloopt met een glas in de hand. Op de achtergrond bewakers. Een slaaf had zijn vorstin belet, Dat zij zich zat dronk op haar bed : « Wie » riep zij « durft mij tegenstreven ? « Ik ben meestresse van zijn leven. » 一 « Ja » zei de vriend van ware trouw ; «Maar, van uw eigen niet, mevrouw ! »
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, bruin, groen en blauw Periode 1840 - 1860
Houtsneden van J. Noman & Zoon, uitgegeven door J. Noman onder nr. 177 en gegraveerd door G. Oortman omstreeks 1800 voor Stichter (prent nr. 143) te Amsterdam. Brepols verwierf de houtblokken op de veiling van 9 april 1845 van Noman, en behield de tekst van de Nederlandse afbeelding maar voegde een Franse vertaling toe. In de reeks van Brepols (nr. 140) en eveneens in de prentenreeks van de Turnhoutse concurrent Glénisson en Van Genechten (nr. 13 en 113) is hetzelfde onderwerp opnieuw, maar anders behandeld.
5. Beeldverhalen 5.2 Fabels 5.2.2 Fabels van de la Fontaine
6. De ezel, de hond, de haan en de kat of de Amsterdammer stadsmuzikanten – L’Ane, le chien, le coq et le chat ou les musiciens Amsterdammois
20 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 afbeeldingen, 58 x 55 mm., tweetalige onderschriften. Een oude ezel, die een hond ontmoet die door zijn meester is verjaagd omdat hij oud is, dringt er bij hem op aan hem te vergezellen naar Amsterdam om daar muzikant te worden. De hond is het daarmee eens. Ze ontmoeten een kat waarvan haar meesteres haar heeft weggestuurd vanwege haar luiheid. De twee vrienden vertrouwen hun plan toe, de kat vertrekt met hen. Een haan kraait luid want de volgende dag wordt hij opgegeten; hij voegt zich bij hen. Ze overnachten in een bos, de haan en de kat klimmen in een boom en zien in de verte een licht; het is een huis waar struikrovers feesten. Ze besluiten daarheen te gaan en als ze voor het raam aankomen, klimmen op elkaars rug en met een luide knal vallen ze alle vier door de ramen. De doodsbange struikrovers vluchten, de vier muzikanten gaan aan tafel zitten. Een van de struikrovers keert terug. maar de kat springt hem naar de keel, de ezel schopt hem een ​​paar keer. De struikrover zal zijn kameraden vertellen dat het huis vol demonen is. De bandieten verlaten het land en de muzikanten doen goede zaken.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, Turnhout.”
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.10.1906 (blauw). Nrs. 5 – 6 – 7 – 8 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.03.1912 (zwart) en 23.04.1912 (blauw). Nrs. 5 – 6 – 7 – 8 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.12.1913 (blauw). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (geel). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.10.1921 (zwart). Nrs. 2 – 3 – 5 – 6 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.01.1925 (zwart) en 19.01.1925 (geel) en 26.01.1925 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1926 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 – 264 – 265
Gebaseerd op een bekend verhaal van de gebroeders Grimm: Die Bremer Stadtmusikanten. Het einde van de prent lijkt niet in overeenstemming te zijn met dat van het originele verhaal. Bij de Grimms voelden de vier muzikanten zich zo goed in het huis van de rovers dat ze niet meer weg wilden; in de bewerking van Brepols deden de muzikanten goede zaken, wat suggereert dat ze hun weg vervolgden en uiteindelijk in de stad Amsterdam aankwamen. Deze uitgave is een kopie van een prent van Pellerin uit Epinal (nr. 1163), en de Nederlandstalige versie onder nr. 19.
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. De prent geeft het verhaal weer van Luilekkerland. Twee mannen gaan hand in hand op weg, eten zich door een suikermuur heen, zien huizen met vlaaien op de daken, eten fruit, gebraden vogels, rijstpap, frikadellen, gebraden varkens, suikerbollen, rietsuiker, suikerbloemen, gebraden vis, en drinken wijn. Dan zijn ze lui, en worden door de Heer uit zijn land verjaagd: 'Die de weelde niet kan dragen Moet het zich te laat beklagen'. Bevat tweeregelige rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT
Prent 4: proefdruk van tekeningen zonder tekst
Afbeelding 5 en 6: gegalvaniseerde cliché op datum 17 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 17.01.1902 - Proefdruk zwart “nagezien en goed bevonden” op datum 23.06.1904 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.05.1921 (zwart) en 28.05.1921 (vleeskleur, losgesneden). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.10.1922 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.12.1924 (rood). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267
gecombineerde techniek van hoogdruk en lithografie. Zwart hoogdruk, kleur in lithografie. Latere versies volledig in chromolithografie.
1326. Een koninklijk Wicht - 326. L’enfant-roi
Prent met 11 afbeeldingen waarvan 10 scénes in een vrije typografie. Een nieuwe koning is geboren, ligt gekroond in zijn wiegje. Wanneer het wakker wordt en zijn stem verheft krijgt hij onmiddellijk ezelinnenmelk toegediend. Hofdames kijken toe, edele ridders dromen al van hun nieuwe koning in harnas met speer.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1326 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1326 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 326 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 326 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Afbeelding 5: getypte Franstalige tekst voor prent nr. 326 op briefpapier van Etablissements Brepols
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.11.1921 (geel) en 29.11.1921 (rood). Nrs. 326 – 327 – 328 – 329 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 326 op datum 23.06.1925 (zwart), 02.07.1925 (geel) en 31.07.1925 (blauw), allen losgesneden exemplaren
Prent met 12 afbeeldingen in vrije typografie. Een jongen zit vermoeid op de dorpel en kijkt naar de avondzon die zachtjes neerdaalt en valt in slaap. Hij vliegt op de manestralen en stijgt naar het sterrenrijk waar hij, net als op school, nooit stil zit maar rondspringt en dolle streken uithaalt. Door een wolk verdwijnt de straal van de maan waarop de jongen zit en valt naar beneden. In zijn val wordt de jongen opnieuw wakker en beseft dat het maar een drrom was.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1341 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 341 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 4: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren"
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.02.1922 (zwart) en 02.03.1922 (geel). Nrs. 338 – 339 – 340 – 341 - Goed-voor-drukvel van nr. 341 in collectie op datum 19.09.1927 (vleeskleur, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1922 (zwart), 09.03.1922 (rood) en 09.03.1922 (vleeskleur). Nrs. 1338 – 1339 – 1340 – 1341
1347. De wraak van Pingo - 347. La revanche de Pingo
Prent met 7 scénes in een vrije typografie. Kapitein Garnier keert van zijn ontdekkingsreis door Congo terug en heeft Djouma, zijn boy, en Pingo, een aap, meegebracht. De kapitein stelt zijn verzameling bijlen, pluimen kapsels,… tentoon en de bezoekers brengen ook een bezoek aan Pingo die in de tuin vastgebonden zit. Pier de metselaar toont zich moedig en slaat de aap, maar deze weet ‘a anderendaags wraak te nemen nadat hij is uitgebroken en achter Pier aangaat. De uitgeputte Pier valt neer en roept luid om hulp. Djouma neemt Pingo mee en Pier heeft zijn lesje geleerd.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1347 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 347 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1347
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 347
Afbeelding 5: achterzijde van de Franstalige tekst met nota: "Mon cher George, Voici un epos,... pour te faire plaisir... Cordialement, H [Heren?]
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 347 op briefpapier van Etablissements Brepols.
Afbeelding 7: Franstalige en Nederlandstalige proefdruk voor tekst van prenten 1347 en 347. Franstalige versie "revu 7/3/21", Nederlandstalige versie "Herzien 8/3/21"
Prent 8: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 9: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met aanduidingen van de zetbreedte voor de teksten in cicero.
1348. De straf van den hoogmoedige - 348. La déception de l’orgueilleux
Prent met 6 scénes + 1 inzet in cirkel. De Heer van Bernoode behandelde de mensen erg vernederend, en allen hoopten dat hij ooit zijn lesje geleerd zou worden. Wanneer hij met zijn paard op weg is blijft het paad plots als versteend staan. Door een kikker in het midden van de weg weigerde het maard nog een stap te verzetten. Woedend sloeg de heer de sporen in de zijde van het paard en sloeg hem hard met de karwats. Het dier steigerde en de ruiter lag midden in een beerkuil. Medelijdende boeren haalden hem uit zijn hachelijke toestand en gaven hem een kuip warm water. Het verhaal eindigt met een zedeles.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1348 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 348 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1348
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 348.
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 348 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Eerste en tweede drukproef voor tekst met correcties voor prent nr. 1348 (Nederlandstalige versie) en 348 (Franstalige versie). De correcties zijn gedateerd op 11/3/21 (Franstalige) en 15/3/21 (Nederlandstalige) en een tweede correctie op 18 en 19/3/21
- Drukproef tekst op datum 11.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 17.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.04.1921 (zwart), 05.04.1921 (rood), 05.04.1921 (geel), 08.04.1921 (vleeskleur) en 09.04.1921 (groen). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.06.1922 (zwart), 14.06.1922 (rood), 17.06.1922 (vleeskleur), 17.06.1922 (groen) en 24.06.1922 (blauw). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel voor nr. 1348 in collectie op datum 06.04.1921 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.06.1922 (zwart). Nrs. 1346 – 1347 – 1348 – 1349
1349. De zoutmolen - 349. Le moulin à sel
Prent met 7 scénes in vrije typografie. Het verhaal is gebaseerd op een Russische legende waarin het verhaal gebracht wordt van een arme boer die een tovermolen uitvindt om zout te maken. Dit wekt de jaloezie op van een rijke man die er de commerciële waarde van inziet en het molentje steelt. Hij trekt ermee overzee, probeert het molentje uit maar weet niet hoe het te stoppen. Daardoor wordt er zoveel zout geproduceerd dat zijn bootje zinkt. Het verhaal eindigt met: “Sedert dien tijd ook is het zeewater zout”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1349 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 349 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1349
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 1349
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 349
Afbeelding 6: Franstalige en Nederlandstalige proefdrukken met correcties voor teksten van prent nr. 1349 en 349. De correcties zijn gedateerd op 12 en 15/3/21 en een tweede drukproef op 18 en 19/3/21.
Afbeelding 8:Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
1354. De kabouters van het Capucijnenbosch - 354. Le Kabauke au bois des Capucins
Prent met 9 scénes verdeeld over 4 rijen in vrije typografie. Diep in het woud wonen kabouters met een kleine likeurstokerij. Van planten, bloemen, vruchten en zaden bereiden ze een mooie rode drank. Telkens ze vernemen dat er een kindje geboren gaat worden zenden ze een van de boodschappers op pad om het kleintje een druppel te brengen van het wonderdrankje dat Goedheid geeft aan de mensen. Diep in Duitsland werd een kind geboren maar een oude kabouter was nog de enige beschikbare. Hij vertrekt, maar ergens halverwege struikelt hij en laat het flesje vallen dat tegen een steen kapot breekt. Sedertdien is er een plaats waar de rozenstruiken geen doornen dragen, maar het kind in Duitsland dat geboren werd zonder goedheid, werd later Keizer en de boosaardigste mens op aarde.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1354 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 354 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1354
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 354
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 354 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 11 en 15 / 3 / 21 en een verbeterde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
1355. In den Ezel-muzikant - 355. A l’Ane-Musicien
Prent met 10 omkaderde scénes in vrije typografie. Een herberg met de naam “In den ezel-muzikant” was al vele generaties van vader op zoon gegaan in de familie Zoetebolle. De laatste eigenaar brak met de oude gewoonte en liet zijn zoon studeren aan de hogeschool in de stad. De zich erg voornaam voelende zoon kwam enkele jaren later in het dorp en beschaamd voor zijn afkomst nam hij zich voor het uithangbord van de herberg te laten verdwijnen. Hij knipt de haklen van het uithangbord half door, hopende dat het onweer de rest van het werk zal doen. Wanneer hij ’s ochtends de deur uitstapt krijgt hij het uithangbord zelf op zijn hoofd. De zedeles die volgt “Welke toekomst u ook mag wachten, wil nooit uw afkomst verachten”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1355 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1355 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 355 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1355
Afbeelding 5 en 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 355
Afbeelding 7: Getypte Franstalige tekst voor prent op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 8: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 7 en 8 / 3 / 21
Prent 9: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 10: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
1356. De vier ambachten van Stan Smolderen - 356. Les quatre métiers de Stann Molderé
Prent met vier rijen afbeeldingen. Stan Smolderen is een onverbeterlijk alcoholieker. Op zekere dag ligt hij dronken op straat en een oude man dwingt hem een boom om te hakken, planken van de stam te zagen en vier doodskisten te maken. Vier spoken, Luiheid, Zinsverbijstering, Ondergang en Dronkenschap, stellen zijn ware kinderen voor. Stan moet deze begraven en wanneer hij wakker wordt is hij thuis, tussen zijn gezin. Hij zweert nooit nog te drinken, en sindsdien heerst er vreugde en welvaart in het huis.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1356 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1356 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 356 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1356
Afbeelding 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 356
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 356 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7 en 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 7 en 8 / 3 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
- Drukproef tekst op datum 07.03.1921 en 08.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.04.1921 (zwart), 23.04.1921 (rood) en 27.04.1921 (blauw). Nrs. 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.07.1922 (zwart), 13.07.1922 (geel), 17.07.1922 (rood), 18.07.1922 (vleeskleur) en 25.07.1922 (blauw). Nrs. 354 – 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel met nr. 1356 in collectie op datum 18.04.1921 (zwart), 20.04.1921 (geel) en 27.04.1921 (rood), allen losgesneden exemplaren
1357. 's Werelds loon - 357. Le salaire du monde
Prent met vier rijen afbeeldingen. Een boer wandelt langs een beek en een stem vraagt hem een steen weg te nemen, in ruil voor ’s werelds loon. De boer doet dit en onmiddellijk slingert een slang zich rond hem die hem wilde versmachten. Hij raakt los en eist zijn werelds loon. Ze vragen achtereenvolgens de hond en het paard als scheidsrechter maar de boer komt niet tot een bevredigend antwoord. De vos vraagt hem te tonen hoe de bevrijding gebeurde, en liet de slang onder de steen zitten. De tevreden boer neemt de vos mee naar huis maar deze bijt vervolgens de hoenders dood en eet de eieren op, waarna de boer de vos dood slaat. De zedeles die volgt: “Reken niet op ’s werelds loon, reken alleen op u zelf”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1357 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1357 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 357 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 357 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Afbeelding 5: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1357
Afbeelding 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 357
Afbeelding 7: Getypte Franstalige tekst voor prent 357 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 12 en 15 / 3 / 21 en een gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
Prent 10: achterzijde van originele tekening (prent 9) met een schets van naakte dame met strandbal, deels in potlood, deels in pen
Prent 11: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Drukproef tekst op datum 12.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.04.1921 (zwart), 23.04.1921 (rood) en 27.04.1921 (blauw). Nrs. 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.07.1922 (zwart), 13.07.1922 (geel), 17.07.1922 (rood), 18.07.1922 (vleeskleur) en 25.07.1922 (blauw). Nrs. 354 – 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 1357 op datum 23.10.1925 (zwart, losgesneden)
Religieuze reeks. -. Saint Jean-Baptiste. - Den H. Joannes-Baptista. - Saint Hubert. - Den H. Hubertus.
2 houtsneden met kader, onleesbaar gesigneerd, tweetalige onderschriften. Links een voorstelling van de heilige Johannes de Doper. Rechts een voorstelling van de heilige Hubertus geknield op de grond voor een hertebok, die een crucifix tussen zijn gewei heeft.
gesigneerd (linkse blok rechtsonderaan, maar onleesbaar)
Niet aanwezig in eigen collectie. Een exemplaar is terug te vinden in het Rijksprentenkabinet te Amsterdam.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligenlevens 1.2.2.34 (leven van) Heilige Hubertus 1.2.2.38 Heilige Johannes Baptista
50. Le retour des paturages – De terugkomst uit de weiden
voorstelling van vee dat (versierd met takken) terugkomt naar de boerderij. Dit geeft duidelijk aanleiding tot feesten...
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Stadsarchief Turnhout.
193. Zinnebeelden der heidensche Goden en Godinnen
12 houtsneden met kader, 3 rijen van 4 blokken. Nederlandstalige onderschriften. Afbeeldingen uit Cesare Ripa's 'Iconologia of Uytbeeldinghe des verstands (Amsterdam 1644): emblematische voorstellingen van gevaar, getemde liefde (Cupido met zandloper, vogeltje, boog, pijlkoker en een uitgebluste fakkel), overvloed, welsprekendheid, edelheid (een weergave van vrouwe Philosophia met in de rechterhand drie boeken en in de linkerhand een scepter), kuisheid (castigo corpus = zelfkastijding), genoegen, kunst, overwinning, straf, een kort leven
Gesigneerd: [I].C.I. is Jan Christophe Jegher die voor Ripa's Iconologia de houtsneden vervaardigde.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Gemeentearchief Rotterdam en Universiteitsbibliotheek Amsterdam.
Glénisson & Van Genechten Antoine Van Genechten of Glénisson en Zoon
Ze werden oorspronkelijk gebruikt om een Nederlandse editie van een zeer verdienstelijk werk te illustreren, met Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands…verryckt met veele beeldnissen en geestige geleerde overwegingen, door de uytnemende verbeteringe van Giov. Zaratino Castellini Romano. Uyt het Italiaens vertaelt door D. P. Pers. Amsterdam, Dirk Pietersz. Pers. 1644, in-4°. Ze komen uit de collectie van J. Noman, die ze uitgaf onder nr. 334.
De houtblokken van deze prent zijn terug te vinden in Iconologia, of uytbeeldingen des Verstands; van Cesare Ripa, 1644. Blok 1: Pericolo, Gevaer, pag. 164 Blok 2: Amor Domato. Liefde die getemt is, pag. 297 Blok 3: Abondanza. Overvloed, pag. 400 Blok 4: Forza Sottoposta al' Eloquenza. Kracht door de Welsprekentheyt t' ondergebracht, pag. 596 Blok 5: Philosophia, pag. 406 Blok 6: Castita. Kuysheyd, Suyverheyd, pag. 263 Blok 7: Contento. Genoegen, Vermaeck, pag. 159 Blok 8: Arte. Konste, pag. 256 Blok 9: Ambitione. Eersucht, Staetsucht, pag. 123 Blok 10: Castigo. Straffe, die een ander wort aengedaen, pag. 493 Blok 11: Vita Breve. Leven dat kort is, pag. 287 Blok 12: Conservatione. Onderhoudinge, Bewaeringe, van Petro Leone Castella, pag. 363
3. Allegorie 3.5 Emblemata en overige allegorieën 3.5.3 Iconologia van Ripa
96. De nijvre Haringvangst, die zooveel bloei mag schenken ...
8 houtsneden met kader, gesigneerd Bal, 4 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: De nijvre haringvangst, die zoo veel bloei mag schenken, Geeft u, o jeugd, gewis een aantal goede wenken, Bewonder daarin steeds der vadren noeste vlijt, En leer daaruit, wat heil het werken om zich spreidt. De acht houtsneden tonen de haringvangst van in zijn Nederlandse glorie. De vierde houtsnede toont het schenken van de eerste haring aan de koninklijke familie en draagt volgend onderschrift: Lees van dit plaatje nu oplettend de verklaring; Men voert hier in de stad met haast de nieuwe Haring, en brengt die ten geschenk aan 't Koninklijk gezin, Als eerste dankbre blijk van 't kostelijk gewin.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 70
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.4 Vissers en visvangst
97. Gevogelten in soort zal deze Plaat u toonen! ...
35 houtsneden met kader, gesigneerd Bal, 7 rijen van 5 blokken, Nederlandstalige onderschriften. De prent draagt bovenaan volgende titel: Gevogelten in soort zal deze plaat u toonen! Uit buitenlandsch gewest, en die in Nêerland wonen Span u dan nuttig in na de afgelegde taak, Een kind, dat liefst veel weet, leert zelfs nog door 't vermaak. Volgende dieren worden afgebeeld: Korhoen — Kropgans — Souran — Gier — Slangeneter — Kanuaris — Struis — Arend — Paauw — Paauwin — Iris — Kraanvogel — Pelikaan — Kalkoen — Parelhoen — Valk — Faisanten — Kakkatoe — Havik — Papegaai — Ooijevaar — Ekster — Raven — Rijger — Zwaan — Gans — Haan — Hen — Katuil — Duif — Eendjes — Zonnevogel — Nachtegaal — Kolibri — Vliegenvogeltje
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 1 en 5.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.5 Vogels
139. -, Hier zeilt 's lands dappre admiraal, De Ruiter door de zilte baren
2 houtblokken met kader, gesigneerd, Nederlandstalige kwatrijnen. Eerste houtsnede. In een borstwering, een oorlogsschip met twee dekken, drie masten, alle zeilen uit. Bij volle mast, het paviljoen van de admiraal; op de achtersteven, waar zeelieden zich haasten, de Nederlandse vlag. Achterop het schip, op het bord, zijn naam: ADMIRAAL DE RUITER. Hij vaart naar de linkerkant van de prent. 148 x 260 mm. Hier zeilt ’s lands dappre admiraal, De Ruiter, door de zilte baren, Hij tart de grootste zeegevaren, En ’t buldren van het grof metaal. Laatste houtsnede. In een frame identiek aan dat van het voorgaande blok, een oorlogsschip met twee dekken, drie masten, varend met volle zeilen. Bovenaan elk van de drie masten, bovenop de masten en bij de achtersteven, de Britse vlag. Achterop het schip, op het bord, zijn naam: de [the] fortitude. Hij beweegt naar de rechterkant van de prent. 148 X 262. Rechtsonder de signatuur: A. BOUWENS. De Fortitude zeilt ook meê, Vlak voor den wind, door vloed en stroomen, Niets kan zijn vlugge vaart betoomen, Straks werpt men ‘t anker op de reê.
Prent 1: met onderschrift "Glénisson en Van Genechten, te Turnhout" Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Tekst herzet in ander lettertype. Sjabloonkleuring geel, groen en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres. Sjabloonkleuring geel en groen Periode 1856 - 1900
Houtblokken afkomstig van Erve de Wed. Jac. van Egmont te Amsterdam die hiermee centsprent nr. 36 uit zijn fonds drukte.
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.1 Gebeurtenissen uit de zestiende t.e.m. achttiende eeuw 2.2.1.11 Vierde engelse oorlog / Slag op de Doggersbank 12. Vervoer 12.1 Schepen
1 houtblok met kader, gesigneerd onderaan, in het kader, D V L, 294 x 260 mm. Merkwaardige prent uit het einde van de 18e eeuw, gegraveerd voor het Thompson huis in Rotterdam door D. van Lubeek. Bovenaan een lijst met ingestopte bovenhoeken een draperie met het ingesneden opschrift: HET • ZYN • HEERE • MET • BEERE • in het midden en aan de uiteinden ondersteund door rozetten. Links, op de voorgrond, een doedelzakspeler in habijt, broek en knielange beenkappen, een pruik met staart en een hoge hoge hoed met brede rand, omgeven door drie linten met kokarde en afgezet met een veer die een pompon vormt. Rechts een berentemmer, gekleed in een jas, broek en kousen, met een staartpruik en een grote hoge hoed met enorme rand. Hij laat een van zijn twee beren dansen, de stok in de ene hand, de ketting in de andere; de andere beer; niet gemuilkorfd, met een aap op zijn rug, strijkt tegen zijn rechterbeen. Achter hem cirkelen kinderen. Op de achtergrond een kerk en huizen. Bovenaan als titel een Vlaams kwatrijn: Ik bied my needrig aen voor burgers, heeren, boeren, Met myn ervaren beer, die braef zyn pligten doet; Geef, menschen, toch een cent voor zyne vieze toeren En denkt: ‘t is wel besteed aen zoo een armen bloed.
Prent 1: met onderschrift "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: op naam van wederverkoper "Bij W. Hissink, te Zutphen." Sjabloonkleuring geel, oranjerood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranjerood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 4: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 21, het lange gedicht van deze uitgave is niet behouden door de Turnhoutse uitgeverij.
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.1 Dansende beren en honden, apen, marmotjes
1 houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd LUBEEK, 302 x 258 mm., Nederlandstalige onderschriften. Onder het houtblok het korte verhaal van de parabel van de verloren zoon. De prent doet in grote lijnen, door de houding van de verloren zoon en de varkens die zich rond de trog verdringen, denken aan de prachtige compositie van Dürer over hetzelfde onderwerp. Aan de bovenkant van een dubbel kader met ingestopte bovenhoeken, guirlandes die in het midden en aan de zijkanten zijn opgetrokken door vaandels; een medaillon met de cirkelvormig gegraveerde legende: DE.WELLUST.GAF.HEM.VARKENS.DRAF hangt door middel van een knoop aan de centrale bevestiging. Links, in de varkensstal, zit de verloren zoon, met een uitgemergeld gezicht, met één knie op de grond, in een peinzende en droevige houding. Hij heeft zijn handen gekruist op zijn borst; zijn spatelboompje rust tegen zijn linkerschouder. Voor hem staan ​​drie zwijnen, waarvan er twee hun dorst lessen in de trog, terwijl de derde met opgeheven snuit de ongelukkige jongeman met zijn blik lijkt te ondervragen. Rechts, gedeeltelijk verborgen door de achterbetimmering, een mestkruiwagen, een drietand en een hooivork.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.'. Handschrift op voorzijde "Maria Risseeuw 1849" Sjabloonkleuring geel, grijs, lichtbruin, donkerbruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, rozegrijs en bruin Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roze en bruin Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 8
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.27 De verloren Zoon
133. Het stadhuis van Rotterdam De Kraan te Rotterdam
2 houtblokken met sierlijk fantasiekader, Deux bois avec encadrements de fantaisie, enkel het tweede blok is gesigneerd met J. O., Nederlandstalige onderschriften. Eerste houtsnede. Vrijstaand aan het einde van een openbaar plein, het oude stadhuis van Rotterdam, in renaissancestijl, met zijn dubbele portiek en aan de zijkant geflankeerd door een belfort. Op een van de platforms van de toren blaast de wachter de trompet. Links en rechts huizen. Op de voorgrond ruikt een hond afval. 154 x 227 mm. Tweede houtsnede. Midden op de kade een grote vatenkraan, bediend door twee arbeiders; rechts, aan de rand van het kanaal, een kleinere kraan, door paarden getrokken, die uit het ruim van een schuit omhoog gaat. Links een huizenrij en op de achtergrond een driemaster. Buiten kader, rechts, het monogram van de graveur: ‘J. O'. (Jan Oortman).
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Jacobs en Meijers, te Amersfoort". Signatuur J.O. naast onderste blok is weg. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
De blokken zijn waarschijnlijk aangekocht door Glenisson en Van Genechten in Rotterdam. Voordat ze werden gebruikt voor het afdrukken van een centsprent, moeten ze hebben gediend als versiering voor een nieuwjaarswens dat respectievelijk door de torenwachter en de kraanbediener werden aangeboden aan de burgerij van de stad Rotterdam.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.15 Rotterdam
45. Hoe dat Pilatus Jesus aen de Joden vertoont heeft, zeggende tot hun, Aenziet den Mensch
Centraal staat een houtsnede met dubbele lijnkader, gesigneerd, 235 x 156 mm. Vooraan de afbeelding staat Jezus, gekleed in een mantel met een doornenkroon op zijn hoofd, de handen gekruist en vastgebonden. In zijn linkerhand houdt hij een scepter van riet. Deels achter Jezus staat Pontius Pilatus met donkere huidskleur en een tulband op zijn hoofd. Met een aarzelende blik wijst hij met de vinger naar de Verlosser wiens gelaatstrekken lijden en berusting uitdrukken. Om hen heen, op halvemanshoogte, staat een stenen muur. Links, in de stoep, het monogram A C (Alexander Cranendoncq). Onder het houtblok, staat in een sierlijke omkadering de inscriptie: ECCE HOMO. Boven het houtblok de titel “Hoe dat Pilatus Jesus aen de Joden vertoont heeft, zeggende tot hun; Aenziet den Mensch”. Rondom het blok staat het verhaal van Pilatus die Jezus aan de menigte toont. Het geheel is omkaderd door een sierkader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, bruin, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 23/03/1820
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.13 Pilatus en Jezus
50. Het waer afbeeldsel van den Wandelenden Jood gelyk hy door Brussel trekkende, is te zien geweest op den 22 april 1674
Centraal staat een houtsnede in dubbel lijnkader,niet gesigneerd, 300 x 193 mm. Op de voorgrond wandelt de Jood met op het hoofd een hoge vilten hoed met een veer op de rand. Aan zijn voeten draagt hij prachtige trechterlaarzen, in zijn rechterhand houdt hij een wandelstok. Rondom het personage zijn verschillende onderwerpen gerangschikt. Linksbovenaan staat een hut dat tegen een berg aanleund. Aan de deur van de hut staat Christus die het kruis draagt. Hij wordt vervloekt door de wandelende Jood. Boven de deur staat de tekst “Marche donc”. Rechtsboven aan de voet van Golgotha, waarop twee kruisen staan, bezwijkt Christus onder zijn kruis. Een man helpt hem op te staan. Hieronder de tekst “ Jesus gaet op den berg van Kalvarien”. Linksonderaan staan vier gegoede burgers te luisteren naar het trieste verhaal de wandelende Jood . Net hierboven staat de tekst “Den wandelen Jood, spreékt met de inwoonders van Parys”. Aan de rechterkant, een kleine kapel met beeld van de heilige Maagd met op haar arm het kind Jezus. Een vrouw bidt, geknield op de trap. Bovenaan de houtsnede staat de titel “Het waer afbeéldsel van den WANDELENDEN JOOD gelyk hy door Brussel trekkende, is te zien geweest op den 22 April 1774. — Le vrai Portrait du Juif-Errant, tel qu’on l’a vu passer a Bruxelles en Brabant, le 22 Avril 1774”. Links en rechts van de houtsnede een “Nieuw beklag, op eene Jagt-vois” (een nieuwe klaagzang, te zingen op een jacht-melodie). Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Sjabloonkleuring oranje en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS". Sjabloonkleuring geel, oranje, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 04/02/1822
Gekopieerd naar een prent "Le vrai portrait du juif-errant", uitgegeven door Hurez, Grande Place, à Cambrai, periode 1815 - 1817. Brepols nam ook de Franstalige tekst letterlijk over en vertaalde deze tevens in het Nederlands.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.5 Overige religieuze onderwerpen 1.3.5.11 De Wandelende Jood
51. Geloofweêrdige en by een vergaederde Beschryving der merkweêrdige Voorvallen, Weldaden en Heylige Verrigtingen van zyne doorlugtige Hoogheyd den Vorst Alexander van Hohenlohe
Centraal staat een houtsnede in langwerpig ovaal, zonder kader, niet gesigneerd, 190 x 152 mm. Voorstelling op buste van Alexander van Hohenlohe, gekleed in kerkelijke habijt met kraag, de stola op de linkerschouder, een halsketting met het kruis van de Orde van Malta. Boven het houtblok staat de titel “Geloofweerdige en by een vergaerde Beschryving der merkweerdige voorvallen, weldaden en heylige verrigtingen van zyne doorluchtige Hoogheyd den Vorst Alexander van Hohenlohe, Domheer van Olmutz Vicaris van het Bisdom Bamberg, en ridder van de Maltheser order”. Rondom het houtblok staat de biografie van de prins, het verhaal van enkele van zijn wonderen en zijn gebed voor het herstel van de zieken. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje, bruin, blauw en zwart Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 11/06/1822
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.1 Heilige Alexander van Hohenlohe
63. Nieuw Liedeken van de deugryke Palsgraevin Genoveva, getrokken uyt een approbeérden Historie-boek. Stemme : Myn hertjen geeft zoo menigen zucht
Centraal staat een houtsnede met dubbele lijnkader, niet gesigneerd, 261 x 191 mm. In een desolaat landschap, links op de voorgrond, zit Genoveva van Brabant peinzend, haar handen gevouwen op haar knieën. Ze zit voor een heuvel waarop twee bomen staan, bij de grot waarin ze haar toevlucht zocht. Ze is blootshoofds en draagt een losse empirejurk. Haar gehurkte kind leidt een hinde die naast haar staat. Een reekalf ligt aan de voeten van Genoveva. Rechts in de verte twee dennen. Boven de houtsnede staat de titel van de prent “Nieuw liedeken van de deugdryke palsgraevin GENOVEVA, Getrokken uyt eenen geapprobeérden Historie-boek”. Rondom deze houtsnede staat de tekst van het lied.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" (met nr. 73) Sjabloonkleuring geel, oranjebruin, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 31/07/1827
In de Nederlandstalige volksprenten uit de eerste helft van de negentiende eeuw werd het onderwerp verhalend gebracht in enkele prenten met verschillende kleine houtsneden. Zie hiervoor verder bij Delhuvenne, nr. 4, en eveneens bij Glénisson & Van Genechten nr. 108.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.27 Heilige Genoveva (van Brabant)
65. Wonder Kruis te Migné by Poitiers te zien geweest den 17 December 1826
Centraal staat een houtsnede met dubbel lijnkader, geen signatuur, 236 x 174 mm. Rechts op de voorgrond staan twee kale bomen. Aan de linkerkant staat een groep gelovigen, sommigen geknield. In het midden van de houtsnede, links op de drempel van de bescheiden dorpskerk met klokkentoren, staat de priester in koorhemd en een gendarme wijzend naar een mysterieus dat rechts in de lucht zweeft. Rechts bij de bomen zitten vele knielende en biddende gelovigen. Naast de kerk staat een hoog kruis van de missies. Rechts achteraan staan enkele huizen en boerderijen. Boven deze houtsnede staat de titel “WonderKruis te Migné by poitiers te zien geweest den 17 December 1826”. Rondom de houtsnede staat de tekst met het verhaal van deze gebeurtenissen. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Museum aan de Stroom Antwerpen en Koninklijke Bibliotheek van België.
Facturatiedatum van houtblok: 17/07/1829
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.1 Christusverering in de Rooms-katholieke eredienst 1.3.1.16 Mirakuleus kruis van Migne
74. Maria Moeder van Jesus, Troosteres der Bedrukten, Patroonersse der stad Luxemburg
Centraal staat een houtsnede met een sierlijk kader, niet gesigneerd, 238 X 176 mm. In het midden, op een achthoekige basis, de inscriptie: MARIA MATER JESU. Consolatrix afflictorum // Patrona civitatis et patriae // Luxemburgensis. Hierop staat de gekroonde Notre-Dame van Luxemburg, met een kapsel met krulharen, gekleed in de Spaanse mantel, met de ketting van het Gulden Vlies. Een gouden sleutel en een hart zijn vastgebonden aan een gebloemde scepter die ze in haar rechterhand houdt. Ze draagt op haar linkerarm de gekroonde kind Jezus, haardracht en kleding zoals zijn moeder. Een klein hartje hangt aan de pols van het kind, zijn linkerhand ondersteunt een bol met daarboven het kruis. Moeder en kind hebben beiden een stralenkrans achter het hoofd. Boven aan de houtsnede ontvouwt zich een spandoek met de inscriptie: CONSOLATRIX AFFLICTORUM ORA PRO NOBIS. Op de achtergrond de wallen van Luxemburg en kerken met bijzonder hoge torens. Een lange stoet pelgrims, afgewisseld met vaandels, heeft net de stad verlaten en gaat naar het heiligdom, gelegen aan de rechterkant, buiten de stadsmuren. Boven het houtblok de titel “Maria Moeder van Jesus, Troosteres der Bedrukten, Patroonersse der stad Luxemburg”. Rondom de houtsnede staat de geschiedenis en de stichting van het heiligdom van N. D. de Luxembourg. Hierrond een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", met nr. 63 Sjabloonkleuring geel, bruin, rood, groen en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 01/07/1825
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.1 Maria en Mariaverering 1.2.1.24 Onze-Lieve-Vrouw van Luxemburg
75. Heylig Hert van Jesus – Sacré Coeur de Jésus
Centraal staat een houtsnede, niet gesigneerd, 283 x 231 mm. Houtsnede van Jezus in borstbeeld, met beide handen opent hij zijn tuniek om zijn bloedende hart te tonen, dat bekroond is met een kruis en omgeven door een doornenkroon. Boven zijn kop vormt zich een stralenkrans. Aan de rand van de tuniek een borduurwerk waarvan het patroon bestaat uit trossen druiven afgewisseld met wijnbladeren. Onder het houtblok een kort gebed. Bovenaan de titel “Heylig Hert van Jesus – Sacre coeur de Jesus”. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, by BREPOLS en DIERCKX, ZOON" Sjabloonkleuring geel, roze, rood, bruin en blauw Periode 1833 - 1840
Facturatiedatum van houtblok: 13/07/1822
De tegenhanger van deze prent is prent nr. 73: Heylig hert van Maria.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.1 Christusverering in de Rooms-katholieke eredienst 1.3.1.6 Heilig Hart
z.nr. Het leven van den heyligen Apostel Jacobus de Meerdere
Centraal staat een grote houtsnede in dubbel lijnkader, niet gesigneerd, 23I x 156 mm. Midden in de afbeelding, ten voeten uit, wandelt Sint Jacobus de Meerdere, met een breedgerande hoed versierd met zogenaamde sint-jakobsschelpen. Hij draagt een pelgrimstuniek die eveneens versierd is met deze schelpen. Een doek dat op de schouder wordt gegooid, valt op de rug en borst. De heilige, die sandalen draagt, houdt in zijn linkerhand een lange stok waaraan een kalebas is bevestigd. Links op het afbeelding staat een palmboom, rechts een struikje. Boven de houtsnede staat de titel “Het leven van den heyligen Apostel Jocobus de Meerdere”, met rondom deze houtsnede een beschrijving van het leven van deze heilige. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Handschrift op achterzijde "Trijntje Jelles de Hoop 1848" Sjabloonkleuring geel, roze, rood en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.36 Heilige Jacobus de Meerdere
5 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, bovenste en tweede rij onderverdeeld in twee blokken (bovenste rij 2 x 125 x 110 mm. De tweede rij 1 x 110 x 110 en 1 x 135 x 110 mm.), de onderste rij is één blok, 110 x 275 mm., zonder onderschriften. Aangezien de oudste prent geen tekst bevat, en de jongere edities een algemeen verhaal over de krijgsmuziek weergeeft, geef ik hierbij de tekst van de Rynders-prent, waarvan Brepols een kopie gemaakt heeft. Eerste rij: De Bijlman en Tambour Majoor, Gaan steeds de Trommelslager voor. De Klarinet en kleine fluit, Gevolgd van het Bassoon geluid. Tweede rij: De Schuiftrompet en de Serpent, de halve Maan volgt nu op’t end. Der Bekkens klank en Turksche Schel, Voegt bij de groote Trommel wel. Derde rij: In’t Militaire vak, ist vast den Kurassier, Wel ’t meest die uitmunt in veel zwier. De moedige Kosak gewapend met een Speer, Valt heftig aan en velt, wat voor hem komt ter neêr. Dragonders die voldoen aan hunnen plicht, Zijn in den krijg van veel gewigt.
Prent 1: gevergeerd papier. Met onderschrift "Te Turnhout uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS. Dry exemplaire zyn 'er geplaests volgens de formaliteyt der wet. Sjabloonkleuring: geel, oranje, rood, groen en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, gedrukt op éénzijdig gekleurd geel papier. Met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS, (Volgensep Wet, zal den na-drnkker dezer, voôr de regts-banken vervolge.(" Geen inkleuring Periode 1817 - 1833
Prent 3: zonder adres, verandering van lettertype voor titel en toevoeging verklarende tekst onderaan de prent. Het geheel is omsloten door een eenvoudig lijnkader rond de blokrijen. Sjabloonkleuring geel rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres. Het lettertype van het reeksnummer is gewijzigd t.o.v. prent 2. Op de hoeken van het eenvouwig lijnkader is nu een klein ornament toegevoegd. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: zonder adres. Tekst is herzet t.o.v. vorige edities en het kader rond de prent is weggehaald. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1900
Facturatiedatum van houtblok: 23/03/1820 Brief aan burgemeester i.v.m. deponering: 07/02/1821
Deze prent is een exacte kopie van de prent zonder nummer van de erve Rynders met als titel "Het militaire muzijk dat het gehoor steeds streelt / Is hier met al zijn glans natuurlijk afgebeeld".
7. Militair bedrijf 7.1 Tamboers en militaire muzikanten
42. Land-beschryf-kundig Nieuw-jaar of zeden en gewoonten van de voornaamste volken der wereld - Etrennes géographiques, ou moeurs et costumes des principaux peuples de la terre.
16 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 77 x 65 mm. Tweetalige onderschriften. Deze reeks houtsneden vormt een fascinerende blik op de verschillende nationale klederdrachten van volkeren over de hele wereld, een soort visuele reis door de kostuums en zeden van diverse culturen. Op elke houtsnede zien we een man en een vrouw, elk gekleed in een min of meer nauwkeurige weergave van hun traditionele kledij, soms met een vleugje fantasie van de kunstenaar. Laten we een paar van deze taferelen verkennen. China is indrukwekkend vertegenwoordigd, met de eerste rij houtsneden die een vrouw toont in een opvallende jas met kraag, een helm met getande rand, en een groot borstharnas met emblemen die haar rang aangeven. Naast haar staat een militaire mandarijn, gekleed in een geborduurde jas met een kraag, zijn kapsel opgemaakt als een koepel met een knop op de top. Op zijn rug draagt hij een pijlkoker, klaar om in actie te komen. Frankrijk, specifiek de Landes-regio, biedt een meer ingetogen maar elegante verschijning. De man en vrouw dragen kleding die praktisch en stijlvol is, aangepast aan het landelijke leven in het zuiden van Frankrijk, met een typisch eenvoudige, aardse charme. Siam (het huidige Thailand) toont verfijnde en exotische kledij, waarbij de glans van zijde en de sierlijke lijnen van traditionele gewaden het respect voor traditie en cultuur uitstralen. Pegou, een gebied in het huidige Myanmar, benadrukt de pracht en praal van de regio, met weelderige stoffen en sieraden die verwijzen naar de rijke geschiedenis van het koninkrijk. Kamtschatka en Siberië brengen ons naar de kou van het noorden, waar de kleding functioneel en warm is. De personages dragen dikke bontmantels en traditionele Siberische hoofddeksels, perfect om de barre winters te trotseren. In Ceylon (Sri Lanka) zien we een andere kant van de wereld, met kledingstukken van lichte, ademende stoffen die perfect passen bij het tropische klimaat, met sierlijke patronen die de cultuur van het eiland weerspiegelen. Algerije toont een vermenging van Berberse en Arabische invloeden, waarbij de man een lange, vloeiende djellaba draagt en de vrouw een rijkelijk versierde kaftan, beide voorzien van prachtige borduursels. Zuidelijk Afrika, vertegenwoordigd door de Hottentotten, biedt een blik op de inheemse kleding van de regio, met materialen afkomstig van dierlijke huiden en natuurlijke vezels, die het unieke karakter van de lokale cultuur weerspiegelen. Californië neemt ons mee naar de Nieuwe Wereld, waar de kleding van de inheemse bevolking eenvoudig en praktisch is, maar toch de omgeving en de tradities van de oorspronkelijke bewoners van de regio reflecteert. De Molukken Eilanden en Otahiti (Tahiti) bieden beelden van tropische pracht, waar kleurrijke stoffen en bloemenkransen de natuurlijke schoonheid van de eilanden weerspiegelen. Zwitserland, met name de regio Luzern, laat een traditioneel Europees beeld zien. De stevige, maar sierlijke kleding is typisch voor de bergen, ontworpen om bestand te zijn tegen het klimaat, maar toch charmant en vol vakmanschap. Deze houtsneden geven ons een boeiende reis door de kostuums van volkeren van over de hele wereld en leggen niet alleen hun kledij vast, maar ook de verhalen, culturen en tradities die daarmee verbonden zijn.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, gemerkt "B". Onderschrift van laatste houtsnede licht aangepast van 'Man en Vrouw van Lucerne.' naar 'Man en Vrouw van Lucern.' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: zonder adres, gemerkt "B", houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 6: zonder adres, gemerkt "B", houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1880 - 1900
Afbeelding 7: blauw sjabloon voor deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 24/09/1822
De prent is een kopie van een Frans origineel, zoals al aangegeven door de vorm van de namen van volkeren. We vinden de meeste houtsneden, op dezelfde manier behandeld, op Franse prenten uit dezelfde periode. Zo tonen bladen uitgegeven door Castiaux-Blocquel, in Lille, en waarschijnlijk afkomstig uit de moderne collectie van Garnier-Allabre in Chartres, ons de afbeeldingen van de Kalmoucks, de inwoners van de Landes, de Kamtchadales, de Tschoutskis, de Algerijnen, de Hottentotten, Californiërs, Amboniërs (Molukken), Otahitiërs, Zwitsers uit het kanton Luzern, etc.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.3 Vreemde volkeren 11.3.1 Volkeren algemeen
Oblong vel. 10 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van vijf blokken, 124 à 158 x 54 à 118 mm. In deze reeks van tien houtsneden wordt een bonte verzameling groteske personages afgebeeld, waarbij humor en overdrijving centraal staan. De figuren dragen kostuums die typerend zijn voor het einde van de 18e eeuw, maar met komische accenten, zoals uitvergrote hoeden en overdreven accessoires. De scènes hebben een speels karakter en lijken het alledaagse leven op de hak te nemen. Drie mannen zijn te zien in een kostuum dat duidelijk bedoeld is om te lachen. Hun kledij is absurd en past niet bij de verfijnde stijl van die tijd, wat hen extra komisch maakt. Daarnaast zien we een ruzie tussen een man en een vrouw, waarin de spanning tussen hen op een humoristische manier wordt uitgebeeld, waarschijnlijk met overdreven gebaren en uitdrukkingen om de ruzie nog grotesker te maken. In een andere scène staat een schoorsteenveger centraal, tussen twee heren. Dit contrast tussen de eenvoudige, vuile schoorsteenveger en de waarschijnlijk goedgeklede heren schept een ironische situatie die het sociale verschil belachelijk maakt. De humor zit waarschijnlijk in het idee van klasseverschillen, maar dan op een luchtige manier gepresenteerd. Een van de meest opvallende figuren in deze serie is een ruiter die een grote geribde en met bloemen versierde hoed draagt. Zijn verschijning is zowel belachelijk als extravagant. In zijn rechterhand heeft hij een zweep, terwijl hij in de andere hand de teugels vasthoudt en tegelijkertijd een paraplu openhoudt. De combinatie van deze voorwerpen—zweep, teugels en paraplu—geeft het beeld een absurde wending, alsof de ruiter alle mogelijke voorzorgsmaatregelen heeft genomen, maar op een totaal onpraktische manier. De kostuums die in deze prenten worden getoond, zijn duidelijk geïnspireerd door de mode van de late 18e eeuw, maar zijn zodanig aangepast dat ze een humoristisch effect bereiken. De uitbundigheid van de kledingstukken en de situaties waarin de personages zich bevinden, versterken de komische elementen, wat deze serie tot een luchtige, bijna satirische weergave van het leven maakt.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS. Dry exemplaire zyn 'er geplaetst volgens de formaliteyt der wet." met nummer 44 i.p.v. 43. Wijze van inkleuring onduidelijk, mogelijk later aangebracht door eigenaar prent. Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het fabrijk en Drukkerij van P. J. BREPOLS". Aangepaste titel begint met "De" in plaats van "Den". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift op naam van wederverkoper: "Bij J. PROOST, Boekhandelaar te Leeuwaarden". Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 4: gevergeerd, éénzijdig rood gekleurd papier, schriftomslagen in ongesneden planovel (twee omslagen op één blad) Voor deze schriftomslagen werden de houtblokken van bovenstaande prent hergebruikt.
Facturatiedatum van houtblok: 12/05/1823
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.4 Vastenavond en carnaval
44. -, Koninklijk Beyerse grenadiers - Grenadiers du Roi de Bavière
6 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, drie rijen van twee tegen elkaar geplaatste houtblokken, samen formaat van 115 x 290 mm. Tweetalige onderschriften. In deze bijzondere reeks houtsneden worden drie rijen met militaire figuren afgebeeld, elk met een specifiek regiment en typerende uniformen uit verschillende landen, wat een indruk geeft van de internationale militaire macht van die tijd. Op de eerste rij zien we de Koninklijke Beierse Grenadiers, trotse en imposante soldaten die hun uniformen dragen met zware berenmutsen en militaire uitrusting die hun status als elite-infanterie benadrukt. Hun houding, waarschijnlijk rechtop en met schouderwapens, toont discipline en macht. De tweede rij stelt de Russische Grenadiers voor, gekleed in de kenmerkende Russische uniformen, misschien met lange jassen en hoge hoofddeksels. Deze soldaten staan bekend om hun robuustheid en onverzettelijkheid in het gevecht, wat in de prenten kan worden weerspiegeld door hun stoere en vastberaden uitdrukking. Op de derde rij is het Oostenrijkse voetvolk afgebeeld, in eenvoudige maar gedisciplineerde formaties. Hun uniformen, waarschijnlijk met een soberder ontwerp dan de grenadiers, benadrukken de lange militaire traditie van het Oostenrijkse leger. De voetvolk-soldaten staan bekend om hun vasthoudendheid in zware veldslagen, wat in deze houtsneden wellicht naar voren komt door de manier waarop ze hun wapens dragen en klaar staan voor actie. Elke rij geeft een specifiek deel van de Europese militaire cultuur weer, waarbij de nadruk ligt op de diversiteit aan legers en hun tradities, wat de machtsverhoudingen en de militaire uitstraling van de tijd prachtig weerspiegelt.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabrik en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, lichtbruin, donkerbruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "Te be[komen bij] F. HOLTKAMP, te Sneek" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "J. PROOST, Boekhandelaar te Leeuwaarden" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 4: met toegevoegde titel "Oostenrijksch Beijersch en Russisch voetvolk - Infanterie Autrichienne, Bavaroise et Russe", zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paars-rood en groen Periode 1880 - 1900
Facturatiedatum van houtblok: 18/02/1823
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (Beiers, Oostenrijks, Russisch)
45. Oorlog tusschen Vrankryck en Spanjen in ’t jaar 1823 - Guerre entre la France et l'Espagne, en l'an 1823
15 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 5 blokken. 1e rij: telkens 105 x 60 mm, 2e en 3e rij telkens 95 x 600 mm. Tweetalige onderschriften. De houtsneden die de oorlog tussen Frankrijk en Spanje in het jaar 1823 weergeven, brengen een fascinerende mix van historische en theatrale personages in beeld, waarbij een subtiele combinatie van realiteit en dramatische verbeelding te zien is. Op de eerste rij zien we figuren te voet afgebeeld. Deze personages zijn waarschijnlijk afgeleid van een prent die oorspronkelijk theaterpersonages voorstelt. De manier waarop deze figuren zijn weergegeven, suggereert dat ze eerder dramatische dan strikt historische rollen vervullen. In deze context stellen ze de Spaanse koning en Cortes voor. Hun kostuums, waarschijnlijk rijkelijk versierd en vol symboliek, lijken geïnspireerd te zijn door zowel historische realiteit als de creatieve vrijheid van het theater. Ze staan trots en plechtig, hun poses en gezichten weerspiegelen wellicht meer een artistieke expressie van macht dan feitelijke oorlogstaferelen. De tweede rij toont een overgang naar de echte oorlogsvoering, met de Hertog van Angoulème en zijn staf te paard. De hertog, die tijdens de Franse interventie in Spanje in 1823 een leidende rol speelde, wordt hier gepresenteerd als een nobele militaire leider, geflankeerd door zijn staf, die hem ondersteunt. Zijn staf, gekleed in indrukwekkende militaire uniformen, symboliseert de hiërarchie en macht van het Franse leger. Het beeld roept het gevoel op van een voorname generaal die klaar is om het Spaanse verzet te breken. De hele scène, met ruiters in volle uitrusting, geeft de ernst en het gewicht van de militaire operatie weer. De derde en laatste rij brengt de onvermoeibare Spaanse verzetsleider Mina, bekend als "den onverzadelyken Generaal", in beeld, eveneens te paard en begeleid door zijn staf. Mina staat hier centraal als de belichaming van Spaans verzet tegen de Franse invasie. Zijn bijnaam, "onverzadelijk", benadrukt zijn vasthoudendheid en onophoudelijke strijd tegen de Franse troepen. Te paard, met zijn mannen naast hem, symboliseert hij de Spaanse geest van verzet. Zijn staf is waarschijnlijk afgebeeld in een vurige en dynamische houding, gereed om tot de aanval over te gaan, wat de vastberadenheid van Mina en zijn troepen weerspiegelt in hun strijd tegen de Franse overheersing. De houtsneden vangen de kern van de historische gebeurtenissen in 1823: de Franse militaire interventie in Spanje en het verzet van de Spaanse nationalisten. Tegelijkertijd voegen ze door hun ontlening aan theaterpersonages een dramatisch en bijna symbolisch karakter toe aan de weergave van deze sleutelfiguren. Het resultaat is een visueel rijk en krachtig beeld van de historische strijd tussen Frankrijk en Spanje.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood, groen, licht- en donkergrijs Periode 1817 - 1840
Prent 2: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Facturatiedatum van houtblok: 01/07/1823
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.5 Gebeurtenissen uit de algemene geschiedenis 2.2.5.4 Oorlog tussen Frankrijk en Spanje 1823
53. Afbeeldsels der jonkheid – Tableau de la jeunesse
Oblong vel. 9 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 3 blokken, 75 à 80 x 105 mm., tweetalige onderschriften. De beschrijving van de houtsnede met kinderspelletjes geeft een levendig beeld van de jeugdige cultuur en de spellen die populair waren in die tijd. Hier is een overzicht van de afgebeelde onderwerpen: Kinderspelletjes Danseres: Een afbeelding van een meisje dat danst, mogelijk in traditionele kledij, wat een vreugdevol en speels element toevoegt aan het spel. Een Jarig Meisje: Dit kan verwijzen naar de viering van een verjaardag, waarbij het meisje in het middelpunt staat van de festiviteiten. Soldaatje spelen: Kinderen die doen alsof ze soldaten zijn, wat duidt op de invloed van militaire thema's in spel en fantasie. De Brijkous: Een spel dat waarschijnlijk verband houdt met het schoppen of brikken van iets, wat zowel een fysieke activiteit als een sociaal spel kan zijn. De papegaai: Dit kan verwijzen naar een spel of activiteit met een papegaai, misschien als een soort interactief spel waarbij kinderen dieren imiteren. Hoppelpaard: Dit beeldt een kind af dat speelt met een speelgoedpaard, een activiteit die de verbeelding en fysieke activiteit bevordert. Naaijen: Dit kan een verwijzing zijn naar spelletjes of activiteiten die met naaien of handwerken te maken hebben, wat de vaardigheden van meisjes in die tijd benadrukt. Lezen: Een afbeelding van een kind dat een boek leest, wat de waarde van onderwijs en literatuur in de kindertijd benadrukt. Het scheepje: Kinderen die spelen met een speelgoedbootje, mogelijk in water, wat creativiteit en avontuurlijke fantasieën aanmoedigt. De Fluit: Een afbeelding van een kind dat op een fluit speelt, wat het belang van muziek en kunst in de kindertijd aangeeft. Muziek en Zang: Dit kan verwijzen naar een groep kinderen die samen zingen of muziek maken, wat de sociale aspecten van spel en samenwerking benadrukt. Vlieger oplaten: Kinderen die een vlieger oplaten, wat een populaire buitenactiviteit is en de vreugde van het spelen in de open lucht symboliseert. De viool: Een kind dat viool speelt, wat de muzikale talenten en educatieve mogelijkheden van kinderen uitdrukt. Herderinnetjen: Dit kan een afbeelding zijn van een meisje dat een herderin speelt, wat de verbinding met de natuur en dieren aangeeft. Algemeen Deze prent biedt een rijke en kleurrijke representatie van de kindertijd, vol met verschillende activiteiten die zowel creatief als educatief zijn. Het toont niet alleen de spelletjes die kinderen speelden, maar ook de sociale en culturele waarden van de tijd, zoals samen zijn, creativiteit, en de ontwikkeling van vaardigheden. De verscheidenheid aan onderwerpen benadrukt de veelzijdigheid van kinderplezier en de manier waarop spel een essentieel onderdeel is van de groei en ontwikkeling van kinderen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, bruin, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "Te bekomen bij J. PROOST, te Leeuwaarden" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "Bij J. PROOST, Boekhandelaar te Leeuwaarden" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 4: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "Te Sneeck, bij F. HOLTKAMP, Boekdrukker" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 5: gewijzigde positie reeksnummer Sjabloonkleuring geel, roodbruin enblauw Periode 1840 - 1860
Prent 6: zonder adres oppervlakkige kleuring op eerste houtsnede oranje, en groene vlek op achtste houtsnede. De houtsneden zijn nu in een kader geplaatst. Periode 1840 - 1880
Facturatiedatum van houtblok: 06/05/1825
54. Het is zoo als men zegt, Een spreekwoord is wel regt - Le proverbe bien dit, réveille souvent l'esprit
30 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 6 blokken, 42 à 57 x 41 mm., De beschrijving van deze houtsneden biedt een fascinerend inzicht in de Vlaamse cultuur en het gebruik van spreekwoorden. De combinatie van populaire uitdrukkingen met hun Franse vertalingen illustreert de rijkdom van de taal en de wijsheid die in deze uitdrukkingen is vervat. Hier is een samenvatting van de belangrijkste elementen: Titel Het is zoo als men zegt, - Een spreekwoord is wel regt, al is het soms een leugen, - ’T blyft tog in het geheugen. Populaire Vlaamse Uitdrukkingen Hy schiet met spek: Iemand die ondoeltreffend of met ongeschikte middelen handelt. Hy heeft het spek al weg: Iemand die al het goede heeft gepakt of geprofiteerd heeft. Hy kan niets vol houden: Iemand die moeite heeft om iets af te maken of door te zetten. Hy scheurt’er zyn kleed aan: Iemand die zijn kleren of iets waardevols aanraakt of beschadigt. Hy ziet hem komen: Iemand die op de hoogte is van wat er gaat gebeuren. Hy heeft de flesch: Iemand die dronken is of veel drinkt. Dit ziet ’er rot uit: Een situatie of object dat slecht of ongepast lijkt. Hy is een voddeman: Iemand die slordig of ongeorganiseerd is. Hy maakt hem een kleedje: Iemand die iemand anders iets geeft of maakt, meestal in een onbeduidende context. Pekrul: Een scheldwoord of uitdrukking voor iemand die als minderwaardig wordt beschouwd. Tikkenhaan: Iemand die snel of ondoordacht handelt. Hy maakt mannekens: Iemand die anderen voor de gek houdt of speelt. Zulk volk zulken wierook: Een kritiek op een groep mensen die iets verafschuwelijks doen. T’is den hond gevloeit: Iets dat slecht of verkeerd is gegaan. Hy gaat eenen gang: Iemand die voortvarend of met veel zelfvertrouwen handelt. Hij ziet er een rat in: Iemand die argwaan of achterdocht heeft. Hy rookt: Iemand die wellicht een geheim of een verborgen agenda heeft. Hy gaat om zeep: Iemand die in de problemen is of in een kritieke situatie verkeert. ‘T moet allemaal op: Alles moet worden gebruikt of verbruikt. Hy is koppig: Iemand die moeilijk te overtuigen is of niet wil veranderen. Nieuwe bessems keeren goed: Een uitdrukking die aangeeft dat nieuwe dingen vaak goed functioneren. Hy steunt op een gebroke stok: Iemand die afhankelijk is van iets dat niet meer functioneert. Dat is onnoozel: Iemand die dom of naïef is. Hy loopt een blauw scheen: Iemand die gewond is geraakt of pijn heeft. Zuigt er een punt aan: Iemand die meer informatie of details wil. T’is eenen spuiter: Iemand die een grote mond heeft of overdrijft. Hy doet hem af: Iemand die iemand anders in de steek laat of negeert. Maakt u niet moei: Een manier om iemand aan te moedigen om zich niet druk te maken. Hy is ’er niet achter: Iemand die niet op de hoogte is of niets begrijpt van de situatie. Hy heeft hem in d’oog: Iemand die goed oplet of iemand in de gaten houdt. Culturele Context Bijna al deze uitdrukkingen zijn afkomstig uit het Antwerpse dialect, wat aantoont dat ze deel uitmaken van de regionale folklore en het dagelijks leven. De vermelding dat deze Turnhoutse prent waarschijnlijk een gemoderniseerde kopie is van een oud Antwerps beeld, benadrukt de continuïteit en het belang van deze spreekwoorden in de Vlaamse cultuur. Ze weerspiegelen niet alleen de wijsheid van de volkscultuur, maar ook de sociale en culturele waarden van de tijd.
Prent 1: gevergeerd papier, met adres van wederverkoper "Te bekomen bij J. PROOST, te Leeuwaarden" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 2: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 3: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige edities. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Positie van de houtblokken iets korter bij elkaar gezet t.o.v. vorige edities. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: geel sjabloon voor inkleuring van prent 3
Afbeelding 6: blauw/groen sjabloon voor inkleuring van prent 3
Facturatiedatum van houtblok: 21/10/1825
In de Turnhoutse prentenreeksen vinden we een getrouwe kopie van Brepols' beeld, later bewerkt door Beersmans, met omgezette rijen, met nieuwe tekst (Nr. 62).
De Nederlandse uitgever "Felix" uit Amersfoort kopieerde deze prent van Brepols maar plaatste een vier-regelige tekst onder elke houtsnede. Hij bracht deze uit onder het nummer 86.
3. Allegorie 3.4 Spreekwoorden, zegswijzen en rebussen
55. Kluchtige gesteltenissen en Dieren - Postures comiques et animaux
Oblong vel. 24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 6 blokken, 63 x 55 mm., tweetalige onderschriften. De beschrijving van de groteske personages en dieren biedt een fascinerende kijk op de levendige en vaak humoristische wereld van het theater en de folklore. Hier is een samenvatting van de genoemde figuren: Groteske Personages en Dieren De Kat: Een personage dat vaak wordt afgebeeld als slim en sluw, symboliseert vaak het idee van onbetrouwbaarheid of geheimzinnigheid. Schramous: Een komisch figuur die mogelijk een speelse of ondeugende rol vervult, vaak met een humoristische twist. Zwaan: Dit elegante dier kan een symbool zijn van schoonheid en gratie, en wordt vaak afgebeeld in een romantische of poëtische context. Hansworst (Arlequin): Een klassieke clowneske figuur die humor en chaos met zich meebrengt, vaak met een kleurrijk kostuum en komische streken. Op Margotje: Een mogelijk folkloristisch of regionalistisch personage, bekend in verhalen en liederen. De Jacko: Een figuur die waarschijnlijk een clown of komiek vertegenwoordigt, met een speelse en ongebruikelijke uitstraling. Paauw: Dit kleurrijke dier staat vaak voor trots en schoonheid, met een indrukwekkende staart die opvalt in afbeeldingen. Klein Duimpje: Een bekende sprookjesfiguur, vaak afgebeeld als een dapper en slim klein jongetje die grote avonturen beleeft. Kunster: Een creatief personage dat de kunst en creativiteit vertegenwoordigt, mogelijk met een artistieke uitstraling. Jokrist: Een clowneske figuur die bekend staat om zijn grappen en grollen, vaak met een speelse of ondeugende houding. Wiel Fortuin: Mogelijk een personage dat rijkdom en geluk symboliseert, met een joviale uitstraling. Klein Gibbontje: Een speelse aap, vaak geassocieerd met ondeugendheid en vrolijkheid. Papegaai: Dit kleurrijke vogelpersonage staat bekend om zijn spraakvermogen en kan humoristisch en levendig zijn. Bacchus: De Romeinse god van de wijn en feesten, vaak afgebeeld met een vrolijke houding, een wijnbeker in de hand en omringd door vreugde. Haan: Een symbool van waakzaamheid en nieuw begin, vaak afgebeeld met een levendige en trotse houding. Eenhoorn: Een mythologisch wezen dat vaak staat voor puurheid en magie, met een elegant en dromerig voorkomen. Egel: Dit schattige en beschermde dier kan een komisch en schattig personage zijn, vaak met een humoristische draai. Groote Gibbon: Een grote aap, bekend om zijn speelse en energieke gedrag, vaak afgebeeld in een vrolijke context. Gilles: Een karakteristieke figuur die vaak in carnavals- en festivalcontexten verschijnt, met een vrolijke en feestelijke uitstraling. Aap: Een algemene term voor een ondeugend en speels dier dat vaak wordt afgebeeld in komische situaties. Dronkaaart: Een figuur die humoristisch de gevolgen van overmatig drinken uitbeeldt, vaak met een komische en ongecontroleerde uitstraling. Loustugruit: Een mogelijk folkloristisch of humoristisch personage dat op een komische manier de werkelijkheid weerspiegelt. Gekhuis: Een figuur die wellicht symbolisch staat voor iemand die ongewoon of vreemd gedrag vertoont. De Saoka: Een personage dat kan verwijzen naar een lokale of folkloristische traditie, met unieke eigenschappen en karaktertrekken. Conclusie Deze groteske personages en dieren reflecteren de rijkdom van de folklore, het theater en de populaire cultuur. Ze zijn vaak humoristisch en kleurrijk, met een sterke nadruk op karakterisering en het uitdrukken van verschillende menselijke emoties en gedragingen. Elk van deze figuren heeft zijn eigen unieke verhaal en betekenis binnen de culturele context waarin ze verschijnen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, by P. J. Brepols, Boek-drukker" Sjabloonkleuring geel, bruin, rood en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift op naam van wederverkoper "Te Amsterdam, bij Schalekamp en Van de Grampel, Boekhandelaars, op noordzijde voor Burgwal". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij J. PROOST, Boekhandelaar te Leeuwaarden.". Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 4: met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX, ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren" Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1840 - 1860
Prent 5: met onderschrift van wederverkoper "Erve WYSMULLER Amsterdam", gemerkt 'B'. Met gewijzigde titel "Kluchtige gestalten en Dieren. - Scènes Grotesques." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 6: zonder adres. Titel in ander lettertype dan voorgaande edities. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 7: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Prent 8: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1880 - 1900
Prent 9: zonder adres, zonder inkleuring. Titel nu volledig in kapitalen. Papierkwaliteit identiek aan drukproeven uit de nieuwe lithografische reeks. Periode 1900 - 1910 ?
Facturatiedatum van houtblok: 11/11/1825
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.4 Allerlei snaken, zotten, narren, koddige personen en boemannen
56. Laat, lieve kinderen laat, de moordlust en bedryven, - Laissez, braves enfans, entrer dans vos mémoires
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, 68 x 60 mm., tweetalige onderschriften. In de prent over Cartouche, de beruchte bandiet, wordt zijn leven en de morele boodschap die eruit voortkomt krachtig weergegeven. De titel "Laat, lieve kinderen laat, de moordlust en bedryven?" roept op tot reflectie over zijn gewelddadige daden en benadrukt het belang van deugd en religie. Cartouche wordt afgebeeld als een schurk in een tulband, met een dolk in zijn rechterhand, een pistool in zijn riem en een zwaard aan zijn zij. De onderschrift vermeldt: “Welk monster maalt de kunst ons niet, Als men Kartouche’s beeld’nis ziet.” Zijn vroege neigingen tot diefstal worden weergegeven door het stelen van fruit als kind. Zijn criminele activiteiten escaleren snel; hij plundert een kist, meldt zich aan als matroos om te ontsnappen aan de autoriteiten, en ontsnapt uit het tuchthuis. Cartouche toont zijn vindingrijkheid door zich te vermommen als een boer of soldaat om de wet te trotseren, en hij valt zelfs een postkoets aan. Hij vervalst wissels en steelt, zelfs terwijl hij zich als een generaal kleedt om een arme man een grote aalmoes te geven, wat zijn schijnheiligheid illustreert. Zijn gewelddadige neigingen komen tot uiting wanneer hij een vrouw berooft en zich als een priester vermomt. De ironie van zijn leven komt naar voren in de liefde die hij deelt met zijn minnares, die hem uiteindelijk aanklaagt. Terwijl hij op de vlucht is, wordt hij ontdekt door een hond, gepakt en naar de gevangenis gebracht, wat het einde van zijn criminele activiteiten markeert. De prent eindigt met zijn executie: Cartouche is opgehangen, wat de uiteindelijke straf voor zijn daden symboliseert. Deze levendige voorstelling van Cartouche’s leven biedt niet alleen een blik op de onderwereld, maar ook op de lessen die daaruit te leren zijn voor toekomstige generaties, waarbij de spanning van de criminaliteit en de gevolgen van moreel falen worden benadrukt. De combinatie van humor en ironie maakt het verhaal een interessante reflectie op de menselijke natuur en de gevolgen van wangedrag.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS. (De formaliteit door de wet vereischt is volbragt.) " Sjabloonkleuring geel, oranje, rood en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: met onderschrift "Turnhout, By BREPOLS en DIERCKX Zoon.N," Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen. Periode 1840 - 1860
Prent 3: met onderschrift op naam van wederverkoper "D. Pouwels, boek- en papierhandelaar, Bergen-Op-Zoom." Gemerkt "B". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: zonder adres, gemerkt "B". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6: 17 van de 20 houtblokken van prent nr. 56
Facturatiedatum van houtblok: 03/01/1826
Brepols herdrukte deze prent in een latere periode (1890 – 1930) met hetzelfde nummer, (deels) in lithografie, met behoud van het oorspronkelijke nummer.
Een getrouwe replica van het beeld van Brepols werd gepubliceerd door Glenisson en van Genechten (nr. 17) en later herdrukt door Beersmans als nr. 48.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.12 Cartouche
57. Garde impériale Turque - Keizerlijke garde van Turkije
21 soldaten zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 7 soldaten, 94 x 295 mm. Tweetalige onderschriften. De prent toont drie rijen militairen, elk vertegenwoordiger van verschillende legers met hun kenmerkende kleding en uitrusting. In de eerste rij zien we de Garde impériale Turque, bestaande uit een keizerlijke wacht van de Turken. Hier staan een trommelaar en zes soldaten, allemaal gekleed in traditionele uniformen met tulbanden en voorzien van kromzwaardwapens, die een indrukwekkende verschijning maken. De tweede rij is gewijd aan de infanterie grecque, oftewel het Griekse voetvolk. Deze rij omvat vijf soldaten met tulbanden, die naast een officier en een trommelaar staan. Hun kleding en uitrusting weerspiegelen de Griekse militaire tradities en geven een gevoel van trots en moed. In de derde rij zijn de tirailleurs chinois te zien, de Chinese scherp-schiitters. Ze zijn uitgerust met twee pistolen en een dolk aan hun riemen, en ze houden bogen in hun handen, terwijl pijlen in een koker op hun rug zijn opgeborgen. Dit maakt duidelijk dat ze goed voorbereid zijn voor gevechten, en hun houding straalt zelfvertrouwen uit. Elke rij benadrukt de diversiteit en de unieke kenmerken van de verschillende legers, waardoor de prent een levendig beeld geeft van de militaire tradities en de rijke geschiedenis van elk van deze groepen.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres. Lettertype titel aangepast. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Afbeelding 4: groen sjabloon voor de inkleuring van prent 3
Afbeelding 5: rood sjabloon voor de inkleuring van prent 3
Afbeelding 6: geel sjabloon voor de inkleuring van prent 3
Facturatiedatum van houtblok: 27/05/1826
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (Turken, Grieken, Chinezen)
58. Grenadiers Suisses – Switsersche Grenadiers
Oblong vel. Eén rij van vijf nagenoeg identieke houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 280 x 70 mm. De prent toont een groep van vijf Zwitserse grenadiers, elk gekleed in hun traditionele uniformen en voorzien van berenmutsen. De grenadiers zijn gewapend en staan in een trotse houding, wat hun toewijding en moed uitstraalt. Hun uniformen zijn versierd met kenmerkende elementen die de Zwitserse militaire stijl benadrukken, en de berenmutsen geven hen een imposante uitstraling. De combinatie van hun uitrusting en houding schept een indrukwekkend beeld van deze elite-eenheid binnen het Zwitserse leger.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 3: geel sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 4: rood sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 5: blauw sjabloon voor deze prent
Getrouwe replica naar een afbeelding van Desfeuilles in Nancy, met dezelfde Franse titel en reeksnummer 10. De uitgever Wansleven uit Zutphen bracht een kopie uit onder het nummer 46.
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (Zwitserse Grenadiers)
60. Dieren ABC - Histoire naturelle alphabetique
Oblong vel. 25 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 5 blokken, 51 x 67 mm. Tweetalige onderschriften. De prent biedt ruwe en vaak fantasievolle afbeeldingen van dieren, gepresenteerd in een alfabetische volgorde die gebaseerd is op hun Franse namen. Deze volgorde volgt een Frans prototype en omvat een verscheidenheid aan dieren, variërend van algemeen bekende tot exotische soorten. Ezel: Het eerste houtblok toont een ezel, dat vaak wordt geassocieerd met arbeid en geduld. Babiroussa: Een exotisch varken, bekend om zijn unieke hoorns, wordt ook afgebeeld. Kemel: De kamel, een symbool van de woestijn, wordt in de reeks opgenomen. Kalkoen: Dit gevogelte, dat vaak met feesten wordt geassocieerd, komt ook voor in de prent. Eekhoorntje: Een schattig eekhoorntje, vaak afgebeeld met een noten, verschijnt in de collectie. Fazant: Deze kleurrijke vogel is ook opgenomen, bekend om zijn prachtige veren. Bunzing: Deze kleinrover komt in de prent voor en staat bekend om zijn sluwe aard. Rivierpaard: Het hippopotamus, dat bekend staat om zijn enorme formaat, krijgt ook zijn plek. Leguaan: Deze grote hagedis, beroemd om zijn levendige kleuren, is eveneens afgebeeld. Jabiru: De indrukwekkende jabiru-vogel, bekend om zijn grote formaat en lange poten, verschijnt in de reeks. Kamichi: Dit is een soort vogel die vaak voorkomt in moerassige gebieden. Weduwaal: Een kleurrijke vogel, eveneens opgenomen in de verzameling. Zeeleeuw: Deze zeezoogdier, dat vaak op rotsen rust, wordt ook weergegeven. Noctule: Deze vleermuis, bekend om zijn nachtelijke levensstijl, is aanwezig in de collectie. Bruine beer: Een afbeelding van de krachtige bruine beer, die in verschillende regio's voorkomt. Stekelvarken: Dit unieke knaagdier, dat zijn stekels als verdediging gebruikt, is ook afgebeeld. Vos: De sluwe vos, een symbool van slimheid, is eveneens opgenomen. Wildvarken: Dit wilde zwijn, bekend om zijn kracht, verschijnt ook in de reeks. Toekan: Deze kleurrijke vogel, met zijn grote snavel, maakt deel uit van de collectie. Zeekalf: Dit jonge zeezoogdier is ook afgebeeld. Koe: De domestieke koe, een belangrijk landbouwdier, is opgenomen. Unau: De unau, of de twee-toed luiaard, wordt eveneens getoond. Luiaard: Dit langzame zoogdier, dat bekend staat om zijn traagheid, is ook afgebeeld. Pangolin: Dit unieke dier, met zijn schubben, komt ook voor in de prent. Yarque: Dit exotische dier maakt deel uit van de verzameling. Zebra: In het laatste houtblok wordt de zebra afgebeeld, met zijn kenmerkende strepen. De loriot (lorius) is in deze prent afgebeeld als een wielewaal, wat een interessante interpretatie van het dier en zijn naam oplevert. Deze verzameling van dieren, van lokaal bekend tot exotisch, biedt een fascinerende visuele en educatieve ervaring.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres. Sjabloonkleuring geel, rood, blauw en grijs Periode 1817 - 1840
Prent 2: gevergeerd papier, zonder adres. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 3: zonder adres, gemerkt "B", met titel "Dieren A.B.C. - Histoire naturelle alphabetique" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres. Nederlandstalige titel herzet met ander lettertype. Handschrift in potlood achteraan "Ka Schaper". Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1880
Afbeelding 5: geel sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 6: groen sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 7: bruin sjabloon voor de inkleuring van prent
Facturatiedatum van houtblok: 29/01/1828
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 ABC-prenten 14.2.2 Dieren
61. Door liefde gedrongen besteê ik deze plaat ten dienst der jeugd
Oblong vel. 15 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 5 blokken, 82 x 55 mm. Nederlandstalige onderschriften. De prent met de titel "Door liefde gedrongen" is een prachtige verzameling houtsneden, elk voorzien van een morele boodschap in de vorm van een kwatrijn. Deze houtsneden zijn bedoeld om de jeugd te onderwijzen en te inspireren. De afbeeldingen zijn ontleend aan het bekende kinderboek "Kleine Gedichten voor Kinderen" van Hieronymus van Alphen. De houtsneden zijn trouw geïmiteerd van de illustraties die A. Zeelander heeft gegraveerd voor de uitgave van deze gedichten, gepubliceerd in Utrecht in 1821. De teksten zijn afkomstig van Brepols en zijn vaak direct ontleend aan de originele gedichten van Van Alphen. Hier zijn de afbeeldingen en de bijbehorende moraal: De Perzik: Brepols: "Braaf Karel die zoo vlijtig leerd, Wordt altoos wel beloond, De vrolijkheid past aan de jeugd Die leerzaam zich betoont." Van Alphen: "Die perzik gaf mijn vader mij, Om dat ik vlijtig leer. Nu eet ik vergenoegd en blij; Die perzik smaakt naar meer." Studeren is beter dan spelen: Een les over het belang van leren en studeren boven spelletjes. Medelijden: Een afbeelding die de waarde van medemenselijkheid en empathie benadrukt. De Vlijt: Een afbeelding die de deugd van hard werken en ijver benadrukt. De Spiegel: Dit beeld herinnert ons aan zelfreflectie en het belang van zelfkennis. De Kleine Hond: Een afbeelding die loyaliteit en trouw symboliseert. Het Gebroken Glas: Dit beeld kan verwijzen naar de gevolgen van onzorgvuldigheid en de noodzaak van voorzichtigheid. De Tol: Dit beeld laat zien hoe evenwicht en controle belangrijk zijn in het leven. De Pruimenboom of Verleiding: Dit kan een waarschuwing zijn tegen de verleidingen van het leven en de gevolgen daarvan. De Oude Bedelaar: Een afbeelding die ons herinnert aan de noodzaak van barmhartigheid. De Nachtwaker: Dit beeld kan symbool staan voor waakzaamheid en bescherming. In de Winter: Een afbeelding die de veranderingen in het seizoen en de schoonheid van de natuur benadrukt. Het Zieke Kind: Dit beeld kan ons herinneren aan de kwetsbaarheid van het leven en de zorg voor anderen. De Sijs op de Kolf: Dit kan verwijzen naar het belang van vrijheid en vreugde. Het Geweten: Brepols: "Willem vindt vermaak omdat hij zijn pligt - Blijmoedig heeft verrigt, Maar ook is hij traag dan wordt ’t hem door ‘t geweten - Geduriglijk verweten." Van Alphen: "Nooit heb ik meer vermaak, dan als ik mijnen pligt Blijmoedig heb verrigt. Maar ben ik traag of stout, dan ben ik niet gerust; Dan heb ik geenen lust In spijs, in drank, of spel; dan wordt mij door ‘t geweten Geduriglijk verweten, Dat ik een slechtaard ben, etc." De prent vormt een visuele en morele leidraad voor de jeugd, met elk houtblok dat een waardevolle les of principe overbrengt, versterkt door de poëtische woorden van Van Alphen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift van wederverkoper "Te Amsterdam, by J. A. ALDAG, in de St.-Jans-straat; n. 35". Met vier-regelige Nederlandstalige versjes onder elke houtsnede. Handschrift op achterzijde "W. J. Venema" Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 2: op naam van wederverkoper "Te 's Hage, bij L. LAZARE, magazijn in kantoor behoeften." Aangepaste twee-regelige Nederlandstalige versjes, aangevuld met twee-regelige Franstalige versjes. Achteraan in pen handschrift: "M. Römer Van Grootvader 1 januarij 1849. N° 39" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode: 1840 - 1860
Prent 3: zonder adres, gemerkt "B". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, gemerkt "B". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: met onderschrift op naam van wederverkoper "L. LAZARE, 's Hage", gemerkt "B". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 6: zonder adres, met gewijzigde titel "Kinderdeugden - Vertus des Enfants". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Facturatiedatum van houtblok: 22/08/1828
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.38 Hieronymus van Alphen
62. Nieuw letter-spel voor kleine Kinderen
25 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 5 blokken, 58 x 54 mm. Nederlandstalige onderschriften. De prent "Nieuw letter-spel voor kinderen" presenteert een speelse en educatieve aanpak om kinderen te leren lezen en schrijven door middel van dieren. Elk houtblok bevat aan de linkerzijde een hoofdletter en aan de rechterzijde een kleine letter, waarbij telkens de beginletter van het afgebeelde dier is weergegeven (bijvoorbeeld A a voor Aap). De afbeeldingen zijn voornamelijk van inheemse dieren, wat de verbinding met de natuurlijke omgeving versterkt. Een opvallend element van de prent is dat drie van de benen van de letter X zijn gevormd door slingers, terwijl de vierde is gecreëerd door een hoorn des overvloeds. Deze hoorn rust op de grond en wordt aan de bovenkant vastgehouden door een Cupido, wat een speelse en fantasierijke sfeer toevoegt aan het ontwerp. Het geheel vormt een kleurrijke en aantrekkelijke manier voor jonge kinderen om niet alleen hun letters te leren, maar ook meer te ontdekken over de dieren die om hen heen leven.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS". Bijschriften enkel in het Nederlands. Sjabloonkleuring geel en oranje Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, op naam van wederverkoper "Te Amsterdam, bij de ERVEN RYNDERS, in de Tuin Dwaarstraat". Bijschriften enkel in het Nederlands. Inkleuring duimelarij oranje Periode 1817 - 1840
Prent 3: zonder adres, gemerkt "B", met gewijzigde titel : "Nieuw Letterspel voor Kinderen" aangevuld met Franstalige titel "Nouveau Jeu d'alphabet pour les Enfants". Bijschriften onder de houtsneden ook aangevuld met Franse tekst. Sjabloonkleuring geel, rood, bruin en blauw. Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres. Handschrift op achterzijde "Jan Ott oud 10 jaar 1877". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 5: met onderschrift "Turnhout - Brepols & Dierckx zoon, Alle rechten voorbehouden.", met tweetalige titel : "Nieuw Letterspel voor Kinderen – Nouveau Jeu d’alphabet pour les Enfants", vernieuwde versie. Gecombineerde druktechniek. Zwart hoogdruk, kleuren in lithografie. Inkleuring: huidskleur, geel, rood en blauw Periode 1890 - 1911
Afbeelding 6: blauw sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 7: geel sjabloon voor deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 08/10/1829
Deze prent is een replica van de Nederlandse prent bewerkt door J. Noman in Zalt-Bommel (N° 7). Beersmans geeft een exemplaar uit (nr. 44) met houtblokken uit het huis Glenisson en Van Genechten, die hiermee prent nr. 104 uitgaven.
63. Oorlog tusschen Rusland en Turkijen in 1828 - Guerre entre la Russie et la Turquie en 1828
Oblong vel. 15 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 5 blokken, 83 x 63 mm. Tweetalige onderschriften. De prent "Oorlogsscènes uit de Balkan" biedt een visuele weergave van verschillende belangrijke militaire gebeurtenissen uit de strijd tussen de Russen en de Ottomanen in de 19e eeuw. Het eerste houtblok toont het zeegevecht van Navarino, waar een dramatische strijd tussen de zeewateren plaatsvond. Dit moment is een belangrijk keerpunt in de geschiedenis, en het beeld vangt de intensiteit en chaos van de zeeslag. Vervolgens worden verschillende belangrijke gebeurtenissen in de oorlog belicht, waaronder de inneming van Ibrailow door de Russen, die met veel kracht en vastberadenheid opereerden. De oversteek van de Donau door de Russische troepen bij Varna wordt ook afgebeeld, wat een cruciale strategische manoeuvre was. De prent toont verder vorst Menzikof die zich voorbereidt op de belegering van Schumla en de uitval van de Turken uit Schumla, wat de continuïteit van de strijd tussen de twee legers laat zien. De vloot van admiraal Greigh voor Anapa wordt gepresenteerd, evenals de uitval van de Turken uit de versterkte stad Silistria, wat getuigt van de voortdurende strijd om territorium en macht. Bij de generaal Geismar, die zich tegenover de Bassa van Widdin in Wallachye bevindt, en de overval van de Turkse ruiterij op een Russisch transport bij Jenibazas, wordt de dynamiek van de oorlog tussen deze twee legers verder benadrukt. Het blok laat ook de Russische troepen zien die de hoogte van Bulastiek hebben veroverd, en de patrouillerende Kozakken langs de Donau. Een belangrijke scène is de uitval der Turken uit de stad Poti en de intogt der Russen in Poti, die het succes van de Russische strijdkrachten illustreert. Tot slot wordt het bivak van de Russen voor Varna afgebeeld, gevolgd door de belegering van Varna, waar drie kanonnen hun zware projectielen afvuren op de oostelijke stad. Deze houtsneden vormen samen een historisch overzicht van de militaire campagnes in de regio, rijk aan actie en strategische bewegingen die de loop van de geschiedenis hebben beïnvloed.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabrijk en Boekdrukkerij van P. J. BREPOLS", foutief genummerd met nr. '64'. Inkleuring onduidelijk, mogelijk ingekleurd door eigenaar prent. Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabrijk en Boekdrukkerij van P. J. BREPOLS". Sjabloonkleuring geel, oranje, rood, grijs en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel, grijs, oranje en groen Periode 1817 - 1840
Prent 4: met onderschrift op naam van wederverkoper "J. VALKEN, Hoofdsteeg, Rotterdam", gemerkt 'B'. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige edities. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 6: zonder adres, gemerkt "B". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 7: rood sjabloon voor de inkleuring van prent
Facturatiedatum van houtblok: 14/10/1828
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.5 Gebeurtenissen uit de algemene geschiedenis 2.2.5.5 Oorlog tussen Rusland en Turkije 1828
64. Schutterij der Nederlanden – Garde nationale des Pays – Bas
11 houtblokken met 21 soldaten zonder kader, niet gesigneerd, verdeeld over drie rijen. Tweetalige onderschriften. De prent "Schutters! Beschermt de Stad" is een visuele ode aan de verdediging van de Nederlandse stad en benadrukt de plicht van elke burger, ongeacht zijn rang, om te staan voor het vaderland in tijden van nood. Bovenaan het blad staat een krachtige tekst die de essentie van deze oproep samenvat: de noodzaak voor de burgers om met moed op te komen voor hun land wanneer deze wordt bedreigd. De eerste rij toont een majoor in zijn volle regalia, die het gezag en de verantwoordelijkheid van zijn positie uitstraalt. Naast hem staat een tamboer-major, die waarschijnlijk de muzikale leiding heeft over het regiment, gevolgd door een tamboer en vier soldaten die het bevel krijgen om hun geweer af te zetten, een gebaar dat de discipline en orde binnen het leger symboliseert. De tweede rij bevat een kapitein die de leiding heeft over zijn mannen, vergezeld door een sergeant en een korporaal, die samen de structuur en hiërarchie van de militaire organisatie tonen. Ook hier zijn er vier soldaten te zien, die het bevel krijgen om hun geweer in de arm te houden en voorwaarts te marcheren, wat de beweging en voorbereiding op actie aanduidt. In de derde rij worden vijf soldaten afgebeeld die het bevel krijgen om hun geweer te presenteren, een daad van eer en discipline. Een luitenant op het piquet toont de oplettendheid en waakzaamheid van de troepen, terwijl een adjudant-majoor aanwezig is, wat de ondersteuning van hogere officieren aan de frontlinie benadrukt. Deze prent geeft niet alleen een blik op de militaire organisatie van de tijd, maar versterkt ook het idee van samenhorigheid en verantwoordelijkheid onder de Nederlanders om hun stad en land te beschermen. De afbeeldingen zijn een sterke visuele representatie van de plicht en eer die met het dienen van het vaderland gepaard gaan.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabrijk en Boekdrukkerij van P. J. BREPOLS", foutief genummerd met nummer 65 Sjabloonkleuring oker, rood, groen en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 19/02/1829
Brepols kopieerde deze prent naar een prent met de identieke titel "Nederlandsche Schutterij" uitgegeven onder het nummer 10 door Erve H. Rynders te Amsterdam.
Nederlandse titel en Nederlands en Franse bijschriften.
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands)
65. Huisselijke Bedrijven – Ouvrage Domestiques
6 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 2 blokken, 97 à 101 x 145 mm. De prent geeft een charmant overzicht van vrouwen in verschillende alledaagse huishoudelijke bezigheden, verdeeld over zes houtsnedes. Elke afbeelding legt de nadruk op de verschillende rollen en taken die vrouwen in die tijd vervulden, wat een blik biedt op de dagelijkse leven en verantwoordelijkheden binnen het gezin en de gemeenschap. In de eerste houtsnede zien we twee vrouwen die borduren en breien. De focus ligt op hun aandacht voor detail en creativiteit, waarbij het borduurwerk en de breiwerkjes getuigen van hun vaardigheid en toewijding aan handwerken. De tweede houtsnede toont vrouwen die aan de piano spelen en strijken. Dit beeld reflecteert niet alleen de muzikale opvoeding van de tijd, maar ook het belang van netheid en zorg voor het huishouden. De derde houtsnede laat een vrouw zien die wassen doet, en een andere die zich bezighoudt met het vermaken van kinderen. Dit benadrukt de zorg die vrouwen hebben voor het huishouden en de opvoeding van de kinderen. In de vierde houtsnede zien we een vrouw die bloemen water geeft, wat een teken is van zorg voor de natuur en de esthetiek van het huis, terwijl een andere vrouw garen spinnen toont, een vaardigheid die essentieel was voor het maken van kleding. De vijfde houtsnede toont een vrouw die de tuin veegt en een andere die een koe melkt. Dit benadrukt de agrarische levensstijl van de tijd en de betrokkenheid van vrouwen bij het verzorgen van dieren en het onderhoud van het huis. In de laatste houtsnede zijn er vrouwen die boter slaan en water pompen, en de laatste afbeelding toont een vrouw die de maaltijd bereidt. Dit onderstreept de belangrijke rol van vrouwen in de voedselvoorziening en het huishouden, evenals de traditionele taken die essentieel waren voor het dagelijks leven. De prent als geheel laat de diversiteit van vrouwelijke taken zien, en weerspiegelt de waardering voor de bijdragen van vrouwen aan het gezinsleven en de gemeenschap in die tijd.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabrijk en Boekdrukkerij van P. J. BREPOLS ". Sjabloonkleuring geel, roze-rood, groen en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gemerkt "B", met onderschrift op naam van wederverkoper "Te Bergen-op-Zoom, bij D. POUWELS, handelaar in school- en kantoorbehoeften" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Facturatiedatum van houtblok: 31/05/1829
Rond 1830 verscheen een lithografische replica bij de uitgevers Arnz en C° in Düsseldorf, met het serienummer 58 en de titel: Weibliche Beschaftigungen; de volgorde van de afbeeldingen is gewijzigd en sommige zijn spiegelbeeldig.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.5 Vrouwelijke beroepen en bezigheden (inclusief dienstmeisjes)
71. Leert uit Duimkens aardig leven… - Enfans si de Poucet, je vous donne l'image...
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 54 x 70 mm. Tweetalige onderschriften. Dit is een speelse replica, maar gemoderniseerd, van prent nr. 5 van dezelfde uitgever. Sommige houtblokken zijn zelfs gespiegeld! Bovenaan staat de titel: "Leert uit Duimkens aardig leven, (’t geen wij u in prent hier geven :) Zij g’ondeugend, hoewel klein, dat uw eind zal droevig zijn." De vrolijke Vlaamse coupletten van nr. 5 zijn bewaard gebleven, terwijl de Franse coupletten een frisse twist hebben gekregen. Voor zowel de titel als de onderschriften is de Franse tekst van Pellerin gebruikt. Het verhaal volgt de ondeugende Duimken, die het niet zo nauw neemt met school en daarom van school wordt gestuurd. Hij plaagt zijn moeder, valt in de melk en wordt op een dag zelfs opgegeten door een koe! Maar geen paniek, want die koe wordt met handklap verkocht en later geslacht door de slager, waarna Duimken er weer uitkruipt. Onze kleine avonturier komt in het ziekenhuis terecht, geneest, en besluit touwslager te worden. Niet zo netjes, maar hij steelt een hapje van een bedelaar. En dan, als klap op de vuurpijl, verdrinkt hij! Dit speelse verhaal zit vol met avonturen en bevat een knipoog naar het Engelse sprookje Tom Thumb.
Prent 1: gevergeerd papier, met adres "Te Turnhout, uit de Steen en Boekdrukkerij van P. J. BREPOLS." Sjabloonkleuring geel, oranje, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met adres van wederverkoper: "By de Erven H. Rynders, 2e tuin dwars-straat te Amsterdam". Inkleuring Nederlandse duimelarij Periode 1817 - 1840
Prent 3: gevergeerd papier, zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranje-bruin, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 4: met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren." Sjabloonkleuring geel, rood-bruin, groen en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: zonder onderschrift Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 6: zonder adres, spellingsaanpassing. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Horizontale lijn onderaan het vel weggehaald ten opzichte van vorige editie. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 7: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
Afbeelding 8: 5 van de 20 houtblokken voor deze prent
Afbeelding 9: rood sjabloon voor inkleuring van deze prent
Afbeelding 10: groen sjabloon voor de inkleuring van prent
Facturatiedatum van houtblok: 25/11/1829
5. Beeldverhalen 5.3 Sprookjes 5.3.9 Versie waarin Klein Duimpje geboren is uit een kool
73. Troepen der Nederlanden – Troupes des Pays-Bas
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, Tweetalige onderschriften. 1e rij: Een zittende soldaat, drie staande soldaten; 122 x 73 mm. 2e in 3e rij: Cavaliers van verschillende rangen en verschillende wapens; 89 x 73 mm.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Groninger Museum en Koninklijke Bibliotheek van België.
Facturatiedatum van houtblok: 03/06/1830
16 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 70 x 67 mm. Tweetalige onderschriften. De prent die de amusements- en kermisshows van het begin van de 19e eeuw weergeeft, biedt een levendig en kleurrijk overzicht van de vreugde en het vermaak dat deze evenementen met zich meebrachten. Bovenaan de afbeelding staan enkele vrolijke kwatrijnen, die de sfeer van de kermis prachtig samenvatten: Kwatrijnen: "Wanneer het kermis is, ziet men in vreugde leven; Het is op dezen tijd dat men langs straat ziet zweven, De menschen; want hun hoofd dan naar geen werken staat, Al hebben zij geen geld, zij zijn toch op de straat." Polichinelle: De eerste houtsnede toont de bekende figuur Polichinelle, een marionet die vaak voorkomt in kermis- en poppentheater. Met zijn vrolijke en ondeugende uitdrukking kondigt hij aan: “K zal kunsten doen, maar ’t is gewis, // Voor geld, om dat het kermis is.” Dit roept meteen de sfeer op van de levendige optredens die bezoekers verwachten. Liefde en spel: De volgende scènes geven een blik op verliefde koppels die naar de kermis trekken. Ze genieten van de sfeer en de verschillende attracties, waaronder een augurkenverkoper die zijn lekkernijen aanbiedt. Ook een speelgoedwinkel komt voorbij, vol met kleurrijke en aantrekkelijke items voor de kinderen. Acrobaat en dansende aap: De acrobaat vertoont zijn kunsten en trekt de aandacht van het publiek, terwijl een dansende aap zijn eigen show opvoert. De vrolijkheid en de verbazing van de mensen zijn voelbaar in deze levendige scènes. Slim paard en spel: Een slim paard dat allerlei trucjes uitvoert, en twee jonge mensen die zich vermaken met een populair spel. Dit spel draait om het zo min mogelijk in tweeën hakken van een taaie cake, met de regel: “In driemaal moet ik dezen koek, // Geheel door hakken, tot den hoek.” Het spel belooft spanning en plezier voor de deelnemers. Berenleider en mechanische olifant: Verderop in de prent paradeert een berenleider met zijn schattige beer, vergezeld door een mechanische olifant die de nieuwsgierigheid van de kinderen wekt. Ook zijn er geleerde honden die trucjes demonstreren en een goochelaar die het publiek verbaast met zijn illusies. Tourniquet en marionet: De tourniquet, waar mensen hun geluk kunnen beproeven, en een marionet die zijn dans vertoont, dragen bij aan de speelse sfeer van de kermis. Een Savoyaard met zijn draaiorgel brengt muziek, terwijl de arme blinde fluitspeler, geleid door zijn zoon, ons herinnert aan de diversiteit van de mensen die de kermis bevolken. Kwatrijnen over de fluitspeler: Het laatste kwatrijn maakt het hart van de kermis voelbaar: "Beschouwt toch menschen al te gader, // Hoe ‘k dwaal met mijnen blinden Vader." Deze prent is een prachtig tijdsdocument dat ons niet alleen laat genieten van de amusementen van de kermis, maar ook de unieke charme en de menselijke verhalen die daarachter schuilgaan. Het geeft ons een kijkje in de levendige cultuur van de 19e eeuw, waarin vreugde en vermaak hand in hand gingen.
Prent 1: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper "Bij J. A. ALDAG, St.-Jans-straat n° 33, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, lichtbruin en groen Periode 1817 - 1840
Prent 2: zonder adres, met latere titel "Buitenkermis - Les Saltimbanques". Tekst herzet. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, met latere titel "De buitenkermis- Les Saltimbanques". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Facturatiedatum van houtblok: 26/11/1832
Nederlandstalige titel, Nederlands en Franse bijschriften.
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt
94. Les douze mois de l’année – De twaelf maenden van het jaer
Oblong vel. 12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 70 x 115 mm. Tweetalige onderschriften. De Twaalf Maanden vormen een geliefd thema in de volkskunst, waarbij de activiteiten en tradities van elk seizoen op kleurrijke en levendige wijze worden weergegeven. Elke maand biedt een inkijkje in de typische bezigheden van mensen, vaak sterk verbonden met het boerenleven en de wisselingen van de natuur. Hier is een blik op de twaalf maanden, zoals ze in houtsneden worden verbeeld: Januarius (schaatsen en sleeën) De maand januari toont een ijzig landschap, waarin mensen zich vermaken op bevroren rivieren. Schaatsen, sleeën en winterspelen worden vaak afgebeeld, met een vrolijke sfeer ondanks de kou. De harde winter wordt zo verzacht door plezier en samenzijn in de buitenlucht. Februarius (carnaval) Februari draait om feest en uitbundigheid, want het is de tijd van carnaval. Maskers, kostuums, en dansende mensen vullen het beeld. Het contrast tussen de donkere, koude maanden en de uitbundige festiviteiten maakt carnaval tot een lichtpuntje in de winter. Meërt (het boeren-erf) In maart beginnen de voorbereidingen voor het nieuwe landbouwseizoen. De boerderijen ontwaken, en mensen zijn bezig op het erf: vee verzorgen, gereedschap repareren en de grond voorbereiden. Dit beeld ademt een gevoel van verwachting en vernieuwing. April (zaaien en planten) April markeert het begin van het groeiseizoen. Boeren worden afgebeeld terwijl ze zaaien en planten, vaak met uitgestrekte velden op de achtergrond. De natuur begint weer tot leven te komen, en de sfeer van hoop en vruchtbaarheid overheerst. Mey (het grazen) In mei is de natuur op haar mooist. Het vee wordt naar de groene weiden gebracht om te grazen. Mensen zijn in harmonie met de natuur, en de dagen worden langer en warmer. Het frisse groen van de weilanden is een symbool van overvloed en welvaart. Junius (het vissen) Juni is een maand van ontspanning en visvangst. Mensen worden afgebeeld langs rivieren en meren, vissend met hengels of netten. Het vissen is niet alleen voor voedsel, maar ook een sociaal gebeuren, vaak een vreedzaam tafereel in een zonnig landschap. Julius (de hooioogst) Juli is een drukke maand voor de boeren. De hooioogst is in volle gang, en mensen worden afgebeeld terwijl ze hooi schudden, bundelen en stapelen. De warme zon en het zware werk geven een gevoel van voldoening en prestatie. Augustus (de oogst) In augustus bereikt het werk op het land zijn hoogtepunt. De tarwe en andere gewassen worden geoogst, en de boeren zijn druk in de weer met sikkels en schoven. Het is een maand van overvloed en dankbaarheid, met beelden van volgeladen wagens en volle schuren. September (het fruitplukken) September staat in het teken van de vruchtenoogst. Boeren en kinderen plukken appels, peren en ander fruit. De manden vol kleurrijke vruchten symboliseren de rijkdom van de herfst en de beloning voor het harde werk van de zomer. October (het oogsten) In oktober wordt de laatste oogst binnengehaald. Beelden van graanoogst, wijnpersen en volle schuren roepen een gevoel van voldoening op. De natuur bereidt zich voor op de winter, terwijl de mensen hun voorraden veiligstellen. November (de jacht) November is traditioneel de maand van de jacht. Jagers worden afgebeeld met hun honden, op zoek naar wild in de bossen. De overgang naar de donkere, koudere maanden begint, en de jacht is een belangrijk onderdeel van het winterse levensonderhoud. December (het rusten) In december keert de rust terug. Na een jaar van hard werken wordt de tijd doorgebracht bij de haard, in gezelschap van familie. Mensen rusten uit en genieten van de winterse feesten. Het land is stil, en men bereidt zich voor op het nieuwe jaar. In volksprenten werd dit onderwerp vaak geïllustreerd om de seizoenswisselingen en de cycli van het boerenleven vast te leggen. De kleurrijke, levendige beelden zorgden ervoor dat de Twaalf Maanden een geliefd thema bleven, herkenbaar en vertrouwd voor mensen in alle lagen van de samenleving.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet, Amsterdam, Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden en Museum aan de Stroom Antwerpen.
Een getrouwe replica in spiegelbeeld werd uitgegeven door het huis Glenisson en van Genechten onder het nummer 55.
8. Folklore en traditie 8.1 Traditionele indelingen van de tijd 8.1.3 De twaalf maanden van het jaar
109. Costumes de Paris – Parysche costumen
Oblong vel. 9 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen waarvan de eerste 5 blokken heeft, de tweede 4, variabele afmetingen. Zonder onderschriften. Deze prent biedt een levendige en kleurrijke weergave van verschillende Parijse straatverkopers, elk met hun unieke kostuums en karakteristieke uitstraling. De figuren zijn een afspiegeling van de diverse levensstijlen en beroepen in het bruisende leven van de Franse hoofdstad in de 19e eeuw. Opstelling van de Figuren: Kolenhandelaar: De kolenhandelaar is herkenbaar aan zijn donkere, praktische kleding, vaak met een schort en soms een hoed om zich te beschermen tegen de rook en het stof. Hij staat naast een grote mand of kar gevuld met kolen, klaar om klanten te bedienen. Acrobaat: De acrobaat is gekleed in kleurrijke, strakke kostuums, vaak versierd met glinsterende elementen. Zijn houding is dynamisch, klaar om een stunt of voorstelling te geven. Deze figuur vertegenwoordigt de speelse kant van het straatleven in Parijs. De Marktvrouw: De marktvrouw, vaak gekleed in een traditioneel schort en met een doek op haar hoofd, staat achter een kraam vol groenten, fruit of andere waren. Haar gezicht straalt de toewijding en hard werken uit die kenmerkend zijn voor de marktvrouwen van die tijd. Hondenafrichter: De hondenafrichter, mogelijk in een iets informelere outfit, toont zijn vaardigheid met een aantal goed getrainde honden. Hij kan een lange stok of een fluit bij zich hebben, wat zijn rol in het trainen en begeleiden van de honden benadrukt. Waterdrager: De waterdrager is vaak te zien met twee grote emmers of een soort van draagbare watertank, gedragen aan een draagstang over zijn schouders. Zijn outfit is praktisch, ontworpen voor het zware werk van het vervoeren van water door de straten van Parijs. Kokoswaterverkoper: Deze verkoper is herkenbaar aan zijn kleurrijke kappen en het tropische aspect van zijn product. Hij houdt een grote kokosnoot vast, klaar om deze open te breken voor verfrissing. Blinde Man: De blinde man, vaak gekleed in eenvoudige, bescheiden kleding, kan worden afgebeeld met een stok en misschien een hoed. Zijn aanwezigheid roept sympathie op en benadrukt de sociale diversiteit van de stad. Schoenenpoetser: De schoenenpoetser, vaak een jongere jongen, heeft een praktische en eenvoudige outfit. Hij staat klaar met zijn poetsdoeken en een krukje, bereid om voorbijgangers te helpen hun schoenen op te poetsen. Voddenraper: De voddenraper is gekleed in versleten, eenvoudige kleding en kan worden afgebeeld met een grote tas of mand waarin hij de verzamelde vodden meeneemt. Zijn gezicht straalt een combinatie van doorzettingsvermogen en vermoeidheid uit, typisch voor het leven van een straatverkoper. Betekenis Deze prent legt een mooi inzicht in het dagelijks leven van Parijse straatverkopers, die een essentieel onderdeel vormden van de stadsbeleving. Elk personage vertelt een verhaal van hard werken, overleven en bijdragen aan de levendigheid van de stad. Door de variëteit in kostuums en beroepen biedt de prent niet alleen een visuele weergave van de Parijse cultuur, maar ook een blik op de sociale structuren en economische realiteiten van die tijd. Het is een eerbetoon aan de kleurrijke levens van de gewone mensen die het straten van Parijs vulden, een stad die altijd in beweging is.
Prent 1: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper "Te Rotterdam, bij P. J. Masier, Boekdrukker op de Nieuwe Markt" Sjabloonkleuring oker, lichtbruin, rood-bruin, groen en blauw Periode 1817 - 1840
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen (marskramer, bedelaar, schoenpoetser)
195. Laurens Koster, uitvinder der Boekdrukkunst in den jare 1421, te Haarlem - Laurent Koster, inventeur de l'imprimerie l'an 1421, a Haarlem
Een houtblok met dubbel lijnskader, gesigneerd A. C. (Alexander Cranendoncq), 320 x 260 mm. Tweetalige onderschriften. Coster wordt staand afgebeeld met een opengeslagen boek in zijn rechterhand en een drukletter, de letter A, in zijn andere hand. Boven de houtsnede staat de titel: “Laurens Koster, uitvinder van de boekdrukkunst in het jaar 1421, te Haarlem” en in het Frans: “Laurent Koster, inventeur de l’imprimerie l’an 1421, à Haarlem.” Onder de afbeelding bevindt zich een achtregelig gedicht ter ere van Coster, die wordt beschouwd als een van de mogelijke uitvinders van de typografie. De prent toont een weergave van het stenen beeld van Coster, dat later werd vervangen door een ander beeld. Dit originele standbeeld werd in 1723 opgericht door het Collegium Medicum (Genootschap van Geneeskunde) en stond in de Drogisterij van het Prinsenhof in Haarlem. In 1801 werd het verplaatst naar de Grote Markt, tegenover het huis van Coster. Sinds de 16e eeuw beschouwen Nederlandse geleerden Laurens Janszoon Coster als de ware uitvinder van de typografie. Volgens de overlevering kwam hij op het idee om met losse letters te drukken nadat hij houten letters had gesneden om zijn kleinzonen te vermaken. Vervolgens begon hij met het maken van stempels, het slaan van matrijzen en het gieten van metalen letters. Er wordt zelfs verteld dat een van zijn bedienden de gereedschappen van zijn werk stal en naar Keulen en later naar Mainz vluchtte, waardoor Gutenberg in staat was om Costers drukproces na te bootsen.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Emile Van Heurck en later Maurits De Meyer waren lange tijd van mening dat deze prent afkomstig was uit het fonds van Noman en Zoon, hoewel er geen exemplaar van deze prent bewaard is gebleven. Maar Patricia Vansummeren bracht daar verandering in toen ze in de archieven van Brepols stuitte op de factuur voor het houtblok, dat Brepols zelf had laten maken bij A. Cranendoncq. De facturatiedatum suggereert dat deze prent oorspronkelijk een lager volgnummer moet hebben gehad en waarschijnlijk tussen nummer 60 en 70 is gegraveerd. Hierdoor wordt het duidelijk dat de prent ergens eerder in de serie geplaatst moet worden dan voorheen werd gedacht.
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.4 Historische personages 2.1.4.10 Laurens Jansz. Koster 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.2 Afzonderlijke ambachten en beroepen 6.2.2.3 Drukkerij van Laurens Koster
80. Als gy myne Kind’ren, uw les hebt geleerd, Dan wordt ge tot loon met deez’ prenten vereerd
20 houtblokken met kader, gesigneerd BAL, 5 rijen van 4 blokken, 46 x 51 mm., Nederlandstalige onderschriften. Mengeling van kleine onderwerpen. Zeer nette gravure. Bovenaan, als titel: Als gy, myne Kindren, uw’ les hebt geleerd, Dan wordt ge tot loon, met deez’ prenten vereerd. Onder het gespieste hoofd, dat afsteekt tegen een stormachtige lucht: De wyze Xenophon leerde de prille jeugd, En vormde ook hun hart tot kunde en deugd.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige editie. Inkleuring door eigenaar prent in diverse kleuren. Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
We nemen aan dat deze prent, net als nr. 76, door Bal werd gegraveerd op vraag van het huis Glenisson en Van Genechten. De in Nederland aangekochte serie houtblokken begint pas bij nr. 132. Een replica van de prent, gesigneerd door de graveur Wellens, bevindt zich in de prentenreeks van Lutkie en Cranenburg met het nummer 58.
9. Spel en vermaak 9.4 Allerlei 9.4.2 Voorwerpen en mensen of dieren
76. Onderscheidene wapens der Nederlandsche krygsmagt
Oblong vel. 8 houtblokken met kader, gesigneerd: BAL, 2 rijen van 4 blokken, 124 x 82 mm., Nederlandstalige onderschriften. Nederlandse soldaten in verschillende posities, één soldaat per houtsnede. Goede gravure.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Fries Museum Leeuwarden
Het is waarschijnlijk dat deze prent werd uitgevoerd door de graveur Bal, evenals N° 80, op kosten van het huis Glenisson & Van Genechten. In de Nederlandse prentenreeksen van die tijd zijn er verschillende gelijkaardige platen, op dezelfde manier behandeld.
7. Litanie ter eeren van den H. Donatus, Martelaer, Beschermer tegen den Donder, Blixem, Onweder en Tempeesten
Een houtsnede met dubbel kader, geen signatuur, 196 x 265 mm. Centraal in de afbeelding staat Sint Donatus, met aureool en een tuniek met korte mouwen, een mantel op de schouders gegooid, in zijprofiel. Donatus zit geknield op de grond, blote armen uitgestrekt voor hem, in de houding van gebed. Zijn zwaard ligt voor hem op de grond. Links achter de heilige staat een gebouw waarvan we alleen de achtergevel kunnen zien, met een ommuurde tuin waarin twee bomen staan. Rechts, op de achtergrond staan een kerk, een kapel en twee huizen die één blok vormen. Bovenaan de afbeelding kleine ronde wolken. Bliksem doorkruist de lucht rond de heilige. Onder de houtsnede staat de titel “Litanie ter eeren van den H. Donatus Martelaer, Beschermer tegen den Donder, Blixem, Omweder en Tempeesten” gevolgd door een gebed ter ere van de Heilige Donatus. De gehele prent is omgeven door een sierkader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS, op de groote Merkt" Sjabloonkleuring geel, oranje, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 01/08/1818
Glénisson en Van Genechten kopieerde deze prent van Brepols en bracht deze uit in hun religieuze reeks onder het nummer 9.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.20 Heilige Donatus
12. Het stalleken van Bethlehem, oft de geboorte Jesu Christi
Centraal staat een grote houtsnede omringd door een sierkader, niet gesigneerd, 233 x 193 mm. In een openluchtstal, in het midden, omringt het kind Jezus zich met een aureool met grote stralen die hem bijna volledig omhullen. Aan het hoofd van de kribbe leunt de Maagd maria met het bovenlichaam iets over het Kind. Met haar linkerhand houdt ze één van de hoeken van het laken vast. Rechts van de Maagd zit Sint Jozef. Achterin de stal zien we een ezel en een os. Aan de voet van de kribbe, links op de voorgrond, zit een herder met open armen in bewondering voor het goddelijke Kind. Een hond ligt aan zijn voeten en kijkt ook naar de pasgeborene. Achteraan, links van deze herder, een andere herder leunend op zijn staf met tussen hen in, linksachteraan, een boerenmeisje met een amfoor op haar hoofd. Op de achtergrond, leunend tegen een paal in de schuur, staat een lachende jongen met een vilten hoed op het hoofd. Al deze personages hebben hun ogen op Jezus gericht. In de achtergrond zien we verder een rieten dak en struiken. De houtsnede is omgeven door een lange Nederlandstalige legende. Dit alles is omkaderd met een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS". Sjabloonkleuring geel, grijs, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. De vier laatste regels van de linker kolom zijn in pastei gevallen en foutief terug opgebouwd waardoor woorden foutief worden weergegeven. Sjabloonkleuring geel, grijs, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhouut, nyt het Faekbri en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 4: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhouut, nyt het Faekbri en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring grijs, oranje, bruinrood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 01/08/1820
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.2 Geboorte van Christus, aanbidding van de herders en van de drie koningen
Centraal staat een houtsnede zonder kader, niet gesigneerd, 155 x 180 mm. In het midden van een cirkel uitgevoerd door vierendertig gevallen engelen staat Lucifer, het onderlichaam bedekt met ruw haar, grote hoorns op het voorhoofd, gevorkte voeten, lange staart, houdt in zijn rechterhand de slang van Eva, in zijn linkerhand een vork met twee tanden. Hij leidt de dans. In de cirkel, rechts van de demon, spelen drie muzikanten, zijn trouwe en onafscheidelijke medewerkers, hun meest aanstekelijke deuntjes. Om hem heen, dansers, drinkers en de herbergier die een drankje inschenkt. Buiten de cirkel, in de bovenhoeken van het houtblok, links een vrouw knielend voor een Madonna in een boom; rechts een vroom koppel in gebed bij een Christus aan het kruis. De personen in deze beide hoeken smeken de Heer om deze onschuldige jeugd af te keren van de dans. In de onderste hoeken, links, huilt een vader van een gezin omdat die dans van zijn zoon een flierefluiter heeft gemaakt en zijn dochter haar eer heeft doen verliezen. Rechts bidt een moeder haar rozenkrans terwijl ze de kruisweg verricht, in de hoop dat haar kinderen tot inkeer komen en hun danslust verliezen. Bovenaan het vel staat de titel “Den duyvels dans”. Links en rechts uitleg bij de houtsnede. De uitleg van deze plaat is, zoals vermeld in de afbeelding, te danken aan Conrardus Clingius, theoloog in de orde van St. Franciscus, die leefde rond het jaar 155o; het werd goedgekeurd door St. Carolus Borromaeus in zijn tractaet tegen de Dans. Onderaan de prent een lied over het duivelse dansen. Het geheel van de prent is omkaderd door een eenvoudige dubbele lijnkader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, zwaar kader rondom het geheel Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2:gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Het woord "DANS" in de titel is apart opgekleefd doordat de drukker hierin een fout maakte. Bij doorzicht merk je op dat eerst foutief het woord "DAS" stond, in plaats van DANS. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, Zwaar kader is nu vervangen door een dubbele lijnkader. Letterspatiëring van de titel ruimer t.o.v. prent 1 en 2. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 4: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Plaatsing onderschrift licht opgeschoven t.o.v. prent 2 Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 16/03/1820
Het houtblok is een kopie van een oudere prent. Een gelijkaardige prent, gebaseerd op een houtsnede uit de vijftiende eeuw, werd in het midden van de negentiende eeuw nog uitgegeven door de uitgever J. C. van Paemel, te Gent.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.5 Overige religieuze onderwerpen 1.3.5.3 Duivel en de dans
19. Het laeste Avondmael dat Christus met zyne Apostelen gehouden, en dat hy hun de voeten gewasschen heeft
Centraal staat een houtsnede met dubbel lijnkader met tussenin een zware arcering, geen signatuur, 236 x 195 mm. Het onderwerp beslaat niet het hele oppervlak van het houtblok, maar een ruitvorm met afgesneden punten. Aan tafel, te midden van zijn discipelen zit Jezus met aureool en zegend het eten. Rechts van hem en staand, St. Petrus; links van hem en slapend, ellebogen op tafel, St. Johannes. Op de voorgrond en rechts, alleen op een houten bankje, grijpt Judas met zijn linkerhand de tas vast, de prijs van zijn verraad. Bovenaan aan het plafond hangen gordijnen, een Joodse lamp met drie vertakkingen en een mooi architectonisch monumentale zuil. Bovenaan, als titel: Het laeste Avondmael dat Christus met zyne Apostelen gehouden, en dat hy hun de voeten gewasschen heeft. Rondom deze houtsnede staat een beschrijving van het laatste Avondmaal. Het geheel is omlijst door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Turnhout, nyt het Fabriek en Boek drukkery van P. J. BREPOLS. (Aen de wet voldaen hebbende, zal den na-drukker deézer voôr de rechts-banken vervolgen.)", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS". Handschrift op achterzijde "D. B. Heslinga 1831" Sjabloonkleuring oker, oranjebruin en blauw Periode 1817 - 1833
Het Laatste Avondmaal is ook vertegenwoordigd in het fonds van de Turnhoutse uitgever Glénisson en Van Genechten onder het N° 160.
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.10 Laatste avondmaal
27. Het Leven van den Heyligen Hubertus, Die gevierd wordt den 3 November
Centraal staat een houtsnede, met dubbel ijnkader, geen signatuur, 231 x 160 mm. Op de voorgrond, bij de ingang van een laan die naar een abdij leidt, zit Sint Hubertus geknield, gekleed als jager met jagerstas in de zij. Hij zit in aanbidding voor het hert dat tussen zijn gewei een kruisbeeld draagt. Hij houdt zijn linkerhand omhoog, de rechter op zijn geweer. Zijn hoed ligt voor hem. Links wandelt een voorbijganger, die net als hij een kostuum van het begin van de negentiende eeuw draagt. Rechts en links op de houtsnede staan hoge bomen. Boven het houtblok staat de titel “Het leven van den heyligen Hubertus, die gevierd word den 3 november”. Om het houtblok heen staat een beschrijving van Sint-Hubertus en een oratie aan deze heilige. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-Drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, lichtbruin, oranje en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.34 Heilige Hubertus
54. Pius VII… 4 REGELS; _ Leon XII / Benoemd Paus van Roomen den 27 September 1823
Oblong vel met twee delen en een prachtig sierlijk frame. Linker bladdeel. Een ingelijst medaillon, niet gesigneerd, 163 x 123 mm. Paus Pius VII in zijn fauteuil, biddend voor een afbeelding van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten dat aan de voet van een kruisbeeld ligt. Boven het houtblok de titel: Pius VII. Geboren te Cèsene den 14 augustus 1742. Paus gekozen den 14 Meert 1800. Gestorven den 28 augustus 1823. Onder het houtblok de Franse titel: Pius VII. Ne a Cesene le 14 Aout 1742. Elu Pape le 14 Mars 1800. Décédé le 28 Aout 1823. Rechter bladdeel. Een ingelijst medaillon, niet gesigneerd, met hetzelfde tafereel als het linker bladdeel, maar in spiegelbeeld. Boven het houtblok de titel : Leon XII. Benoemd Paus van Roomen den 27 september 1823, enz. Onder het houtblok de Franse titel: Leon XII. Elu Pape de Rome le 27 Septembre 1823., enz.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Deze prent is de eerste versie. Een tweede prent hiervan werd uitgegeven zonder afbeelding van de nieuwe paus.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.65 Paus Pius VII en Leon XII
Oblong vel in twee delen, omlijst door een sierlijk kader. De twee delen zijn eveneens afgescheiden door een sierlijke ornamentlijn. Linker bladdeel. Een ingelijst medaillon, niet gesigneerd, 163 x 123 mm. Paus Pius VII in zijn fauteuil, biddend voor een afbeelding van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten dat aan de voet van een kruisbeeld ligt. Boven het houtblok de titel: Zyne Heyligheid Pius VII. Opperhoofd der H. Kerke. Gebooren te Cèsene den 14 augustus 1742. Paus gekozen den 14 Meert 1800. Gestorven den 28 augustus 1823. Onder het houtblok de Franse titel: Sa Sainteté Pie VII. Souverain Pontief. Ne a Cesene le 14 Aout 1742. Elu Pape le 14 Mars 1800. Décédé le 28 Aout 1823. Rechter bladdeel. In twee talen de tekst voor “Vollen Aflaet vergund door zyne Heyligheyd Paus Pius den VII” en “Indulgence Plénière accordée par N. S. P. Pape Pie VII”.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Sjabloonkleuring geel, oranje en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Handschrift op achterzijde "Johannes Johannes Polder [18]34. Gaast den 10 Dezember 1834" Sjabloonkleuring geel, oranje en roodbruin Periode 1817 - 1833
Deze prent is de tweede versie, op de eerste versie staat ook de nieuwe paus afgebeeld. Deze verscheen onder hetzelfde nummer.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.65 Paus Pius VII
z.nr. Litanie van de H. Maeget en martelaeresse Dymphna, Patronesse der Vrijheyd van Gheel en word gevierd op den 15 Mey
Centraal staat een grote houtsnede met dubbele lijnkader, niet gesigneerd, 232 x 163 mm. Op de voorgrond zit Dimpna geknield, de handen gevouwen voor de borst, met rond het hoofd een stralenkrans. Achter haar staat haar vader, een Ierse heidense koning, met kroon op het hoofd, en in zijn rechterhand een zwaard waarmee hij zijn dochter enkele ogenblokken later zal onthoofden. In zijn linkerhand houdt hij haar aan de haren vast. Voor haar op de grond ligt een kroon, als symbool van het weigeren met haar vader te huwen en alzo koningin te worden na de dood van haar moeder. Links in de achtergrond een dienaar van de koning die de biechtvader Gerebernus, waarmee Dimpna naar de Kempen vluchtte bij haar weigering te huwen met haar vader, onthoofd. Linksboven uit de hoek komen lichtstralen uit de hemel, op de wolken engelen. Op de achtergrond achter de koning staat de Dimpnakerk van Geel, met daarnaast een boom in bloei. Onder de houtsnede staat een korte beschrijving van het leven van Dimpna, omkaderd door een sierkader. Rondom dit alles staat een lang gebed ter ere van de Heilige Dimpna. Bovenaan de titel “Litanie van de H. Maeget en martelaeresse Dymphna, Patronesse der Vrijheyd van Gheel en word gevierd op den 15 Mey”.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Sjabloonkleuring geel, rood, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.21 Heilige Dymphna
z.nr. Litanie van onze Lieve Vrouwe Van Lauretten
Centraal staan twee houtsneden in lijnkader, geen signaturen. De eerste toont ons achter de tralies, in een nis, de Heilige Maagd die op haar arm het kind Jezus draagt; 126 x 95 mm. De tweede stelt een Lotharings kruis voor. In zijn vier hoeken hebben we de gestigmatiseerde en met stralenkrans omgeven handen en voeten van Christus. De onderste dwarsbalk draagt een hart met een monogram met daarboven een kruis. De twee houtblokken zijn omgeven door zeventien rechthoekige houtsnedes, elk verdeeld in drie delen. Het geheel toont in afbeeldingen de litanie van onze lieve Vrouw, waarin Maria aangeroepen wordt in allerlei benamingen. Elk van deze aanroepingen wordt gesymboliseerd door een afbeelding dat deze aanroeping in ons wekt. Zo wordt het “Goestelyk vat” vertegenwoordigd door een kelk, de ‘toevlugt der zondaaren” door een gastvrije Maagd die haar armen opent. Sommige figuren lijken enigszins vreemd: “Ivoiren Tooren” wordt vertegenwoordigd door een olifant die op zijn rug een toren draagt, “Oorzaak onzer blydschap” door een orgel enz. Onder elk van de afbeeldingen staat een aanroeping. Afmetingen van deze houtblokken: 35 x 85 mm. Bovenaan de titel “Litanie tot onze Lieve Vrouwe van Lauretten". Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres, zonder nummer Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Deze prent is een kopie naar de Nederlandse uitgever Bontamps.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.1 Maria en Mariaverering 1.2.1.5 Litanie tot O.L.V. van Lauretten
22 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, verdeeld over vier rijen, 79 x 25 à 80 mm., tweetalige onderschriften. Canoniers Autrichiens – Oostenryksche Kanoniers Cavalerie Autrichiennes – Oostenrykse Ruytery Grenadiers Belges – Belgieksche Grenadiers Grenadiers Anglais – Engelsche Grenadiers. Officieren, kanonniers, ruiters en soldaten die allemaal, afgezien van de eerste schutter op de eerste rij, hun eigen voetstukje hebben, waardoor ze eruitzien als de kleine houten of tinnen speelgoedsoldaten.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. Brepols. (Dry exemplaire zijn er geplaests volgens de formaliteyt der wet.)" Inkleuring met sjablonen: geel, oranje, rood, blauw en bruin Periode 1800 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, zonder adres Inkleuring met sjablonen: geel, groen en rood Periode 1800 - 1833
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (Oostenrijkers)
4 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 70 x 290 mm. Tweetalige onderschriften. Deze vier houtsneden brengen de opwindende en gewelddadige momenten van de Slag bij Jena tot leven, waarbij gewapende ruiters in een razernij van actie elkaar achtervolgen, bevechten en doden. In de laatste houtsnede zien we een dramatische climax: een kurassier blaast op zijn trompet, een oproep tot strijd en solidariteit. Tegelijkertijd sprint een andere ruiter met een geheven sabel naar hem toe, vastberaden om in te grijpen terwijl een Pruisische soldaat vlakbij een ruiter en zijn paard heeft gedood. Dit beeld is een krachtige weergave van de chaos van de strijd. De tekst onder deze houtsnede versterkt de urgentie van het moment: "Den Cuirassier op 't klinken der trompet Vliet tot hulp, en hy den moord'naer plet." Deze woorden herinneren ons aan de onverschrokkenheid en de wreedheid van de oorlog. De Slag bij Jena, die op 14 oktober 1806 plaatsvond, markeerde een keerpunt in de Napoleontische oorlogen, waarbij Napoleon zijn militaire strategieën succesvol toepaste en een beslissende overwinning op het Pruisische leger behaalde. De houtsneden vangen niet alleen de spanning van het moment, maar ook de historische impact van deze strijd.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1800 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring wit, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, op naam van wederverkoper "Te AMSTERDAM, bij MINDERMANN en Comp. , Negocianten op de Cingel bij de Bergstraat". Sjabloonkleuring geel, oranje, rood, lichtbruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 4: zonder adres, gemerkt 'B', de tekst werd aangepast t.o.v. vorige edities. Handschrift op achterzijde van de prent "Goffe Sjoerd Posthuma 1860" Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Facturatiedatum van houtblok: 14/01/1822 Brief aan burgemeester i.v.m. deponering: 06/07/1822
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.2 De negentiende eeuw: de strijd tegen Napoleon
38. Marche de la Calvalerie – Togt der Ruitery
16 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 78 x 70 mm. Tweetalige onderschriften. Twaalf huzaren, een officier, zeven muzikanten en vier soldaten, allemaal te paard. Vier Mamelukken ruiters.
Prent 1: gevergeerd papier, met adres: "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery van P.J. BREPOLS". Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper: "J. PROOST, Boekhandelaar te Leeuwaarden". Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper: "Te Sneeck, Bij F. Holtkamp, Boekdrukker". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 15/03/1822 Brief aan burgemeester i.v.m. deponering: 06/07/1822
39. Engelsche Koninklyke Husaren – Hussards du Roi d’Angleterre
Oblong vel. 2 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 130 x 355 mm. Een officier, een trompettist en zes soldaten.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Drukkery van P.J. BREPOLS. Dry exemplaire zyn'er geplaests volgens de formalityten der wet." Achteraan handschrift met tekst: Houdsend den 23 Maart 1832. W.S. De Boer te Indijk" Sjabloonkleuring geel, oranje, rood, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper "Te Amsterdam by SCHALEKAMP en VANDEGRAMPEL op de Nieuwezyde voor Burgwal N° 196", zonder nummer Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Prent 3: gevergeerd papier, zonder adres, foutief genummerd 'N° 49' in plaats van '39'. Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1840
Facturatiedatum van houtblok: 15/03/1822
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden
40. Krygsmans daeden door Russchen en Turken- Faits guerriers par les Russes et Turcs
4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 160 x 140 mm. Tweetalige onderschriften. Dit dramatische tafereel toont een intense confrontatie tussen verschillende strijdende partijen op het slagveld. We beginnen met een dappere Kozakken officier, fier en moedig, die zijn gezag en vaardigheden toont te midden van de chaos van de strijd. Zijn uitstraling straalt vastberadenheid uit terwijl hij zijn mannen aanmoedigt. Aan de rechterkant zien we een Turkse soldaat die door de hand van een Kozak is neergestoken. De actie is schokkend en vol adrenaline, met de Turkse soldaat die in een wanhopige poging zijn leven te redden misschien nog zijn zwaard heft. Daarna valt de blik op een Turkse ruiter, die zijn speer met dodelijke precisie in het hart van een Russische soldaat steekt. Deze dramatische actie benadrukt de wrede realiteit van de oorlog en de onverschrokkenheid van de strijders. Ten slotte zien we een Russische ruiter die met een beslissende slag een Mameluk doodt. Dit moment van strijd onderstreept de complexiteit van de oorlog, waar verschillende strijdkrachten met verschillende achtergronden elkaar in de strijd ontmoeten. Elk personage in deze scène vertelt een verhaal van moed, conflict en de verschrikkingen van de oorlog, die de toeschouwer meeneemt in de turbulente wereld van historische veldslagen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drnkkery van P. J. BREPOLS". Met foutieve nummer 39 Sjabloonkleuring geel, rood, bruin, groen en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drnkkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drnkkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 17/06/1822
41. Ziet hier, tot uw vermaek dee’z Kinder-Spreeken vloeyen - Voici quelques dictions qui plaisent aux enfants
30 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 6 blokken, 55 x 45 mm. Tweetalige onderschriften. Deze reeks uitdrukkingen en spreekwoorden geeft een levendige blik op de volkswijsheid en de humor van de tijd. Laten we ze eens samen verkennen: Hy lagt in de vuyst. – Dit verwijst naar iemand die zich in de problemen heeft gewerkt of in een benarde situatie zit. Houd den dief! – Een krachtige kreet die om actie vraagt, vaak als iemand wordt betrapt op diefstal of onrecht. Wie koopt er een Joufvrouw? – Een ironische vraag die de waarde van liefde of genegenheid in twijfel trekt. Als ‘t kalf verdronken is, vult hy den put. – Dit betekent dat men pas actie onderneemt als het probleem al is ontstaan, en vaak te laat. Hy loopt met 't vis-paen. – Dit suggereert dat iemand met een doel of plan rondloopt, vaak met de intentie om te vissen of voordeel te halen. Hy strykt de pluym. – Iemand die probeert de gevolgen van zijn acties te verdoezelen of iets te verfraaien. Al roozen voor de verkens. – Dit betekent dat waardevolle dingen worden weggegooid of verspeeld aan degenen die er geen waardering voor hebben. Hy laet den ballon op. – Dit kan verwijzen naar het nemen van risico's of het verkennen van nieuwe mogelijkheden. Een keérs voor den duyvel. – Dit betekent dat iemand een morele concessie maakt, of misschien een deal sluit met de duivel. Ider zingt zoo hy gebekt is. – Dit suggereert dat mensen zich gedragen naar hun achtergrond of omstandigheden. Met vogels vangt men vogels. – Een wijsheid die benadrukt dat je met gelijkgestemden moet omgaan om succes te behalen. Ik draey met alle winden. – Dit betekent dat iemand zich gemakkelijk aanpast aan veranderende omstandigheden of meningen. Dit is een geleerd man. – Dit kan ironisch zijn, een opmerking over iemand die misschien niet zo slim is als hij doet voorkomen. Hy vindt den hond in den hus-pot. – Dit verwijst naar iemand die de oorzaak van een probleem op de meest onwaarschijnlijke plaats vindt. Een kolfken naar myn hand. – Dit betekent dat iets goed bij je past of gemakkelijk te gebruiken is. De huyd na den wind. – Dit suggereert dat iemand de meerderheid volgt of zich aanpast aan wat populair is. Al tegen den wind. – Iemand die tegen de stroom in gaat of zich verzet tegen gevestigde normen. Hy draeyd zoo lang ik slaen. – Dit kan betekenen dat iemand zijn kansen afwacht totdat het juiste moment zich aandient. Ik loop uyt dwang. – Dit verwijst naar iemand die zich uit een dwingende situatie bevrijdt. Hy gaet om vuur. – Dit suggereert dat iemand met gevaarlijke zaken of situaties omgaat. De paling by den steert. – Dit betekent dat iets altijd wegglijdt of moeilijk vast te houden is. Hy schiet na ‘t doel-wit. – Dit betekent dat iemand zich richt op een specifiek doel of ambitie. Beter 1 in d’hand als 7 in de logt. – Dit benadrukt dat het beter is om iets te hebben, hoe klein ook, dan veel beloften die niet gerealiseerd zijn. Hy brengt zich zelf in’t net. – Dit betekent dat iemand zichzelf in de problemen werkt. Ik ben er door. – Een bevestiging dat je een uitdaging hebt overwonnen of een probleem hebt opgelost. Zonder plaisier konne wy niet leve. – Dit herinnert ons eraan dat plezier en vreugde essentieel zijn in het leven. Hy ziet door zyn vingers. – Dit betekent dat iemand iets negeert of niet oppakt. Ongebonden ’t best. – Dit suggereert dat men het beste presteert als men vrij is en niet gebonden aan verplichtingen. Wagt u voor de geteekende. – Een waarschuwing voor iets dat als onbetrouwbaar of gevaarlijk wordt beschouwd. Al tegen de maen gepist. – Dit betekent dat iemand tegen de verwachtingen in gaat of iets doet dat als ongepast wordt beschouwd.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B', spellingsaanpassing t.o.v. prent 1 Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Facturatiedatum van houtblok: 05/07/1822
Glénisson en Van Genechten kopieerde deze prent deels, en brachten het uit onder het nummer 22
52. Het nieuw Arlequin-spel - Le nouveau Jeu d'Arlequin
1 houtblok met kader, niet gesigneerd, 317 x 297 mm. Tweetalige onderschriften. De houtsnede biedt een levendige voorstelling van het populaire spel Zot Zeven of Zeven in de Zak, dat in Vlaanderen en Nederland bekend is. In het centrum van de afbeelding staat een gemaskerde harlekijn, die met theatrale flair de aandacht trekt door een zak open te houden met het cijfer 7 prominent weergegeven. Dit cijfer kan een belangrijke rol in het spel vertegenwoordigen, mogelijk de waarde of de doelstelling die spelers proberen te bereiken. De guirlande die bovenaan hangt, voegt een feestelijke touch toe en kan symboliseren dat het spel een bron van vermaak en vrolijkheid is. Het schild in het midden en de medaillons met de cijfers 2 tot 12 suggereren dat er verschillende manieren zijn om het spel te spelen of verschillende waarden aan te duiden, wat de variatie in het spel benadrukt. De keuze voor deze cijfers kan ook verwijzen naar de spelregels of de strategische elementen van het spel. Onder de afbeelding staat de tekst “Onderrichten hoe men dit spel moet spelen,” wat aangeeft dat deze houtsnede wellicht diende als instructie of als een manier om de spelregels aan nieuwe spelers over te brengen. De populariteit van Zot Zeven in Vlaanderen en Zevenzot in Nederland benadrukt de culturele verbinding tussen de twee regio's en hun gedeelde tradities in het spelen van kaart- en bordspellen. Dit soort houtsneden was waarschijnlijk een manier om de aandacht op dergelijke spellen te vestigen en ze aantrekkelijk te maken voor een breed publiek.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkerij van P.J. BREPOLS". Titel in groot corps onderkast. Tussen de Nederlandse en Franse titel staat een kroon als ornament. Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uit het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, titel herzet met ander corps. Tussen de Nederlandse en Franse titel staat nu een bloemenslinger. Sjabloonkleuring grijs, lichtbruin, oranje en groen Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, op naam van wederverkoper "Te Delft bij A. VAN ALPHEN, boekhandelaar". Sjabloonkleuring grijs, oranje, groen en grijs Periode 1817 - 1833
Prent 4: zonder adres. Tekst herzet. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: zonder adres. Nieuw houtblok Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6: origineel houtblok voor prent 5
Facturatiedatum van houtblok: 14/11/1827
Het werd overgenomen door andere uitgeverijen uit Turnhout; zie Glenisson en Van Genechten N° 84 en Beersmans N° 36. De afbeelding komt overeen met de Nederlandse prent uitgegeven door Van Staden in Amsterdam (N° 104); daar draagt ​​het schild de titel van het spel: Het vermakelijk Harlikein-Spel. Deze drukvorm werd later eigendom van Hemeleers-van Houter te Brussel (nr. 95).
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.13 Harlekijnspel
72. Crédit est mort, les mauvais Payeurs l’ont tué
Oblong vel. Eén houtblok met dubbel-lijnskader, niet gesigneerd, 212 x 328 mm. In het midden van de houtsnede ligt Bonhomme Crédit languit op de grond, met zijn hoofd rustend op een omgevallen bierkan, bezweken onder de slagen van het zwaard van meneer Fleuret. Op de achtergrond staat M. Solfa, een muzikant die vrolijk viool speelt terwijl hij danst, en M. Pinceau, die met het palet en de penselen in zijn linkerhand en de handsteun in zijn andere hand de komst van de gendarmerie in de gaten houdt. Links zien we een boom en een gans die een beurs in zijn snavel houdt en roept: "Mon oie pays tout" (mijn geld betaalt alles). Aan de rechterachtergrond is een messenslijper druk aan het werk. Gedrukte opschriften zijn naast de verschillende personages in het houtblok geplaatst. Bovenaan het houtblok prijkt de titel: "Krediet is dood, de slechte betalers hebben het vermoord." Onderaan staat een liedje dat gezongen moet worden op de melodie van "L’argent est un Dieu sur terre."
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "A Turnhout, de la Fabrique de P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring oker, lichtbruin, donkerbruin en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "A Turnhout, de la Fabrique de P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring oker, roze, bruin en groen Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 10/08/1830
Brepols kopieerde deze prent naar Basset nr. 64 (?)
Extreem getrouwe replica van een afbeelding gepubliceerd door Pellerin in Epinal. Het prototype van ons beeld is ook relatief oud. Bekend is een groot satirisch blad over de val van het systeem van Law, gepubliceerd in Frankrijk aan het begin van de 18e eeuw, waarin het onderwerp op dezelfde manier wordt weergegeven als op de afbeelding van Turnhout. Credit, zijn hoofd rustend op een pot, ligt languit op de grond. Bad Foy slaat hem met zijn zwaard, Forfeiter slaat hem knock-out met zijn viool en Trompeur, met het palet in de ene hand en de handsteun in de andere, bespiedt de komst van de politie. Links is de gans en de molen. De inscripties zijn ook vrijwel hetzelfde.
4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.3 Schulden en speculatie 4.2.3.2 Credit est mort
Prent met 8 voorstellingen van Arabische militairen te paard. Onderschriften onder ieder houtblok zijn: Hoofdman der Arabische dieven — Arabische bergruiter — Bewooner der Woestyn — Arabischen Jood — Arabischen soldaat — Inwooner van Algiers — Arabischen vaandeldrager — Arabische dieven te voet en te paard
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Koninklijke Bibliotheek Den Haag en Bibliotheek Zuid-Kennemerland.
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (Arabische ruiterij)
117. Levensgeschiedenis van mooi Antje van Ouwekerk
20 houtblokken met kader, gesigneerd F. W(ellens), 5 rijen van 4 blokken, 45 x 62 mm., Nederlandstalige onderschriften. Het leven van de mooie Anne van Ouwerkerk. Antje is kok.一 Ze borduurt met kunst. 一 Ze voert de dieren op intelligente wijze. 一 Ze spint garen.一 Ze speelt op de citer. 一 Ze maakt oliekoeken. 一 Ze borduurt. 一 Ze houdt erg van lezen. 一 Ze trouwt met een ridder. 一 Ze speelt klavecimbel.一 Haar moeder schrijft haar, zittend in de open lucht, om van haar te horen. 一 Antje leest de brief van haar moeder.一 Ze is de was aan het strijken. 一 De angstige moeder vraagt ​​zich af wat er met Antje gebeurt. 一 De moeder bakert zelf de pasgeborene in. 一 Antje geeft haar kind borstvoeding. 一 Ze leert hem lopen. 一 Zieke Antje houdt het bed. 一 Haar man heeft er genoeg van en laat haar in de steek. 一 Hij vestigt zich als arts. In de zesde scène spelen twee gehurkte meisjes, net als in het prototype, met de bikkels. De bedenker van deze prent, die zijn knecht niet zo kon laten spelen, vond deze legende enigszins verrassend: Antje zit hier op haer hakken, Oliekoeken zal zij bakken. Verhaal, helemaal opnieuw bedacht, van een jonge en knappe bediende uit Ouwerkerk, een dorp ten zuiden van Amsterdam. Getrouwd met een heer, die genoeg heeft van het huwelijk, verlaat deze haar na de geboorte van haar eerste kind.
Prent 2: zonder adres. Spellingsaanpassing en reeksnummer in ander lettertype en corps. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
De prent behoort tot een veel voorkomend genre in de Nederlandse reeksen, waar we veel gelijkaardige verhalen vinden, zonder veel samenhang. We kennen de Nederlandse editie die hier gevolgd werd niet. We merken echter op dat verschillende scénes zijn gekopieerd uit een beroemde prent die het leven van een jong meisje illustreert vanaf haar doop tot aan haar huwelijk, waaraan andere zijn toegevoegd, ontleend aan een van de afbeeldingen over levensdienaren.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.4 Antje van Ouwerkerk
188. Hoe wordt dit schoon geboomt’ verzorgt, door Maagden en door Knapen
Prent met 2 voorstellingen van de vrijers- en vrijstersboom. Bovenaan de titel: Hoe wordt dit schoon geboomt' verzorgt, door Maagden en door Knapen, Een enk'le, (die wis ziekelijk is,) ligt aan den voet te slapen. Links: een boom vol vrouwen, waar mannen een vrijster kunnen uitzoeken. Hieronder een achtregelige vers: Dit 's natuur, in hare werking Bij de prille jeugd, verbeeld: Naauw volwassen, is 't een meisjen, Dat oog van 't knaapje streelt; Of een knaap het oog van 't meisjen; Ieder zoekt, met ijver rond, In den boom der zamenleving — En wie klaagt dat hij niets vond? Rechts: een boom vol mannen, waar dames een potentiele vrijer kunnen "plukken". hieronder volgende achtregelige vers: Altoos is er een voor handen Die zich gaarne ziet geplukt; Want natuur heeft dat begeeren Alle harten ingedrukt; Pluk nogtans na rijp beraden; Pluk met oordeel, zoete jeugd! Gij kunt niet gelukkig huwen, Huwt gij niet verstand en deugd.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Fries Museum, Nederlands Openluchtmuseum Arnhem en Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 185
154. - taferelen uit het leven van Van Speyk
6 houtblokken met kader, gesigneerd: A. C. et Cranendoncq, 3 rijen van 2 blokken, 107 x 141 mm Zonder titel, Nederlandstalige kwatrijnen. Episodes uit het leven van Van Speyk, luitenant ter zee. Van Speyk speelt met een bootje in het weeshuis. 一 Hij studeert aardrijkskunde. 一 Luitenant van Speyk voegt zich bij zijn fregat. 一 De koning eert hem. 一 Van Speyk verdedigt zijn gestrande kanonneerboot voor Antwerpen. 一 Hij blaast zijn schip op. In de eerste scène van het verhaal zien we Van Speyk, een jonge jongen die net zijn zelfgebouwde boot aan zijn vrienden wil laten zien. Terwijl zijn vrienden vliegeren en spelletjes spelen, rent hij enthousiast naar hen toe. Het lijkt erop dat hij al op jonge leeftijd zijn passie voor de zee laat zien : O jeugd I zie hier van Speijk, in zijne teedre jaren, In ‘t burger-weezenhuis te Amsterdam gevoed. Al spelend schijnt hij reeds zijn aanleg te openbaren, Om als volwassen man te schittren op den vloed ! In de vijfde houtsnede wordt de kanonneerboot van Van Speyk aangevallen door gewapende Belgen, vlakbij Antwerpen. De laatste houtsnede toont het moment waarop het schip explodeert, te midden van wrakstukken en rookwolken. Twee slachtoffers worden in de lucht geslingerd. Het Belgische volk denkt dat ze de boot hebben veroverd, maar ze worden gestraft met een explosie van buskruit. Van Speyk sterft als een held in deze glorieuze daad: Reeds waant het belgisch volk, van vreugde en hebzucht dronken, Zich zeker van ‘t bezit der aangerande boot, Maar vreeslijk is hun straf in gloeijend buskruidvonken, En roemrijk sterft van Speijk een grootsche heldendood. Deze scènes tonen ons hoe Van Speyk, zelfs op jonge leeftijd al, zichzelf onderscheidt als een moedige en vastberaden persoon die bereid is om alles te geven voor zijn land en zijn geliefde zee.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.', onderschrift andere positie. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige editie. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 155
Zie ook Brepols nr. 169.
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.3 Belgische Opstand 2.2.3.1 Van Speijck
Oblong vel. 1 houtblok in dubbele lijnskader, gesigneerd D V L, 266 x 357 mm., Nederlandstalige onderschriften. Best een mooie prent uit het einde van de achttiende eeuw. Elf-stap piramide met centrale portiek. In de portiek, in het midden, De Tijd, een gevleugelde en bebaarde oude man liggend op wolken, leunend met zijn linkerelleboog op een bol met daarboven een kruis, de zandloper op een van zijn knieën vasthoudend met zijn rechterhand, met de andere vasthoudend de zeis leunend tegen de linkerschouder. Links, aan zijn voeten, een lege wieg; rechts een grafmonument in de vorm van een piramide met het opschrift: OBIT. Boven De Tijd, in een halve cirkel, de gegraveerde inscriptie: VAN.DE.WIEG.TOT.AAN.T.GRAF.LEGT.DEN.MENSCH.DEES LOOPBAAN AF. Links beginnend, hebben we achtereenvolgens op de treden de volgende leeftijden aangegeven door gegraveerde cijfers in elke trede en voorgesteld door mannen in de klederdracht van die tijd en in houdingen die passen bij hun leeftijd: 1, 10, 20, 30 , 40, 56 , 60, 70, 80, 90, 100. De leeftijd van twintig wordt echter vertegenwoordigd door een arm in arm verliefd jong stel. Het spreekt voor zich dat de jongeman zijn metgezel heel liefdevol aankijkt! Jeugd en adolescentie worden weergegeven door een kind in een karretje om te leren lopen, spelend met een windmolentje en een kleine jongen, een open boek in de ene hand, een hoepel in de andere, een bloempot aan zijn voeten. De negentigjarige in kamerjas, leunend met beide handen op een kruk. Als laatste zit de honderdjarige, opgerold, rillend, met een slaapmuts op, gehuld in een dikke kamerjas, zijn handen in de mouwen gestoken, zijn voeten op een verwarming. Op de top van de piramide staat de volgende gegraveerde inscriptie met daarboven een gevleugelde zandloper: O MENSCH WIL MERKEN DE TYD HEEFT VLERKEN. Rechtsonder het monogram van de kunstenaar. Aan de bovenkant van het hout, boven de piramide, een draperie die in het midden en aan de uiteinden is opgetrokken door appliqués, met de ingesneden inscriptie die dient als titel van de plaat: TRAP DES OUDERDOMS:
Prent 1: onderschrift "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 1: onderschrift "G." en op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." handschrift bovenaan "Dirk Groen" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres, geen inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 12. Glenisson & Van Genechten heeft de Nederlandse tekst behouden. De houtsnede van D. van Lubeek is een vrije kopie van een Amsterdamse prent en lijkt in verschillende opzichten op de afbeelding gegraveerd door Robyn en uitgegeven door Stichter in Amsterdam (nr. 79) en later uitgegeven door J. Noman in Zalt-Bommel (nr. 151). Een gemoderniseerde replica van deze prent werd uitgegeven door T. J. Wijnhoven Hendriksen in Rotterdam (nr. 50).
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.2 Trap des ouderdoms 3.1.2.1 Mannentrap
Een groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. NUMAN, 312 x 255 mm. Een Savoyaard, met het draaiorgel voor zich uit, toverlantaarn op zijn rug, en vergezeld van een kind dat de marmottenkist draagt. Fraaie gravure naar Frans model uit de tweede helft van de 18e eeuw. Bovenaan de titel, onderaan een Nederlands gedicht van zestien regels over het leven van de Savoyaardse.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Het blok behoorde vroeger toe aan J. Hendriksen waarvan we een exemplaar kennen met het nr. 47 en het jaartal 1805. (T. L. Thompson, verving de naam van de stad Amsterdam, die nog steeds voorkomt in de editie van Hendriksen in de tweede regel van het gedicht, door Rotterdam, en Glenisson behield deze wijziging.)
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.3 Savoijaard 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast en toverlantaarn
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. Numan, J. O. en Oortman, 4 rijen van 6 blokken, 48 x 35 mm., Nederlandstalige verzen. Bovenaan de titel : Zoo ge aardigheden wilt beminnen, Zet op deez’ Prentjes dan uw zinnen, Tot uw vermaak geschikt, 0 jeugd! En voeg uw Leeslust by uw vreugd. De kleine houtsneden zijn meestal leuk, vaak zelfs pikant. Het jonge meisje heeft een lastige minnaar die door de bediende wordt weggejaagd, de hond neemt de pannenkoek weg terwijl de kinderen kibbelen, een dief slaat neer en jaagt twee nachtwakers op de vlucht, een vrouw, de moderne Xantippe, giet de inhoud van haar kamerpot leeg op haar man, die te laat thuiskomt, valt een dronken losbandige van de trap bij het betreden van een eenogig cabaret en verliest tot zijn grote verwarring zijn hoed en zijn pruik. Verschillende houtsneden illustreren spreekwoorden, andere beelden kooplieden, kinderspelen en biljartspelers uit. Hieronder de tekst van een houtsnede waar we getuige zijn van een nachtelijk tafereel dat ongetwijfeld zeer verfrissend maar zeker niet erg aangenaam is: Gy schelt voor geen doven ; Men hoort u wel boven, Nachtloper! Maar Griet, Uw Vrouwtje genegen, Doopt u wel ter degen Met Pis, die zy giet.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden en Atlas Van Stolk Rotterdam.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 146. Zeer fraaie Hollandse houtsneden gegraveerd voor Stichter te Amsterdam. Glenisson heeft de Nederlandse tekst behouden.
67. -, 't Weer is vandaag voor 't visschen goed... - Aujoud'hui il fait très-bon...
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. numan, robyn en J. O. (Jan Oortman), 4 rijen van 6 blokken, 50 x 38 mm., tweetalige onderschriften. Een mix van kleine onderwerpen. De zondaar heeft de leiding (de schoorsteenveger). 一 De windvlaag en de modiste. 一 Na de regen, het goede weer (de wind blaast van het kapsel van een jong meisje). 一 Het lied van de nachtegaal. 一 De hoorn (optisch). 一 De hemel zal de beloning zijn van goede kinderen (de horoscoop). 一 Verstand komt niet vóór de leeftijd (de grappenmaker). 一 De countrydans. 一 Het eenogige cabaret.一 De koopman uit de vergetelheid. 一 De zon glanst voor de rijken en voor de armen. 一 De halt. 一 De molen. 一 Woorden van slagers (schaapscheerders). 一 De schraper en de pruikenmaker. 一 De bedelaar. 一 Intelligentie (bedelaars). 一 De brutale kleintjes en de dronkaard. 一 Een tour de force (Het spreekwoord: Van den Os op den Ezel springen). 一 De danszaal (het bordeel). 一 De ontmoeting (De dame en de zeepmaker). 一 Geschil van geleerden. 一 Hanengevecht. 一 De verdiende rust (De man die op eieren zit). Een aantal houtsneden is, zoals we zojuist hebben gezien, door onwetendheid voorzien van foutieve legendes. De schoorsteenveger is een visser geworden (!), de opticien, een marionet, bedelaars die hun handen uitstrekken, vreedzame burgers die naar een adres informeren; het café waar meisjes dartelen in het gezelschap van hun passerende minnaars, een eerlijke danszaal, enz. enz. Laten we de houtsnede noemen waarop, ondanks de aanwezigheid van voorbijgangers, twee brutale kleintjes urineren op het gezicht en het lichaam van een dronkaard die languit voor een cabaret ligt. We reproduceren de legende van Noman en Stichter: Zie hoe de dronkenschap Ons zorgeloos doet wezen ; Heeft niet dees dronke schoft Het ergst gevaar te vrezen ? Hij ligt daar wereloos; Heeft noch verstand noch krachten. Die rampspoed niet begeert Moet zich voor drinken wachten. Deze mooie verzen, die zo'n mooie morele les bevatten, Beersmans niet bereikt hebbend, onderstreept hij het beeld van de volgende banaliteit: Sta op mijn vriend, ’t is zeker waar, Zoo komt gij zeker nooit niet klaar.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1870 - 1902
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die op 9 april 1845 de houtblokken op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel had aangekocht. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 114 uit het fonds Noman. Deze prachtige houtsneden zijn eind achttiende eeuw gemaakt in opdracht van de firma Stichter te Amsterdam en zijn later eigendom geworden van J. Noman en J. Noman & Zoon die ze onder nr. 114 hebben uitgegeven. Dit zijn almanak-blokken.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.6 Dagelijks leven
16 houtblokken met kader, waarvan 2 gesigneerd J. O. (Jan Oortman), 4 rijen van 4 blokken, 79 x 59 mm., tweetalige onderschriften. Mooie karikaturen van de mode van de Lodewijk XVI-periode. Op de meeste houtsneden dragen de ambachtslieden de elegante kostuums van het einde van de achttiende eeuw en de straatverkopers dragen die excentrieke hoeden die destijds in Frankrijk een rage waren. Les. 一 Het poppenspel. 一 De kersenverkoper. 一 De hondenverkoper. 一 De smid. 一 De norse hond. 一 Reizende koopman. 一 De windvlaag en de hoeden vliegen weg. 一 Ballon heeft een mand in de vorm van een hoed. 一 Mevrouw en haar bediende. 一 Vrouwenhoed die dienst doet als mand voor een voddenraper. 一 Man waaiert een dame uit. 一 Scharensliep. 一 De visverkoper. 一 Het gokspel. 一 Het vertrek van de boten. De prent begint met een houtsnede waarop een vader aan zijn dochtertje, zittend op moeders schoot, uitlegt wat er in het boek staat dat hij in zijn hand houdt. De personages dragen de bescheiden Nederlandse toiletten van hun tijd. De originele Nederlandse tekst die Beersmans niet overnam luidt : Deeze ouders doen hun kind verstaan Wat leeds de modezucht kan brouwen. Beersmans maakte hiervan : De vader leert aan ‘t brave kind Al wat men op dees printjes vindt.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauwgroen Periode 1870 - 1902
Prent 2: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, oranjerood en groen (andere sjablonen) Periode 1870 - 1902
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze prent is een herdruk van prent nr. 200 van Glénisson & Van Genechten.
Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die op 9 april 1845 de houtblokken op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel had aangekocht. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 197 uit het fonds Noman. Noman had deze houtblokken in 1814 overgenomen na het faillissement van Erven van de Wed. Stichter, die hiermee prent nr. 144 had gedrukt. Deze houtsneden werden gebruikt ter illustratie van de beroemde Almanak van dit huis. In de prent van Beersmans is de volgorde van de afbeeldingen omgedraaid en zijn de Nederlandse legendes vervangen door andere. Bij sommige houtsneden is de signatuur "Oortman" verwijderd.
4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode (kapsels, hoeden, paraplu's en kleren) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast en toverlantaarn (hsn. 2) 12. Vervoer 12.5 Ballonvaart (hsn. 9) 14. Opvoeding en onderwijs 14.4 Opvoeding 14.4.2 Verhouding kinderen en opvoeders
200. Hier wordt de kleederdracht bespot, // Den zot behandlen wij als zot
16 houtsneden met kader, gesigneerd Oortman, 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Glénisson haalde de signaturen van de graveur weg uit de houtblokken.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Exemplaar met Duitse tekst aanwezig in het Rijksprentenkabinet Amsterdam.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 197 Noman had de blokken van de Erfgenamen Weduwe C. Stichter te Amsterdam die deze uitbracht met nr. 144
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 95 drukte.
4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode (kapsels, hoeden, paraplu's en kleren)
91. -, Arlequin met een vaste hand... - Arlequin conduit le traineau charmant...
16 houtblokken met kader waarvan enkele gesigneerd J. O. (Jan Oortman) of H. NUMAN, 4 rijen van 4 blokken, 79 à 83 x 60 mm., tweetalige coupletten. Karikaturen van de mode van het einde van de 18e eeuw, vooral gericht op de extravagante kapsels van de Lodewijk XVI-periode. Het onderwerp werd ook behandeld in nr. 95 van dezelfde uitgever en in nrs. 21 en 201 van het huis Glenisson. Zoals in afbeeldingen nrs. 95 en 201 hierboven, worden deze belachelijke hoofdtooien gedragen door gewone mensen. De eenogige taverne. 一 De openbare markt. 一 De dappere. 一 Bij de kleermaker. 一 De schoenmaker. 一 De dappere promenade. 一 De elegante ruiter. 一 Ga opzij, anders word je geraakt! 一 De zwangere vrouw. 一 De schommel. 一 De verliefde slager. 一 De keuze van een hoed. 一 Het kind geeft op. 一 Altaarstuk. 一 Restaurantscène. 一 Kegelspel. Verschillende van deze afbeeldingen, waarvan de gravure over het algemeen erg mooi is, zijn vrij gratuit. Zo hebben drinkers en vrouwen van lichte zeden in het eerste hun plaats ingenomen op banken rond een lange rechthoekige tafel; een van hen, half liggend op zijn bank, omhelst zijn metgezel. De vrouwen dragen het piramidale kapsel, soms bekroond met een muts, soms verborgen onder een hoge, brede hoed uit die tijd, rijkelijk afgezet met linten. In de derde scène hebben we een vrouw wiens zwangerschap duidelijk is; in de elfde neemt een zeer dappere slager een bediende bij de kin wiens hond het vlees steelt uit de mand van de geliefden, enz.
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die op 9 april 1845 de houtblokken op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel had aangekocht. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 181 uit het fonds Noman. Hun volgorde is omgedraaid en hun Nederlandse tekst, is vervangen door coupletten. De houtblokken werden, voordat ze in handen kwamen van Noman, eerder gebruikt voor de almanak van het huis Stichter in Amsterdam.
191. -, de hobbelaars, de hengelaar, de molen, het onweder,...
12 houtsneden met kader, waarvan 1 gesigneerd J. P. (J. Plugger), 3 rijen van 4 blokken, 88 x 68 mm., Nederlandstalige onderschriften. Jeugdscènes, gepubliceerd zonder algemene titel, maar meestal met een les. De Hobbelaars. 一 De Hengelaar. 一 De molen. 一 Het Onweder. 一 De Storm. 一 De onbarmhartige. 一 Het Vogelnest. 一 De Vechters. 一 De Morgenstond. 一 Het Hakblok. 一 De Onvoorzigtige. 一 De Wipbrug. In het onderschrift dat de eerste scène onderstreept, waarin drie jonge mensen, van wie er twee staan, zich amuseren door met een broze boot te zwaaien met het risico dat deze omslaat, verwijt de dichter de kinderen hun roekeloze onbezonnenheid: Nog wat, vermeetle Hobbelaren ! Zoo staat gij naar den grond te varen. In de legende van het achtste tableau waar twee jonge mensen worstelen, bezingt de dichter de serene geneugten van de vrede: De Vrede is de echte levensvreugd ; Vermijd dus ’t vechten in uw jeugd.
Prent 1: zonder adres. Handschrift op voorzijde "C. Hz Kes. van domine" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1870
Prent 2: zonder adres, positie nummering verschillend met prent 1 Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1870
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 77. Glenisson heeft de Nederlandse tekst behouden; in de bekende edities is de spelling gemoderniseerd.
14. Opvoeding en onderwijs 14.4 Opvoeding 14.4.1 Kinderdeugden en -ondeugden
158. De Delftsche poort te Rotterdam // De blaauwe molen, bij de Cingel te Rotterdam
2 houtblokken met sierlijk kader, gesigneerd: LUBEEK, 158 x 261 mm., zonder titel, Nederlandstalige onderschriften. De Delftsche poort te Rotterdam, oude stadspoort in renaissancestijl nabij een plein. --- De blaauwe molen, bij den Cingel te Rotterdam, voorgesteld door een hoge molen aan de rand van een kuil. Zeer schilderachtige gezichten uit het einde van de achttiende eeuw, in de stijl van die van Amsterdam gegraveerd door H. Numan.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 9
2 houtblokken met dubbele lijnskader, waarvan één gesigneerd, 153 x 277 mm.,onder elke afbeelding acht Nederlandstalige verzen. Eind achttiende eeuw. Het bovenste houtblok is onderaan gesigneerd: H.V. LUBEEK, voorgesteld in een landschap van mensen uit de stad rijdend in een Hollandse kar, lang, laag en vierwielig, getrokken door twee paarden. Twee van de vier reizigers, een man en een vrouw, zingen tot grote verbazing van de boer die hen komt ophalen in de stad. Een kleine hond blaft naar de paarden. Deez’ boerewagen is gelaân. 一 Ons Trijntje heft den zangtoon aan; En malle Joris, aan haar zijden, Is blij, om dat hij meê mag rijden. De boer, die braaf zijn pijpje rookt, Denkt, dat het op zijn wagen spookt. « Wat zijn de steêliên zotte snaken, » Zegt hij, « die zich aldus vermaken. » Het onderste houtblok, niet gesigneerd maar van dezelfde graveur, toont een paar zittend in een gespannen slee in een winterlandschap, links een ander paar te voet; een man en een vrouw praten in de buurt van een grote boerderij. Rechts en op de achtergrond een schaatser en een boerderij. Deez’ heerschap met zijn lieve vrouw, Zit reeds te beven van de kou’, Terwijl een ander gaat spanseren; Zoo is het leven van de heeren. Maar moesten zij ’t om ’tkostje doen, Zij zouden zich zoodra niet spoên; Maar lieten wis hun slede en paarden, Welvaren voor de warme haarden.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.'. Handschrift op achterzijde "Houkjen H. Boersma". Sjabloonkleuring geel bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 37 : Zomer en wintervreugd. Glenisson wijzigde de titel nogal ongelukkig in "winter-vermakelijkheden", maar hij behield, op een paar kleine wijzigingen na, wel de bijschriften.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.6 Sport, spel en recreatie 9.2.6.12 Wintervermaak en winterse activiteiten 12. Vervoer 12.2 Rijtuigen en wagens 12. Vervoer 12.3 Sleden
207. Prins Willem de Vyfde – F.S. Wilhelmina P.V.O.
Oblong vel. 2 houtsneden zonder kader, gesigneerd LUBEEK, eind 18e eeuw, uit de collectie van het Thompson huis te Rotterdam. Linker houtblok. Ruiterstandbeeld van Willem V, Prins van Oranje, mollig en baardloos gezicht, driekwart gezien, rijdend naar de rechterkant van het beeld. De stadhouder draagt ​​de kikkerjas met de plaat, een strakke broek en laarzen met sporen. Hij draagt ​​een driehoekige hoed en de draai van zijn pruik wordt op de rug vastgehouden door een strik. In zijn gehandschoende rechterhand houdt hij de teugels van zijn rijk aangespannen paard waarvan de staart, heel mooi, bijna op de grond valt. Ter hoogte van de rechterhand een rijk geborduurd lettertype met pistool. De sokkel draagt ​​het gegraveerde opschrift: PRINS • WILLEM • DE VYFDE. 206 x 147 mm. Nederlandse legende van vier regels. Willem V werd geboren op 8 maart 1748 en niet, zoals deze legende zegt, op 8 maart 1751. Rechter houtblok. Ruiterstandbeeld van Frederica-Sophie-Wilhelmina, prinses van Oranje, echtgenote van Willem V. Links in profiel gezien, schrijlings op haar, draagt ​​ze een drietand die aan de zijkant is afgezet met drie veren en een lint waarvan de uiteinden over het haar hangen, gevlochten in een vlecht en verhoogd; een zwevende lus op elke schouder. Ze draagt ​​een laag uitgesneden peplum lijfje afgezet met revers; de halslijn wordt gecompleteerd door een bies met bies. De rok is aan de voorkant open en afgezet met een ruche. Ze houdt in haar rechterhand de teugels van haar rijkelijk aangespannen paard waarvan de staart, heel mooi en bijna op de grond vallend, is vastgebonden met een lint; met zijn linkerhand een wandelstok. De sokkel draagt ​​de gegraveerde inscriptie: F • S • WILHELMINA. P. V • O&. 202 x 147 mm. Nederlandse legende van vier regels.
Prent 3: zonder adres. Splitsing tekstregel onder Wilhelmina anders dan vorige prent. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.1 Het huis van Oranje 2.1.1.22 Willem V en zijn vrouw Wilhelmina
178. Zoo Mans- als Vrouwen-werk, van Kunstenaars, Ambachtsliên, En Winkeliers, kunt gy, ô Kinderen! Hier zien
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 113 Noman heeft de blokken op zijn beurt verworven door aankoop bij de erfgenamen van de Weduwe Stichter te Amsterdam, die deze uitbrachten onder nummer 128
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes". (1828 - 1829). De blokken van deze prent zijn, met uitzondering van blok 1 en 3, allen afkomstig uit het vierde stukje van dit boekwerk. Blok 1: de student, derde stukje, pag. 10; Blok 2: de lakenbereider, pag. 98; Blok 3: de kanongieter, derde stukje, pag. 58; Blok 4: de chocolaadmaker, pag. 54; Blok 5: de touwwinkel, pag. 62; Blok 6: de handschoenmaakster, pag. 104; Blok 7: de banketbakker, pag. 76; Blok 8: de penseelmaker, pag. 66; Blok 9: het tabak-sorteren, pag. 56; Blok 10: het katoenschilderen, pag. 58; Blok 11: de modewinkel, pag. 60; Blok 12: de dekenstikster, pag. 64; Blok 13: de mutsenmaakster, pag. 68; Blok 14: de wollennaaister, pag. 70; Blok 15: de kantenwerkster, pag. 72; Blok 16: de lakennopster, pag. 74.
Na de scheiding tussen Glénisson en Van Genechten in 1856 geeft Glénisson en zoon deze prent uit onder het nummer 9.
16 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 4 blokken, 80 x 59 mm., Nederlandstalige onderschriften. Eén Nederlands vers per houtsnede, de verzen rijmend twee aan twee. Onderaan en rechts van het laatste houtblok van de tweede rij de signatuur, grotendeels ontbrekend: H. NUMAN. Satirische prent gericht tegen extravagante kapsels en excentrieke hoeden, Lodewijk XVI-periode, die niet alleen een rage waren in Frankrijk, maar ook in Nederland waar deze belachelijke ornamenten alle klassen van de samenleving waren binnengedrongen. Het deed de uitstekende kunstenaar genoegen ons deze prenten van haar, bloemen en veren te laten zien, deze groteske hoeden gedragen door mensen in de laagste conditie. Bovenaan, als titel: Zie, jeugd! hoe sterk de mode, om ‘t zeerst, In allen stand van menschen heerscht. Belach ze, zonder te vergrooten, De zotheid onzer landgenoten. Modehandelaar. 一 Parfumverkoper. 一 Werkende vrouwen. 一 Beer leider. 一 Rondtrekkende muzikanten. 一 Melkboer.一 Rondtrekkende winkelier. 一 Handelaar in kartonnen dozen. 一 Fruitverkoopster. 一 Kleine zangeressen op Driekoningen. 一 Snoepverkoper. 一 Verkoper van haspels. 一 Joodse uienverkoper. 一 Vismeisje. 一 Linnenverkoper. 一 Straatzangeressen. Een van de afbeeldingen op deze interessante prent toont een gebruik op Driekoningen, eens gebruikelijk in België, Nederland en elders, en dat jaar na jaar afneemt. Op Koningsavond gingen de kinderen de straat op en zongen van deur tot deur klaagzangen. Een gekleurde papieren lantaarn, vaak in de vorm van een grote ster, die aan het einde van een lange rieten stok kon ronddraaien, verlichtte hen en stelde de ster voor die de magiërs leidde op hun reis naar Bethlehem. Regelmatig smeerden we, zoals de huidige afbeelding ons laat zien, het gezicht van een van de kinderen in met roet, ter nagedachtenis aan de negerkoning. Zie Bon de Reinsberg, Le Calendar Belge, p. 30; J. ter Gouw, De Volksvermaken, p. 178 e.v., en vooral de verzameling oude liederen verzameld door Flor, van Duyse, Het oude Nederlandsche Lied III, n° 528.
Prent 2: zonder adres. Titel herzet in ander lettertype Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 115, en werd voor het eerst uitgegeven door Stichter onder nr. 132.
205. Wat gy hier ziet o lieve jeugd // Geschiedt tot leering en tot vreugd
30 houtsneden met kader, gesigneerd Oortman, 5 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Wat gij hier ziet o lieve jeugd, Geschiedt tot leering en tot vreugd. De onderschriften van de houtblokken op de eerste rij gaan als volgt: 1: Geeft slechts dien man een duit, dan is al 't bidden immers uit. 2: Een oog in 't zeil zegt schipper Steven, Dat helpt den mensch door 't zorglijk leven. 3: Dit is een biertje kijk mijn heer, Gij vindt het nergens hier zoo meer. 4: Bluscht gij dit vuur mijn goede man, Of giet gij olie uit uw kan 5: Dat F heel kwaad passen is, Toont deze man hier gewis. 6: Smeed het ijzer nu 't is heet, Anders krijgt gij 't niet gereed.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 310
181. De schikking van het Albestier, Werkt overal, nu ginds, dan hier.
16 houtblokken met kader, twee ervan gesigneerd met ROBYN, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 58 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Bijbelse taferelen uit het Oude Testament, die vooral het verhaal van Simson en dat van Ruth illustreren. Boven, als titel: De schikking van het Albestier overal, nu ginds, dan hier. Dies let, 0 Jeugd ! op die bedryven. Welke u daar ’t voorbeeld van beschryven. De eerste twee afbeeldingen illustreren de dood van Abimelech, zoon van Gedeon de Oudere. In de eerste wordt hij tijdens de opstand van de Sichimieten dodelijk gewond door een stuk molensteen dat een vrouw vanaf de top van een toren op haar hoofd laat vallen; in de tweede, beschaamd om te zijn omgekomen door de hand van een vrouw, beveelt hij zijn schildknaap om hem met zijn zwaard te doorboren. In de volgende scènes komt Jephte's dochter dansend en zingend aanrennen om haar vader te ontmoeten; hemelvaart te midden van de vlammen van de engel die aan Manue en Elyma verscheen; Simson verscheurt een leeuw die hij bij de bek heeft gegrepen, steekt het rijpe koren van de Filistijnen in brand door twee aan twee vossen vast te binden en aan elk van hen een fakkel aan de staart vast te maken, doodt met het kaakbeen van een ezel duizend Filistijnen, ontvoeren de poorten van Gaza; een dappere vrouw (Dalila) knipt Simsons haar, een talisman van zijn kracht; Simson schudt de kolommen van de tempel en de laatste verplettert hem door zijn val met de Filistijnen; mensen van de stam Dan verwijderen het beeld van de moeder van Michas en de priester; tweehonderd Benjaminieten voeren de maagden van Silo weg; Noemi en Ruth verlaten het land van de Moabieten; Ruth aren leest op het veld van Boaz, slaapt aan de voeten van Boaz die uiteindelijk met haar trouwt; Anne draagt ​​haar zoon Samuel op aan tempelwerk.
Prent 1: gemerkt 'G.' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw (andere sjablonen) Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van J. Noman & Zoon te Zaltbommel nr. 108. Glenisson heeft de oorspronkelijke tekst behouden. Aangezien een van de houtsneden op deze afbeelding (de 7e: Simson doodt de Filistijnen met het kaakbeen van een ezel) in een door Beersmans uitgegeven prent (nr. 96, vierde houtblok) is geplaatst, moet de afbeelding deel hebben uitgemaakt van de collectie van A. Van Genechten. De in Nederland verworven drukvorm is door Robyn gegraveerd voor Stichter in Amsterdam (nr. 98) en behoort tot een serie prenten over sacrale geschiedenis.
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.2 Bijbelprenten met verschillende afbeeldingen uit het Oude Testament
186. Vermaak uwe oogen, Jeugd! In ’t zevental Planeten
Een groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd ROBYN, 252 x 255 mm. Zeven treden tellende piramide met centrale portiek waarin zich een altaar bevindt met boeken, een trompet en een lier. Rond het altaar, harnas, een schild, een boek, een bol, een zandloper, harten, een boog, pijlen. Bovenaan omringt de zon zich met wolken. Op de trappen, links beginnend, de zeven planeten, Mercurius, Mars, de Maan, de Zon, Jupiter, Venus en Saturnus, op de gebruikelijke manier voorgesteld door de godheden van deze naam, de Maan door Diana en de Zon door Apollo . Bovenaan, als titel: Vermaak uwe oogen, Jeugd 1 in ’t zevental Planeeten. Elk loopende in zvn kring. Men vindt ze dus geheeten Saturnus, Jupiter, Mars, Sol, en Venus met Merkuur en Luna, hier op trappen neer gezet. Onder de houtsnede, een lang Nederlandstalig commentaar in verzen.
Prent 2: gemerkt "G.". Reeksnummer van positie veranderd. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: op naam van wederverkoper "Bij Koster, boekhandelaar, op de Haring Pakkerij, te Amsterdam." Met handschrift bovenaan "Dirk Groen" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 213. Piramide identiek in architectuur en decoratie aan die gegraveerd door Robyn voor de zeven kardinale en theologische deugden, uitgegeven door Brepols onder nummer 180. Het houtblok, uitgegeven door Glenisson & Van Genechten met de originele tekst, werd gegraveerd door Robyn voor het huis Stichter in Amsterdam (Nr. 100) en werd vervolgens eigendom van J. Noman in Zalt-Bommel (Nr. 213). Glenisson et fils publiceerden de prent later onder hun nr. 41.
3. Allegorie 3.5 Emblemata en overige allegorieën 3.5.1 Allegorieën
160. Laetste gesprekken van Jezus Christus met zyne leerlingen
1 houtblok met kader, gesigneerd J. V. LIESHOUT 1793, 315 x 366 mm., Nederlandstalig onderschrift. In een kamer met een balkenplafond bevindt Jezus zich, gezien van voren, te midden van zijn leerlingen. Ze zitten aan een zware rechthoekige houten tafel, die bedekt is met een tafelkleed. Jezus' linkerhand rust op de arm van Sint-Jan, die voor hem slaapt met zijn hoofd op de tafel. Hij voert een gesprek met Sint-Pieter, terwijl andere apostelen naar hen luisteren en kijken. Sommige apostelen praten met elkaar. Judas, somber en bezorgd, zit aan het ene uiteinde van de tafel met zijn hoofd in zijn hand en in de andere hand heeft hij een mes vast. Op de tafel staat een kelk. Onderaan de houtsnede op de grond bevinden zich een wijnkan, een mand met brood en een bord met de handtekening van de kunstenaar. Voor de tafel staat een grote ovale schaal. In de achterwand zijn twee grote getraliede ramen te zien, en in de hoeken van de muur hangen kaarsenhouders.
Prent 2: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij D. Lysen, op de Appelmarkt, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 39
9. Zoo Mans als Vrouwenwerk, van Kunstenaars, Ambachtslieu // En Winkeliers, kunt gy, ô Kinderen! hier zien
16 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 4 blokken, 65 x 58 mm. Nederlandstalige kwatrijnen. Bovenaan met titel: Zoo Mans- als Vrouwen-werk, van Kunstnaars, Ambachtsliên. En Winkeliers, kunt gy, d Kinderen ! hier zien. De dichter. 一 De lakenmaker. 一 De kanongieter. 一 De chocolademaker. 一 De touwkoopman. 一 De handschoenmaker. 一 De Bakker. 一 De penseelmaker. 一 Tabakswerkers. 一 Het inkleuren van drukwerk. 一 De kunstbloemenverkoper. 一 De dekenborduurder. 一 De hoedenmakers. 一 Stoffennaaisters. 一 De kantklosser. 一 Lakenafwerker. De eerste houtsnede stelt een dichter voor in de klassieke houding van meditatie, op zoek naar opstandig rijm; de derde van de kanongieters:. ‘t Verschriklykst Oorlogs-moordtuig gieten Is ‘t werk dat men hier oefnen ziet: Kanonnen om 'er meë te schieten ! Wen't schaad, het raakt den Gieter niet. Op de andere afbeeldingen verschillende ambachtslieden, vooral vrouwen, in de uitoefening van hun vak.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1856 - 1900
Herdruk van prent N° 113 door J. Noman & Zoon en J. Noman in Zalt-Bommel, voor het eerst uitgegeven door Stichter in Amsterdam (N° 128). De houtsneden werden gemaakt ter illustratie van de Almanak van dit huis. Glenisson & Van Genechten heeft de houtblokken op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845 gekocht en waarschijnlijk nooit uitgegeven. Later verving Glenisson et fils het oorspronkelijke nr. 9 van het huis door deze prent, waarvan de drukvorm in 1856 overging op A. Van Genechten. Zie nr. 1.
Glénisson en Van Genechten brachten deze prent uit onder het nummer 178. Na de scheiding in 1856 vulde Glénisson en zoon zijn fonds aan en bracht deze prent uit onder het nummer 9.
27. Verschiet van zaken kunt gij vinden Leergrage jeugd
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in voormalige collectie van Veen.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 127
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes."(1828 - 1829). De blokken van deze prent zijn allen afkomstig uit het tweede stukje van dit boekwerk. Blok 1: De boommaker, pag. 4; Blok 2: De borduurder in bloemen, pag. 6; Blok 3: De blaasbalkmaker, pag. 8; Blok 4: De blikslager, pag. 10; Blok 5: De garentwijnder, pag. 14; Blok 6: De lakbereider, pag. 12; Blok 7: De lijstenmaker voor prenten, pag. 16; Blok 8: De touwslager, pag. 18; Blok 9: De jager, pag. 20; Blok 10: De pottenbakker, pag. 22; Blok 11: de zeepzieder, pag. 24; Blok 12: De waag, pag. 26; Blok 13: De suikerraffinadeur, pag. 28; Blok 14: De schuitevoerder, pag. 30; Blok 15: De wever, pag. 32; Blok 16: De tapper, pag. 34.
145. -, Zie dezen os ter weide, om zich volop te mesten,...
4 houtblokken met dubbele lijnskader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 147 x 117 mm., zonder titel, Nederlandstalige kwatrijnen. Vier dieren: os, paard, olifant, leeuw. Het onderschrift van de eerste houtsnede, de os, gaat als volgt: Zie dezen os ter weide, om zich volop te mesten, Met malsche klaverblaên en boterbloem en gras; Doch haest wordt hy geslagt, des menschen lust ten besten. Schuw overdaed, o jeugd! wyl ze altoos schaedlyk was. Het onderschrift van de laatste afbeelding, de leeuw, gaat als volgt: Beschouw in dezen leeuw een koning van de dieren; Doch volg zyn wilden aerd, o teeder kind, toch niet: Zijne edelmoedigheid mag wel uw hart versieren, Maer 't is uw pligt, als mensch, dat gy zyn wreedheid vliedt.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 114
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 94 drukte.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.3 Zoogdieren
Oblong vel. 12 houtblokken zonder kader, gesigneerd H D, verdeeld over drie rijen en afgescheiden door een lijn, 53 à 59 x 67 mm. Tweetalige onderschriften. Winkeliers die hun producten te koop aanbieden op een openbaar plein. Verkoper van bloemen.一 Verkoper van hoeden.一 Koopman in rivierkreeften. 一 Zuurkoolverkoper.一 Wildverkoper. 一 Koopman in pluimvee. 一 Tondelverkoper. 一 Appelverkoper. 一 Druivenhandelaar. 一 Notenhandelaar. 一 Bezemhandelaar.一 Kaasbroodjesverkoper.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Fries Museum Leeuwarden, Huis van gijn Dordrecht en Koninklijke Bibliotheek van belgië.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 53 drukte.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen
16 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 61 à 83 x 52 à 72 mm. Tweetalige onderschriften. De "Avonturen van Mayeux" zijn een serie houtsneden die de levensloop van de gebochelde Mayeux documenteren, een personage dat door de Franse karikaturist Charles Travies rond 1830 is gecreëerd. Mayeux belichaamt de humor en absurditeit van de petit bourgeois in de 19e eeuw, met zijn komische wendingen en maatschappelijke commentaren. In de eerste houtsnede verschijnt Mayeux als minister, trots met een zwaard aan zijn zijde en een portefeuille onder zijn arm. Het bijschrift, "Ik ben dan eyndelyk minister," introduceert het personage in een rol van aanzien, wat ironisch is gezien zijn onhandigheid en fysieke gebreken. De tweede afbeelding toont Mayeux herstellende, gekleed in een kamerjas en met een slaapmuts op zijn hoofd. Deze scène laat een kwetsbare kant van Mayeux zien, die misschien rust na zijn eerdere avonturen. Vervolgens zien we hem op het platteland, waar hij in de regen met een paraplu loopt die zowel hem als zijn bult beschermt. Ondanks het slechte weer blijft hij optimistisch en toont hij een goede burgerlijke houding. In het uniform van de Nationale Garde roept Mayeux uit: "Ik ben een republikein, en ik beroem me erop." Dit benadrukt zijn burgerzin en politieke betrokkenheid, ondanks zijn comische uitstraling. In een volgende afbeelding zien we Mayeux omringd door dieren, terwijl hij zegt: "Ik ben als Eusopus, ik hou van dieren." Dit toont zijn sympathieke kant, maar ook zijn absurditeit in vergelijking met de fabelachtige Eusopus. In zijn badkamer zien we hem met een gefrustreerde uitdrukking en een opmerking over zijn baard: “Dien bliksemsen baerd!” Dit voegt humor toe aan zijn karakter en illustreert zijn eigenaardigheden. In een andere afbeelding kijkt Mayeux, gekleed in een Napoleon-uniform, in de spiegel en constateert: “Mijn hemel, wat lijk ik op hem!” Dit beeldt zijn zelfbewustzijn en de ironie van zijn ambities uit. Later zien we hem als een grenadier, met een woest gezicht, terwijl hij uitdagend vraagt: “Wie leéft er daer!” Dit toont zijn militaire aspiraties, hoewel het ook belachelijk blijft door zijn uiterlijk. De voorlaatste afbeelding laat zien hoe Mayeux teruggevallen is tot de status van voddenboer, met zijn kap op zijn rug en een haak in zijn hand. Dit symboliseert zijn val van genade en de gevolgen van zijn eerdere daden. In de laatste afbeelding zien we hem in een schitterend uniform, ingelijfd bij de bewaking van een kerk, met de opmerking: “Mayeux is Suisse geworden.” Dit toont zijn uiteindelijke acceptatie in de samenleving, zij het op een komische manier. Monsieur Mayeux vertegenwoordigt een archetype van de moderne Franse karikatuur en belichaamt de absurditeit, ijdelheid en domheid van de petit bourgeois. Met zijn karakteristieke gebochelde lichaam, een reeks ironische avonturen en een palet aan emoties heeft Mayeux een blijvende impact gehad op de Franse cultuur tussen 1830 en 1848. Hij staat symbool voor de worsteling en de komedie van de alledaagse mens in de 19e eeuw, en zijn avonturen bieden zowel amusement als een kritische blik op de sociale waarden van die tijd.
Prent 1: gevergeerd papier, onderschrift op naam van wederverkoper "Te Amsterdam by J. A. ALDAG, in de St.-Jans-straat; N. 35" Sjabloonkleuring geel, oranje, rood, bruin, groen en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 2: met onderschrift "Turuhout. By BREPOLS en DIERCKX ZOON." Kleine foutieve correctie onder houtsnede 5 "Ik ben gelyk Eusopusvriend..." is nu plots "Ik gelyk ben Eusopusvriend..." Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1860
later met titel Aventures de Mayeux – Lotgevallen van een bultenaar
Facturatiedatum van houtblok: 12/10/1834
Brepols kopieerde deze prent deels naar een prent van André Basset
Het huis Hemeleers-van Houter heeft zonder bestelnummer een replica van de Brepols-afbeelding uitgegeven, met slechts twaalf onderwerpen, waarvan sommige tot een andere serie behoren en de andere zijn verwisseld. Het huis Glenisson et fils heeft ook een plaat over Mayeux uitgegeven, maar het onderwerp is op een andere manier behandeld (nr. 92).
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.4 Allerlei snaken, zotten, narren, koddige personen en boemannen 4.1.4.11 Mayeux
114. Domino en kaartspel – Jeu de domino et de cartes
Oblong vel, in twee delen. Links dominospel, rechts speelkaarten. Kleine houtblokken met kader, niet gesigneerd, 33 x 23 mm. Zonder onderschriften. De afbeelding beschrijft een speelse en educatieve set voor kinderen, bestaande uit twee onderdelen: een dominospel en een kaartspel. De 28 kleine rechthoeken van het dominospel zijn gerangschikt in een omgekeerde piramide, wat een visueel aantrekkelijke manier is om het spel te presenteren. Het begint met de dubbele zes en eindigt met de dubbele blanco, waardoor kinderen op een speelse manier vertrouwd kunnen raken met de verschillende dominostenen en hun combinaties. Dit biedt niet alleen een kans om te spelen, maar ook om te leren tellen en strategisch te denken. Aan de andere kant zijn er tweeëndertig kleine kaarten, vergelijkbaar met die van een traditioneel kaartspel, dat begint met de schoppen tien en eindigt met de ruitenboer. Deze opstelling zorgt ervoor dat kinderen de kaarten kunnen leren herkennen en hun waarden kunnen begrijpen. De aanwezigheid van een schild met de klaveren boer, dat versierd is met drie sterren en een kroon erboven, voegt een speels en koninklijk element toe aan het geheel, wat de aantrekkingskracht voor kinderen vergroot. Het idee om deze afbeeldingen op stevig papier te plakken en door kinderen te laten uitknippen, maakt het een interactief en creatief project. Dit niet alleen stimuleert hun motorische vaardigheden, maar moedigt ook het spel en leren in een sociale setting aan, waardoor de ervaring leuk en leerzaam wordt. Het is een uitstekende manier voor kinderen om met spelletjes in aanraking te komen, terwijl ze tegelijkertijd hun vaardigheden ontwikkelen.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres. Domino staand met zeven rijen, startend bovenaan met 7 domino's en eindigend op de laatste rij met één dominosteen. Kaartspel staand, 8 rijen van 4 kaarten. Beiden omkaderd, waarvan de dominokader met een zware lijn en die van de speelkaarten met een fijn lijnkader. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Domino staand, kaartspel staand, beiden omkaderd door een fijn lijnkader. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B'. Domino staand, kaartspel liggend, zonder kader. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1880 - 1900
Facturatiedatum van houtblok: 11/12/1835
Alle prentendrukkers van Turnhout hebben deze prent gekopieerd. Wellens, Delhuvenne en C° onder het nummer 1, Glénisson en Van Genechten met nummer 16 en Beersmans-Pleek nam de blokken van deze laatste over en gaf deze opnieuw uit onder het nummer 84.
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.7 Dominospel en kaartspel
115. Verscheyde vogels – Différens Oiseaux
De beschrijving presenteert twee verschillende types van houtsneden, elk met unieke kenmerken en onderwerpen. Eerste type: Deze set bestaat uit tweeënzeventig kleine houtsneden die zijn ingekaderd en niet gesigneerd. Ze zijn gerangschikt in 9 rijen van 8 blokken, met afmetingen van ongeveer 22 x 27 mm. Elke afbeelding heeft tweetalige onderschriften, en soms is er één onderschrift voor twee afbeeldingen. De houtsneden tonen voornamelijk fantasierijke en ruwe voorstellingen van verschillende vogels, waarbij elke afbeelding zich richt op één specifieke vogel. De vogels zijn afgebeeld in diverse houdingen: lopend, vliegend, zittend op een tak, zwemmend of in rust. Naast de vogels zijn er ook afbeeldingen van een vlinder en een vleermuis. Deze serie begint met twee pauwen en eindigt met een paradijsvogel en een duif, wat de verscheidenheid en de schoonheid van de avifauna benadrukt. Tweede type: In tegenstelling tot het eerste type, bevat deze set ook tweeënzeventig kleine houtsneden, maar deze zijn zonder kader en eveneens niet gesigneerd. Ze zijn gerangschikt in 9 rijen van 8 blokken, met afmetingen van ongeveer 25 x 21 mm. Ook hier zijn er tweetalige onderschriften aanwezig, maar deze set bevat noch vlinders noch vleermuizen. De serie begint met een haan en een kip en eindigt met een toekan en een meeuw. Deze tweede serie lijkt zich meer te concentreren op meer gangbare vogels, wat wellicht een ander aspect van de ornithologie benadrukt. Beide types bieden een rijke visuele en educatieve ervaring, met een focus op de diversiteit van vogels en hun verschillende levenswijzen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Uyt de fabryk van BREPOLS & DIERCKX ZOON" Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1833 - 1840
Prent 2: met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren. " Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige prent Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres. Houthoudens papier van slechte kwalilteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: blauw sjabloon voor inkleuring van deze prent
Afbeelding 6: geel sjabloon voor inkleuring van deze prent
Afbeelding 7: rood sjabloon voor inkleuring van deze prent
Afbeelding 8: 68 van de 72 houtblokken van deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 12/01/1836
Hoewel we het directe prototype niet kennen, kunnen we enkele Nederlandse prenten redelijk goed linken met deze Brepols-prent. Prent nr. 75 van Stichter in Amsterdam of nr. 13 van J. Hendriksen in Rotterdam hadden als model kunnen dienen. Elk bord bevat 24 houtblokken, elk blok is onderverdeeld in vier kleine vierkantjes en elk vierkant bevat, zoals de afbeelding van Brepols, een vogel. De meeste onderwerpen van Brepols zijn redelijk getrouw gekopieerd terug te vinden in deze afbeeldingen.
36 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken, 53 x 41 mm. Nederlandstalige tekst. De houtsneden die hier worden beschreven, vormen een visuele en symbolische representatie van de verschillende sociale lagen in de samenleving, van de hoogste tot de laagste status, met een interessante nadruk op de universële thema's van leven en dood. Elk van de 36 houtsneden is genummerd aan de linkerkant, terwijl aan de rechterkant de sociale rang van de personages is gegraveerd. Dit biedt een gestructureerde en hiërarchische indeling van de afgebeelde personages. De serie begint met 36 Keizer en 35 Keizerin, gevolgd door 34 Koning en 33 Koningin. Hierna komen de religieuze en aristocratische figuren: 32 Bisschop en 31 Bisschopvrouw, dan 30 Prins en 29 Princes, en 28 Vorst en 27 Vorstin. De aristocratische volgorde gaat verder met 26 Graaf en 25 Gravin, 24 Jonker en 23 Jonkersvrouw, gevolgd door de meer militaire en bestuurlijke titels zoals 22 Jager en 21 Jagersvrouw, 20 Kapitein en 19 Kapiteinsvrouw, 18 Vaandrig en 17 Vaandrigsvrouw, 16 Soldaat en 15 Soldaatsvrouw. De burgerlijke klasse wordt vertegenwoordigd door 14 Koopman en 13 Koopmansvrouw, 12 Bode en 11 Bodin, en 10 Schipper en 9 Schippersvrouw. Vervolgens komen de ambachtslieden met 8 Ambagsman en 7 Ambagsvrouw, en de landbouwers 6 Boer en 5 Boerin. De serie eindigt met de laagste sociale rang: 4 Dienstknecht en 3 Dienstmeid, en culminerend in 2 T’Leven en 1 Dood. Leven wordt personified door een krachtig kind dat zeepbellen blaast, een speelse en onschuldige representatie, terwijl de Dood, afgebeeld als een skelet met een zeis en een zandloper, de vergankelijkheid van het leven symboliseert. De veranderingen in de houtsneden reflecteren een dynamiek in de sociale en culturele context. De aanpassing van de zesde houtsnede, waarbij 31 Bisschopvrouw is vervangen door Abdisse, toont een zekere gevoeligheid voor de nuance in sociale titels en functies. Bovenaan het blad plaatst Brepols omstreeks 1850 een Nederlands kwatrijn, ontleend aan een prent gewijd aan hetzelfde onderwerp, uitgegeven door het huis Glenisson (nr. 165). Dit kwatrijn onderstreept de educatieve en morele waarde van de prenten, met de boodschap dat uiteindelijk iedereen, ongeacht sociale status, het graf zal delen. De tekst luidt: "Deez’ prente strekke u, lieve jeugd, Tot tijdverdrijf, vermaak en vreugd; En leere u, hoe, van Keizer af, Elks deel op ’t laatsten is het graf." Deze combinatie van afbeeldingen en tekst geeft de serie een rijkere betekenis en versterkt de boodschap van sociale gelijkheid en de onveranderlijke cyclus van leven en dood.
Prent 1: gevergeerd papier, zonder adres, houtblok 5 en 6 : "Bisschop en Bisschopsvrouw" Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1817 - 1840
Prent 2: gevergeerd papier, zonder adres. Lichte wijziging in het reeksnummer t.o.v. prent 1. Was "N. 116." is nu "N.° 116" Sjabloonkleuring geel, bruinrood en groen Periode 1817 - 1840
Prent 3: zonder adres, gemerkt "B", bijschrift houtblok 5 en 6 aangepast: "Bisschop en Abdisse". Nederlandstalig kwatrijn bovenaan de prent als titel geplaatst. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Eerste type. 12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, 102 x 66 mm. Tweetalige onderschriften. Deze prent is een kopie van een Franse prent uit de vroege 19e eeuw, oorspronkelijk gepubliceerd rond 1830 door Pellerin in Epinal. Het verhaal draait om het figuur Baas Kinderschrik, die symbool staat voor de angst die in kinderen wordt opgewekt door dreigementen over straf. Hij en zijn vrouw worden afgebeeld als personificaties van strengheid en discipline, waarbij ze ongehoorzame en ondeugende kinderen op allerlei manieren bestraffen. In de eerste scène haalt Baas Kinderschrik de stoute kinderen weg, gevolgd door een scène waarin zijn vrouw een hebzuchtig meisje een zweepslag geeft. Dit type straffen gaat verder in de serie, waarin ongehoorzame kinderen opgesloten worden in een donkere toren of overgeleverd worden aan nog meer angstaanjagende figuren zoals Madame Croquemouche, een andere dreigende figuur in het verhaal. De prent toont ook hoe Baas Kinderschrik op zoek gaat naar ongehoorzame jongens, door schoorstenen klimt om hen op te halen, en dreigt met zweepslagen voor hen die om genade smeken. Zijn vrouw bestraft ondertussen de meisjes, onder andere door hen ezelsoren op te zetten of hen op te sluiten als ze te veel praten. Een andere strenge maatregel van Baas Kinderschrik is het dreigement om de tongen van leugenaars af te snijden. Tweede type. Nieuwe houtblokken, vrije kopie met dezelfde onderwerpen, 101 x 66 mm. De tweede variant van deze prent is een vrije kopie, met nieuwe houtblokken maar dezelfde onderwerpen. Dit type gravure toont Croque-mitaine (Baas Kinderschrik) en zijn vrouw als groteske karakters met overdreven grote hoofden en ogen, waardoor ze nog angstaanjagender lijken. De gravure toont hen als wilde, ongetemde figuren die symbool staan voor een wereld van straf en angst. In de laatste scène, die oorspronkelijk een kooi met kleine meisjes bevatte, zien we nu Madame Croque-mitaine zittend, met een lepel in de hand, terwijl een huilend meisje voor haar staat. De bijbehorende legende is veranderd in: "Moeder Kinderschrik geeft van de plek aan de praatsters." Dit type prenten had een dubbele functie: ze waren enerzijds bedoeld om kinderen af te schrikken door middel van humor en overdrijving, maar ze dienden ook als volksvermaak, waarbij thema's van angst en straf op een theatrale manier werden gepresenteerd. De afbeelding van Baas Kinderschrik is vergelijkbaar met andere opvoedkundige figuren die in de loop van de tijd in verschillende culturen zijn verschenen, zoals de Duitse Krampus of Schwarzer Mann, die eveneens ongehoorzame kinderen op de korrel namen.
Prent 1: EERSTE TYPE. Gevergeerd papier. Met onderschrift "De la fabrique de BREPOLS et DIERCKX, ZOON, (Déposé)" Sjabloonkleuring geel, rood, groen, blauw en bruin Periode 1840 - 1860
Prent 2: EERSTE TYPE. Gevergeerd papier. Met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Erven H. Rynders, 2e Tuin dwarsstraat te Amsterdam" Oppervlakkige kleuring door wederverkoper :geel, oranje en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 3: EERSTE TYPE. Met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX, ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren" Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: EERSTE TYPE. Zonder adres. Sjabloonkleuring geel, roodbruin, groen en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: EERSTE TYPE. Onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk", gemerkt "B" Kleine spellingsaanpassing vb. "meysjes" is nu "meisjes". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 6: TWEEDE TYPE. Zonder adres, gemerkt "B". Tekst is exact dezelfde gebleven als deze van type 1. Enkel de houtblokken zijn verwisseld. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 7: TWEEDE TYPE. Zonder adres, tekst is identiek gebleven, maar herzet met ander lettertype. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 8: TWEEDE TYPE. Zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Prent 9: geel sjabloon voor inkleuring van deze prent
Prent 10: rood sjabloon voor inkleuring van deze prent
Prent 11: blauw sjabloon voor inkleuring van deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 24/05/1838
Type 1 is een kopie van prent nr. 403 Croquemitaine van uitgeverij Pellerin te Epinal. Gedeponeerd in 1833
De andere Turnhoutse uitgeverijen hebben replica's uitgegeven van het eerste type van dit beeld, het huis Glenisson onder nr. 29, Beersmans onder nr. 16.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.17 Croquemitaine (Baas Kinderschrik)
80 kleine houtblokjes met kader, niet gesigneerd, 10 rijen van 8 blokjes, 30 x 30 mm. Zonder onderschriften. In sommige houtblokken zijn nog restanten van een dubbele lijst zichtbaar, wat wijst op een eerdere, mogelijk nauwkeuriger omlijsting. Deze detailrijke houtblokken bevatten een interessante mix van uiteenlopende onderwerpen, elk met hun eigen betekenis en symboliek. Op de eerste rij zien we een reeks verschillende afbeeldingen, waaronder: Een weegschaal: Symbool van gerechtigheid en evenwicht. Een engel: Vaak een personificatie van bescherming of goddelijke tussenkomst. De Heilige Geest: Afgebeeld in de vorm van een duif, symbool voor goddelijke inspiratie en aanwezigheid. Een oosterse koning: Mogelijk een verwijzing naar een van de Drie Koningen of een andere vorst uit het oosten, wat exotisme en rijkdom oproept. Een lier: Symbool voor muziek en kunst, vaak verbonden met poëzie en cultuur. Een pelgrim: Vertegenwoordigt reizen, toewijding en spirituele zoektocht. Een hart met een hand van gerechtigheid: Dit symboliseert deugdzaamheid en het belang van rechtvaardige daden. Een prinses: Staat symbool voor koninklijke afkomst en edelheid. Op de allerlaatste afbeelding staat een eekhoorn op een tak, een levendig en natuurlijk tafereel dat de verscheidenheid van de onderwerpen in deze prentenreeks benadrukt. De collectie geeft een fascinerend overzicht van zowel symbolische als meer alledaagse onderwerpen, die samen een kleurrijk beeld schetsen van het leven en de denkwereld in de periode waarin deze prenten zijn vervaardigd.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P.J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Te Bergen-op-Zoom, bij D. POUWELS, handelaar in school- en kantoorbehoeften." Gemerkt 'B'. Enkel Nederlandstalige titel, zonder bijschriften bij de houtsneden. 10 rijen van 8 blokjes. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: zonder adres, lettertype reeksnummer aangepast Sjabloonkleuring geel, oranje, grijs en blauw Periode: 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, met nieuwe titel in twee talen "Allerlei beeltenissen - Sujets divers". Bijschriften in twee talen bij de houtblokjes geplaatst. Houtblokken van plaats gewijzigd en nu zijn het 9 rijen van 9 blokjes. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1890
Prent 5: zonder adres, gemerkt "B", met een opnieuw gewijzigde titel "Om van een tachtigtal verschillende tafreelen... ". Handschrift op achterzijde in potlood "Oet oud 9 jaar, 17 December 1875" en reeks verdere aantekeningen. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 6: zonder adres, gemerkt "B". zonder inkleuring Periode 1860 - 1900
Afbeelding 7: geel sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 8: rood sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 9: blauw sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 20/03/1839
192. De Dey van Algiers – De Dey d’Alger
Eén houtblok met kader, niet gesigneerd, 357 x 294 mm. Bovenaan het onderwerp, gegraveerd in het hout, de Franse titel. De Nederlandstalige titel boven het houtblok. Op de voorgrond, ten voeten uit staat de Dey van Algiers, zijn woeste gezicht, in Turks kostuum, met een halvemaan tulband. In de rechtervuist, het kromzwaard; met zijn linkerhand houdt hij de schede op borsthoogte. Aan zijn voeten een ontmanteld kanon. Achter hem, links, de zee met twee schepen; rechts een citadel waarvan de kanonnen bulderen. Deze plaat, ongetwijfeld uitgevoerd naar Frans model, zal Hussein Pasja voorstellen, die zichzelf in het voorjaar van 1827 zo ver verloor dat hij de Franse consul-generaal Deval in het gezicht sloeg. Deze belediging had enorme weerslag in Frankrijk en werd het startpunt van de Franse expeditie die Algiers in 1830 innam.
Facturatiedatum van houtblok: 12/09/1834
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.2 Buitenlandse vorsten 2.1.2.27 De Dey van Algerie, Hussein Pacha
72. De Doop – Het Vormsel – Het H. Sacrament des Altaers – De Biecht – Het H. Oliesel – Het Priesterschap – Het Huwelyk. Reeks van zeven verschillende prenten
Suite van zeven langwerpige prenten die de zeven sacramenten voorstellen die door Jezus Christus zijn ingesteld: doopsel, vormsel, heilig sacrament, de biecht, heilig Oliesel, priesterschap en het huwelijk. Centraal staat telkens een grote houtsnede in lijnkader, geen signatuur, 195 x 277 mm. Onder het houtblok de titel. 一 De Doop. — Le Baptême. In een hoek van de kerk, bij een altaar, rond de doopvont met verschillende compartimenten en bekroond door het beeld van de heilige Johannes de Doper, doopt een priester een kind wiens hoofd door de peetvader boven het doopvont wordt gehouden. Naast de peetvader, de peettante. Een misdienaar, die een brandende kaars draagt, staat rechts van de ambtenaar. Achter de priester, die de sacramentele woorden uitspreekt, houdt de koster een dienblad vast. Links twee mannen, van wie er één het habijt draagt, rechts verlaat een gelovige de kerk. — Het Vormsel. — La Confirmation. In het midden, bijgestaan door twee acolieten, van wie er één het heilig oliesel draagt; de priester gekleed in al zijn bisschoppelijke gewaden. Zijn mijter en andere accessoires liggen achter hem op een tafel. De priester zalft het voorhoofd van een kind dat voor hem staat, zijn hoofd licht gekanteld, zijn handen tegen elkaar geklemd. Achter het kind zit zijn peetvader, één knie in de grond, met beide handen op de schouders van zijn petekind. Links, bij een fauteuil, een kind, zijn peetvader staand achter hem. Links achteraan een altaar met kruisbeeld, twee kandelaars en een vaas met bloemen. Rechts twee kinderen vergezeld van hun peetvader en peettante. In de linkerbovenhoek van de houtsnede een figuur die lijkt op een magistraat. III. — Het H. Sacrament des Altaers. — L'Eucharistie. Op de achtergrond, rechts, een altaar waarvan het tabernakel wordt bekroond door een kruisbeeld, tussen vier kandelaars. Op de communiebank, zeven gelovigen. Op de voorgrond wachten twee anderen op hun beurt, geknield en biddend. De priester doet de communie aan de gelovigen, hij houdt in zijn rechterhand een hostie, in de andere een kelk. Hij wordt bijgestaan door een misdienaar. IV.— De Biecht. — La Confession. Links, in een biechtstoel zonder zijvakken maar met afgeschermde openingen om te kunnen biechten, een zittende priester met links van hem een ​​vrouw, rechts van hem een ​​man, beiden buiten geknield op knielbanken. Rechts zien we, geknielde of rechtstaande mannen en vrouwen, de meesten lezend in hun bijbel. Op de achtergrond een altaar met een vaas met bloemen en twee kandelaars. Naast het altaar, aan de muur, een medaillon met het Heilig Hart van Jezus omgeven door engelenhoofden. V.— Het H. Oliesel. 一 L’extrême Onction. Links een stervende vrouw, in bed, ogen dicht, handen op de deken. De priester, links van de zieke vrouw, zalft haar ogen tijdens het lezen van de rituele gebeden. Links van de priester een misdienaar, een kaars in de ene hand, een dienblad met de heilige oliën in de andere. Aan het voeteneinde van het bed, een man en een jong meisje, geknield en biddend. Rechts van het bed knielt de man met de ellebogen op een stoel, snikkend terwijl hij zijn gezicht verbergt in een grote zakdoek. De twee knielende dienstmeisjes bidden rechts, bij de deur. Aan de muur drie schilderijen, aan het hoofdeinde van het bed een rijk klokkenkoord en een medaillon van de Heilige Maagd. VI.— Het Priesterschap. 一 La Prêtrise. In het midden en vanaf de zijkant gezien beveelt de officierende bisschop die voor zijn troon staat, gekleed in al zijn bisschoppelijke ornamenten, een novice die knielt op de trappen van het altaar en zijn handen op zijn hoofd legt. Achter deze novice maken vijf andere geknielden op een rij zich klaar om de wijding in ontvangst te nemen. Rechts van de bisschop, twee staande acolieten, van wie er één de kromstaf vasthoudt, links van hem, bij een voetstuktafel met kruiken en een kelk, twee andere staande acolieten. Op de achtergrond, rechts, siert een medaillon van de Heilige Maagd het altaar. VII. 一 Het Huwelyk. — Le Mariage. In het midden staat tussen twee zuilen, een altaar versierd met een kruisbeeld, kandelaars en bloemenvazen. In profiel, geknield voor het altaar en tegenover elkaar, houdt het verloofde paar elkaar bij de rechterhand vast terwijl de celebrant hen zegent. Links van de priester een misdienaar; knielend rechts van de verloofde, een van de getuigen. Aan de zijkanten, van achteren gezien en geknield op een gebedenbank, links een vrouw, rechts een man en een vrouw; links op de achtergrond praten twee staande mannen met elkaar. Aan de muur, rechts, een religieus schilderij waarvan het onderste deel alleen zichtbaar is.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Koninklijke Bibliotheek van België.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.2 Gebeden en Godvruchtige oefeningen 1.3.2.15 De zeven sacramenten
140. Verdichtselen, met zedelyke bemerkingen - Fables, avec reflexions morales
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 48 x 48 mm. Tweetalige onderschriften. Het geheel is omkaderd en heeft tussen de verticale rijen eveneens een fijne lijn. De prent bevat naïeve en grove illustraties die zijn geïnspireerd door de bekendste fabels van La Fontaine, bedoeld om morele reflecties op te roepen. Elke afbeelding verbeeldt een fabel, met bijbehorende teksten die de boodschap van de fabel benadrukken. De eenvoud en directheid van de illustraties dragen bij aan de toegankelijkheid van de morele lessen, waardoor ze zowel kinderen als volwassenen aanspreken. De fabels zijn vaak kleurrijk en levendig weergegeven, met personages zoals dieren en mensen die in herkenbare situaties worden afgebeeld, zodat de kijker de moraal van elk verhaal kan begrijpen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
factuur in journaalboek (collectie de Prentfabriek) voor het graveren van het houtblok dd. 19 october 1843
Een andere prent, ontleend aan de fabels van La Fontaine, werd door Brepols uitgegeven onder nr. 201, deze is van Nederlandse afkomst.
141. Kleederdragt van Zwitserland – Costumes Suisses
6 houtblokken met twee of drie personages zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 2 blokken, 97 à 102 x 118 à 140 mm. Tweetalige onderschriften. De houtblokken zijn gescheiden van elkaar door een met lijnen gecreëerde vakken. Deze prent toont een reeks romantische portretten van inwoners uit de kantons Zug, Glarus, Basel, Freiburg, Solothurn en Schaffhausen. In de bovenste twee vakken staat een korte beschrijving van Zwitserland in zes zinnen, die een algemeen beeld schetsen van het land. Onder elk houtblok worden de afgebeelde bewoners bij naam genoemd, samen met een korte toelichting over hun afkomst en het kanton waar ze vandaan komen. Het geheel biedt een overzicht van de diverse bevolking van Zwitserland, met een focus op de typische kenmerken van elk kanton.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
factuur in journaalboek (collectie de Prentfabriek) voor het graveren van het houtblok dd. 25 october 1843
11. Topografie en aardrijkskunde 11.3 Vreemde volkeren 11.3.3 Volkeren van Europa (afzonderlijke landen) 11.3.3.4 Zwitserland
142. Troupes de différentes nations - Troepen van verschillende natien
19 houtblokken zonder kader met verschillende afmetingen, niet gesigneerd, in drie rijen. De prent toont verschillende militaire eenheden, verdeeld over drie groepen: 1° Muziek van de Franse dragonders: Drie dragonders te paard die deel uitmaken van een militaire muziekkapel. 2° Poolse Infanterie: De infanterie wordt geleid door een trommel-majoor, gevolgd door een trommel, een officier en vier infanteristen. 3° Engelse Infanterie: Deze groep bestaat uit een officier, een trommel en zeven infanteristen. Alle houtsneden zijn binnen een omlijsting geplaatst, met een duidelijke scheidingslijn tussen elke horizontale rij. Dit zorgt voor een overzichtelijke en gestructureerde presentatie van de verschillende eenheden.
Prent 1: zonder adres. Met kader rond het geheel. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres. Met kader rond het geheel. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres. Zonder inkleuring Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
7. Militair bedrijf 7.1 Tamboers en militaire muzikanten (hsn 1 tem 3) 7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (hsn 4-19)
113. Niet steeds brengt rijkdom of geld den mensch geluk en voorspoed aan ...
12 houtsneden met kader, gesigneerd Lieshout, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Niet steeds brengt rijkdom of het geld den mensch geluk en voorspoed aan, Zoo als g'uit de geschiedenis van Hans van Poolen na kunt gaan Voorstellingen over het leven van Hansje van Poolen en zijn vrouw die steeds rijker worden.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 96
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.34 Hans van Polen
16 houtblokken met kader, gesigneerd Lieshout, 4 rijen van 4 blokken, 62 x 56 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. De laatste vier houtsneden zijn elk omgeven door een zeer sierlijke Lodewijk XVI kader. Onder het tweede houtblok van de laatste rij staat het signatuur; onder de voorlaatste het monogram I V L H (J. van Lieshout). Interessant en mooi Hollandse prent uit het einde van de 18e eeuw, waarvan de eerste twaalf houtsneden rondtrekkende ambachten voorstellen en de laatste vier verschillende taferelen die niets met de voorgaande afbeeldingen te maken hebben. Pottenverkoopster. 一 Zwavel lucifers. 一Kersen. 一 Klokken. 一 Dekens. 一 Kranten. 一 Turf. 一 Ingemaakte augurken (lekkerzuur). 一 Uien. 一 Merciere. 一Vogels. 一 Eieren. 一 Ramen schoonmaken.一 Aalmoezen. 一 Kinderlijke genegenheid. 一 De muzieksessie. De dertiende scène, waarin een man emmers water brengt naar een bediende die bezig is een gevel te besproeien, gaat vergezeld van het onderschrift: Haal schielijk water, goede Jan, Dan werdt gij mogelijk Grietjes man. De keuken geeft u goede dagen, Wil dan die sukkel maar behagen. Onder de laatste afbeelding, de muzieksessie, lezen we deze charmante verzen: Zie hoe dat Roosjes lieve vingren Met kunst langs de klavieren slingren, ’t Is fraai, wanneer een juffer speelt, En door muzijk onze ooren streelt.
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.' Zonder inkleuring Periode 1840 - 1856
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij L. Lazare, te s'Hage." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
De houtsneden komen uit Rotterdam waar de prent door J. Thompson is uitgegeven als nr. 99. Glenisson heeft de Nederlandse tekst behouden, op een paar kleine aanpassingen na; het titelkwatrijn is verwijderd. De houtsneden van de eerste drie rijen zijn imitaties van Stichters reeks ambachten. De houtsneden op deze prent hebben ook gediend ter illustratie van verschillende jaren van een almanak getiteld: Van Zwaamen & Thompson's Rotterdamsche Almanach.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 58 drukte.
16 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 60 mm. Nederlandstalige kwatrijnen. Bovenaan, de titel: Zoo kunt ge u wederom verblyden, Zoo leert men u het minder myden, O Lieve Jeugd! met Prent by Prent, Op dat ge u tot het meerder wendt. De brilmaker. 一 De droogscheerder. 一 De goudsmid. 一 De zilversmid. 一 De Goudslager. 一 De boekenwinkel. 一 De prentenhandelaar. 一 De muziekinstrumentenmaker.一 De perkamentmaker.一 De speelkaartenmaker. 一 De ketelmaker. 一 De kopersmelterij. 一 De messenmaker. 一 De wapensmid. 一 De zwaardenmaker. 一 De inpakker. Fraaie gravures, de meeste naar Luyken, behorend tot dezelfde reeks als N° 184 van Brepols. Het kwatrijn van de prentenverkoper, die echter geen mannekensbladen in zijn winkel laat zien gaat als volgt: Ik dryf in fraaije Prenten handel, Die naar de Kunst vervaardigd zyn, Kies Beeldtnis, Landscliap, Schip, of wandel In regen, zonne- of maneschyn.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, blauw en bruin Periode 1856 - 1900
Herdruk van prent nr. 120 door J. Noman & Zoon en J. Noman in Zalt-Bommel, voor het eerst uitgegeven door Stichter in Amsterdam (nr. 4), die de afbeeldingen liet graveren voor zijn Almanak. De houtsneden zijn aangekocht door Glenisson & Van Genechten, maar deze werd vermoedelijk niet door hen uitgegeven. Na de scheiding tussen Antoine Van Genechten en Glénisson, gebruikten Glenisson et fils deze drukvorm om nr. 1 te vervangen, die bij A. Van Genechten was terecht gekomen. Zie nrs. 9, 189 en 190 van Glenisson et fils en nr. 100 van Beersmans, die tot dezelfde serie behoren.
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes". (1828 - 1829). De blokken van deze prent zijn allen afkomstig uit het tweede stukje van dit boekwerk. Blok 1: de brillenmaker, pag. 98; Blok 2: de lakenscheerder, pag. 106; Blok 3: de goudsmid, pag. 94; Blok 4: de zilversmid, pag. 92; Blok 5: de goudslager, pag. 90; Blok 6: de boekverkooper, pag. 88; Blok 7: de prentverkooper, pag. 86; Blok 8: de instrumentenmaker, pag. 84; Blok 9: de Parkementmaker, pag. 82; Blok 10: de speelkaartenmaker, pag. 80; Blok 11: de koperslager, pag. 78; Blok 12: de kopergieter, pag. 76; Blok 13: de messenmaker, pag. 74; Blok 14: de geweermaker, pag. 72; Blok 15: de zwaardmaker, pag. 70; Blok 16: de pakkers, pag. 68.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen (met boekhandelaar, prenthandelaar en kaartkundige)
21. Volg zedekunde, en haare lessen. De mode strookt niet met haar wet
16 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 4 blokken, 81 x 59 mm., Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel, in Nederlandstalig kwatrijn: Volg Zedekunde, en haare Lessen. Maar schiet in wulpsche Harten bressen. De Mode strookt niet met haar Wet; O Jeugd ! op ’t onderscheid doch let. Onder elke houtblok een Nederlands couplet dat rijmt op dat van de volgende houtblok, samen een couplet vormend. Zeer mooie straattaferelen enz., naar Franse of Augsburgse karikaturen, gericht tegen de kapsels "à la monte au ciel", opmerkelijk door hun piramidale hoogte, de grote hoeden en de niet minder grote moffen van het einde van de 18e eeuw. Een van de afbeeldingen stelt een wandelende dame voor wiens kapsel moet worden ondersteund door een bediende met behulp van een lange hooivork; een andere, een pruikenmaker die een katrol moet gebruiken om de staart van de pruik van zijn cliënt vast te maken.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, groen en paars Periode 1856 - 1900
Herdruk van prent nr. 112 door J. Noman in Zalt-Bommel, voor het eerst uitgegeven door Stichter in Amsterdam (nr. 10). De tekst wijkt alleen af ​​op enkele drukfouten. De blokken behoren tot dezelfde serie als die van nr. 201 van Glenisson, en van nr. 9 van Stichter. Ze zijn gekocht door Glenisson en Van Genechten op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845, maar niet eerder uitgegeven. Na de splitsing van het bedrijf in 1856 gebruikten Glenisson et fils deze blokken ter vervanging van prent nr. 21, dat in handen viel van A. Van Genechten.
4 houtblokken met dubbele lijnskader, 2 rijen van 2 blokken, 145 x 118 mm., gesigneerd: H. NUMAN, Nederlandstalige ondertitels en kwatrijnen. De verhuistijd – De boeren-kermis – Het Sint-Maartens-vuur – Sint-Nicolaasavond In het pittoreske Amsterdam zijn de grachten niet alleen een lust voor het oog, maar ook een belangrijk vervoersmiddel. Vooral voor volumineuze goederen zoals graan, meel, kolen en turf is transport over water veiliger en praktischer dan over land. Een prachtige houtsnede genaamd "De Verhuistijd" toont ons een verhuizing per boot. Meubels, beddengoed en huishoudelijke artikelen zijn al opgestapeld in de zolderschuit. De schipper staat trots voorop zijn boot, terwijl hij een schilderij bewondert dat hij stevig tussen beide handen vasthoudt. Links zien we het huis met puntgevel waarin het koppel gaat wonen. Zowel de man als de vrouw staan op de stoep, terwijl arbeiders aan de ramen van de verdiepingen toekijken hoe het touw soepel over een katrol glijdt. Het touw is bevestigd aan de nok van het huis en draagt het meubelstuk naar beneden. Aan het einde van de straat prijkt een imposante kerk. Deze houtsnede laat zien hoe Amsterdamse inwoners gebruik maken van de grachten om hun spullen te verhuizen, terwijl ze genieten van het prachtige uitzicht dat deze stad te bieden heeft. Wat drukte heerscht thans overal! Een schuit met goed ligt aan den wal. Men draagt en hijscht, niet zonder schroomen, Om in het nieuwe huis te komen.
Prent 1: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Handschrift op voorzijde prent "Geertje Groen 1852". Signaturen van de graveur op ieder blok weggehaald. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Fraaie houtsneden van H. Numan uit Amsterdam, uitgegeven door de graveur zelf, eerst zonder serienummer, daarna met N° 2; later verkocht aan Thompson uit Rotterdam die het uitbracht onder het nummer 135. Aangekocht door de firma Glenisson rond het midden van de 19e eeuw, werden ze later eigendom van A. Van Genechten en ten slotte van Beersmans, die ze uitgaf onder nr. 76. De volgorde van de houtsneden is niet meer die van de originele Numan editie.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 76 drukte.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.1 Allerlei feestelijkheden (verhuistijd, boerenkermis, Sint Maartensvuur, Sint Nicolaasavond) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt (hsn. 2) 8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.9 Sint-Maarten (hsn. 3) 8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.10 Sint-Nicolaas 8.3.10.1 Sint-Nicolaas (hsn. 4)
89. -, Een schoone vogel is de papegaai voorwaar - Le perroquet fait assez de tapage
4 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H. NUMAN, 2 rijen van 2 blokken, 148 x 120 mm., tweetalige onderschriften. Amsterdamse drukvorm waarvan de geschiedenis niet bekend is, voorstellende een kaketoe, een papegaai, een vink (duif) en een pauw. Goede gravures maar zonder originaliteit. We lezen onder de papegaai : Het vrouwtje praat ook graag, en op een toon zeer lief Het schoone air van : « Papegaaike, zoete lief».
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1870 - 1902
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die eerder houtblokken voor mannekensbladen overgenomen had van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 115 uit het fonds van Thompson.
41. Vermaak uwe oogen Jeugd ! in ’t zevental planeeten
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Rijksprentenkabinet Amsterdam.
Herdruk van de eerder gepubliceerde prent door Glenisson & Van Genechten onder nr. 186.
111. Het leven en de bedryven van Sint Nicolaes
12 houtblokken met kader, vier rijen van drie blokken, Nederlandstalige onderschriften. Elk houtblok heeft een bijschrift in vers. Het eerste vers gaat als volgt: Sint Nicolaas heeft weêr, zoo als voorleden jaar, Voor de ijverige jeugd, prezantjes mooi en klaar. Onder de laatste houtsnede lezen we volgend vers: Een ongehoorzaam kind ziet men verachtend aan En zal van St. Nicolaas slechts eene roede ontvaân.
Prent 1: zonder adres Inkleuring door eigenaar prent in diverse kleuren Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 4: zonder adres. Achteraan in potlood handschrift "gekocht te Amsterdam +/- 1878". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 5: zonder adres. Vanaf deze editie is de fijne lijn onderaan de prent weggehaald. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 6: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols nr. 144
Mogelijk zijn deze houtblokken afkomstig van het fonds Wellens, Delhuvenne en Co, van een tot op heden onbekende prent. Het lijkt onwaarschijnlijk dat Delhuvenne geen enkele Sint-Nikolaasprent in zijn fonds had.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.10 Sint-Nicolaas 8.3.10.1 Sint-Nicolaas
Oblong vel. 12 houtblokken zonder kader, gesigneerd HD, 3 rijen van 4 blokken, de rijen afgescheiden door een lijnfilet, 53 à 59 x 67 mm., tweetalige onderschriften.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paarsrood en blauw Periode 1870 - 1902
Prent 2: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1870 - 1902
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze prent is een herdruk van prent nr. 13 van Antoine Van Genechten.
161. De ijdelheid van ’s werelds streelen, verbeeldt men hier met kaartkastelen
2 houtblokken in dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 167 x 253 mm. Tweetalige onderschriften. Franse kostuums uit het begin van de 18e eeuw. Bovenaan staat de titel: Van ijdelheid van 's werelds streelen, Verbeeldt men hier met kaartkasten. Eerste houtblok: Een jong meisje zit op een kar, een soort wagentje dat bedoeld is om kinderen te helpen leren lopen. Haar benen zijn naar buiten gestrekt terwijl ze wordt voortgetrokken door twee kinderen. Een vriendin houdt haar stevig vast om te voorkomen dat ze valt. Lange linten die aan een dwarsbalk van de kar zijn bevestigd, zorgen ervoor dat de kinderen de kar naar voren kunnen bewegen. Dit tafereel is waarschijnlijk geïnspireerd op een schilderij van Lancret met de titel L’enfance. Bijschrift: “Twee kinderen trekken hier om ‘t derde te verblijden, Daar d’omgesloten arm, het vallen doet vermijden. Als de begeerde trek ons ​​in de oudheid drijft, Maakt kloekheid dat men rossen voor vallen zeker blijft.” Laatste houtblok: Een jong meisje heeft net een kaartenhuis gebouwd. Haar broer komt aan en is van plan het huisje omver te werpen. Het meisje draait zich snel om, haar armen naar voren gestrekt, om haar creatie te beschermen. Links staan twee andere jonge meisjes met elkaar in gesprek, waarvan er één een mand aan haar arm draagt. Bijschrift: “Gelijk de meester is, moet men zijn werk ook achten, Op korten arbeid is ook korte vreugd te wachten. Een mens, die stevig waagt, en zich op 't lot betrouwt, Die heeft gelijk dit soort, een kaartenhuis gebouwd.”
Prent 1: zonder adres. Titel en reeksnummer afgeknipt. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
De houtsneden van deze charmante afbeelding zijn, zoals de naam van de graveur al aangeeft, van Nederlandse makelij. Ze zijn gegraveerd door H. Numan in Amsterdam en gepubliceerd in de eerste druk met het adres van de graveur zelf. Numan kopieerde vaak, zoals hier, Franse gravures uit de achttiende eeuw. Later werden deze blokken afgedrukt door Erve de Wed. Jacobus van Egmont te Amsterdam. Begin 19e eeuw werd een deel van de collectie van deze drukker verworven door J. Hendriksen te Rotterdam en zo kwamen de houtblokken in de collectie van het huis van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel, die ze op de veiling van 9 april 1845 verkocht aan Brepols & Dierckx Zoon. De uitgeverij in Turnhout bewaarde de Nederlandse tekst en voegde een vertaling in het Frans toe.
165. D’een loopt hier op een kruk, of rijdt met eenen wagen, Om zoo van huis tot huis, een aalmoes te vragen
Oblong vel. 8 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H.V.L., 2 rijen van 4 blokken, 102 x 70 mm. Tweetalige kwatrijnen. Het 1e en het 3e houtblok van de tweede rij zijn gesigneerd H.V.L. (H. van Lubeek). Bovenaan, als titel: D’een loopt hier op een kruk, of rijden met eenen wagen, Om dierentuin van huis tot huis, eene alemoes te vragen.
Prent 1: gemerkt "B" Sjabloonkleuring rood, blauw donkergrijs Periode 1840 - 1880
De houtsneden komen uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel en werden reeds rond 1815 uitgegeven door J. Noman (nr. 6). Zij zullen voorheen eigendom zijn geweest van W.G. van de Sande & Comp, te Breda. De graveur H. van Lubeek heeft hier een kopie van de houtsneden van H. Numan. Deze houtblokken van Numan werden uitgegeven door de firma Thompson in Rotterdam, Glenisson en Van Genechten en ten slotte door Beersmans (vgl. Beersmans, nr. 101). Feit is dat Numan niet alleen deze onderwerpen in dit formaat graveerde, hij sneed ze ook in kleine houtsneden voor een prent met een reeks van 24 bedelaars (J. Noman, N° 168), uitgegeven door Brepols onder N° 191. De acht door H. van Lubeek gekopieerde onderwerpen lijken op de volgende afbeeldingen van Nomans prent: afb. 12, 18, 23, 7, 11, 1, 2. De violist ontbreekt. Brepols nam de Nederlandse tekst over van Noman's prent; het komt overeen met dat van de afbeelding die door Numan is gegraveerd en door Thompson is gepubliceerd.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.2 Gebrekkigen, misvormden en bedelaars
178. Afbeelding van het Luthersche Wees- en Oude Mannen en Vrouwenhuis,... - Vue de l'Hospice Luthérien pour les orphelins et les Vieillards des deux sexes...
Oblong vel. Eén houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 179 x 285 mm. Tweetalige onderschriften. Aan de rand van een gracht, een groot gebouw met een gevel bekroond door een driehoekig fronton met in het midden een klok. Veel wandelaars, vooral links van het schilderij. Kostuums uit de late 18e eeuw. Op een van de planken die op de gracht drijven, staat de signatuur H. Numan. Bovenaan, als titel: Afbeelding van het Luthersche Wees- en Oude Mannen en Vrouwenhuis, op ’t Wees per-Veld, te Amsterdam. Onder het houtblok een lofzang aan het mannen- en vrouwenhuis in een zestienregelige vers.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: onderschrift op naam van wederverkoper "Amsterdam, bij J. A. ALDAG, Sint Jansstraat. " Gemerkt 'B'. Het eerste woord van het bijschrift onder de houtsnede is weggevallen t.o.v. vorige edities. 'De milde giften...' is hier 'milde giften...' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: gemerkt 'B', onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Houtblok uit het J. Noman & Zoon fonds. Het zal in de eerste plaats hebben toebehoord aan het huis Erve de Wed. Jacobus van Egmont in Amsterdam, in het fonds waarvan we andere gezichten op Amsterdam vinden die behoren tot dezelfde serie van Numan.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.3 Amsterdam
181. Beschouwt, met diepen ernst, de ontzettende taferelen... - Prêtez attention à ces tableaux terribles,...
6 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 3 rijen van 2 blokken, 74 x 123 à 129 mm. Tweetalige onderschriften. Rampen en overstromingen in Nederland. Catastrofe in Texel, 1775 一 Delftshaven, drie mensen redden Nederland van een algemene overstroming. 一 De vloed van Dykerhuizen, 1776. 一 De zee dringt de Slaaperdyk binnen (Holl. Sept.). 一 Explosie van het schip Alphen op Curaçao, 1778. 一 Zeeslag bij Doggersbank, 1781. Bovenaan, als titel: Beschouwt, met diepen ernst, de ontzettende tafereelen; Beschouwt de rampen van uw dierbaar vaderland Die we u, o Kinderen ! bij dezen mededeelen, Ter vorming van het hart, ter oefning van ’t verstand.
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Tweede zin van het titelkwatrijn aangepast. "Beschouwt de rampen van uw dierbaar vaderland" is nu aangepast naar "Beschouwt de rampen van het oude Nederland". Verder een zeer kleine spellingsaanpassing "ijslykheên" is nu "ijslijkheên" geworden. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Deze houtblokken kwamen in bezit van Brepols op de veiling van J. Noman en Zoon te Zaltbommel, op 9 april 1845. Noman bracht deze prent uit onder het nummer 130. Ze behoorden eerst tot het huis Stichter (nr. 149).
2. Geschiedenis ven vorsten 2.3 Rampen 2.3.7 Overstromingen
186. Wilt, hier, o jeugd! Met lust begluren Een reeks van fraaie Dwerg Posturen - Examinez, Enfants! ces Nuins, Dans leur posture et leur maintien
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 6 blokken, 52 x 38 mm. Tweetalige onderschriften. De titel geeft volgend kwatrijn: Wilt hier, o jeugd ! met lust begluren, Een reeks van fraaije Dwerg Posturen, Van veelerlei beroep en staat, Het strekke uw leerzucht blij ten baat. Onder de eerste afbeelding vinden we volgend gedicht in de vorm van een sextet: Zoo, meester Jordje, Met ’t A B bordje, En Stok ten praal. Uw ernstig weezen, Doet kind’ren vreezen. Voor streng onthaal. De laatste afbeelding geeft onderstaand sextet: Ik schik mijn passen Naar uw verrassen; Dit is mijn wil; ‘K acht u als minnaar Wees dan verwinnaar Van Amaril.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Zonder inkleuring Periode 1860 - 1880
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Brepols is een herdruk van Noman nr. 217. Deze had de blokken op zijn beurt van Stichter, die deze had uitgegeven onder het nummer 12.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen
188. Nog eenigen der dwerg-posturen, Der mode kunt gij hier begluren - Pretez les yeux, attention! Vous apprendez de leurs allures
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 6 blokken, 50 x 38 mm. Tweetalige onderschriften. Vier kleine komische figuren gevolgd door een reeks karikaturen over de extravagante mode van de tweede helft van de achttiende eeuw, met een of meer personages. Vijftien van deze houtsneden maken het gebruik van de paraplu belachelijk. Bovenaan, als titel, een tweetalig kwatrijn: Nog eenigen der dwerg-posturen, O Jeugd ! en ’t hedendaags bestaan Der mode kunt gij hier begluren. Wil bij ’t gezigt er acht op slaan. De eerste houtsnede toont een uroloog, de neus draagt ​​een grote bril, bijna triomfantelijk een urinoir dragend. Hij wordt bespot door de kleine dame van omvang in het volgende houtblok: Doktor Bril, Zie wat ik wil, Dat zieken deeren, Door ’t Pisglas heen, En weet met een, Hun kwaal te weeren. Gij vangt slechts wind, Schoon ruim half blind, En slacht mijn Waaijer, Waarmed 'k uw Glas Kan brijzelen ras, O leugenkraaijer!
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "L. LAZARE, in kantoorbehoeften, 's Hage." Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Het beeld is van Nederlandse origine. Uitgegeven door J. Noman te Zalt-Bommel onder nr. 110, voorheen eigendom van het huis Stichter te Amsterdam. Enkele van deze houtsneden vinden we in de Almanak van deze uitgever en waarschijnlijk zijn ze allemaal gegraveerd ter illustratie van deze jaarlijkse uitgave. Zoals de Nederlandse titel al aangeeft, is er nog een prent (Brepols nr. 186) over dwergen, waarvan dit het vervolg is. Dit is J. Noman's prent nr. 217 (Stichter nr. 12), met 24 houtsneden van dwergen, vergelijkbaar met die afgebeeld op de eerste vier blokken van deze prent. Brepols behield de Nederlandse legendes, maar hij draaide de volgorde van sommige houtsneden om.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen 4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode (kapsels, hoeden, paraplu's en kleren)
196. Zie, tot verheuging van uw geest - Pendant que de mes vers tu lis
24 houtblokken met kader, gesigneerd, H. NUMAN, 4 rijen van 6 blokken, 50 x 37 mm. Tweetalige onderschriften. Mix van kleine komische, satirische en andere taferelen uit het straatleven. Eind achttiende eeuw. Bovenaan, als titel: Zie, tot verheuging van uw geest, Terwijl gij ’t onderstaande leest, O jeugd ! de fraaiste en raarste zaken, Die ge u tot nut zult kunnen maken. De verzen die het huis Stichter voor deze prent had gemaakt, waarvan de figuren buitengewoon fijn en erg mooi zijn, zijn vaak erg onstichtelijk, zelfs scabreus. Brepols heeft ze toch behouden. Zie in het bijzonder de legenda's van de figuren 1, 9, 12, 14, 22. Als voorbeeld halen we diegene aan die we lezen onder de twaalfde houtsnede, waarin een dronken vrouw wordt teruggereden in een kruiwagen: Als een zwijn zoo dronken Wordt Griet t’huis gekruid, Hoe ziet zij er uit! Daar ligt zij te ronken, Zonder muts of schaamt’; Foei! ’t is onbetaamd.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
De houtsneden werden gegraveerd voor de firma Stichter, die ze uitgaf onder nr. 56; vervolgens werden ze eigendom van J. Noman (N°191). Een soortgelijke afbeelding, ook van Stichter, bevindt zich in de collectie Beersmans (nr. 67).
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen ( hsn. 2 Levi met lootjes)
183. Afbeelding van de Luthersche nieuwe kerk te Amsterdam
Oblong vel. Eén houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 189 x 294 mm., Nederlandstalige onderschriften. Onder het houtblok de titel en een lange Nederlandse legende die de beschrijving van het gebouw geeft. Gezicht op de nieuwe Lutherse tempel in Amsterdam, een rotondevormige kerk uit 1668. Gelovigen komen de kerk binnen of gaan naar de kerk; bij de voordeur is een slee gestopt, het is de beroemde "toeslede" van oud Amsterdam. Aan de zijkanten van de houtsnede huizen met puntgevels. Kostuums uit de tweede helft van de 18e eeuw.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Graveur "H. Numan" Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt "G." Naam graveur verdwenen van houtblok. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 89. J. Noman heeft deze prent niet in zijn fonds opgenomen, maar wel het houtblok verworven bij overname van het fonds J. Hendriksen in Rotterdam die deze uitbracht met nummer 65. Hendriksen had deze op zijn beurt verworven bij Van Egmont in Amsterdam die deze prent uitgegeven heeft met nummer 58.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.3 Amsterdam (de Nieuwe Lutherse kerk)
101. De gevolgen van het Hardloopers bedrijf - Les suites du métier de courier
Oblong vel. 8 houtblokken met kader waarvan twee gesigneerd H. NUMAN, 2 rijen van 4 blokken, 85 x 80 mm., tweetalige onderschriften. Reeks figuren die door gebreken tot bedelarij zijn gereduceerd, waarvan Brepols een kopie heeft uitgegeven onder N°165.
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die eerder houtblokken voor mannekensbladen overgenomen had van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 121 uit het fonds van Thompson. Beersmans behield de volgorde van de blokken en de tekst niet.
246. Het betooverde kasteel – La terreur au château
10 afbeeldingen zonder kader, niet gesigneerd, variabele afmetingen verdeeld over 4 rijen. Tweetalige onderschriften. Hoewel het kasteel van de Drie Torens de reputatie heeft spookachtig te zijn, koopt een rijke heer het en vestigt zich er. Hij vindt in de hal van de voorouders een prachtig harnas. 's Nachts houdt een vreselijk geluid veroorzaakt door een legioen ratten hem wakker. De knecht laat een kat los in het kasteel. Op een nacht beweegt het harnas luidruchtig; de bedienden rennen naar het geschreeuw van de wachter toe en blijven als versteend staan: onder het opgeheven vizier van de helm verschijnt in de nacht een zwarte figuur met glanzende ogen. Een enorme rat ontsnapt uit de voet van het harnas, de kat komt uit de helm en springt op het knaagdier. Algemeen gelach.
Prent 1: met onderschrift “Turnhout. – Brepols & Dierckx zoon”
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.11.1909 (zwart), 06.12.1909 (groen), 11.12.1909 (blauw) en 15.12.1909 (rood). Nrs. 246 – 247 – 248 – 249 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.05.1917 (rood). Nrs. 246 – 247 – 248 – 249 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.07.1918 (blauw). Nrs. 246 – 247 – 248 – 249 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.10.1919 (rood). Nrs. 246 – 247 – 248 – 249 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.03.1925 (zwart) en 20.03.1925 (geel). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1929 (zwart). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271
247. De wonderlijke draadpop – Le pantin merveilleux
14 afbeeldingen zonder kader, van verschillende vormen en afmetingen verdeeld over vier rijen, niet gesigneerd, tweetalige onderschriften. Een arme meubelmaker, die zijn einde voelt naderen, geeft zijn zoon Jacques een prachtige pop die het kind zal beschermen. Na de dood van zijn vader gaat Jacques, gewapend met de pop, gastvrijheid vragen aan een oom, een boze tovenaar, zeer rijk en zeer vrekkig, die ermee instemt hem als bediende aan te nemen, Jacques, telkens hij iets lekkers vond, gaf hij het aan de pop die hem steeds herhaalde: Geduld! Om van het kind af te komen, stuurt de tovenaar hem naar de demon Troulala die degenen die hij ontmoet opeet. De boeman belooft Jacques hem niet op te eten als hij ermee instemt zijn dienaar te zijn. Dankzij de pop wordt het zwaarste werk licht, maar de demon, die hoort dat Jacques gezegend is door zijn vader, stuurt hem terug naar zijn oom en geeft hem de opdracht hem een ​​schedel met vlammende ogen te geven. Jacques keert terug door het bos met honderd brandende ogen, presenteert de schedel aan zijn oom, die dood neervalt. Jacques, opgevangen door een liefdadige buurman, wordt een beroemde beeldhouwer, beschermd door de koning.
Prent 3: Met de hand ingekleurde originele tekening
Prent 4: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
248. Het gebabbel van Mevrouw Francisca – Le caquet de Dame Francisca
4 rijen doorlopende afbeeldingen zonder kader, niet gesigneerd, tweetalige onderschriften. Een houthakker graaft een kist vol goud op. Nadat hij een snoek aan een boom en een haas op een schaal in de vijver had gelegd, haalde hij zijn vrouw, die erg spraakzaam was, en samen brachten ze de schat in veiligheid. Omdat de echtgenoot weigerde de buitensporige uitgaven van zijn vrouw te betalen, klaagde deze hem aan; maar de houthakker had de schat al in het bos verstopt, toen justitie zijn huis kwam bezoeken. Francisca vertelde de notaris dat haar man de schat had gevonden op de dag dat ze "een snoek in een boom en een haas in de vijver" hadden gevonden. Om zijn vrouw te redden, die ze als een gek wilden opsluiten, en die voor altijd genezen was van haar roddels, ging de houthakker naar de stad en zette daar een herberg op.
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.”
249. Marius Castolade bij Ménélick – Maurius Castoulade chez Ménélick
10 afbeeldingen met kader, verdeeld over vier rijen, variabele afmetingen, tweetalige onderschriften. Marius Castoulade uit Marseille, belast met het interviewen van Menelick. landt in Afrika, rent op zijn fiets door de woestijn, slaat op de vlucht door zijn benen als slangen te verven, twee Abissijnen die hem willen grijpen. Hij steekt een beek over door op een fiets over de ruggengraat van een giraffe die daar zijn dorst lest te rijden, en komt dichtbij Menelick, in wie hij de neger herkent die noga verkocht op de Canebière en die naar Marseille was gekomen om goede manieren en Frans te leren.
250. De drij haren van Rigobert – Les trois cheveux de Rigobert
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 73 x 86 mm., tweetalige onderschriften. De fee Margane zei tegen Rigobert, een afschuwelijk monster wiens slechtheid ze niet kende: "Ik kan je niet mooi maken, maar ik wil dat iedereen je mooi en geestig vindt, je kracht zit in de drie haren van je hoofd". Rigobert ontmoet drie jonge mensen die hem knap vinden en Raoul, neef van een goochelaar, die hem bespot. De koning benoemt Rigobert tot premier. Raoul's verloofde zal met Rigobert trouwen. Algemene vreugde van de mensen. Raoul, die van zijn oom heeft geleerd wat de charme van het monster is, trekt zijn drie haren uit zijn hoofd als we de bruiloft gaan vieren. Rigobert verschijnt in zijn ware licht. Terwijl hij op de vlucht is voor de dreigende menigte, verdrinkt hij. Raoul trouwt met Rosa en wordt premier. Hij leefde lang.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, TURNHOUT”
251. Het paard der tovernimf Lenté – Le cheval de la fée Printemps
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 x 87 mm., tweetalige onderschriften. De fee Lente geeft Jan, wiens vader erg arm is, een houten paard. Tijdens een reis naar India worden het kind en zijn speelgoed door een golf ontvoerd en op een onbekende kust geworpen. Dankzij zijn paard dat voor een afgod wordt aangezien, wordt Jan tot koning gekozen. Hij vertrekt met zijn speeltje naar Europa, zijn kano kapseist, hij gaat te paard verder. Opgepikt door een schip keerde hij terug naar Antwerpen en vond daar zijn vader, die nog even arm was. Door het houten paard in stukken te hakken om vuur te maken, ontsnappen gouden munten. Jan keert terug naar zijn eiland, brengt producten terug en wordt een van de rijkste kooplieden van Antwerpen.
- Proefdruk zwart op datum 06.10.1904 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.06.1905 (blauw) en 06.06.1905 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 16.12.1907 (reclame op achterzijde). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.12.1911 (geel) en 18.12.1911 (blauw), 21.12.1911 (rood) en 26.12.1911 (vleeskleur). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.xx.1915 (zwart). Nrs. 251 – 253 – 272 – 273 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1921 (zwart), 09.07.1921 (vleeskleur), 09.07.1921 (rood) en 13.07.1921 (blauw). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.10.1925 (zwart), 10.10.1925 (geel), 31.10.1925 (blauw) en 10.11.1925 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 – 255 – 256
252. De betooverde vijl – La lime enchantée
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 x 86 mm., tweetalige onderschriften. Eglantine stond op het punt te trouwen met prins Charmant, toen een zigeuner tegen haar zei: Pas op dat je geen kersen eet, de tovergodin Grognon is jaloers op je schoonheid! Charmant liet alle kersenbomen in het land kappen en verbood de verkoop van kersen. Een vogel met een kersentak passeert, twee kersen vallen in de buurt van Eglantine die ze opeet. Grognon ontvoert de prinses. De fee Stella verandert Charmant in een vijl en stopt het in de tas van een reizende slotenmaker. Grognon instrueert deze slotenmaker om de tralies van de gevangenis van Eglantine te herstellen; de vijl zaagt door de tralies en doorboort Grognon's hart. Charmant verkreeg opnieuw haar eerste gedaante, vlucht met Eglantine en de slotenmaker; het kasteel stort in elkaar. De slotenmaker wordt koninklijk beloond.
- Proefdruk zwart op datum 29.11.1904 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.06.1905 (blauw) en 06.06.1905 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 16.12.1907 (reclame op achterzijde). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.12.1911 (geel) en 18.12.1911 (blauw), 21.12.1911 (rood) en 26.12.1911 (vleeskleur). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.08.1913 (?) (blauw). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.05.1917 (geel). Samen met nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1921 (zwart), 09.07.1921 (vleeskleur), 09.07.1921 (rood) en 13.07.1921 (blauw). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.10.1925 (zwart), 10.10.1925 (geel), 31.10.1925 (blauw) en 10.11.1925 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 – 255 – 256
253. De ridder Rosette – Le chevalier Rosette
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 x 88 mm., tweetalige onderschriften. Een koning, die teder van zijn enige dochter Rosette hield, wordt vermoord door een van zijn hovelingen, Malo, die zichzelf op de troon plaatst en een soldaat opdracht geeft het kleine meisje te doden. Bewogen door zijn tranen laat de soldaat het kind achter in het bos. Een boze heks neemt hem mee en dwingt haar tot de moeilijkste klusjes. Rosette, die de heks redt die op het punt staat door een monster te worden verslonden, ontvangt een sleutel die haar alles zal geven wat ze wil. Verkleed als ridder dwingt ze Malo tijdens een toernooi haar misdaden te bekennen. Ze wordt tot koningin gekozen, Malo wordt onthoofd.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.06.1905 (blauw),06.06.1905 (rood) en 08.06.1905 (vleeskleur, losgesneden). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 16.12.1907 (reclame op achterzijde). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.12.1911 (geel) en 18.12.1911 (blauw), 21.12.1911 (rood) en 26.12.1911 (vleeskleur). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.08.1913 (?) (blauw). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.xx.1915 (zwart). Nrs. 251 – 253 – 272 – 273 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.05.1917 (geel). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.11.1919 (rood, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1921 (zwart), 09.07.1921 (vleeskleur), 09.07.1921 (rood) en 13.07.1921 (blauw). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.10.1925 (zwart), 10.10.1925 (geel), 31.10.1925 (blauw) en 10.11.1925 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 – 255 – 256
Waarschijnlijk geïmiteerd uit de legende van de heilige Genoveva van Brabant.
254. Hoe Tijl Uilenspiegel den koning bestal en ervoor door hem bedankt werd – Comment Tiel l’Espiègle vola le roi et en fut remercié par lui
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 x 55 à 100 mm., tweetalige onderschriften. Tijl, nadat hij had verklaard dat hij in dienst van de koning was geplaatst, kreeg de opdracht om twee zakken goud naar de soeverein te brengen. Hij verborg er een onderweg en vertelde iedereen die wilde luisteren dat soldaten het van hem hadden afgenomen en de andere aan de koning hadden gegeven, die hem bedankte, hem feliciteerde met zijn moed en hem beloonde.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.01.1905 (zwart), 01.02.1905 (vleeskleur), 21.06.1905 (blauw) en 22.06.1905 (rood). Nrs. 254 – 255 – 256 – 257 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.08.1913 (?) (blauw). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.08.1915 (vleeskleur). Nrs. 254 – 255 – 258 – 259 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.05.1917 (zwart, losgesneden) en 12.05.1917 (geel). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.10.1922 (zwart), 06.10.1922 (geel), 10.10.1922 (vleeskleur) en 12.10.1922 (rood). Nrs. 254 – 257 – 258 – 259 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.03.1925 (zwart) en 20.03.1925 (geel). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1929 (zwart). Nrs. 10 – 56 – 246 – 247 – 254 – 271
255. De huid van de beer – La peau de l’ours
14 afbeeldingen met kader van verschillende afmetingen, niet gesigneerd, verdeeld over vier rijen, tweetalige onderschriften. Jan, die de huid van een beer heeft gekocht, laat er een camouflagekostuum van maken waarmee hij zijn neef Pieter uitdost, nadat hij hem dronken heeft gevoerd. De paniekerige dronkaard zaait angst op de markt, klimt in een boom. De brandweerlieden besproeien hem, een bewaker laadt zijn geweer, maar de tak waarop Pieter staat breekt. Pieter breekt zijn arm. Jan, gearresteerd en vervolgd, zou geen grappen meer maken en werd een brave werkman.
Prent 2: met onderschrift “ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.”
256. De prins met het houten hoofd – Le prince et la tête de bois
13 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, variabele groottes verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Een prins had een houten hoofd wiens lelijkheid iedereen op de vlucht joeg. Een kleine witte muis zei tegen de vader: “De koning van de wateren, die erg slecht is, kan je zoon genezen!”. De prins gaat met de muis naar het koninkrijk van de wateren; een monster leidt hem naar de koning. De koning liet de prins boeien. De muis knaagt aan de banden van de gevangen prins, die de waterkoning uitschakelt. De prins wordt meteen een knappe heer, de muis een lieftallige prinses.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.01.1905 (zwart), 01.02.1905 (vleeskleur), 21.06.1905 (blauw) en 22.06.1905 (rood). Nrs. 254 – 255 – 256 – 257 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 16.01.1912 (zwart), 19.01.1912 (geel) en 01.02.1912 (vleeskleur) allen losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.09.1915 (geel, losgesneden),15.09.1915 (vleeskleur) en 17.09.1915 (blauw, losgesneden). Nrs. 256 – 257 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.06.1917 (geel), 06.06.1917 (vleeskleur) en 18.06.1917 (blauw), allen losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.12.1919 (geel) en 30.12.1919 (vleeskleur), beiden losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.08.1922 (zwart), 11.08.1922 (geel), 12.08.1922 (rood) en 19.08.1922 (blauw). Nrs. 10 – 56 – 255 – 256 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.10.1925 (zwart), 10.10.1925 (geel), 31.10.1925 (blauw) en 10.11.1925 (rood). Nrs. 250 – 251 – 252 – 253 – 255 – 256
257. De luchtprinses – La princesse aérienne
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 72 x 70 à 100 mm., tweetalige onderschriften. Een jonge koning trouwt met Cornelia en verdrijft de fee Cochonnette. De laatste ontvoert de prinses die uit deze verbintenis is geboren, laat haar achter in de lucht en vertrouwt haar toe aan een monster, en verbiedt haar de aarde te naderen. De prinses, die op een dag een meter boven de grond loopt, ontmoet een herder aan wie ze haar verhaal vertelt. De herder houdt van de prinses, gaat op zoek naar de koning, vertelt hem over het avontuur, ontvangt een harnas en een zwaard en doodt de draak, bewaker van de prinses. De betovering is meteen verbroken. Cochonnette sterft van woede; de koning geeft zijn troon en zijn dochter aan de herder.
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Prent 4: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.01.1905 (zwart), 01.02.1905 (vleeskleur), 21.06.1905 (blauw) en 22.06.1905 (rood). Nrs. 254 – 255 – 256 – 257 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.06.1905 (zwart), losgesneden exemplaar - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.09.1915 (vleeskleur). Nrs. 256 – 257 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
258. De hoovaardige gestraft – L’ambitieux puni
14 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Omar, bekend om zijn wijsheid, voert het bevel over een stad die aan de zee ligt en waarvoor hij een dijk heeft laten aanleggen, waarvan hij zelf de sleutel houdt. Leeftijd maakt hem ambitieus. De koning van een nabijgelegen stad, Guzman, arriveert om de stad Omar te vernietigen. Omar ontslaat op brute wijze een heilige man die hij had opgeroepen maar die hem blind noemt. Guzman pakt de sleutel en opent de dijkdeur. De zee stroomt de stad binnen; Omar en zijn dochter ontsnappen en eindigen hun dagen ellendig.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.07.1905 (zwart), 11.07.1905 (rood) en 12.07.1905 (blauw). Nrs. 258 – 259 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.08.1915 (vleeskleur). Nrs. 254 – 255 – 258 – 259 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
259. Wondervoorvallen van Jeroboam Blagforsen – Merveilleuses aventures de Jerobam Blagforsen
15 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Een enorme vis lanceert Blagforsen, die aan het vissen was, met een geweldige staartbeweging de lucht in. Deze klimt zeven uur lang zonder zijn paraplu los te laten, strijkt neer op een wolk om te eten en klapt zijn paraplu open om zich te beschermen tegen de zonnestralen. Hij tuimelt in de zon wiens koning hem in zijn verzameling van wilde dieren wil houden. Blagforsen bedwelmt de koning, steekt zijn ene oog uit, vlucht en komt aan op de top van een hoge berg. Hij zweeft de lucht in, duikt de zee in, opent zijn paraplu en gaat daar zitten. Een schip pikt hem op en brengt hem naar zijn land. Een mooie leugen die van ver komt.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.07.1905 (zwart), 11.07.1905 (rood) en 12.07.1905 (blauw). Nrs. 258 – 259 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 05.08.1915 (geel, losgesneden), 06.08.1915 (vleeskleur) en 09.08.1915 (blauw, losgesneden). Nrs. 254 – 255 – 258 – 259 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.06.1917 (vleeskleur) en 22.06.1917 (blauw), beiden losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
260. De betooverde harp – La harpe enchantée
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen van verschillende afmetingen, tweetalige onderschriften. Een machtige heer die door een overmaat aan liefde voor zijn dochter Lisbeth haar weigert te laten huwen, sluit haar op in een toren waarvan hij de sleutel toevertrouwt aan de koning van de kabouters, wanneer hij ten strijde trekt. Prins Lusignan, verliefd op de prinses, ontvangt van de fee Muguette een betoverde harp waarvan de klanken de kabouters van de toren weghouden. Lusignan tekent en verklaart zijn liefde aan de gevangene. Bij zijn terugkeer uit de oorlog laat de vader de prins in een kuip vol reptielen gooien. De prins speelt harp, de reptielen volgen hem gehoorzaam. Algemene verwondering van de vader, en uiteindelijk laat hij Lusignan in het huwelijk treden met Lisbeth.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.07.1905 (zwart), 11.07.1905 (rood) en 12.07.1905 (blauw). Nrs. 258 – 259 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.09.1915 (vleeskleur). Nrs. 256 – 257 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1920 (zwart) en 06.03.1920 (geel) en 09.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1921 (zwart), 30.09.1921 (rood) en 11.10.1921 (blauw) en 21.10.1921 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.07.1925 (zwart). Nrs. 260 – 261 – 303 – 304
261. Pieter’s reis – La voyage de Pierre
16 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 afbeeldingen, 71 x 63 mm., tweetalige onderschriften. Pieter die reist, slaapt de eerste nacht in een kapel tussen drie gehangenen, van wie er één, nog steeds stervende, hem de plaats onthult waar hij gewijde vaten heeft verborgen en hem vraagt ​​​​ze terug te geven aan de dienaar van de kapel. Pieter ontvangt als beloning een gezegende rozenkrans van de monnik. De volgende dag gaat Peter naar een kasteel dat door de duivel wordt bewoond, speelt kaarten met hem en wint. De woedende duivel stormt op hem af, maar Pieter gooit de rozenkrans om zijn nek en laat hem een ​​verklaring van afstand van het kasteel ondertekenen. Op de derde dag gaat Pieter naar de plaats waar prinses Misora ​​zal worden verslonden door een zeeslang; hij valt het monster aan en doodt het. Hij trouwt met de prinses.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.07.1905 (zwart), 11.07.1905 (rood) en 12.07.1905 (blauw). Nrs. 258 – 259 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 30.01.1912 (zwart) en 14.02.1912 (vleeskleur), beiden losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.09.1915 (vleeskleur). Nrs. 256 – 257 – 260 – 261 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.02.1918 (geel), 12.02.1918 (blauw) en 24.02.1918 (rood), allen losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1920 (zwart) en 06.03.1920 (geel) en 09.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1921 (zwart), 30.09.1921 (rood) en 11.10.1921 (blauw) en 21.10.1921 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.07.1925 (zwart). Nrs. 260 – 261 – 303 – 304
262. De zwarte ridder – Le chevalier noir
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 afbeeldingen, 71 x 88 mm., tweetalige onderschriften. Zonne-Schone, die haar vader had verboden het paleis te verlaten, komt vermomd als boer een circus binnen. Een tijger die net uit zijn kooi is losgebroken, wint. Het is de tovenaar Gonfalindor die, begerig naar de immense schatten van de prinses, vrijwillig of gedwongen met haar wil trouwen. Een kleine witte muis raadt Zonne-Schone aan haar meter, de fee Mirabola, ter hulp te roepen. Wanneer Gonfalindor haar komt halen om met haar te trouwen, roept Zonne-Schone Mirabola en als bij toverslag is ze gewapend met een bijl. Een woedende Gonfalindor verandert haar in een rode bloem. De verloofde van Zonne-Schone, de zwarte ridder, ziet de bloem en vraagt haar waar Zonne-Schone is. Op haar advies valt hij Gonfalindor aan en doodt hem. De prinses herneemt haar oorspronkelijke gedaante en trouwt met haar bevrijder.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.06.1912 (blauw). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1920 (zwart) en 06.03.1920 (geel) en 09.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1921 (zwart), 28.09.21 (geel, losgesneden), 30.09.1921 (rood) en 11.10.1921 (blauw) en 21.10.1921 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.08.1925 (zwart),26.08.1925 (geel) en 06.09.1925 (rood, losgesneden). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265
263. Het huwelijk van Gilda met de gouden haarlokken – Le mariage de Gilda aux cheveux d’or
12 afbeeldingen met kader, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Gilda is verliefd op de heer van het dorp, maar hij kondigt af dat hij zal trouwen met degene die in één nacht het beste weet te spinnen, weven en borduren met het garen dat hij zal geven. Gilda kan niet spinnen, weven of borduren. Haar moeder ontmoet drie kabouters die ze te drinken geeft en die beloven haar dochter gelukkig te maken. Als Gilda het garen terug wil brengen naar het kasteel, komen er kabouters aanrennen en is de klus snel geklaard. Het huwelijk wordt beslist. Op de dag van de bruiloft arriveren drie lelijke, kreupele oude vrouwen bij het kasteel. De Heer vraagt ​​hen waar hun zwakheden vandaan komen. Degene met de lange arm zegt: ik heb te veel geweven; de gebochelde: ik draaide te veel rond; blinde man: Ik heb te veel geborduurd. Onmiddellijk verbood de heer zijn vrouw om te werken en ze had geen moeite haar belofte na te komen.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.07.1905 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.06.1912 (blauw). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1920 (zwart) en 06.03.1920 (geel) en 09.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1921 (zwart), 28.09.1921 (geel, losgesneden), 30.09.1921 (rood) en 11.10.1921 (blauw) en 21.10.1921 (vleeskleur). Nrs. 260 – 261 – 262 – 263 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.08.1925 (zwart) en 26.08.1925 (geel). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265
Variant van een verhaal verzameld door de gebroeders Grimm en door hen gepubliceerd onder de titel: Die drei Spinnerinnen (De drie spinners).
264. De Antwerpsche schipper – Le batelier d’Anvers
14 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Tropman, die alleen van geluk droomt, terwijl hij zich aan de oevers van de Schelde bevindt, hoort een mysterieuze stem die voor de volgende dag de komst aankondigt van de tovenaar Jacobus, die een diamanten zwaard zal krijgen nadat hij hem heeft herkend. Jacobus moet de draak doden en zijn schatten stelen. Tropman neemt Jacobus aan boord, wurgt hem, trekt zijn kostuum aan, komt aan de rand van het water en ontvangt van twee monsters een zwaard en een schild. Hij doodt de draak, gaat aan boord van de rijkdommen, komt aan in Antwerpen, maar Jacobus heeft al zijn schatten in stenen veranderd. Onrechtmatig verkregen winst gedijt nooit.
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. - BREPOLS & DIERCKX ZOON.” (andere inkleuring)
Prent 4: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 5: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met datum 19/4/'05
- Drukproef zwart op datum 19.04.1905 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.06.1912 (blauw). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.06.1917 (geel), 02.08.1917 (vleeskleur) en 02.08.1917 (blauw), allen losgesneden exemplaren. - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.09.1921 (zwart) en 22.03.1920 (geel) en 27.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.09.1921 (zwart). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.08.1925 (zwart) en 26.08.1925 (geel). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1926 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.09.1928 (zwart), 13.09.1928 (geel) en 18.09.1928 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267
265. De prinses Giselle en Sinbad de zeevaarder – La princesse Giselle et le marin Sinbad
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Sinbad, die heeft vernomen dat prinses Giselle voorbestemd is om de prooi van een monster te worden omdat de fee Boscotte, die de stad van de pest redde, dit offer eiste als het meisje op haar zestiende niet getrouwd was. Hij zal haar van de rots weghalen waar ze was achtergelaten. Maar op de terugweg staat het monster voor hem en sleept de boot naar het eiland Boscotte, waar Sinbad en Giselle gevangen worden gehouden. Sinbad temt twee grote ooievaars, bouwt een mand waaraan hij ze spant en vertrekt met Giselle. Boscotte, schrijlings op zijn bezem, achtervolgt hen. Giselle arriveert bij haar vader; Boscotte, wiens bezem breekt, wordt gevangengenomen en door de feeënkoningin in een pad veranderd. Sinbad trouwt met Giselle.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.06.1912 (geel, losgesneden), 24.06.1912 (blauw), 26.06.1912 (rood, losgesneden). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.03.1920 (zwart) en 22.03.1920 (geel) en 27.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.08.1925 (zwart) en 26.08.1925 (geel). Nrs. 262 – 263 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1926 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 – 264 – 265 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.09.1928 (zwart), 13.09.1928 (geel) 18.09.1928 (vleeskleur) en 21.09.1928 (rood, losgesneden). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267
266. Wonderlijke voorvallen van Niklaas Poucet – Merveilleuses aventures de Nicolas Poucet
14 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Variant van de Engelse versie van Tom Thumb. Meneer en mevrouw Poucet, die dokter Nostradamus gastvrijheid hebben verleend, vragen hem om een ​​kind, ook al is het niet groter dan een vinger. Het kind wordt geboren en de koningin der genieën, zijn meter, noemt hem Nicolas. De koning brengt hem naar het hof, laat hem een ​​huis bouwen op zijn maat. Nicolas vraagt ​​de koning toestemming om te vertrekken, dit wordt geweigerd; hij werpt zichzelf van de top van de toren in de kasteelgracht waar een vis hem opslokt. De vis wordt gevangen, de kok, die hem opent, ontdekt Nicolas. Het kind, steeds wanhopiger, gooit zichzelf uit het raam, een zingende passerende molenaar slokt hem op; de dokter haalt hem uit zijn keel. De koning veroordeelt Nicolaas ter dood; door een harde wind wordt hij de tuin in gedragen; maar wanneer de rechter hem het vonnis voorleest, grijpt Nicolas het papier en stijgt snel op in de lucht. Zijn meter vertrouwt hem toe aan een vlinder en dus gaat hij op zoek naar zijn ouders die nu bij hem zullen wonen in het koninkrijk der geesten.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.03.1920 (zwart) en 22.03.1920 (geel) en 27.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.09.1928 (zwart), 13.09.1928 (geel) en 18.09.1928 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267
267. De wraak van de duivel – La vengeance du diable
13 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van variabele afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Jeremias, arm maar hebzuchtig, geeft zijn ziel aan de duivel in ruil voor de sleutel die hem toegang moet geven tot de schatten van zijn weldoener. De eerste nacht neemt hij twee grote kisten gevuld met goud weg; de volgende nacht doodt hij de heer die, nadat hij hem in zijn ondergrondse had ontmoet, hem hardvochtig verwijten maakte. De ellendeling ontdekt bij thuiskomst dat al zijn gouden munten in droge bladeren zijn veranderd. 'Ik had je ziel door diefstal gekocht,' zei een stem tegen hem, maar omdat het door de misdaad rechtmatig bij mij terugkeert, laat ik je achter met ellende en wroeging. »
Prent 2: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.10.1919 (blauw). Nrs. 267 – 268 – 269 – 270 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.03.1920 (zwart) en 22.03.1920 (geel) en 27.03.1920 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.09.1928 (zwart), 13.09.1928 (geel) en 18.09.1928 (vleeskleur). Nrs. 264 – 265 – 266 – 267
268. Leugentaal gestraft – Le mensonge puni
14 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, van variabele afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Een kind, wiens geest diep getroffen was door de verhalen over spoken die hem verteld werden door de bediende van het huis, leefde in voortdurende angst. Op een dag, doodsbang bij het zien van een schoorsteenveger, rent hij weg en valt in een beek. De schoorsteenveger haalt hem eruit, brengt hem weer tot leven en brengt hem terug naar zijn radeloze ouders. De schoorsteenveger wordt beloond, de onvoorzichtige bediende wordt ontslagen.
Eerste publicatiedatum 1908 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.10.1919 (geel, losgesneden), 08.10.1919 (vleeskleur, losgesneden) en 11.10.1919 (blauw). Nrs. 267 – 268 – 269 – 270 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.10.1922 (zwart), 21.10.1922 (rood), 21.10.1922 (geel), 23.10.1922 (vleeskleur) en 27.10.1922 (blauw). Nrs. 268 – 269 – 270 – 271
269. Loontje komt om zijn boontje – Rit bien qui rit le dernier
12 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd van verschillende afmetingen verdeeld over 4 rijen, tweetalige onderschriften. Vos verkoopt aan Wijsneus, jager, een stuk land zogenaamd vol met wild, maar waarop hij eerder hazen en konijnen heeft losgelaten. De jager merkt het bedrog te laat op. Hij keert terug naar Vos en vertelt hem dat op zijn oude land nu een boom groeit die midden in de winter vrucht draagt. Vos, verbaasd over de wonderbare boom die Wijsneus stiekem heeft geplant, koopt de grond, maar beseft later dat hij op zijn beurt bedrogen werd.
eerste publicatiedatum 1908 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 11.10.1919 (blauw). Nrs. 267 – 268 – 269 – 270 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.10.1922 (zwart), 21.10.1922 (rood), 21.10.1922 (geel), 23.10.1922 (vleeskleur) en 27.10.1922 (blauw). Nrs. 268 – 269 – 270 – 271 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1925 (vleeskleur). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.10.1928 (reclame op achterzijde). Nrs. 257 – 258 – 259 – 269 – 270 – 272
16 afbeeldingen met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 afbeeldingen, 72 x 58 mm. Tweetalige onderschriften. Zijn meter laat Tijl in een vijver vallen.一 Dieven nemen de bijenkorf waarin hij sliep weg, hij trekt ze aan de haren. 一 De dieven vechten met elkaar, hij glipt weg. 一 Te paard steekt hij zijn tong uit naar voorbijgangers.一 Hij gooit ballen aan touwtjes naar de kippen.一 Hij is de oorzaak van een proces waarvoor zijn vader de kosten betaalt. 一 Tijl wordt veroordeeld tot gevangenisstraf. 一 Een heuvel afdalen lijkt hard werken.一 Op de markt koopt hij alle melk en laat die in een grote bak gieten. 一 Omdat hij weigert de melk te betalen, wil iedereen zijn bezit terugnemen.一 Opstand van de kooplieden, Tijl wordt tot de galg veroordeeld.一 Hij vraagt ​​de boerinnen om 's nachts onder de galg te komen bidden. 一 De melkboerinnen vragen gratie, hij wordt het land uitgezet.一 Hij gaat door het raam naar een kapper. 一 Als assistent-bakker, maakt hij katten en konijnen van het deeg.一 Hij laat al zijn fortuin na aan zijn medeburgers, men vindt alleen stenen.
Herman Bote / Charles de Coster (herwerking)
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.10.1906 (blauw). Nrs. 5 – 6 – 7 – 8 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.03.1912 (zwart) en 23.04.1912 (blauw). Nrs. 5 – 6 – 7 – 8 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (geel). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.01.1925 (zwart) en 19.01.1925 (geel) en 26.01.1925 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 17.12.1926 (vleeskleur). Nrs. 1 – 4 – 6 – 7 – 264 – 265
Franse variant van de populaire legende van Thyl Uilenspiegel. Zeer getrouwe kopie van een prent gepubliceerd door Olivier-Pinot in Epinal, later door Pellerin. De editie van de eerste met Vlaamse tekst draagt ​​het nummer 596, de Franse editie van de tweede draagt ​​hetzelfde nummer en de Vlaamse editie het nummer 11. De Vlaamse tekst van de edities van Epinal is niet gevolgd.
179. Afbeelding van Heidensche goden en godinnen - Images des divinités du Paganisme
12 houtblokken met kader, 3 ervan zijn gesigneerd I.C.I. (Jan Jegher), 3 rijen van 4 blokken, 84 x 58 mm. Tweetalige onderschriften. Sommige houtblokken hadden voorheen een dubbele lijnskader, maar dit is gebroken; Brepols verving het door een enkele lijnskader. Emblematische figuren, die legendes vertegenwoordigen als Romeinse godheden. Het eerste houtblok, een gevleugelde vrouw die op het punt staat te vliegen, met een pijl in haar rechterhand, stelt Mercurius voor. De andere figuren op de eerste rij moeten Bacchus, Minerva, Venus voorstellen; het laatste houtblok, de Muzen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
De drukvorm komt uit het J. Noman & Zoon Fonds; we vinden het terug in J. Noman (nr. 47). Brepols behield de indeling van de blokken en de benamingen, zelfs tot het punt dat hij die van de fout in de prent van Noman “Tolus” (typografische fout voor Eolus, d.w.z. Eole) kopieerde en vertaalde door Tolus! Deze houtblokken hebben niet altijd goden vertegenwoordigd. Ze werden oorspronkelijk gebruikt om een ​​Nederlandse editie van een zeer verdienstelijk werk te illustreren, met Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands…verryckt met veele beeldnissen en geestige geleerde overwegingen, door de uytnemende verbeteringe van Giov. Zaratino Castellini Romano. Uyt het Italiaens vertaelt door D. P. Pers. Amsterdam, Dirk Pietersz. Pers. 1644, in-4°.
De houtblokken van deze prent zijn terug te vinden in het boek Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands, 1644 op volgende pagina's: Blok 1: Velocita. Snelligheyt, Vluchtigheyt, pag. 474 Blok 2: Gioventu. Jeughd of bloem der Jaeren, pag. 214 Blok 3: Benevolenza & unione Matrimoniale. Houwlijxe Vereeninge en Goedwilligheyt, pag. 209 Blok 4: Riconciliatione d'Amore. Vereeniginge der Liefde, pag. 529 Blok 5: Arroganza. Vermetelheyt, verwaentheyt, pag. 542 Blok 6: Cosmographia. Wereltbeschrijvinge, pag. 599 Blok 7: Prodigalita. Verquistinge, pag. 543 Blok 8: Detrattione. Achterklap, pag. 13 Blok 9: Cognitione. Kenisse, pag. 273 Blok 10: Furto. Dieverye, pag. 90 Blok 11: Perfection. Volmaektheyt, pag. 562 Blok 12: Lega. Verbond, pag. 525
187. Zinnebeelden der heidensche goden en godinnen - Emblèmes des divinités du paganisme
12 houtblokken met dubbele lijnskader, waarvan twee gesigneerd met I.C.I. (Jan Jegher), 3 rijen van 4 blokken, 80 x 58 mm, tweetalige onderschriften. Dit keer passend bij de onderwerpen van de houtsneden, die de volgende emblemen vertegenwoordigen: schoonheid, herfstnachtevening, gierigheid, hemelse straf, vrijheid, plezier, landbouw, luiheid, matigheid, Azië, onrechtvaardigheid, religie. Schoonheid wordt weergegeven door een naakte vrouw, gezien in profiel en staand, haar hoofd omringd door wolken en haar lichaam door verblindend licht; ze houdt in haar rechterhand een wereldbol en een kompas, in de andere een bloeiende tak. Wie of dit beeld toch wezen zal ? Het is de schoonheid van ’t heelal. Religie wordt gesymboliseerd door een gesluierde vrouw, in profiel gezien, met een kruis in haar rechterhand, brandende kolen in de andere; ze leunt tegen een olifant, symbool van eeuwigheid en vroomheid. De godsdienst leidt ons tot de deugd Zij schenkt ons vaak een reine vreugd.
Ze werden oorspronkelijk gebruikt om een Nederlandse editie van een zeer verdienstelijk werk te illustreren, met Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands…verryckt met veele beeldnissen en geestige geleerde overwegingen, door de uytnemende verbeteringe van Giov. Zaratino Castellini Romano. Uyt het Italiaens vertaelt door D. P. Pers. Amsterdam, Dirk Pietersz. Pers. 1644, in-4°. Ze komen uit de collectie van J. Noman, die ze uitgaf onder nr. 333. Brepols heeft de Nederlandse tekst van deze uitgeverij bewaard.
De houtblokken voor deze prent zijn terug te vinden in Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands 1644 op volgende pagina's: Blok 1: Bellezza. Schoonheyt, pag. 454 Blok 2: Aequinottio del Autunno. Herfsts Evenaer, pag. 505 Blok 3: Avaritia. Gierigheyt, pag. 169 Blok 4: Flagello di Dio. Roede of Geessel Godes, pag. 440 Blok 5: Liberta. Vryheyt, pag. 573 Blok 6: Libidine. Wellust, Geylheyt, pag. 594 Blok 7: Agricoltura. Landbouw, pag. 280 Blok 8: Accidia. Vadsigheyt, pag. 518 Blok 9: Temperanza. Maetigheyt, pag. 317 Blok 10: Asia, pag. 603 Blok 11: Ingiustitia. Ongerechtigheyt, Onrechtveerdigheyt, pag. 366 Blok 12: Religione. Godsdienst, pag. 172
184. Zie daar, o jeugd! U weêr onthaald Op schilderijen van ons leven - Voici Enfants! des nouveaux dons, L'images que nous vous offrons
16 houtblokken met kader, gesigneerd J. O. (J. Oortman), 4 rijen van 4 blokken, 63 x 59 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige verzen. Beroepen, één of meerdere ambachtslieden in actie per houtsnede. Kanonniers. 一 Bombardiers.一 Kolvenmakers.一 Portefeuillemakers. 一 Admiraal.一 Trommelaar. 一 Kapper.一 Fabrikant van strijkijzers.一 Schoonmaker van rookpijpen. 一 De dansmeester. 一Vrachtvervoerder.一 Doodskistenmakers.一 Korendrager.一 Tabak hakken. 一 Hoefsmid.一 Linnenpersers. Bovenaan, als titel: Zie daar，o jeugd ! u weêr onthaald Op schilderijen van ons leven; Het geld, dat gij er voor betaald, Zal goed verstand voor intrest geven. De handelaar in portefeuilles prijst weliswaar de degelijkheid van zijn artikelen, maar weigert op krediet te verkopen: Dat tasjen, burger is gewis, Maar op de pof verkoop ik niet. Zoo sterk als eenig tasjen is, En ’t sluit wat vast, gelijk gij ziet. Op het geluid van de viool leert de dansmeester zijn kunst aan een klein meisje: Dit lieve kind danst in manier Der Franschen, met een fraeijen zwier : Zoo ze ook haar’ pligt dus ijvrig doet. Zegt men gewis : Dat meisje is zoet. Het kwatrijn van de laatste scène, waar de linnenpersers de stukken stof tussen de platen van de pers spannen, bevat deze reflectie, die de Franse legende niet reproduceert: “Zo is onderdrukking ook goed voor ons! ". Het laken neemt in fraaiheid aan, Door in de forsche pers te staan, Als men die hevig knellen doet Zoo is verdrukking ook ons goed.
Prachtige houtblokken, afkomstig van de veiling op 9 april 1845 uit de collectie van J. Noman & Zoon, eerder uitgegeven door J. Noman (Nr. 184), die ze had verworven van Stichter. Deze houtblokken, gegraveerd door J. Oortman tegen het einde van de achttiende eeuw, behoren tot een van de meest boeiende series over Nederlandse ambachten. De serie, oorspronkelijk gegraveerd in opdracht van de firma Stichter ter illustratie van hun beroemde almanak, werd later gebruikt voor centsprenten. De eerste houtblokken in deze omvangrijke serie, die meer dan 200 houtsneden omvat, zijn gegraveerd door H. Numan; de overige door J. Oortman. Een deel van deze houtsneden zijn kopieën van diepdrukgravures van J. Luyken, die deel uitmaken van de hooggewaardeerde reeks "Spiegel van het Menselyk Bedryf". Verdere platen uit dezelfde serie worden beschreven in de prenten van Glenisson (Nr. 190) en Beersmans (Nr. 100).
154. Het is Sint Maarten, als men ziet aan ’t helder vuren. - C'est à la fête de Saint Martin, que les Enfants font un grand train
Een groot houtblok met kader, gesigneerd J. Robyn, 250 x 279 mm. Tweetalige onderschriften. Op een levendig dorpsplein, omringd door charmante huizen aan de rechterkant, zien we vier jonge jongens druk in de weer. Ze zijn aan het vuur stoken of slepen kleine houtblokken, terwijl ze zich vermaken rondom een paar verlichte boomstammen op de grond. Rechts houdt een man liefdevol de hand van een klein meisje vast terwijl ze samen cirkelen rond het knapperende vuur. Boven hen drijft een grote wolk in de lucht, wat een gezellige sfeer toevoegt aan deze scène. De jongens zijn gekleed in traditionele Nederlandse kostuums uit het einde van de 18e eeuw. Boven deze sfeervolle houtsnede staat de titel: "Het is Sint Maarten, als men ziet aan ‘t helder vuren" "Der knapen, die om turf en brandhout bij de buren" "Zijn rond geweest, en ook bekomen hebben, blij" "Met hun Sint Maartens zang, en nog wat geld er bij." Onder het houtblok lezen we een speelse tekst: "Zoo, jongens! stookt maar op, ’t is koud, gij moogt u warmen," "Verheugt u bij de vlam, Tijs, Arnold, Dirk en Harmen!" "Zoo doet ook Lijsje lief, wie vader ’t vuren wijst" "Zij warmt haar handje mee. Het viertal knaapjes prijst" "Elk die zich mild betoonde in hout en turf te schenken," "Schoon zij de karigheid van andren ook gedenken," "Terwijl veel liéen in huis den vetten feestgans braên," "Gezeten aan den haard, en voorts hem smullen gaan." De tekst vangt de blijdschap en saamhorigheid van het Sint Maartenfeest, terwijl de jongens zich warmen aan het vuur en genieten van de feestelijke sfeer in het dorp.
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "J. J. LOUVRIER, te Maastricht", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "W. VANDEWEIJER, boek- en papierhandelaar; Elisabethstraat, te Utrecht". Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: onderschrift op naam van wederverkoper "J. A. ALDAG, St Jansstraat, n. 33, te Amsterdam". Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Dit interessante en vakkundig uitgevoerde blok werd gegraveerd door J. Robyn in opdracht van de firma Stichter te Amsterdam, die het onder nr. 43 uitgaf en het vóór 1817 verkocht aan J. Noman te Zalt-Bommel (N° 137). Brepols & Dierckx Zoon kocht deze en andere houtblokken op de veiling van 9 april 1845 van het huis Noman en Zoon. Brepols behield de Nederlandstalige tekst en voegde er een Franstalige aan toe.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.9 Sint-Maarten
16 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 70 x 58 mm;, Nederlandstalige onderschriften. Acht van deze afbeeldingen stellen kinderen voor die liefdadigheid doen aan de armen, de ouderen helpen, hun naaste helpen, goed doen aan beesten en gehoorzaam zijn; de andere acht kinderen verscheurden de nesten en doodden de kleine gasten, stenigden de kippen, bespotten de armen en ouderen, martelden de dieren, ongehoorzamen en een wild en gewelddadig klein meisje.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rozerood en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 76 De houtblokken zijn gegraveerd door J. Plugger, maar zijn signatuur en de buitenlijn van de dubbele lijst zijn verdwenen in de Turnhoutse editie. De houtsneden van Plugger zijn spiegelkopieën van die van een prent uit de beginjaren van de 19e eeuw, gegraveerd door G. Oortman voor de firma "Tot Nut van 't Algemeen" en voor het eerst uitgegeven door J. Bouwer te Amsterdam onder de bestelletter S. De coupletten zijn verschillend.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 32 drukte.
1362. De onvoorzichtige Hippoliet - 362. Hippolyte l’imprudent
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Hippoliet was ondeugend en stout, steelt concituur, rookt de pijp van grootvader, valt in het water, blijft hangen aan een haak van de bus, gooit een ruit in, verliest zijn hoed door een aap ini de dierentuin, om vervolgens op een anker van een luchtballon meegenomen te worden tot in Zwitserland. Hij valt in de sneeuw, en wordt verzorgd door monikken, die zijn familie waarschuwden. Deze les wierp zijn vruchten af, hij werd een brave en goede jongen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1362 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 362 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1362
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 362 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 5: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 6: twee brieven op datum 30 en 31 mars 1922 gericht aan John Janssens betreffende prenten nr. 362 en 363
- Brieven aan John Janssens op datum 30.03.1922 en 31.03.1922 betreffende prent nr. 1362 en 1363
1363. Het bedorven kind - 363. L’enfant gâté
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. De laatste rij in licht-vrije opmaak waarvan de middelste afbeelding geen omkadering draagt. Joris was een bedorven kind dat alles van zijn vader kreeg. Joris was al zijn speelgoed steeds opnieuw snel beu, en verlangde naar een echte clown. Vader nam een clown in dienst die steeds nieuwe kunstjes moest aanleren, niet zonder ongelukken. Vaders vermogen slonk zienderogen en ook zakelijk ging het hem niet goed af. Wanneer vader van verdriet stierf moest Joris zelf als clown gaan optreden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1363 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 363 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1363
Afbeelding 4: Getypte Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 363, in potlood bijgevoegd "J. Janssens, Anvers"
Prent 8: getypte Franstalige tekst op briefpapier van Brepols
Prent 9: Ontwerptekening voor tekstplaatsing op prent
1367. Het einde van den dwingeland - 367. La fin du Tyran
Prent met 10 afbeeldingen in vrije typografie. Kwang Siou regeert met sterke hand over de bevolking van Annam. Kua Tong wil hen helpen, en als reizend koopman verkleed verkoopt hij een zogenaamd betoverende wapenuitrusting aan Kwang Siou. Een jonge slavin, Chee Lee genaamd en dochter van de verjaagde koning, weet de prauw met daarop Kwang Siou te doen kantelen en deze verdrinkt terwijl zijzelf gered wordt door Kua Tong. De vroegere koning kan zo terugkeren en deze schenkt de hand van zijn dochter aan Prins Kua Tong.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1367 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 367 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1367
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 367 op briefpapier van Etablissements Brepols, 135, Rue Royale, Bruxelles.
Afbeelding 5: Getypte brief gericht aan John Janssens op datum 19 avril 1922
Prent 8: Paginaontwerp voor tekstplaatsing, met enkele tekstuele aanpassingen
- Brief aan John Janssens over creatie prent in 4 kleuren voor 100 Frs. Op datum 19.04.1922
17. Geschiedenis van Guliver – Histoire de Guliver
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Het verhaal gaat over Gulliver die afscheid neemt van zijn vrouw en na een schipbreuk in het land Lilliput terecht komt. Hij wordt geboeid naar de hoofdstad gebracht, verslaat een vijandelijke vloot, pist een brand uit, en verlaat het eiland. Hij lijdt weer schipbreuk en komt in het land van de reuzen, wordt gepakt en maakt een reuzenmaaltijd mee. De koningin vindt hem leuk. Hij krijgt een huisje, dat door een arend wordt meegenomen naar zee. De arend laat zijn buit vallen en Gulliver komt op een Engelse boot terecht. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 4: Met waterverf ingekleurde proefdruk, die als basis diende voor de fotografische aanmaak van de kleurstelling op de lithostenen.
Prent 5: met onderschrift "Brepols en Dierckx Zoon". De tekeningen zijn licht verschillend van alle andere versies (zie bvb gezichten), en aangezien het onderschrift aangeeft "Brepols en Dierckx Zoon", zou deze tussen alle andere versies vallen qua datering. Toch zijn de tekeningen niet identiek aan de andere merkbaar vroegere, en ook niet aan de merkbaar latere versies.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.09.1910 (reclame op achterzijde). Nrs. 9 – ? – 11 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.08.1917 (blauw). Nrs. 11 – 17 – 71 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.05.1921 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.10.1922 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.12.1924 (rood). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267
gecombineerde techniek van hoogdruk en vlakdruk. Zwart hoogdruk, kleuren in lithografie. Latere versies zijn volledig in chromolithografie.
Centraal een grote houtsnede met kader, gesigneerd L. Hendrickx, 260 x 205 mm. In het midden staat het Lam Gods, omringd door een stralenkrans, met één van zijn voorpoten de met het kruis versierde standaard ondersteunend, liggend op het gesloten heilige boek. In de vier hoeken de symbolen van de Evangelisten. Onderaan links, de liggende os, rechts de leeuw, ook liggend. In de linkerbovenhoek een gevleugeld engelenhoofd met spandoek met de inscriptie JOANNAS. In de rechterbovenhoek een adelaar wiens banier de gegraveerde inscriptie draagt MATHEUS. De graveur verwarde deze twee evangelisten en zette deze bij de verkeerde symbolen. (symbool van Hohannes is de adelaar, symbool van Matheus is de engel) Onder het houtblok in loden drukletters staat LUCAS onder het rund, MARCUS onder de leeuw. Boven het houtblok staat de titel LAM GODS. Om de houtsnede heen staat een lang gedicht ter ere van het Paaslam, en twee kwatrijnen, die de goddelijke goedheid verheerlijken, bevestigd door de vier evangelisten wier symbolen in de afbeelding zijn weergegeven. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring oranje en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van BREPOLS, en DIERCKX, Zoon". Tekst herzet met spellingsaanpassing en tekstuele aanpassingen. Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1833 - 1840
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.1 Christusverering in de Rooms-katholieke eredienst 1.3.1.15 Lam Gods
Centraal staat een grote houtsnede met kader, gesigneerd aan de onderkant met L. Hendrickx, 231 x 203 mm. In het midden, zittend op een ezel, kijkt de met een stralenkrans omgeven Maagd Maria naar het kind Jezus dat in haar armen ligt te slapen. Rechts van hen staat Sint Jozef, die de ezel aan een touw vasthoudt. Achter hem staat een palmboom. Op de achtergrond, geeft een palmboom schaduw aan een tempel.Boven het houtblok staat de titel “De vlugt naer Egypten”, om het houtblok heen staat een gedicht ter ere van Sint Jozef, onderaan een gebed. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, rood, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Onderschrift herzet in ander lettertype. Sjabloonkleuring geel, bruin, roodbruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Tekst onderschrift opnieuw herzet met ander lettertype. Ornamentkader gebroken in de rechterbovenhoek. Sjabloonkleuring oranje, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.5 De vlucht naar Egypte
150. Komt kind’ren ziet deez’ wakkere Haan, Die u tot nijverheid spoort aan - Le Cocq Reveil-Matin vous donne l'intelligence, De l'emblême de la vigilance
Eén groot houtblok zonder kader, gesigneerd L B M op een takje tussen de poten van de haan, 324 x 251 mm. In een prachtig landschap prijkt een grote haan, met een heraldisch uiterlijk, trots en statig in profiel naar rechts, zijn linkerpoot geheven als een teken van zijn dominantie. Rechts van de haan pikken drie hennen in een gezellige groep, druk bezig met hun dagelijkse zoektocht naar voedsel. Op de achtergrond schittert een boerderij, die de landelijke setting perfect aanvult. Rondom deze levendige houtsnede is een elegante typografische sierrand aangebracht, die het geheel een sfeervolle en decoratieve uitstraling geeft.
Prent 1: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Houtblok verworven in Nederland op de veiling van 9 april 1845 van J. Noman en Zoon in Zalt-Bommel. Oorspronkelijke prent uitgegeven door J. Noman omstreeks 1817, onder nr. 248. Brepols behield, de tekst van de Nederlandse prent en voegde een Franse tekst toe. Dit merkwaardige houtblok is in Amsterdam gegraveerd door een kunstenaar, wiens monogram L B M op andere oude populaire afbeeldingen voorkomt. Aan de hand van de kostuums en de uitvoering van deze laatste platen kunnen we zeggen dat hij tussen 1680 en 1700 werkte. De naam van deze kunstenaar kennen we momenteel niet.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.6 Haan
102. -, Poppenspel - Elle-joue à la poupée
40 houtblokken met kader, gesigneerd LIESHOUT, 8 rijen van 5 blokken, 39 x 41 mm., tweetalige onderschriften. Nederlandse replica van een prent uitgegeven in Amsterdam, eind 18e eeuw, onder de titel: "De Nieuwmodische Amsterdamsche Dienst-Meisjes" of onder deze andere: "Het daaglyks Werk der Dienstmeisjes". Beersmans heeft niet alleen de Nederlandse tekst vervangen door nieuwe en belachelijke bijschriften, waardoor de oorspronkelijke betekenis van de afbeelding werd vervormd, maar heeft ook de volgorde van de rijen omgekeerd, waardoor de afbeelding nog onbegrijpelijker werd. Zo werd de eerste rij van het Nederlandse plaatje (vertrek van de bediende naar Amsterdam en haar verloving in deze stad) de tweede in de Beersmansprent; de laatste werd de vijfde. De zevende rij van de afbeelding van Beersmans, die ooit gedeeltelijk door slijtage was gewist, heeft de drukker in de volgende edities verwijderd. We geven hier de onderschriften zoals ze elkaar opvolgen in prent van Beersmans, verder de oorspronkelijke volgorde van de houtsneden en de Nederlandse onderschriften. Tekst en volgorde van Beersmans’ prent: Poppenspel. 一 Waschvrouw. 一 Pottenbreekster. 一 Vermaning. 一 Ondeugd. 一 Dorpsvrouw. 一Vertrek. 一 Dienstbode. 一 Dienstmeid. 一 Koopvrouw. 一 Huishoudster. 一 Opschik. 一 Ziekendienster. 一 Vermaak. 一 Huisvrouw. 一 Spinnewiel. 一 Stukkenvallen. 一 Kastijding. 一 Gevangenis. 一 Rechtbank. 一 Huwelijk. 一 Kermis. 一 medelijden. 一 Waakzaamheid. 一 Doopsel. 一 Raad. 一 Kuischvrouw. 一 Kamervuur. 一 Kamerorder. 一 Koekenbak. 一 Tapytlegster. 一 Glazenkuisschen. 一 Krakeelster. 一 Maakt haar plan. 一 Vastbesloten. 一 Vrijheid. 一 Ontmoeting. 一 Reispakken. 一 Afscheid. 一 Wederziens. Tekst van de originele Nederlandse prent van Thompson : De meisjes komen in Rotterdam – Gaan na de Besteedster om een dienst. – Lysje word in haar Dienst gebragt. – De Jufvrouw ordineerd haar het werk. – Antje zal de pot klaar maken. – Ziet of het eten al gaar is. – Antje de Kamenier verzet haar muts. – Giertje zal het Bed gaan maken. – Geesje geefd het Kind aan de Jufvrouw. – Leentje gaat om een Boodschap. – Keetje gaat met het Kind wandelen. – Grietje moet Natschuren. – Mie gooid de Tafel om ver. – De Jufvrouw bekyfd haar. – Zy wil het wreken aan haar Kammeraad. – Marytje schuurd de Plaat, moet nog vryven. – Ze gaat Glazen wassen. – Tryntje zoekt ruzie, want wil verhuizen. – Neemd haar Goed en gaat heen. – Is wat bedaard en komt weërom. – Jufvrouw heeeft al een ander. – Keetje moet Droogschuren. – Krisje schept de As op. – Saartje schropt de Vloer. – Anna kookt de Pot. – Truitje gaat Spinnen. – Breekt het Spinnewiel. – Krygd slagen van haar Meester. – Truitje word overgebragt. – Zy word verhoord voor de Heeren. – Word vrygesproken. – Geertje ontvangd haar Huur. – Gaat uit haar Dienst. – Annaatje word Gevryd. – Wandeld met haaar Beminde. – Zy worde beide Getrouwd. – Zy houden de Bruiloft. – De Bruid en Bruigom gaan na Kooi. – Annaatje leid in de Kraam. – Het kind word gedoopt.
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die eerder houtblokken voor mannekensbladen overgenomen had van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 40 uit het fonds van Thompson. De uitgeverij past in het eerste onderschrift Amsterdam aan in Rotterdam.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.102 Westfaals Geesje 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.5 Vrouwelijke beroepen en bezigheden (inclusief dienstmeisjes)
18. Volkeren van verschillende Landgewesten - Habitans de diverses contrées
Vijf gravures (lijnclichés) gerangschikt in twee rijen; twee op de eerste, drie op de laatste. Vier van deze gravures hebben een dubbele lijnskader, gesigneerd H. BODART en stellen twee ongelooflijke figuren en twee vrouwen in kostuums van de Eerste Republiek voor; 178 x 97 mm. Het vijfde onderwerp, gesigneerd Sopineau sc., stelt een galante scène voor uit de tijd van Lodewijk XIV; 127 x 166 mm
8. Het leven van den H. Antonius De Padua
Centraal op de prent staat een houtsnede dat omkaderd is, en waarbij de bovenste hoeken met een ronding uitgesneden zijn. In deze vrije hoeken staan kleine rozetten als ware het spijkers waarmee de afbeelding opgehangen is. Afmeting 256 x 111 mm. Onderaan de afbeelding een brede lijst. Onderaan de gevel van het klooster dat zich rechts op de achtergrond bevindt staat de handtekening van een graveur uit Rotterdam: LUBEEK. Op de voorgrond, staand en gezien vanaf driekwart, St. Anthonius, met een mollig gezicht, een bruin kleed afgezet met een capuchon dat door een touw omspannen rond de lendenen tot aan de grond reikt. De rechterhand draagt een lelie; op een stevig boek, op de linkerarm, zit het kind Jezus, de wereldbol vasthoudend met zijn rechterhand. Zowel Sint Antonius als het kind Jezus dragen een aureool. Achter de heilige, een klooster en de uitgestrekte leegte, deels omheind, van de Thebaide. Boven de houtsnede staat de titel “Het leven van den H. Antonius van Padua”. Links en rechts van de afbeelding wordt de biografie van deze heilige beschreven. Het geheel is omkaderd door een sierkader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.8 Heilige Antonius van Padua
90. -, 'k Speel viool van nieuw model... - Je joue le violon de nouveau système...
24 houtblokken met kader, gesigneerd LUBEEK, 6 rijen van 4 blokken, 48 x 57 mm., tweetalige onderschriften. Gekke onderwerpen, meestal muzikanten in actie, een vaandeldrager, een soldaat, een dronkaard en zijn vrouw, een soldaat en een hellebaardier.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1870 - 1902
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die eerder houtblokken voor mannekensbladen overgenomen had van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 4 uit het fonds van Thompson. In de ondertekening zijn de letters HV weggelaten. De Nederlandse coupletten zijn niet behouden. De prent is een kopie naar een prent uit de achttiende eeuw, gepubliceerd in Amsterdam, waarvan de houtblokken eigendom zijn geworden van Brepols, die ze heeft uitgegeven onder nr. 172.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen 4.1.3.1 Muzikanten
93. Vermaak voor de jeugd - Amusement pour la jeunesse
16 houtblokken met kader, waarvan 8 gesigneerd met LUBEEK, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 60 mm., tweetalige onderschriften. Mix van onderwerpen uit het einde van de achttiende eeuw, waarvan sommige erg vrij zijn. De jonge dronkaard. 一 Privé. 一 Bij het dappere meisje. 一 Het kaartspel. 一 Straf. 一 De bezoeker wijst af. 一 Het deel van de hond. 一 Op het geluid van de viool! 一 De onverschrokken chauffeur. 一 De huilende hond. 一 De roddels. 一 De vrek en de dood. 一 Vrouwenruzie. 一 De moeder van de honden. 一 De val. 一 De wolf, de moeder en het kind. In de eerste scène ligt een jonge dronkaard op een kruiwagen, een man spreekt hem boos toe, terwijl een vrouw met gekruiste armen toekijkt hoe de trieste last op deze manier naar huis wordt gebracht. Wel jongen lief schaamt ge u toch niet ‘t Is waarlijk schand dat ’t iemand ziet In de tweede scène valt een dappere vrouw een vrouw aan terwijl een vriend, misschien de bediende, de wacht houdt bij de deur; in een andere converseert een man, terwijl zijn stoutmoedige hand zijn jurk verfrommelt, met een meisje dat aan het voeteneind van zijn bed zit, enz. enz
Beersmans nam rond 1870 de houtblokken voor mannekensbladen over van stadsgenoot Antoine Van Genechten. Deze waren op hun beurt afkomstig uit de verdeling van hun vroegere vennootschap Glénisson & Van Genechten (1833 – 1856), die eerder houtblokken voor mannekensbladen overgenomen had van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is daarom tevens een herdruk van prent nr. 30 uit het fonds van Thompson.
De houtblokken zijn afkomstig van Jacobus Thompson in Rotterdam, die ze publiceerde met het nr. 30. De kwatrijnen van de Nederlandse afbeelding zijn vervangen door coupletten. De volgorde van de blokken is verwisseld. Dezelfde blokken werden ook gebruikt voor de illustratie van de Almanak van Thompson. De Nederlandse uitgever beweert in het kwatrijn dat als titel van zijn afbeelding dient dat dit, terwijl het de jeugd vermaakt, hen zal leren deugdzaam te zijn, verachtelijke ondeugden te haten en te verachten en, niet in de laatste plaats, hen zal trainen in goede smaak : Deez’ Prent strekk’ u tot nut vermaak, En leerd, al spelend’. Deugd betrachten, Snoode ondeugd haten en verachten, En geeft der Jeugd een goeden smaak. Als we echter de tekst van sommige houtsneden op de prent van Thompson vergelijken met die van de Almanak, moeten we erkennen dat Thompson de erudietie enigszins heeft afgezwakt. Hier zijn twee voorbeelden. Onder de 3e (of 6e) foto, waar een man met zijn hand onder de jurk van een dapper meisje loopt, lezen we respectievelijk in de Almanak (ed. 1791), op de foto van Thompson en op die van Beersmans : Almanak : Zie, hoe dit dartel Hoertje vleid, De wellust tinteld in haar’ oogen. Hoe meenig word te ligt verleid, En door een wulpsche Vrouw bedrogen. Thompson: De Liefde is zoet, en geeft ons eer. Wanneer zy, aan de Deugd verbonden, Twee Harten smelt, zoo lief als teer, Wil dus uw' min op kuischheid gronden. Beersmans: Wel vrouw geloof mij op mijn woord ‘t is uwen hoed die mij bekoort. Op een andere houtsnede zijn twee vrouwen van het volk tegen elkaar aan het vechten: Almanak: Jou varke, feeks, jou oude kat, Jou heks, canaalje. vuile kochel. Je heb geen hembd schier aan je gat, Wat wou jy doen, zeg kromme bochel ? Thompson: Zie, hoe die kwade Feeks hier kryft, Met bei, haar vuisten in de Zyden, De drommel, die heur woede styft Doet van haar tong veel vloeken glyden. Beersmans: Schoon gij daar fel aan ’t razen zijt Ben ’k toch niets bang van uw lawijd.
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.5 Dodendans en de dood (afb. 12)
1327. De drie Onscheidbaren - 327. Les trois Inséperables
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Drie jonge studenten zien in 1914 hun land overvallen. Na een poos besluiten ze zich op te geven als vrijwilligers en slagen er in via Nederland de boot naar engeland te nemen. Hoewel geen van allen ideaal werd bevonden voor de legerdienst werden ze toch aangenomen. Pif, Paf en Pouf beginnen aan een reeks heldendaden maar belanden uiteindelijk bij toeval samen in de ziekenboeg. Bij de bevrijding van België trekken ze zegevierend door het land. Pif, Paf en Pouf besluiten ook na de oorlog zich toe te wijden aan de verdediging van hun land en worden bevorderd tot officier.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1327 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1327 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 327 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Marcel Jaspar (Luik, 7 mei 1886 – Luik, 14 december 1952)
1329. De kleine Comediant - 329. Le petit acteur
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen. Kleine Jaak is verzot op theater. Hij slaagt erin om ook in dienst te komen van het theatergezelschap maar het leven achter de schermen is niet zo rooskleurig. Hij moet allerlei taken uitvoeren, het opstellen van de barak, levensmiddelen sjouwen van de markt, schoenen poetsen,… Op een nacht vlucht hij weg maar wordt in de vroege ochtend aangehouden door twee gendarmen. Gelukkig brengen ze hem niet terug naar het theater, maar naar zijn ouders die wenen van vreugde. Vele jaren gaan voorbij en Jaak werd geen comediant, maar een notaris en speelt enkel nog voor zijn kinderen met een marionettentheater.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1329 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 329 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (tekening linksonder geeft handtekening Marcel Jaspar)
Prent 3: Franstalige prent nr. 329 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (handtekening van Marcel Jaspar is verplaatst t.o.v. van prent 2 van linksonder naar tekening rechtsboven)
Prent 4: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 Kleuren"
Afbeelding 5: Franse getypte tekst van de prent
1330. De droom van kleine Jan - 330. Le rêve du petit Jean
Prent met 12 omkaderde voorstellingen verdeeld over 4 rijen. Kleine Jan houdt van reisverhalen. Hij leest in vaders boeken en valt in slaap. Hij droomt dat hij als bevelhebber op een schip in een woelige storm terecht komt, en als enige overlevende aanspoelt op een eiland in de Indische oceaan. De lokale stam neemt hem gevangen en kleine Jan zal als maaltijd dienen. De bewoners van het naastliggende eiland valt de stam aan, en kleine Jan weet hen te verjagen. Wanneer hij dan ook nog de dochter van de hoofdman weet te bevrijden benoemt deze hem tot bevelhebber. Jan ontwaakt uit zijn droom en begrijpt dat reizen veel studie en kennis vergt. Vele jaren van studeren vormen hem tot een van de beste officieren van de koninklijke vloot.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1330 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (positie handtekening van Marcel Jaspar verschillend tegenover Franstalige versie)
Prent 2: Franstalige prent nr. 330 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (positie handtekening van Marcel Jaspar verschillend tegenover Nederlandstalige versie)
Prent 3: franse getypte tekst van de prent
1331. Een kleine Luikse vrijwilliger - 331. Un petit volontaire Liègois
Prent met vier rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Koning Willem lijkt de Belgische bevolking te willen verbitteren. Belgen nemen het niet langer onder het juk van de Hollanders te zitten en de kleine Frans besluit zich aan te sluiten bij de groep onder leiding van Karel Rogier om rond Brussel de hollanders te verjagen. In Diegem komt het tot een eerste treffen. Op 23 september 1830 wordt de Hollandse ruiterij gewongen zich terug te trekken. Op 21 oktober valt Frans, samen met nog 300 andere patriotten, de Hollanders aan de brug van Waelhem aan en vieren de overwinning. Een voorlopig bestuur werd aangesteld dat bestond uit Vanderlinden, Rogier, Gendebien en anderen. Leopold 1 werd door het congres gekozen om over België te regeren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1331 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 331 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
1332. De schaduwen van Waterloo - 332. Les ombres de Waterloo
Prent bestaande uit 4 rijen afbeeldingen in vrije vormgeving. In het midden vier portretten in ovale en ronde kaders: Napoleon, Blücher, Louis XVIII en Wellington. Een inleidende tekst meldt dat kleine Pieter op de zolder oude brieven ontdekt waarin het einde van Napoleon wordt beschreven. Napoleon keert in 1815 van Elba terug naar Parijs. De slag van Waterloo volgt, Napoleon verliest en wordt verbannen naar St. Helena. Met 8 genummerde tekstblokken in de afbeeldingen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1332 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 332 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren". + nummering van de tekstblokken
1333. Leven en marteldood van den heiligen Lambertus - 333. Vie et martyre de Saint-Lambert
Prent met 11 scénes in een vrije vormgeving. De Heilige Lambertus werd geboren in 636 te Maastricht. Op 21-jarige leeftijd werd hij uitgeroepen tot bisschop van Tongeren. Hij werd verjaagd en leefde als kloostermonnik in de abdij van Stavelot. Door toedoen van Pepijn van Herstal keerde hij terug naar Luik en kreeg de titel van apostel der Kempen. Biddend in een kapel werd hij door leenheer Dodon en zijn krijgsknechten gedood. Het lichaam werd naar Maastricht overgebracht en het schrijn van de Heilige Lambertus is voorwerp van aanbidding gebleven voor de Luikse bevolking.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1333 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 333 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franse getypte tekst met handtekening M. Jaspar
1334. Het everzwijn der Ardennen - 334. Le sanglier des Ardennes
Prent met 12 afbeeldingen waarvan 4 van de personnages, en 8 met verschillende scénes. In het vijandschap tussen Karel de Stoute en Lodewijk XI werd Willem van der Marck aangehitst door deze laatste. Als “everzwijn der Ardennen” deed hij zich voor als wreker der Luikse vrijheden. Vanuit zijn kasteel in Aigremont ging hij op strooptocht, maar in october 1488 rukte hij op naar Luik en overviel en doodde hij Lodewijk van Bourbon, prins-bisschop van Luik. Als overwinnaar deed hij zijn intrede in Luik maar Jan van Hoorn werd tot bisschop gekozen, die het “everzwijn der Ardennen’ wist te verslaan in een grote slag bij Hollogne. De vrees voor hem was zo groot dat er een vredesverdrag in Tongeren werd ondertekend waarin ook hij als overwinnaar erkend werd. Het everzwijn werd enige tijd later aangehouden en op de Sint-Servatiusplaats in Maastricht ter dood gebracht.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1334 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 334 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1334
Afbeelding 4: Proefdrukken met correcties voor teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 5: Verbeterde proefdruk voor Franstalige en Nederlandstalige versie van prent (1)334. Met tevens Nederlandstalige proefdruk voor prent nr. 336.
Prent 7: getypte Franstalige tekst, ondertekend door M. Jaspar
1335. De reizen met de opkomende spoortreinen - 335. Les premiers voyages dans les premiers chemins de fer
Prent met 12 afbeeldingen, verdeeld over 5 rijen. Deze verhalende prent geeft informatie over het ontstaan van de trein. Kleine Paul gaat samen met vader en moeder een ritje maken met de trein. De ongemakken van deze eerste treinen worden uitvoerig uitgelegd, open wagons, regenweer, stoom en zwarte rook in het aangezicht en ten slotte oponthoud door een koe op de spoorlijn. De prent eindigt dat heden ten dage ieder kind al wel in een trein heeft gezeten, misschien zelfs in de internationale treinen die “wel 100 km per uur” kunnen halen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1335 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 335 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1335
Afbeelding 4 en 5: Proefdrukken met correcties voor tekst van prent nr. 1335 (Nederlandstalig) en prent nr. 335 (Franstalig)
Afbeelding 7: Franse getypte tekst, ondertekend door M. Jaspar
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.01.1922 (zwart), 10.01.1922 (geel), 10.01.1922 (vleeskleur) en 03.02.1922 (blauw). Nrs. 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.09.1924 (zwart), 09.04.1924 (geel) en 02.10.1924 (rood). Nrs. 332 – 333 – 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie van nr. 335 op datum 21.08.1925 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.01.1922 (zwart). Nrs. 1334 – 1335 – 1336 – 1337
1336. De wonderbare Pantoffels - 336. Les babouches merveilleuses
Prent met 12 afbeeldingen in vrije typografie. Eén centrale scéne is omringd door 11 kleinere. Ali-ben-Omor was een arme schoenlapper in Bagdad die droomde van een leven van rijkdom. Op een nacht kreeg hij bezoek van een geest die hem twee pantoffels gaf met de boodschap dat wanneer hij deze pantoffels tegen elkaar sloeg onmiddellijk zou krijgen wat hij wenst. De geest eindigde met te zeggen dat wanneer hij er genoeg van zou hebben hij de pantoffels moet aantrekken om weer te zijn zoals hij was. Hij kreeg alles wat hij de pantoffels vroeg, mooie kleren, een kasteel, maar na enige tijd verlangde hij toch weer naar het leven zonder zorg en kommer. Hij deed de pantoffels aan zijn voeten en was gelukkig weer te leven zoals vroeger.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1336 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 336 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1336
Afbeelding 4 en 5: proefdrukken voor tekst met correcties voor prent nr. 1336 (Nederlandstalig) en 336 (Franstalig). Tevens deel proefdruk voor tekst van prent nr. 334, Het everzwijn der Ardennen.
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren)
Afbeelding 7: Getypte Franse tekst, ondertekend door M. Jaspar
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.11.1920 (blauw, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.01.1922 (zwart), 10.01.1922 (geel), 10.01.1922 (vleeskleur) en 03.02.1922 (blauw). Nrs. 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.09.1924 (zwart), 09.04.1924 (geel) en 02.10.1924 (rood). Nrs. 332 – 333 – 334 – 335 – 336 - 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.01.1922 (zwart). Nrs. 1334 – 1335 – 1336 – 1337
Prent met 11 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Parmentier was huisapotheker bij het leger van Koning Lodewijk XV, toen hij door de Pruisen gevangen genomen werd. De gevangenen kregen dagelijks aardappelen te eten, iets wat met enkel aan het vee gaf. Na de oorlog keerde hij naar Frankrijk terug en richtte zich op de landbouw en het verbeteren van de aardappelsoorten. In hoogstaande kringen prees hij de aardappel en wist Koning Lodewijk XVI als eerste te overtuigen. Om het volk te overtuigen van het voedzame belang van de aardappel liet hij een veld aanplanten aan de poorten van het kasteel. Deze werd streng bewaakt, en op zekere dag kwam men Parmentier melden dat een groot deel van het veld geplunderd was, wat hem erg verheugde, zijn plan was geslaagd. De schaarste en hongersnood zou in de toekomst zeldzaam zijn door deze voedzame aardappel.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1389 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 389 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1389
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 389
Prent met 11 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. George Washington werd geboren in 1732. Op 19-jarige leeftijd werd hij krijgsbevelhebber voor een district. In 1775 werd hij aan het hoofd gesteld van het Amerikaanse leger en wist de Engelsen terug te slaan. Een jaar later werd de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten uitgeroepen en in 1783 in de vrede van Versailles erkend. Hij werd uitgeroepen tot president. Na nog een tweede termijn herkozen te zijn trok hij zich terug in het landelijke leven en stierf in 1789.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1391 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 391 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1391
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 391
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 391
Afbeelding 6: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Afbeelding 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 8: Zinkcliché voor deze prent. Tot op heden nog onduidelijk waarom deze hoogdruktechniek zo laat in de reeks nog voorkomt.
1393. Bernard de Palissy - 393. Bernard de Palissy
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Bernard de Palissy werd geboren in 1499 in een klein dorpje van Zuid-Frankrijk. Hij werd landmeter en glasschilder. Op een dag toont iemand hem een Italiaanse vaas waarvan het onmogelijk zou zijn deze glazuur na te maken. Hij beet zich vast in deze materie en moest en zou erin slagen. Jaren gingen voorbij en zijn pogingen bleven vruchteloos. Na 25 jaar verliet zijn enige helper hem, en die nam als loon zijn laatste kleren mee. Toch zette hij door en bij zijn poging van de laatste hoop haalde hij het meest schitterende stuk uit het vuur. De koning ontbood hem naar Parijs en daar kreeg hij een werkhuis in het Louvre-paleis zelf.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1393 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS,TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 393 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1393
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 393
Afbeelding 5: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 6: Zinkcliché voor deze prent. Tot op heden nog onduidelijk waarom deze hoogdruktechniek zo laat in de reeks nog voorkomt
1395. De kleine nagelsmid - 395. Le petit Cloutier
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 5 rijen. De zoon van een edelman heeft veel interesse in het werk van een smid. Hij wordt zeer behendig in het maken van nagels. Tijdens de omwenteling moeten zijn ouder het kasteel verlaten en sterven korte tijd later. Raoul hoort een schoenmaker klagen over de kostprijs van de nagels en stelt voor hem een smidse te bouwen waarna hij voor de schoenmakers nagels zal smeden. De zaken gaan goed en de kleine smidse breidt uit tot een grote fabriek. Zo herwint hij de verloren rijkdom van de ouders terug en koopt de familie-eigendommen terug. In het wapenschild voegt hij een nagel toe.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1395 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 395 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1395
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 395
153. Al wat men op dees prent beziet, Is aperij, en anders niet
24 houtblokken met kader, gesigneerd A. Cranendoncq en A. C., 6 rijen van 4 blokken, 51 x 50 à 55 mm. Scènes uit het leven van apen. Bovenaan, als titel: Al wat men op dees prent beziet Is aperij, en anders niet. Vermaak er u dan mede jeugd, En knip de aapjes uit met vreugd. Onder elk houtblok een tweetalige vers dat rijmt op dat van het volgende blok. We zien op de eerste rij: opticien, een bedelaar, een arme man die een cent ontvangt, een koorddanser: Kijk maar regt uit. Ik loop om een duit Daar is er een Op de koord met een been. Een paar aangename scènes uit het huwelijksleven van apen worden voorafgegaan door houtsneden die rondtrekkende kooplieden voorstellen, enz. Alle personages zijn apen die mannen- of vrouwenkleding dragen.
Matige gravure uitgevoerd door de Nederlandse graveur Alexander Cranendoncq (eerste helft 19e eeuw).
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Rijksprentenkabinet Amsterdam en Koninklijke Bibliotheek van België.
Matige gravure uitgevoerd door de Nederlandse graveur Alexander Cranendoncq (eerste helft 19e eeuw). Hoewel we geen Nederlandse prent kennen, zal ook deze prent uit de collectie van J. Noman en Zoon in Zalt-Bommel komen.
3. Allegorie 3.2 Allegorische prenten met apen
286. De scholier en de bij – L’Ecolier et l’abeille
Prent met vier rijen van 2 omkaderde afbeeldingen. Een luie leerling leert van een bij dat door naarstig te werken zoete dingen op je wachten.
Naar stijl toegeschreven aan Alfred van de Gejuchte
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.11.1916 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.06.1921 (zwart), 23.06.1921 (geel), 24.06.1921 (rood), en 30.06.1921 (blauw). Nrs. 286 – 294 – 295 – 306 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.02.1924 (blauw, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.05.1925 (geel) en 18.05.1925 (vleeskleur). Nrs. 275 – 279 – 286 – 288 – 297 – 298
287. De pauw zich beklagende bij Juno – Le paon se plaignait à Juon
Prent met 4 rijen van 2 afbeeldingen in een sierlijke omkadering. Pauw beklaagt zich bij Juno dat niemand zijn stem en zang mooi vindt, terwijl iedereen de onnozele nachtegaal prachtig vindt zingen. Juno wijst hem terecht en dreigt zijn staart af te nemen als hij nog langer klaagt.
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 2 fabel 17), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
288. De dood en de houtkapper – La mort et le bûcheron
Prent met 10 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Een arme boer beklaagd zich voor het harde werk van hout sprokkelen. Tijdens het rusten overziet hij zijn leven van kommer en kwel en aanroept de dood. Toch vind hij nog de kracht om door te gaan en bedenkt dat de dood het einde van het lijden is, maar liever lijden dan te sterven, is zijn conclusie.
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 1 fabel 16), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
289. De visscher en het jong Vischje – Le petit poisson et le pêcheur
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Een visser vangt een kleine vis, en deze tracht hem te overtuigen hem weer in het water te zetten zodat hij nog kan groeien en later als grote vis gevangen kan worden. De visser besluit dat het beter is één vogel in de hand te hebben dan twintig die nog vliegen en dat hopen op meer zichzelf bedriegen is.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 05.06.1913 (geel), 10.06.1913 (blauw) en 16.06.1913 (rood), allen losgesneden exemplaren - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.12.1916 (geel, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 23.02.1917 (rood, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.04.1927 (geel), 06.05.1927 (vleeskleur), 18.05.1927 (rood) en 30.05.1927 (blauw). Nrs. 249 – 287 – 289 – 294 – 295 – 306
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 5 fabel 3), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
290. De Noordpool (1ste deel) – Le Pôle Nord (1er partie)
Prent met 11 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Paul Sud droomt al zijn ganse leven van de Noordpool. Nadat hij alweer hoorde van een zoveelste mislukte expeditie besloot hij zelf deze onderneming aan te vatten. Hij trekt zijn poolkleren aan, neemt afscheid van zijn vrouw en stapt op de trein richting Noordpool. Al op de trein begint zijn moed te zakken.
Prent 2: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
291. De Noordpool (2de deel) – Le Pôle Nord (suite)
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Bij het eerste station stapt Paul Sud uit de trein en ziet af van het plan om de Noordpool te gaan ontdekken. De mensen staren hem aan en hij stapt een café binnen. Daar loopt hij op een vriend en samen met nog een derde man drinken ze het ene glas na het andere. Op zoek naar wat frisse lucht stappen ze langs de oever van een rivier en vinden daar een bootje. Ze stappen in het bootje, en Paul Sud zet zich vooraan met een vlagje in de hand, maar valt in het water. Zijn vrienden redden hem met veel moeite, en na zich wat te laten drogen zetten ze hun wandeling verder.
292. De Noordpool (einde) – Le Pôle Nord (suite)
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Op hun wandeling komen ze een jongen met een slee tegen. Ze kopen de slee, en Paul Sud waant zich door de zavelbergen op de Noordpool. Dronken roept hij uit “Ik heb den Noordpool ontdekt!”, en plant een geïmproviseerde vlag ini het zand. Met opgeheven hoofd komt hij zijn vrouw tegen, die zich al verheugd had op de eer die haar man zou wachten bij zijn terugkeer van de Noordpool. De boze vrouw sloeg met de paraplu het zand van Paul Sud, zijn triomftocht was volledig in rook opgegaan.
297. De duif en de mier – La colombe et la fourmi
Prent bestaande uit 4 x 2 omkaderde afbeeldingen. Een duif redt een mier uit de rivier door hem een strootje toe te werpen. Een jager wil de duif schieten, maar doordat de mier hem in zijn hiel bijt kan de duif ontkomen. Bevat twee- of drieregelige rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
De Franstalige tekst is een letterlijke overname uit “Fables de la Fontaine” (tekst van dit boek is terug te vinden in boek 2 fabel 12), de Nederlandstalige tekst een vrije vertaling hiervan.
299. Het kind en de wesp – L’Enfant et la guêpe
Prent bestaande uit 4 rijen met in totaal 11 omkaderde afbeeldingen. Een jongen jaagt achter een goudkleurige wesp. De schittering van het goud maakt hem begerig en hij wil de wesp bemachtigen. Met veel moeite krijgt hij de wesp te pakken maar deze steekt hem en de jongen huilt van de pijn. Moraal: “knapen, betrouwt nooit wat ge niet kent: onder de roos schuilt de doorn en de wolf hangt soms een schapenvacht aan”. Bevat onderschriften van enkele regels in Nederlands en Frans.
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 299. Verder vermelding in potlood "Gemaakt door Mr. Becker op 28.4.10"
Prent 5: achterzijde van ontwerptekening met hierop stempel met naam en adres van de tekenaar. Tevens vermelding van zijn persoonlijke reeksnummer 135
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "Het kind en de wesp 28.4.10" en "Becker 15.00 f."
- Handgeschreven Nederlandstalige tekst met vermelding “Gemaakt door Mr. Becker op 28.04.1910” - Zwarte drukproef zonder tekst met vermelding “Becker 15.00 fr. 28.04.1910” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.10.1913 (geel). Nrs. 298 – 299 – 300 – 301
2. Album d’historiettes choisies. Imagerie Enfantine.
Gekartonneerd album bevattende de volgende prenten uit de lithografische reeks: 355, 356, 357, 358, 359, 361, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354
3. Album d’historiettes choisies. Imagerie Enfantine.
Fabriek van Kinderprenten Etablissements Brepols N.V., Turnhout
5. Album d’historiettes choisies. Imagerie Enfantine.
6. Album d’Historiettes Choisies. Imagerie Enfantine.
Gekartonneerd album bevattende de volgende prenten uit de lithografische reeks: 358, 359, 360, 361, 334, 335, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 355
Imagerie Enfantine Etablissements Brepols, S.A., Turnhout
8. Album d’Historiettes Choisies. Imagerie Enfantine.
9. Album d’Historiettes Choisies. Imagerie Enfantine.
163. Een Friesche boer en boerin uit de kerk komende - Compagnards Frisons revenant de l'Eglise.
4 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H.V.L., 2 rijen van 2 blokken, 152 x 133 mm. Tweetalige onderschriften. Nederlanders in hun ceremoniële kostuums. Een Friessche boer en boerin terugkerend van de kerk; een boer en boerin van Schouwen op weg naar de markt; vissersvrouw en man aan het spinnen voor een reparatie het visnet; na de markt, waar de melk en eieren verkocht zijn, is het tijd voor kermis.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Handschrift op achterzijde "J F Graaf te zaandam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: gemerkt "B", op naam van wederverkoper "L. LAZARE, in kantoorbehoeften, 's Hage" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Onderaan het derde blok het monogram H.V.L.
Zeer interessante prent voor de klederdracht, afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon uitgegeven onder het nummer 16, die het zal hebben verworven uit het huis van J. Hendriksen in Rotterdam. De houtsneden zijn in Rotterdam gegraveerd door H. van Lubeek en gekopieerd van enkele platen uit een serie "Afbeeldingen van de kleedingen, zeden en gewoonten in de Noordelijke provincien van het koningrijk der Nederlanden", gegraveerd door Portman naar J. Kuyper en anderen, en uitgegeven door E. Maaskamp in Amsterdam in 1804 en 1805.
8. Folklore en traditie 8.2 Nederlandse klederdrachten
167. Ziet hier twee fraaije printtafereelen
2 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 155 x 246 mm. Tweetalige onderschriften. Bovenaan de titel: Ziet hier twee fraaije printtafreelen, O jeugd, om uw gezigt te streelen, Verbeeldende den zomertijd; Terwijl natuur met kunst hier strijdt. Trek, leering, door bespiegelingen, Uit al deze aangename dingen Maar denk ook dat daarvan ’t genot Den mensch geschonken is van God. Eerste houtblok. Links de entreepaviljoens van een landhuis; rechts een rivier met een boot voortgetrokken door een paard. Voorbij de rivier, boerderijen, een windmolen en een kerk. In het midden, op de verhoogde weg, komt een dame, gekleed in de stijl van Marie-Antoinette, naar voren op de arm van haar partner. Een paar stappen voor hen uit rent hun hondje. Laatste houtblok. De scène speelt zich af in een tuin. Links een Chinees paviljoen aan de rand van een kamer met eenden. In het midden een paar zittend op een tuinstoel. De dame houdt de handen van haar zoon, die voor haar staat, in de hare. Een lakei met een dienblad komt naar hen toe. Onderaan de bomen, rechts een bosje. Lodewijk XVI-kostuums.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt "B", achteraan met handschrift "Klaas P Boonstra". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
De drukvorm is afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel en is al bewerkt door J. Noman (N° 172). Deze mooie blokken werden tegen het einde van de 18e eeuw gegraveerd door Robyn (zijn naam is bij Brepols verwijderd) voor de firma Stichter in Amsterdam (Nr. 41). Brepols heeft de originele Nederlandse tekst behouden.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.5 Buitenleven en pastorale taferelen
173. Jan Klaassens kluchtige bedrijven - Les farces de Polichinelle
16 houtblokken met kader, gesigneerd “ROBYN”, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 60 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige coupletten. Links, onderaan het laatste blok, de signatuur: ROBYN. Jan Klaassen speelt in Nederland dezelfde rol als Polichinelle in Frankrijk. Het is ook in een pop, voor verraste en geamuseerde kinderen, dat de houtsneden van deze prent zich een voor een ontvouwen. De natuur was bepaald niet gul jegens Jan Klaassen, zij bezorgde hem, net als zijn Franse collega, twee bulten en een kromme neus. Hij draagt ​​een afgeknotte kegelvormige hoed met daarop een bot, een jas, een broek en houten klompen, een van de lievelingsschoenen van de Nederlanders. Wat kan er van zijn karakter worden gezegd, behalve dat hij, net als Polichinelle, spraakzaam, opschepperig, spottend, opstandig en hebzuchtig is. Hij lijkt naïef, maar het is een geleende naïviteit die voor hem als masker dient om de versuften en de dommen te vangen. We zien het in de favoriete scène van de kinderen waar vlinders (in de tekst ten onrechte: bijen genoemd) zijn slaap verstoren; vervolgens met zijn knots de dood wegjagen die hij had geroepen om hem te verlossen van de last van het leven; beslecht een geschil tussen zijn vrouw en een buurman door de laatste te schoppen; op de grond vallen en dood spelen om een ​​slag van het zwaard te vermijden en, wanneer de dokter naar hem toe rent en tevergeefs naar zijn wond zoekt, opstaan ​​en met grote gebaren de spot drijven met de geneesheer. Ten slotte laat Jan Klaassen, als er 's avonds thuis geen brood meer is, zijn kinderen in een kring om hem heen dansen, de tijd aangevend, en stuurt ze naar bed, zonder avondeten. In de laatste scène jaagt een grote draak Jan Klaassen de scène uit: Een groote draak ziet men verschijnen ; Hij opent wijd zijn muil en keel. Jan Klaassen en de draak verdwijnen : Zie daar het einde van ‘t tooneel.
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B', achteraan handschrift "A B Boersma, N° 3". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Houtblokken uit de collectie van J. Noman & Zoon, reeds uitgegeven (sinds 1817) door J. Noman (Nr. 107) en afkomstig van Stichter (Nr. 103). De graveur Robyn maakte ze tegen het einde van de achttiende eeuw voor deze uitgevers. Brepols behield de Nederlandse tekst. De prent van Brepols werd gekopieerd door Glenisson en Van Genechten, wier houtsneden later door Beersmans (nr. 106) werden uitgegeven onder de titel: Jan de Snaak, met andere onderschriften.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.47 Jan Klaassen
180. Een zevental Hoedanigheden Ziet gij hier trap bij trap bekleden - Un nombre de sept Qualitées S'élèvent ici par dégres
Eén groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd ROBYN, 255 x 257 mm. Tweetalige onderschriften. Zeventrapspiramide met centrale portiek waarin zich symbolen van religie bevinden. Op de trappen staan ​​de allegorische figuren van de zeven deugden (Matigheid, Kracht, Voorzichtigheid, Gerechtigheid, Liefdadigheid, Hoop, Geloof), staand en afgebeeld op de gebruikelijke manier. Bovenaan, als titel: Een zevental Hoedanigheden Ziet gij hier trap bij trap bekleden, Als pligten. eigen aan de deugd En godsdienst. Neem ze in acht, .0 Jeugd !
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Afbeelding rond 1790 gegraveerd voor het Stichter-huis in Amsterdam, later uitgegeven door J. Noman (nr. 201). Het houtblok kwam in het bezit van Brepols via de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Brepols behield de Nederlandse tekst. Naast de openhartige vertaling van de legenden plaatste hij boven elk figuur, in beweegbare letters, de Franse naam van de deugden, waarvan de Nederlandse namen al onder elk figuur gegraveerd waren. Het onderwerp is een imitatie van de Trap des Ouderdoms (vgl. Brepols, Gal. Relig. N° 20). Aan het begin van de zeventiende eeuw verschenen soortgelijke gravures die de zeven kardinale en theologische deugden, de zeven planeten of dagen van de week, de twaalf patriarchen, de twaalf apostelen, de eeuwen van de Ouden en de vijf zintuigen voorstellen. Ook het huis Stichter liet een serie graveren voor hun prentenreeks. We vinden deze onderwerpen ook terug in de Duitse prenten, met name in die van Martin Engelbrecht, in Augsburg, tegen het einde van de achttiende eeuw.
197. Het viertal Evangelieschrijvers - Les quatre auteurs du Saint Ecrit
Eén houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd ROBYN, 259 x 218 mm. Tweetalige onderschriften. Vier medaillons, twee boven, twee onder, met elkaar verbonden door guirlandes. Tussen de linker en rechter medaillons, de symbolen van de evangelisten: een engelenkop (Mattheüs), een leeuw (Marcus), een os (Lucas) en een adelaar (St. John), en de instrumenten van de passie, gerangschikt rond een kruis. In de medaillons de traditionele voorstelling van de verschillende evangelisten, de heilige Mattheüs, de heilige Marcus, de heilige Lucas en de heilige Johannes. Bovenaan het medaillon zijn de Franse namen van de evangelisten in beweegbare letters geplaatst, onderaan zijn de Nederlandse namen gegraveerd. Bovenaan het houtblok, in loden letter de Franstalige titel ‘Les quatre evangelistes’. Onderaan, gegraveerd in een vaandel, de Nederlandstalige titel: De vier euangelisten. Boven en onder het houtblok een tweetalig gedicht ter ere van de vier heiligen.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1880
Gegraveerd door Robyn tegen het einde van de 18e eeuw voor Stichter (nr. 110) en later gepubliceerd door J. Noman (nr. 158). Brepols heeft enkele delen van het hout uitgehold om er een Franse titel en de Franstalige namen van de evangelisten aan toe te voegen. De oorspronkelijke Nederlandstalige tekst in dichtvorm werd behouden en een Franstalige aan toegevoegd.
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.21 De vier Evangelisten
112. Voor Vorsten Vaderland waagt deze heldenstoet ...
16 houtsneden zonder kader, gesigneerd A. Craenendoncq, 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Voor Vorst en Vaderland waagt deze heldenstoet, Komt het op vechten aan, hun welvaart en hun bloed. Militairen van diverse volkeren te paard. We zien onder andere: Engelsche Dragonder, Zweedsch Ulaan, Saksisch Kurassier, Beijersche husaar,...
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1894
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 75
137. Zie hier vier en twintig snaken ...
24 houtsneden omkaderd, gesigneerd Cranendoncq, 4 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Zie hier vier en twintig snaken, Gansch verschillend in hun aard Kinderen! om u te vermaken, Zijn ze bij elkaar gegaard. Voorstellingen van verschillende figuren, waaronder karikaturale figuren en theaterpersonages. Onder elke afbeelding een tweeregelig vers.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 49
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 89 drukte.
130. Hier ziet gij de krijgers gereed om te strijden, en 't land, van den vijand geheel te bevrijden.
16 houtsneden zonder kader, gesigneerd A.C., 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Hier ziet gij de krijgers gereed om te strijden, En 't land, van den vijand geheel te bevrijden. Voorstellingen van militairen in diverse rangen en eenheden. De voorlaatste houtsnede toont een marketentster met als bijschrift: Een frissche teug sterkt ons gemoed, En doet ons na het vechten goed.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 68
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 84 drukte.
124. Ziet kind'ren een twaalftal nieuw figuren ...
12 houtsneden zonder kader, gesigneerd A. Cranendoncq, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Ziet kind'ren een twaalftal nieuw figuren, Zij toonen u allerlei kluchtige kuren Men vecht en men lacht, met eet en men speelt, Zoo werdt in de weereld steeds alles verdeeld. Verschillende spreekwoorden. Enkele voorbeelden: Door vechten en kijven, Kan men niet staande blijven. Oude liefde roest toch niet, Gelijk gij ziet bij Hein en Piet. Kiezen trekken zonder pijn, Doet deez' Heer naar alle schijn.
De blokken zijn afkomstig van J. Noman en Zoon te Amsterdam, die hiermee prent nr. 75 drukte.
Noman had eerder de blokken overgenomen van J. Hendriksen te Rotterdam, die hiermee prent nr. 81 drukte.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.4 Allerlei snaken, zotten, narren, koddige personen en boemannen 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt
155. De kunst heeft lieve jeugd voor U in prent gezet | 't Gezellig A.B.C ... .
12 houtblokken met kader, gesigneerd A.C., 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Houtblokken met twee afbeeldingen in afzonderlijke kader, met hierin telkens een letter van het afabet verwerkt. Bovenaan de titel: De kunst heeft lieve jeugd voor U in prent gezet, 't Gezellig A, B, C, het nuttig alphabeth. De letters van het alfabet vertegenwoordigen volgende voorstellingen: A. Akkerman. — B. Beeldhouwer. — C. Chirurgijn. — D. Dageraad. — E. Eijerboer. — F. Fruithuis. — G. Gebergte. — H. Hoedemaker. — I. Inktkoker. — K. Kledermaker. — L. Linnenwever. — M. Metselaar. — N. Naaldenmaker. — O. Olijphant. P. Plaatdrukker. — Q. Quakzalver. — R. Rekenaar. — S. Steenzager. — T. Timmerman. — U. Uijeboer. — V. Vleeschhouwer. — W. Wolkammer. — Y. Yzersmit. — Z. Zeilen.
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 2
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 83 drukte.
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 A.B.C.-prenten 14.2.1 Ambachten en beroepen
24 houtsneden omkaderd, gesigneerd Cranendoncq, 4 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Kan verscheidenheid vermaken, Dan vindt gij, o lieve jeugd. In dees mengeling van Snaken, Zeker uw vermaak en vreugd. Voorstelling met verschillende bezigheden, de onderschriften bij de vier eerste houtsneden gaan als volgt: In haar negligé plukt Koosje, 's Ochtends vroeg het frissche roosje. Zie eens aan! die schalksche Hein, Steelt een appel van Katrijn. Zeg, doet kiezentrekken zeer? Nu vraag het maar aan deez' Heer. 'K ben met Jan mijn Peetekind, Wonder in mijn schik, mijn vrind.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 65
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 82 drukte.
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.2 Kwakzalvers, pillendraaiers en kiezentrekkers
12 houtsneden met kader, gesigneerd G.O., 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van kinderspelen en bezigheden zoals touwtje springen, poppenkast, hoepelen, knikkeren, poppen spelen, paardemolen...
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 16 = letter C
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (binnen en buiten), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen
158. Verscheidenheid behaagt den mensch ...
Oblong formaat, 28 houtsneden met kader, gesigneerd G. Oortman, 4 rijen van 7 houtsneden, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Verscheidenheid behaagt den mensch en is de ziel van 't leven, Leer uit deez' prent ook lieve jeugd, het goede na te streven. Voorstellingen van verschillende aard, waaronder voorstellingen van een kwakzalver, vechtende kinderen, een smid en een meid die een man uit een waterput ophijst. Onder elke afbeelding een vierregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 11
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.1 Dansende beren en Honden, apen, marmotjes 9.1.2 Kwakzalvers, pillendraaiers en kiezentrekkers
105. Ziet hier wat jonge knapen spelen ...
12 houtsneden met dubbele lijnskader, gesigneerd G.O., 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Ziet hier wat Jonge Knapen spelen, Hun oefening zal u niet vervelen. Volgt Jeugd! in alles hun bedrijf, Maak, dat er 't misbruik buiten blijv. Afbeeldingen van diverse kinderspelen en bezigheden. Drijftol — Keislingeren — Schaatsen — Hobbelpaard — Boogschieten — Trommelen — Vogelschieten — Schieten met los kruid — Kegelspel — Stokpaardje — Hoepelen — Vliegeren
Niet aanwezig in eigen collectie. Een exemplaar is terug te vinden in het Rijksprentenkabinet van Amsterdam.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 66 = 20
Oblong formaat, 1 houtsnede met kader, gesigneerd Numan, Nederlandstalige onderschriften. Een trap des ouderdoms: een parentrap. Op de treden van de trap, in de vorm van een brug, staan mannen en vrouwen in de leeftijd van 0 tot 100 jaar. Onder de brug een allegorische voorstelling met verschillende voorwerpen, waaronder een zuilbasis, een schedel, een kroon en een mijter. Aan weerszijden van de voorstelling een gordijn. Onder de voorstelling een twaalfregelig vers in twee kolommen.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 47
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.2 Trap des ouderdoms 3.1.2.3 Parentrap
149. -. 1. jongensspelen; 2. meisjesspelen
2 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, Nederlandstalige onderschriften. Spelende jongens en meisjes. Tussen de twee blokken staat een vierregelige tekst: Aan Jongens wilde pret, aan Meisjes zachte vreugd, Dat is zoo als het hoort en eigen aan de jeugd. Ook voegt het beide wel : ja wil U vaak vermaken, Mits gij ook zorg draagt voor uw school en and're zaken.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 62
Anno - De Klvghteghe Historie van Uylenspieghel - MDCCXXIII.
1 hsn., drukblok 38 x 26 cm, 30 taferelen
129. Ha, ha, 't Drie Koningsfeest ziet men hier vrolijk vieren ...
1 houtsnede met kader, gesigneeerd Robyn, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de tekst: Ha, ha 't Drie Koningsfeest ziet men hier vrolijk vieren: Philippus zag zijn hoofd met eene Kroom versieren Ofschoon maar Papier, die zijne blijdschap maalt, Waar jasper, Melchior en Balthazar op praalt. Hij heeft den Koning vast getrokken. Maar ziet Otje, Boer Gerrit uitgejouwd: Hij schijnt van 't Spel het Zotje. Onder de houtsnede nog volgende tekst: De meisjes zitten aan de Tafel daar men trekt. Terwijl de vreugd voor 't Kaarsje-springen wordt gewekt. Door 't derde Meisje; zoo dat Jansje, Lotje, Kaatje, Te zamen zijn in 't spel, elk met hun beste Maatje, De moeder ziet verheugd, naar 't kinderlijk gespeel, Maar houdt een oog in 't zeil opdat men niet krakeel.
Prent 2: zonder adres Geen inkleuring
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 71
Van Staden kocht op hun beurt in 1845 houtblokken op de veiling van de firma Joh. Noman en Zoon te Zaltbommel die hiermee eerder prent nr. 149 drukte.
Noman kocht op zijn beurt houtblokken van Stichter die hiermee prent nr. 44 drukte.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.3 Driekoningen en koningsbrieven
157. Komt kind'ren gaat mee mijn buitenplaats eens zien ...
12 houtblokken zonder kader, gesigneerd Robyn, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Komt kind'ren gaat ge meê, mijn buitenplaats eens zien, Ik zal zooveel ik kan, genoegens u daar biên. Er is daar veel te zien in allerhande zaken, Kom jongens kom ga meè ge zult u wel vermaken. De houtsneden tonen een wandeling doorheen de buitenplaats met verschillende voorstellingen: Toegangspoort — Beelden van Neptuie en Amphitrit — Bootje varen — Fontein — Vijver — Volière — Het vissen — Zeilboot — Weide — Bloemenperk — De woning — Muziek spelen
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 64
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.5 Buitenleven en pastorale taferelen
142. Daar hebt gij, kinderen, weer een tal ...
Oblong formaat, 4 houtsneden zonder kader, gesigneerd v. Lieshout, 2 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Daar hebt gij, kinderen, weer een tal Van twee paar uitgezochte platen: De helft is om van 'zoute nat, En de andere, om van 't draag te praten. Boven twee voorstellingen van schepen, onder twee voorstellingen van kinderen die met dieren spelen. Onder elke afbeelding een zesregelig vers in twee kolommen.
sign. v. Lieshout (Johannes Egbertus van Lieshout )
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 56
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 31 drukte.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (binnen en buiten), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen 12. Vervoer 12.1 Schepen
115. Gij ziet in deze Plaat de dap'pre ruiterij ...
Oblong formaat, 6 houtsneden zonder kader, gesigneerd W. Bal, 2 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Gij ziet in deze Plaat de dapp're Ruiterij, In dienst van Nederland voor Vorst en Maatschappij. Leer ook uit haar bedrijf derzelver waarde kennen, En hoe zij steeds bereid naar 't veld van eer zal rennen. De houtsneden vertegenwoordigen diverse militairen te paard, namelijk: Huzaar — Lancier — Kanonier — Kurassier — Dragonder — Gensdarmes.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 21
16 houtsneden met kader, gesigneerd Bal, 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van verschillende bezigheden met een paard. Op jacht, ingespannen paard, ploegen met paard, hooi binnenbrengen, diligence,...
Niet aanwezig in eigen collectie. Geen prent online beschikbaar, wel deze van de oorspronkelijke firma die deze pretn eerder drukte, zie hierboven bij 'relatie'.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 18 = Letter L
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.16 Paard
21. De begraeffenis van onzen Zaligmaeker Jesus Christus
EERSTE TYPE. Centraal één grote houtsnede, met kaderlijn, met signatuur L. H. (Hendrickx), 270 x 185 mm. Op de voorgrond ligt Jezus op het graf. Om hem heen treuren en bidden de drie Maria's en maken zich klaar om hem te begraven. Maria Magdalena is te herkennen aan haar rode jurk. Wie de andere twee vrouwen zijn is niet helemaal duidelijk. De Maria in de blauwe mantel zou de moeder van Christus kunnen zijn, maar de evangelist Johannes noemt haar Maria Cleophas. De derde vrouw wordt meestal aangeduid als Maria Salome. Op de achtergrond het kruis waarrond een lijkwade is gewikkeld en waartegen een hoge ladder rust. Aan de linkerkant de tempel van Jeruzalem; Rechts een palmboom. Boven het houtblok, staat de titel “De begraeffenis van onzen Zaligmaeker JESUS CHRISTUS”. Links, rechts en onder het houtblok staat het verhaal van de begrafenis. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader. TWEEDE TYPE. Centraal een grote houtsnede met kader, geen signatuur, 245 x 192 mm. Op de voorgrond ligt Christus naakt, om hem heen de drie treurende Maria's. Op de achtergrond staat een kruis zonder lijkwade in een stormachtige lucht. Een hoge ladder leunt tegen het kruis. Als achtergrond, links een hoge berg, rechts een massa bomen. Boven het houtblok de titel “De Begrafenis van onzen Zaligmaker Jesus Christus”. Aan de rand en onder het houtblok dezelfde recitatie van de graflegging als die van het eerste type. Het geheel is omkaderd door een sierkader.
Prent 1: EERSTE TYPE. Gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, oranje, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.19 Christus wordt in het graf gelegd
34. Het bezoek van de onderwijzer – La Visite Du Précepteur
Voorstelling van een gegoede familie in de tuin, met bezoek van de onderwijzer.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Stadsarchief Turnhout, Atlas van Stolk Rotterdam en Fries Museum Leeuwarden.
1346. Een zonderling doktersrecept - 346. Un prescription de médecin
Prent met 12 scénes verdeeld over 3 rijen. Trien, de vrouw van de arme Baas Raap, was erg ziek. Hij liet de dokter komen maar die had geen schrijfgerief bij om het recept voor de apotheker op te schrijven. Ook Baas Raap had niks om te schrijven behalve een stuk krijt. De dokter schreef het recept op de deur en de man zag geen andere oplossing dan met de deur naar de apotheker in de stad te gaan. Deze maakte lachend het recept en de boer keerde huiswaarts met medicijn en deur. Thuisgekomen geeft hij de vrouw het medicijn, en zet de deur weer op zijn plaats.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1346 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT
Prent 2: Franstalige prent nr. 346 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1346
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 346
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 346 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7: proefdruk voor de tekst van prent nr. 1346 en 346/ Met vermelding van "revu aux 7/3/21" en "Herzien 8/3/21"
Prent 9: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Victor T’Sas (Doornik, 14 november 1866, – Vorst, 21 juni 1942)
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “5. Une prescription de médecin. Envoyé a T’Sas 23.12.1919” - Drukproef tekst op datum 07.03.1921 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.04.1921 (zwart), 05.04.1921 (rood), 05.04.1921 (geel), 08.04.1921 (vleeskleur) en 09.04.1921 (groen). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.06.1922 (zwart), 14.06.1922 (rood), 17.06.1922 (vleeskleur), 17.06.1922 (groen) en 24.06.1922 (blauw). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.06.1922 (zwart). Nrs. 1346 – 1347 – 1348 – 1349
1359. Een avontuurtje van John - 359. Aventure de John
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. John, een grote hond, was erg verstandig. Zijn baasje stuurde hem dikwijls met een mand op weg naar de kruidenier met daarin het boodschappenlijstje. Op een dag keerde hij fier terug met de kruidenierswaren, maar kwam een andere hond tegen met wie hij nog een eitje te pellen had. Hij zet de mand neer en loopt de hond achterna. De zoon van het baasje had alles gezien en nam de mand mee naar huis. De hond dacht echter dat deze gestolen was en keerde huiswaarts met de staart tussen zijn benen. Daar wachtte hem een baasje dat wel boos was maar dadelijk duidelijk maakte dat de mand al thuis was.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1359 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 359 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 359
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 359 op briefpapier van Etablissements Brepols met vermelding "Retour de T'Sas 6/3/20"
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “6. Aventure de John. Envoyé a T’Sas 23.12.1919” - Handgeschreven Franstalige tekst met vermelding “Retour de T’Sas 06.03.1920” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.10.1924 (zwart), 12.11.1924 (geel), 22.11.1924 (vleeskleur), 03.12.1924 (rood) en 16.12.1924 (blauw). Nrs. 338 – 339 – 340 – 359 – 360 - 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
1360. Klaas Klomp in de kazerne - 360. Paton à la caserne
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Klaas Klomp moet naar het leger. Hij komt in de kazerne waar hij na de nodige administratie zijn haar knipt en hem inspuit tegen de pokken. Hij komt aan op de slaapzaal en er wordt hem de militaire groet geleerd. Wanneer hij dan eindelijk mag gaan slapen krijgt hij nog te maken met de grappen die met steeds uithaalt bij nieuwelingen: een “zak” in zijn bed, water over het hoofd en het bed dat in “geef acht” gezet wordt. Dit alles doorstaan doet hij ’s anderendaags zijn soldatenpak aan en kan aan zijn mililtaire dienst beginnen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1360 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1360 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 360 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1360
Afbeelding 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 360
Afbeelding 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 360, op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7: getypte Franstalige tekst voor prent 360 op briefpapier van Etablissements Brepols, op datum "Turnhout, 27 avril 1920"
Afbeelding 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 9 en 11 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “9. Paton à la caserne. T’Sas 30.01.1920” - Typoscript op briefpapier Brepols op datum 27.04.1920 - Drukproef tekst op datum 08.03.1921 en 11.03.1921 (eerste) en 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.10.1924 (zwart), 12.11.1924 (geel), 22.11.1924 (vleeskleur), 03.12.1924 (rood) en 16.12.1924 (blauw). Nrs. 338 – 339 – 340 – 359 – 360 - 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
1371. De aap en het klontje suiker - 371. Le singe et le morceau de sucre
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Mister Biggy had een verstandige aap die verzot was op klontjes suiker. Om te testen hoe slim hij wel was stak hij een klontje suiker in een fles en stak er een kurk op. De aap bekeek de fles langs alle kanten maar wist zich geen raad. Wanneer hij dan wild door de kamer begon te springen stootte hij per ongeluk het bokaal met geconfijte vruchten op de grond dat in stukken uiteenspatte. Bij het zien van het resultaat hiervan nam hij de fles met het klontje en gooide dit op de grond en kon vervolgens de lekkernij opeten, terwijl zijn baasje tevreden toekeek om zoveel slimheid van zijn aap.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1371 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 371 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1371
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 371
Afbeelding 5: 2x Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 371 waarvan één op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: 2 nota's betreffende prenten nr. 1376, 1372, 1375, 1373, 1374 en 1371
Afbeelding 7: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
- Nota over vertaling tekst op datum 04.03.1925 - Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376 - Drukproef tekst op datum 19.03.1925
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. De houthakkersvrouw wacht ongeduldig op de terugkomst van haar man. Ongerust gaat ze het woud in en maant hun hond aan op haar kind te passen. Deze luistert echter niet en volgt ongezien de vrouw. In het woud kwam ze een wolf tegen die haar aanviel zodra ze uitgleedt en ten val kwam. De hond werpt zich op de wolf en na een kort gevecht sterft de wolf. De houthakker komt aangestapt en ziet zijn bewusteloze vrouw en gewonde hond op de grond liggen. Nadat hij zich had ontfermd over zijn vrouw knielden ze beiden bij hun trouwe hond, die hen nog een laatste keer de hand likte.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1384 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 384 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1384
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 384
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1384 en 384
- Nota op datum 09.04.1925 voor bestelling tekeningen bij tekst (Nrs. 384, 385 en 390) aan T’Sas. Aanname bestelling op 27.04.1925
1385. Het Onze Lieve Vrouweschoentje - 385. Le petit soulier de la Vièrge
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Een arme vioolspeler stapte een kapel binnen en zocht troost in gebed. Voor een Mariabeeld speelde hij zijn muziek en wanneer hij gedaan had schoof de Heilige Maagd haar voet vooruit en liet haar schoentje vallen. De arme man raapte het op en begaf zich naar de juwelier. Deze herkende echter de oorsprong van het schoentje en beschuldigde hem van diefstal. Op weg naar de galg vroeg hij nog één keer de kapel binnen te mogen gaan. Daar begon hij weer te spelen voor het Mariabeeld en tot ieders verbazing liet de Heilige Maagd ook haar tweede schoentje voor de arme muzikant vallen. Hij werd in vrijheid gesteld en triomfantelijk de stad in gebracht.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1385 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 385 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1385
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 385
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1385 en 385
1386. Het paard dat haringen eet - 386. Le cheval qui mange des harengs
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Een reiziger reed te paard door kou en regenweer wanneer de avond viel. Hij kwam aan een herberg en vroeg de herbergier zijn paarad op stal te zetten. Hijzelf ging binnen om zich te warmen maar rond het haardvuur zat een groep mensen die niet geneigd waren plaats voor hem te maken. Hij vroeg de herbergier twee haringen aan zijn paard te geven, en de klanten rondom het vuur keken even verbaasd als de waard, en allen gingen mee naar de stal om te kijken naar het haringetende paard. De reiziger nam de plaats aan het haardvuur in, en even later verschijnt de waard met de booschap dat het paard de haringen niet wil eten. Zet ze dan hier maar op tafel, zei hij tevreden, ik eet ze straks wel op.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1386 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 386 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1386
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 386
- Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 386 op datum 12.01.1926 (geel, losgesneden)
1388. Het bedrieglijke uithangbord - 388. L’enseigne trompeuse
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. De eigenaar van een eetgelegenheid liet een bord aan de gevel ophangen met de boodschap: “Vandaag voor geld, morgen voor niet”. Voorbijgangers vonden het grappig, maar boerke Raap dacht slim te zijn en ging ’s anderendaags terug naar het restaurant en deed zich tegoed aan een overvloedige maaltijd met de nodige drank en besloot met een stevige sigaar. Wanneer hij wilde opstappen kwam de patroon aangelopen met de rekening, maar boerke Raap weigerde te betalen en wees naar het uithangbord aan de gevel. Een politieagent werd erbij gehaald en Boerke moest alsnog betalen. Roepend en tierend ging hij heen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1388 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 388 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1388
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Franstalige teksten voor prent 388 waarvan één op briefpapier van Etablissements Brepols
1390. Livingstone en Stanley - 390. Livingstone et Stanley
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Livingstone werd in 1813 geboren als eenvoudige volksjongen. Hij studeerde godsgeleerdheid en geneeskunde en trok in 1840 naar Afrika om de binnenlanden te verkennen en “beschaven”. Door zijn kennis van de geneeskunde kreeg hij het vertrouwen van de Afrikanen en in 1856 ging hij even terug naar europa waar hij geestdriftig onthaald werd. Na twee jaar vertrok hij terug naar Afrika en vele jaren lang hoorde men niets meer van hem. Toen Stanley, een Amerikaanse dagbladschrijver, naar hem op zoek ging vond hij deze terug aan het Tanganikameer, maar Livingstone wilde niet meer terug naar Europa. In 1873 stierf hij.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1390 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 390 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1390
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 390
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1390 en 390
- Nota op datum 09.04.1925 voor bestelling tekeningen bij tekst (Nrs. 384, 385 en 390) aan T’Sas. Aanname bestelling op 27.04.1925 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.05.1926 (rood, losgesneden)