129. Nieuwe straetgeroepen - Divers commercants ambulants
48 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 8 rijen van 6 blokken, 31 x 42 mm, tweetalige onderschriften. Deze prent bevat een uitgebreide voorstelling van rondtrekkende handelaren die hun diverse goederen aanbieden. Onder elk houtblok staat de naam van de te koop aangeboden producten. Dit biedt een levendig inkijkje in het straatleven en de handel in de 19de eeuw. De handelaren bieden onder andere de volgende goederen aan: paraplu's, mosselen, lucifers, garnalen, kazen, slakken, tapijten, mosterd, bezems, manden, ketellapper, paling, zand, schrijfinkt, zout, slijper, kersen, gipsen beeldjes, snoepgoed, kolen, potten, almanakken, kaas, handschoenen, ketelbouw, kleine bezems, schoenen, vuurstenen, matten, groen, schoenmaker, bric-a-brac, canvas, klokken, prenten, wandelstokken, rollen, borstels, wafels, teken, lakens, huishoudkleding, bretels, kolen, melk, bloemen, brillen. Dit zijn de legendes van de eerste rij: Parapluie koop: Verkoop van paraplu's. Versche mosselen: Handelaar in verse mosselen. Stekken hebben: Verkoper van lucifers. Warmen garnael: Handelaar in warme garnalen. Marollen kaes: Verkoper van kaas, vermoedelijk uit de Brusselse Marollenwijk. Warme kreukelen: Slakkenverkoper, die warme slakken verkoopt. De diversiteit in de aangeboden goederen weerspiegelt het straatleven van toen, vol met verschillende handelaren die een breed scala aan producten aanbieden.
Prent 1: zonder adres, titel in onderkastletter, met latere titel "Nieuwe straatgeroepen – Divers Commerçants Ambulants" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, titel in kapitalen. Spellingsaanpassing t.o.v. prent 1. Handschrift in potlood "Jan [Oet brul] 9 jaar gekregen 19 December 1875" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
Prent 5: zonder adres, met potloodbemerkingen (prent afkomstig uit het bedrijf zelf) 'opnieuw, andere sujets, slecht' en 'opnieuw makeren. Verschillige sujets veranderen'. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
Prent 6: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1880 - 1900
Delhuvenne kopieerde deze prent en gaf het uit onder het nummer 52. Beersmans kwam in het bezit van deze blokken via A. Van Genechten en herdrukte deze prent onder het nummer 72.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen (met prentenkoopman)
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.6 Commedia dell'arte en ander toneel 9.1.6.3 Commedia dell'Arte
13. Album d’images – Prentenboek. Reeks 5 – 10
Omslag: oranje met handstempel 5 (reeksnummer) en 10 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 278
9 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 3 blokken, 122 a 128 x 85 mm., zonder onderschriften. 9 afbeeldingen van lansiers te paard.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1870 - 1902
Prent 2: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Titel en reeksnummer van plaats gewijzigd t.o.v. prent 1. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1870 - 1902
Prent 3: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Reeksnummer "N. 13" is nu gewoon "13" Sjabloonkleuring geel, oranjerood en lichtblauw Periode 1870 - 1902
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands)
13. Beeltenis van den vermaerden Boetprediker Pater Bernardus
Centraal staat een houtsnede, geen signatuur, 240 x 156 mm. Pater Bernard is vertegenwoordigd in profiel en staat op een zeer rudimentaire kansel. Hij draagt het kostuum van zijn orde, maar dan met een mooie klauw, het kruisbeeld in een ketting. Hij spreekt, zijn rechterarm plooit en strekt zich naar voren, en houdt in zijn linkerhand, die op de preekstoel rust, vellen papier. Boven het houtblok de volgende titel: Beeldtenis van den vermaerden Boetprediker Pater Bernardus, etc. Rondom een geschiedenis van het werk van de missies. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Koninklijke Bibliotheek van België.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.64 Pater Bernard
13. Kanonniers-geniekorps, grote tenue, Gendarmen te voet – Artillerie-Génie, grande tenue, Gendarmes à pied
13 afbeeldingen van soldaten te voet, zonder kader, niet gesigneerd, verdeeld over 3 rijen. Afbeeldingen van soldaten: op de bovenste rij een officier en 4 identieke kanonniers; op de middelste rij een officier en 3 leden van het geniekorps; op de onderste rij een officier en 3 gendarmen te voet.
Prent 1: met onderschrift “TURNHOUT - BREPOLS & DIERCKX ZOON.”
Prent 2: met onderschrift “ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Brepols & Dierckx Zoon N.V. Brepols – Etablissements Brepols
Oblong vel. 12 houtblokken zonder kader, gesigneerd H D, verdeeld over drie rijen en afgescheiden door een lijn, 53 à 59 x 67 mm. Tweetalige onderschriften. Winkeliers die hun producten te koop aanbieden op een openbaar plein. Verkoper van bloemen.一 Verkoper van hoeden.一 Koopman in rivierkreeften. 一 Zuurkoolverkoper.一 Wildverkoper. 一 Koopman in pluimvee. 一 Tondelverkoper. 一 Appelverkoper. 一 Druivenhandelaar. 一 Notenhandelaar. 一 Bezemhandelaar.一 Kaasbroodjesverkoper.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Fries Museum Leeuwarden, Huis van gijn Dordrecht en Koninklijke Bibliotheek van belgië.
Glénisson & Van Genechten Antoine Van Genechten
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 53 drukte.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen
13. Verscheidene persoonen – Différents Personnages
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1834 - 1856
Wellens, Delhuvenne & Cie P.J. Delhuvenne
13. Zinnebeelden uit de fabelen van de Lafontaine - Emblémes des Fables de Fontaine
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 41 x 54 mm., tweetalige onderschriften. De fabels van La Fontaine, gekozen uit de bekendste van de beroemde fabulist en waarin dieren met menselijke eigenschappen centraal staan en waar een moraal wordt verteld. Onder elke voorstelling een vierregelig vers. De serie begint met De Wolf en het lam en eindigt met De dood van de houthakker.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne uit Turnhout over. Deze prent is een herdruk van Delhuvenne nr. 73
De afgebeelde fabels zijn terug te vinden in de volgende boekdelen van Jean De la Fontaine: Boekdeel 1: fabels 10, 15, 18, 20 Boekdeel 2: fabels 16, 17 Boekdeel 3: fabels 1, 3, 4, 9, 11, 14 Boekdeel 4: fabels 5, 9, 14, 16 Boekdeel 5: fabels 8, 16 Boekdeel 6: fabels 9, 17 Boekdeel 8: fabel 10 Boekdeel 9: fabel 4 Boekdeel 12: fabels 4, 10.
5. Beeldverhalen 5.2 Fabels 5.2.2 Fabels van de la Fontaine
13. Zy moet doch aardig zyn, de Mode van deés dagen. Mits dat de dieren zelfs die als nu willen dragen
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen, eerste en laatste rij telkens 4 houtblokken, 68 x 68 mm; tweede en derde rij telkens twee houtblokken, 67 x 142 mm., tweetalige onderschriften.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet, Amsterdam, Nederlands Openluchtmuseum Arnhem en Koninklijke Bibliotheek van België.
Brief aan burgemeester i.v.m. deponering: 07/02/1821
Brepols nam deze drukvorm in 1817, samen met nog 15 andere, over van Verhoeven, opvolger van Le Tellier te Lier.
4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode
80 kleine houtblokjes met kader, niet gesigneerd, 10 rijen van 8 blokjes, 30 x 30 mm. Zonder onderschriften. In sommige houtblokken zijn nog restanten van een dubbele lijst zichtbaar, wat wijst op een eerdere, mogelijk nauwkeuriger omlijsting. Deze detailrijke houtblokken bevatten een interessante mix van uiteenlopende onderwerpen, elk met hun eigen betekenis en symboliek. Op de eerste rij zien we een reeks verschillende afbeeldingen, waaronder: Een weegschaal: Symbool van gerechtigheid en evenwicht. Een engel: Vaak een personificatie van bescherming of goddelijke tussenkomst. De Heilige Geest: Afgebeeld in de vorm van een duif, symbool voor goddelijke inspiratie en aanwezigheid. Een oosterse koning: Mogelijk een verwijzing naar een van de Drie Koningen of een andere vorst uit het oosten, wat exotisme en rijkdom oproept. Een lier: Symbool voor muziek en kunst, vaak verbonden met poëzie en cultuur. Een pelgrim: Vertegenwoordigt reizen, toewijding en spirituele zoektocht. Een hart met een hand van gerechtigheid: Dit symboliseert deugdzaamheid en het belang van rechtvaardige daden. Een prinses: Staat symbool voor koninklijke afkomst en edelheid. Op de allerlaatste afbeelding staat een eekhoorn op een tak, een levendig en natuurlijk tafereel dat de verscheidenheid van de onderwerpen in deze prentenreeks benadrukt. De collectie geeft een fascinerend overzicht van zowel symbolische als meer alledaagse onderwerpen, die samen een kleurrijk beeld schetsen van het leven en de denkwereld in de periode waarin deze prenten zijn vervaardigd.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P.J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1817 - 1833
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Te Bergen-op-Zoom, bij D. POUWELS, handelaar in school- en kantoorbehoeften." Gemerkt 'B'. Enkel Nederlandstalige titel, zonder bijschriften bij de houtsneden. 10 rijen van 8 blokjes. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: zonder adres, lettertype reeksnummer aangepast Sjabloonkleuring geel, oranje, grijs en blauw Periode: 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, met nieuwe titel in twee talen "Allerlei beeltenissen - Sujets divers". Bijschriften in twee talen bij de houtblokjes geplaatst. Houtblokken van plaats gewijzigd en nu zijn het 9 rijen van 9 blokjes. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1890
Prent 5: zonder adres, gemerkt "B", met een opnieuw gewijzigde titel "Om van een tachtigtal verschillende tafreelen... ". Handschrift op achterzijde in potlood "Oet oud 9 jaar, 17 December 1875" en reeks verdere aantekeningen. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 6: zonder adres, gemerkt "B". zonder inkleuring Periode 1860 - 1900
Afbeelding 7: geel sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 8: rood sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 9: blauw sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Facturatiedatum van houtblok: 20/03/1839
9. Spel en vermaak 9.4 Allerlei 9.4.2 Voorwerpen en mensen of dieren
130. Hier ziet gij de krijgers gereed om te strijden, en 't land, van den vijand geheel te bevrijden.
16 houtsneden zonder kader, gesigneerd A.C., 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Hier ziet gij de krijgers gereed om te strijden, En 't land, van den vijand geheel te bevrijden. Voorstellingen van militairen in diverse rangen en eenheden. De voorlaatste houtsnede toont een marketentster met als bijschrift: Een frissche teug sterkt ons gemoed, En doet ons na het vechten goed.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 68
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 84 drukte.
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Nederlands en Belgisch)
Een groot houtblok zonder kader, niet gesigneerd, 280 x 117 mm. Rechthoekige slingerwijzerplaat met daarop de uurcijfers en uurverdelingen, kroon van een halfrond fronton versierd met een bloemenvaas, gebloemd op de hoeken. Links van de titel een wijzerplaat met de uurcijfers, rechts daarvan een schijf versierd met een klein boeket van drie uitgespreide rozen. Papieren wijzerplaten waren erg in de mode aan het begin van de 19e eeuw, vooral in Frankrijk, waar de werkplaatsen van de rue Saint-Jacques in Parijs enkele zeer opmerkelijke wijzerplaten produceerden vanwege de perfectie van hun gravure en de schoonheid van hun decoratieve motieven. Ardouin-Dumazet meldt in zijn boek Le Plateau Lorrain et les Vosges (Parijs, 1900) dat de oprichter van het Pellerin-huis, de horlogemaker Jean-Charles Pellerin, wijzerplaten maakte voor Bretagne; hij schilderde op email portretten van mannelijke en vrouwelijke heiligen die een aanhang vonden in dit land met hardnekkige tradities. Maar schilderen was duur: toen de meeste welgestelde Bretons klokken hadden, daalde de vraag. Pellerin kwam toen op het idee om wijzerplaten van papier te maken, waarvan het succes wonderbaarlijk was.
Prent 1: op adres van wederverkoper "J.C. Verkouteren, Bergen-op-Zoom" (uit de familiecollectie van M. Kuiler) Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen (andere sjablonen) Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten Glénisson en Zoon
8. Folklore en traditie 8.1 Traditionele indelingen van de tijd 8.1.8 Uurwerkplaat
131. Deez' zes paar schetsen in dit Prenttafreel wil toonen.
12 houtsneden met kader (deels), niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Deez' zes paar schetsen in dit Prenttafreel wil toonen, Wat men van het begin des Jaars komt bij te wonen, Tot aan het eind', en wat in elke maand geschiedt, Gelijk ge, o jeugd! hier in deez' twaalf maanden ziet.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 52
Van Staden kocht op hun beurt in 1845 houtblokken op de veiling van de firma Joh. Noman en Zoon te Zaltbommel die hiermee eerder prent nr. 196 drukte.
Noman kocht op zijn beurt houtblokken van Stichter die hiermee prent nr. 109 drukte.
8. Folklore en traditie 8.1 Traditionele indelingen van de tijd 8.1.3 De twaalf maanden van het jaar
131. Kinderoefeningen - Recreation de la jeunesse
48 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 8 rijen van 6 blokken, 32 à 35 x 42 à 45 mm. Zonder onderschriften. Eerste rij: paardenstok en hoepel. 一 De kleine soldaten. 一 De Vlieger. 一 De vogel die wegvliegt. 一 Het dienblad. 一 Optiek. Het laatste houtblok stelt het sijsspel aan het touw voor.
Prent 1: Op naam van wederverkoper "D. Pouwels, boek- en papierhandelaar, Bergen-Op-Zoom.". Met latere titel "Kinderoefeningen – Récréations de la jeunesse". De houtblokken zijn allemaal van plaats verwisseld tegenover de oorspronkelijke versie (zie hierboven de link naar KB Den Haag) en hebben nu tweetalige bijschriften. Het geheel is omkaderd door een dubbele lijnskader. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres. Rondom de prent is de dubbele lijnskader nu vervangen door een fijne lijnskader. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres. Titel herzet t.o.v. vorige editie. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 4: zonder adres. houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: geel sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 6: rood sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 7: blauw sjabloon voor de inkleuring van prent
Een exemplaar op gevergeerd papier uit de 1e periode zit in de collectie van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
Glénisson en Van Genechten kopieerde deze prent en brachten het uit onder het nummer 93. Beersmans herdrukte deze nadat hij de blokken van A. Van Genechten overnam onder het nummer 103. Hij drukte eerder ook al een soortgelijke prent onder het nummer 22.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen
20 houtblokken zonder kader, 4 rijen van 5 blokken, diverse afmetingen, Nederlandstalige onderschriften. Allerhande straatverkopers. Koop! doeken koop! — Kantjes en lintjes — Appelen en citroenen — Melk! Melk! — Mandjes koop! — Schoenen en mujilen te koop — Scharensliep — Lekkere schelvissen — Beeldjes koop! — Doozen koop — Kleer koop — Zwavelstokjes koop — Koop parapluie — Kersen te koop — Lekker zuur — Potten koop — Extra goede brillen — Matten te koop! — Ketellap — Groensel te koop
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 1: zonder adres. Titel herzet in onderkast. Sjabloonkleuring geel, roodbruin blauw Periode 1840 - 1870
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 159
Na de scheiding kwamen de blokken in handen van Antoine Van Genechten, die deze rond 1870 opnieuw verder verkocht aan stadsgenoot Beersmans, die hiermee prent nr. 73 drukte.
16 houtsneden met kader, gesigneerd Bal, 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van verschillende bezigheden met een paard. Op jacht, ingespannen paard, ploegen met paard, hooi binnenbrengen, diligence,...
Niet aanwezig in eigen collectie. Geen prent online beschikbaar, wel deze van de oorspronkelijke firma die deze pretn eerder drukte, zie hierboven bij 'relatie'.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 18 = Letter L
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.16 Paard
Oblong vel. 7 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, variabele groottes. Het grote centrale houtblok, dat bijna de volledige prent domineert met zijn afmetingen van 25 x 235 mm, toont een fascinerende scène van vier orang-oetans die zich bevinden in een rotsachtig landschap. Deze voorstelling van de orang-oetans benadrukt zowel de exotische aard van de dieren als het ruige landschap waarin ze zijn geplaatst, wat misschien een verwijzing is naar verre, onontdekte gebieden die in de 19e eeuw een bron van mysterie en nieuwsgierigheid waren. Aan de zijkanten van deze centrale afbeelding zijn zes kleine houtblokjes geplaatst. Deze blokjes voegen extra detail toe met beelden van exotische en kleurrijke elementen: Twee papegaaien, symbool van de levendige fauna en exotische dierenwereld. Twee vlinders, die wellicht de schoonheid en delicatesse van de natuur vertegenwoordigen. Een ananas, een vrucht die in de 19e eeuw een symbool was van exotisme en gastvrijheid. Nog een oosterse vrucht, die bijdraagt aan de sfeer van het onbekende en verre oosten, waarmee in deze tijd vaak onbekende streken en culturen werden bedoeld. Samen vormen deze beelden een rijke en diverse mix van exotische flora en fauna, waarmee de nieuwsgierigheid van de kijker wordt geprikkeld.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Universiteitsbibliotheek Amsterdam en Koninklijke Bibliotheek van België.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.3 Zoogdieren
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 72 x 73 mm., Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan, als titel: O kind’ren ziet deez’ fraaije prent, Ze is mooi van ‘t een tot ‘t ander end. Wil ook de korte rijmpjes lezen, En met elkander vrolijk wezen.
Prent 1: met onderschrift "G. en V.G." Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: met onderschrift "G." en op naam van wederverkoper: "Bij de Erve Wijsmuller, te AMsterdam." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij J. A. Aldag, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: onderschrift op naam van wederverkoper "J. C. Verkouteren, Bergen-op-Zoom." (uit de familiecollectie van M. Kuiler) Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 5: zonder onderschrift Sjabloonkleuring geel en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 6: zonder adres. Tekst volledig herzet in ander lettertype. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Houtblokken van Nederlandse makelij, kopieën rond 1800 voor een Rotterdamse uitgever van die van het huis Stichter met nr. 50; zie Brepols N° 174. De houtsneden van deze replica staan ​​in spiegelbeeld en de tekst wijkt af van die van Stichter, Noman en Brepols.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.5 Buitenleven en pastorale taferelen
1322. Juffrouw Sylvie - 322. La demoiselle Sylvie
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Juffrouw Sylvie wint het grote lot van 800.000 fr. Ze trekt naar de stad om haar geldsom op te halen. Om terug te gaan vraagt hij de buurman, die met zijn kar op de markt was. Opgeschrikt door het geluid van een watervliegtuig slaat het paard op hol. De bestuurder van het watervliegtuig schiet ter hulp en hij brengt juffrouw Sylvie terug naar de stad voor verzorging. Wanneer Sylvie haar tas met geld aan het vliegtuig ziet hangen besluit ze haar redder bij zich te nemen. Deze laat een watervliegtuig maken met als naam “Juffrouw Sylvie” en steekt hiermee de Atlantische Oceaan over. De bestellingen komen binnen en de fabriek maakt dozijnen van deze “Juffrouw Sylvie”-vliegtuigen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1322 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1322 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 3: Franstalige prent nr. 322 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 2: Franstalige prent nr. 322 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 5: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 6 en 7: Franse geschreven tekst
Aparte Nederlandstalige en Franstalige prent
1323. Het meetje van den Piot - 323. La Marraine du Poilu
Prent met 3 x 4 omkaderde afbeeldingen. Estelle schrijft lange brieven aan een soldaat. Op een zekere dag komt hij in verlof en gaat haar een bezoekje brengen. Ze laat hem vertellen over het slagveld en tracht hem thuis te latyen voelen door hemm te bedienen met koffie, de tuin te laten zien en te overladen met kleine gedenkenissen. Bij zijn vertrek omhelzen ze elkaar waardoor de soldaat in droeve momenten kan terugdenken aan het snoezige gezichtje van Estelle.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1323 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 323 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 323 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
1324. Perno en Pernette - 324. Perno & Pernette
Prent met 3 x 4 omkaderde afbeeldingen waarvan de twee bovenste rijen een sierlijke boog dragen. Perno en Pernette, twee vogels, leefden al lange tijd samen. Op een zekere dag geraakte Perno aan de drank en verkwistte al hun spaarcenten. Pernette ging te rade bij de wijze uil, maar Perno was voor geen rede vatbaar. Een spin, terugkomend van een vredesopdracht, passeerde hun huis, en vertelde over de zaak waarmee hij bezig was. Er verscheen een regenboog, en Perno en Pernette vielen vredig in slaap, verlost van alle kwaad.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1324 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1324 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 324 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 324 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Prent 5: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 7: Franse tekst voor de prent
1325. Blinde gehoorzaamheid - 325. L’obéissance passive
Prent met 3 x 4 omkaderde afbeeldingen. Coletje heeft een jong hondje, Dax. Geregeld maakt hij het zo bont door te spelen met de kleren van mevrouw of de bol wol van de oma dat hij buiten aan een touw vastgemaakt wordt. Op een avond tijdens het avondeten wil Coletje iets zeggen maar wordt de mond gesnoerd, ze mag pas spreken bij het nagerecht. Tijdens het nagerecht vraagt de oma wat Coletje wilde zeggen. “Dax is in de schuif gekropen en is de bol breigaren aan het afrollen”, was haar boodschap. Nu moesten ze allebei in de tuin onder de boom op straf staan.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1325 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1325 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 325 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 325 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 05.07.1920 (blauw). Nrs. 322 – 323 – 324 – 325 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.04.1924 (zwart) en 09.05.1924 (rood). Nrs. 322 – 323 – 324 – 325 – 350 – 351 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.10.1921 (zwart), 26.10.1921 (geel) en 03.11.1921 (rood). Nrs. 1322 – 1323 – 1324 – 1325 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 1325 op datum 17.04.1925 (vleeskleur, losgesneden)
1326. Een koninklijk Wicht - 326. L’enfant-roi
Prent met 11 afbeeldingen waarvan 10 scénes in een vrije typografie. Een nieuwe koning is geboren, ligt gekroond in zijn wiegje. Wanneer het wakker wordt en zijn stem verheft krijgt hij onmiddellijk ezelinnenmelk toegediend. Hofdames kijken toe, edele ridders dromen al van hun nieuwe koning in harnas met speer.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1326 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1326 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 326 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 326 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Afbeelding 5: getypte Franstalige tekst voor prent nr. 326 op briefpapier van Etablissements Brepols
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.11.1921 (geel) en 29.11.1921 (rood). Nrs. 326 – 327 – 328 – 329 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 326 op datum 23.06.1925 (zwart), 02.07.1925 (geel) en 31.07.1925 (blauw), allen losgesneden exemplaren
1327. De drie Onscheidbaren - 327. Les trois Inséperables
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Drie jonge studenten zien in 1914 hun land overvallen. Na een poos besluiten ze zich op te geven als vrijwilligers en slagen er in via Nederland de boot naar engeland te nemen. Hoewel geen van allen ideaal werd bevonden voor de legerdienst werden ze toch aangenomen. Pif, Paf en Pouf beginnen aan een reeks heldendaden maar belanden uiteindelijk bij toeval samen in de ziekenboeg. Bij de bevrijding van België trekken ze zegevierend door het land. Pif, Paf en Pouf besluiten ook na de oorlog zich toe te wijden aan de verdediging van hun land en worden bevorderd tot officier.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1327 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1327 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 327 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Marcel Jaspar (Luik, 7 mei 1886 – Luik, 14 december 1952)
1328. In 't rijk der kleine diertjes - 328. Au royaume des petits animaux
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Frits Duivels is de grootste deugniet van het dorp. Elke dag opnieuw was er wel weer iets gebeurd waardoor moeder Frits boos moest toespreken. Toen moeder op een dag weer erg boos was geweest omdat hij moeders kanarievogel vermoord had, besloot hij weg te lopen van huis. Hij komt aan een bron en drinkt er van het water. Hierdoor veranderde hij in een kleine groene kabouter. Om in het dierenrijk opgenomen te worden moest hij met een ander dier optrekken, maar niet één dier wilde met de duivelse Frits optrekken die hen allen al zoveel kwaad had gedaan. Bij het ontwaken besefte Frits dat het slechts een droom was, maar hij voelde zoveel spijt van al zijn wrede handelingen dat hij sindsdien zijn leven beterde.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1328 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 328 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. In potlood vermelding "6 steenen. Zwart en 5 kleuren"
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 21.11.1921 (geel) en 29.11.1921 (rood). Nrs. 326 – 327 – 328 – 329 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.07.1925 (zwart). Nrs. 328 – 329 – 330 – 331 – 332 – 333 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 328 op datum 02.06.1926 (blauw, losgesneden)
1329. De kleine Comediant - 329. Le petit acteur
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen. Kleine Jaak is verzot op theater. Hij slaagt erin om ook in dienst te komen van het theatergezelschap maar het leven achter de schermen is niet zo rooskleurig. Hij moet allerlei taken uitvoeren, het opstellen van de barak, levensmiddelen sjouwen van de markt, schoenen poetsen,… Op een nacht vlucht hij weg maar wordt in de vroege ochtend aangehouden door twee gendarmen. Gelukkig brengen ze hem niet terug naar het theater, maar naar zijn ouders die wenen van vreugde. Vele jaren gaan voorbij en Jaak werd geen comediant, maar een notaris en speelt enkel nog voor zijn kinderen met een marionettentheater.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1329 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 329 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (tekening linksonder geeft handtekening Marcel Jaspar)
Prent 3: Franstalige prent nr. 329 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (handtekening van Marcel Jaspar is verplaatst t.o.v. van prent 2 van linksonder naar tekening rechtsboven)
Prent 4: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 Kleuren"
Afbeelding 5: Franse getypte tekst van de prent
133. Het stadhuis van Rotterdam De Kraan te Rotterdam
2 houtblokken met sierlijk fantasiekader, Deux bois avec encadrements de fantaisie, enkel het tweede blok is gesigneerd met J. O., Nederlandstalige onderschriften. Eerste houtsnede. Vrijstaand aan het einde van een openbaar plein, het oude stadhuis van Rotterdam, in renaissancestijl, met zijn dubbele portiek en aan de zijkant geflankeerd door een belfort. Op een van de platforms van de toren blaast de wachter de trompet. Links en rechts huizen. Op de voorgrond ruikt een hond afval. 154 x 227 mm. Tweede houtsnede. Midden op de kade een grote vatenkraan, bediend door twee arbeiders; rechts, aan de rand van het kanaal, een kleinere kraan, door paarden getrokken, die uit het ruim van een schuit omhoog gaat. Links een huizenrij en op de achtergrond een driemaster. Buiten kader, rechts, het monogram van de graveur: ‘J. O'. (Jan Oortman).
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Jacobs en Meijers, te Amersfoort". Signatuur J.O. naast onderste blok is weg. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
De blokken zijn waarschijnlijk aangekocht door Glenisson en Van Genechten in Rotterdam. Voordat ze werden gebruikt voor het afdrukken van een centsprent, moeten ze hebben gediend als versiering voor een nieuwjaarswens dat respectievelijk door de torenwachter en de kraanbediener werden aangeboden aan de burgerij van de stad Rotterdam.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.15 Rotterdam
133. Zes fab'len, lieve jeugd, word' u hier voorgesteld ...
6 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Zes fab'len, lieve jeugd, word' u hier voorgesteld, Terwijl elk versje daar den inhoud van vermeld; Tracht eerst de zedeles van 't voorstel wel te vatten, Dan zult gij deze prent naar waarde leeren schatten. Verschillende voorstellingen van verschillende aard, waaronder voorstellingen van fabels.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 42
5. Beeldverhalen 5.2 Fabels 5.2.1 Fabels (voor een deel op naam van esopus gezet)
1330. De droom van kleine Jan - 330. Le rêve du petit Jean
Prent met 12 omkaderde voorstellingen verdeeld over 4 rijen. Kleine Jan houdt van reisverhalen. Hij leest in vaders boeken en valt in slaap. Hij droomt dat hij als bevelhebber op een schip in een woelige storm terecht komt, en als enige overlevende aanspoelt op een eiland in de Indische oceaan. De lokale stam neemt hem gevangen en kleine Jan zal als maaltijd dienen. De bewoners van het naastliggende eiland valt de stam aan, en kleine Jan weet hen te verjagen. Wanneer hij dan ook nog de dochter van de hoofdman weet te bevrijden benoemt deze hem tot bevelhebber. Jan ontwaakt uit zijn droom en begrijpt dat reizen veel studie en kennis vergt. Vele jaren van studeren vormen hem tot een van de beste officieren van de koninklijke vloot.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1330 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (positie handtekening van Marcel Jaspar verschillend tegenover Franstalige versie)
Prent 2: Franstalige prent nr. 330 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (positie handtekening van Marcel Jaspar verschillend tegenover Nederlandstalige versie)
Prent 3: franse getypte tekst van de prent
1331. Een kleine Luikse vrijwilliger - 331. Un petit volontaire Liègois
Prent met vier rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Koning Willem lijkt de Belgische bevolking te willen verbitteren. Belgen nemen het niet langer onder het juk van de Hollanders te zitten en de kleine Frans besluit zich aan te sluiten bij de groep onder leiding van Karel Rogier om rond Brussel de hollanders te verjagen. In Diegem komt het tot een eerste treffen. Op 23 september 1830 wordt de Hollandse ruiterij gewongen zich terug te trekken. Op 21 oktober valt Frans, samen met nog 300 andere patriotten, de Hollanders aan de brug van Waelhem aan en vieren de overwinning. Een voorlopig bestuur werd aangesteld dat bestond uit Vanderlinden, Rogier, Gendebien en anderen. Leopold 1 werd door het congres gekozen om over België te regeren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1331 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 331 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
1332. De schaduwen van Waterloo - 332. Les ombres de Waterloo
Prent bestaande uit 4 rijen afbeeldingen in vrije vormgeving. In het midden vier portretten in ovale en ronde kaders: Napoleon, Blücher, Louis XVIII en Wellington. Een inleidende tekst meldt dat kleine Pieter op de zolder oude brieven ontdekt waarin het einde van Napoleon wordt beschreven. Napoleon keert in 1815 van Elba terug naar Parijs. De slag van Waterloo volgt, Napoleon verliest en wordt verbannen naar St. Helena. Met 8 genummerde tekstblokken in de afbeeldingen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1332 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 332 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren". + nummering van de tekstblokken
1333. Leven en marteldood van den heiligen Lambertus - 333. Vie et martyre de Saint-Lambert
Prent met 11 scénes in een vrije vormgeving. De Heilige Lambertus werd geboren in 636 te Maastricht. Op 21-jarige leeftijd werd hij uitgeroepen tot bisschop van Tongeren. Hij werd verjaagd en leefde als kloostermonnik in de abdij van Stavelot. Door toedoen van Pepijn van Herstal keerde hij terug naar Luik en kreeg de titel van apostel der Kempen. Biddend in een kapel werd hij door leenheer Dodon en zijn krijgsknechten gedood. Het lichaam werd naar Maastricht overgebracht en het schrijn van de Heilige Lambertus is voorwerp van aanbidding gebleven voor de Luikse bevolking.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1333 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 333 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Prent 4: Franse getypte tekst met handtekening M. Jaspar
1334. Het everzwijn der Ardennen - 334. Le sanglier des Ardennes
Prent met 12 afbeeldingen waarvan 4 van de personnages, en 8 met verschillende scénes. In het vijandschap tussen Karel de Stoute en Lodewijk XI werd Willem van der Marck aangehitst door deze laatste. Als “everzwijn der Ardennen” deed hij zich voor als wreker der Luikse vrijheden. Vanuit zijn kasteel in Aigremont ging hij op strooptocht, maar in october 1488 rukte hij op naar Luik en overviel en doodde hij Lodewijk van Bourbon, prins-bisschop van Luik. Als overwinnaar deed hij zijn intrede in Luik maar Jan van Hoorn werd tot bisschop gekozen, die het “everzwijn der Ardennen’ wist te verslaan in een grote slag bij Hollogne. De vrees voor hem was zo groot dat er een vredesverdrag in Tongeren werd ondertekend waarin ook hij als overwinnaar erkend werd. Het everzwijn werd enige tijd later aangehouden en op de Sint-Servatiusplaats in Maastricht ter dood gebracht.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1334 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 334 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1334
Afbeelding 4: Proefdrukken met correcties voor teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 5: Verbeterde proefdruk voor Franstalige en Nederlandstalige versie van prent (1)334. Met tevens Nederlandstalige proefdruk voor prent nr. 336.
Prent 7: getypte Franstalige tekst, ondertekend door M. Jaspar
1335. De reizen met de opkomende spoortreinen - 335. Les premiers voyages dans les premiers chemins de fer
Prent met 12 afbeeldingen, verdeeld over 5 rijen. Deze verhalende prent geeft informatie over het ontstaan van de trein. Kleine Paul gaat samen met vader en moeder een ritje maken met de trein. De ongemakken van deze eerste treinen worden uitvoerig uitgelegd, open wagons, regenweer, stoom en zwarte rook in het aangezicht en ten slotte oponthoud door een koe op de spoorlijn. De prent eindigt dat heden ten dage ieder kind al wel in een trein heeft gezeten, misschien zelfs in de internationale treinen die “wel 100 km per uur” kunnen halen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1335 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 335 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1335
Afbeelding 4 en 5: Proefdrukken met correcties voor tekst van prent nr. 1335 (Nederlandstalig) en prent nr. 335 (Franstalig)
Afbeelding 7: Franse getypte tekst, ondertekend door M. Jaspar
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.01.1922 (zwart), 10.01.1922 (geel), 10.01.1922 (vleeskleur) en 03.02.1922 (blauw). Nrs. 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.09.1924 (zwart), 09.04.1924 (geel) en 02.10.1924 (rood). Nrs. 332 – 333 – 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie van nr. 335 op datum 21.08.1925 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.01.1922 (zwart). Nrs. 1334 – 1335 – 1336 – 1337
1336. De wonderbare Pantoffels - 336. Les babouches merveilleuses
Prent met 12 afbeeldingen in vrije typografie. Eén centrale scéne is omringd door 11 kleinere. Ali-ben-Omor was een arme schoenlapper in Bagdad die droomde van een leven van rijkdom. Op een nacht kreeg hij bezoek van een geest die hem twee pantoffels gaf met de boodschap dat wanneer hij deze pantoffels tegen elkaar sloeg onmiddellijk zou krijgen wat hij wenst. De geest eindigde met te zeggen dat wanneer hij er genoeg van zou hebben hij de pantoffels moet aantrekken om weer te zijn zoals hij was. Hij kreeg alles wat hij de pantoffels vroeg, mooie kleren, een kasteel, maar na enige tijd verlangde hij toch weer naar het leven zonder zorg en kommer. Hij deed de pantoffels aan zijn voeten en was gelukkig weer te leven zoals vroeger.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1336 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 336 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1336
Afbeelding 4 en 5: proefdrukken voor tekst met correcties voor prent nr. 1336 (Nederlandstalig) en 336 (Franstalig). Tevens deel proefdruk voor tekst van prent nr. 334, Het everzwijn der Ardennen.
Prent 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren)
Afbeelding 7: Getypte Franse tekst, ondertekend door M. Jaspar
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 29.11.1920 (blauw, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 06.01.1922 (zwart), 10.01.1922 (geel), 10.01.1922 (vleeskleur) en 03.02.1922 (blauw). Nrs. 334 – 335 – 336 – 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.09.1924 (zwart), 09.04.1924 (geel) en 02.10.1924 (rood). Nrs. 332 – 333 – 334 – 335 – 336 - 337 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 10.01.1922 (zwart). Nrs. 1334 – 1335 – 1336 – 1337
1337. Avontuur van kleine Sam - 337. Tragique aventure du petit Samuel
Prent 3 rijen telkens 4 met omkaderde afbeeldingen. Sam was ongelukkig in zijn huwelijk. De ruzies beu trok hij naar de oorlog en zegde zijn vrouw vaarwel. Kleine Sam werd krijgsgevangen genomen door een soort van kabouters die hem meenamen en vlindervleugels lieten herschilderen. Met behulp van een kikker slaagt hij erin te ontsnappen en met een avontuurlijke terugtocht komt hij na vijf jaar terug bij zijn huis en vrouw. Deze is zo blij hem te zien dat ze sindsdien beste vrienden werden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1337 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT
Prent 2: Franstalige prent nr. 337 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1337
Afbeelding 4: proefdrukken voor tekst met correcties voor prent nr. 1337 (Nederlandstalig) en 337 (Franstalig)
1338. Een onvoorzien smulpartijtje - 338. Un dîner improvisé
Prent met 12 scénes verdeeld over 4 rijen in een vrije typografie. Heintje huisrat krijgt bezoek van een oude vriend, Wartje Waterrat met zijn kinderen. In het muizenhol is enkel nog een droge wortel te vinden, maar de huisrat weet wel raad. Met een bol wol gaat hij op pad en sluipt de eetkamer van het huis binnen waar op de tafel een heerlijk ontbijt wacht. Heintje knoopt al dat lekkers een het koord en rolt het af tot in het muizenholletje, waarna ze alles binnentrekken. De huiskat merkt dit op en tracht te voorkomen dat ook het hammetje in het muizenhol verdwijnt, maar wordt betrapt door de huismeester die de kat verdenkt van diefstal. Terwijl de onschuldige boet voor de schuldigen, smullen Heintje en de genodigden van een heerlijk maal.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1338 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 338 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1338
Afbeelding 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 338
Prent 6: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 7: Proefdruk met ingeplakte teksten. Met pen bijgeschreven "Reçu le 17/11/20"
Prent 8: Kleurenproefdruk met vermelding "Couleurs E. Dambremé" en "1 geel, 2 Rouge Solid donker, 3 zwart, 4 Blauw donker, 5 Blauw licht, 6 Rouge Solude en laq-jaune
1339. Het diamanten halssnoer - 339. Le collier de diamant
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen met sierlijnen. Een vermoeide ruiter ontmoet twee weeskinderen die schapen en geiten hoeden. Deze geven de ruiter melk en bessen, en als dank geeft de ruiter hen een halssnoer met de booschap dat wanneer je de derde parel aanraakt je wensen worden vervuld. Ze nemen de proef op de som en wensen alle schaapjes een zilveren belletje, wat zo gebeurde. Daags nadien wordt het halssnoer gestolen door een uil waarna een hommel hen zegde op zoek te gaan naar het kasteel van koning Domogas, die het halssnoer gestolen heeft. Met hulp van een kabouter, hagedis en uilen komen ze in het kasteel waar ze voor de koning en de tovergodin dansen en de schalmei bespelen. Ze slaagt erin met haar voet de derde parel van het halssnoer aan te raken en bij toverslag staan ze in een prachtige tuin bij de prins Raymond, die Roosje ten huwelijk vroeg en Maartje als schildknaap in dienst nam.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1339 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 339 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent
Afbeelding 5: opmerkingen betreffende de tekst / titel
Afbeelding 7: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent
Prent 8: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 9: Proefdruk met ingeplakte teksten. Met pen bijgeschreven "Reçu le 17/11/20"
Prent 10: Kleurenproefdruk met vermelding "Couleurs E. Dambremé" en "1 geel, 2 Rouge Solid donker, 3 zwart, 4 Blauw donker, 5 Blauw licht, 6 Rouge Solude en laq-jaune
134. Deez' Prent vertoont U, lieve Jeugd, | Een aantal Helden ...
20 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Deez' prent vertoont, U, lieve jeugd, Een aantal helden, die hun leven, Geld en de eer van 't land, met vreugd, En heldenmoed ten beste geven. Voorstellingen van militairen. Afgebeeld staan: Generaal — Kapitein — Grenadier — Adjudant — Vaandrig — Tamboer — Pijper — Bekkenslager — Hoornist — Turksche trom — Marsch — Presenteer 't geweer — Geweer bij de voet — Span de Haan — Vuur — Laad — Leg aan — Veld 't Geweer — Werda! — Rust
Prent 1: Zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 53
Van Staden nam deze blokken over van Hoffers, die hiermee prent nr. 1 drukte. Voordien waren ze eigendom van Van Bergen (prent nr. 58) en Hollingerus Pypers (eveneens prent nr. 58). Deze hadden de blokken overgenomen van Hendriksen, die hiermee prent nr. 57 drukte.
134. Het Gebed des Heeren – L’Oraison Dominicale
8 houtblokken in dubbele lijnskader van verschillende grootte, niet gesigneerd. Tweetalige onderschriften. De prent in kwestie is een prachtig voorbeeld van religieuze devotie, waar de tekst centraal in een ruitvormige ornamentkader staat. De tekst luidt: Laet nooit in uw lyden den Heer te smeeken, en gy zult de eeuwige zaligheyd genieten. + Dit is een boodschap van hoop en troost, waarin wordt opgeroepen om in moeilijke tijden nooit op te houden met bidden tot God. De belofte is dat wie dit doet, de eeuwige zaligheid zal verkrijgen. Rond deze centrale boodschap bevinden zich vier zinnen die het gebed verheerlijken, met als bovenste tekst: Het gebed van den Regtvaerdigen is de sleutel des Hemels. Deze uitspraak benadrukt het geloof in de kracht van gebed en het belang ervan voor de toegang tot de hemel. De acht omliggende houtsneden vormen een reeks religieuze scènes, elk vergezeld van tweetalige verzen. De beelden volgen chronologisch belangrijke momenten uit het leven van Jezus en enkele heiligen, beginnend met: Jezus tussen zijn moeder Maria en de heilige Elisabeth, beschermd door de Heilige Geest. De doop van de ongelovigen, waarbij de reddende kracht van het christelijk geloof wordt benadrukt. De zegen van Jezus, waarbij hij zijn volgelingen zegent en zijn goddelijke rol bevestigt. Jezus leunend op de bol, wat symboliseert dat hij de wereld in zijn hand houdt. Jezus op weg naar Golgotha, de beklimming naar zijn kruisiging, een kernmoment in het christelijk lijden. De heilige Magdalena mediterend voor het kruis, waar ze de passie van Christus overpeinst. Het martelaarschap van een heilige, die door ongelovigen wordt neergeslagen en neergestoken. De hemelvaart van een heilige, mogelijk de heilige Vincent, die een kind aan de Maagd Maria aanbiedt. Deze houtsneden zijn waarschijnlijk geïnspireerd door oudere 17e-eeuwse religieuze kopergravures, ook wel "bidprentjes" of "sanctjes" genoemd. Deze kleine prentjes werden vaak gebruikt tijdens het gebed, waarbij de beelden van heiligen en bijbelse figuren gelovigen hielpen te mediteren en hun geloof te verdiepen. De typische religieuze uitspraken, zoals de ruitvormige tekst, zijn kenmerkend voor de devotieprentjes die spirituele raad en begeleiding boden.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Amsterdam, Bij J. A. ALDAG, St. Jansstraat, n. 33. " Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
In de Turnhoutse prentenreeksen is er een replica van deze prent gemaakt door Glénisson en Van Genechten onder het nummer 35.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.2 Gebeden en Godvruchtige oefeningen 1.3.2.13 Het Onze Vader
16 houtblokken met kader, gesigneerd Lieshout, 4 rijen van 4 blokken, 62 x 56 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. De laatste vier houtsneden zijn elk omgeven door een zeer sierlijke Lodewijk XVI kader. Onder het tweede houtblok van de laatste rij staat het signatuur; onder de voorlaatste het monogram I V L H (J. van Lieshout). Interessant en mooi Hollandse prent uit het einde van de 18e eeuw, waarvan de eerste twaalf houtsneden rondtrekkende ambachten voorstellen en de laatste vier verschillende taferelen die niets met de voorgaande afbeeldingen te maken hebben. Pottenverkoopster. 一 Zwavel lucifers. 一Kersen. 一 Klokken. 一 Dekens. 一 Kranten. 一 Turf. 一 Ingemaakte augurken (lekkerzuur). 一 Uien. 一 Merciere. 一Vogels. 一 Eieren. 一 Ramen schoonmaken.一 Aalmoezen. 一 Kinderlijke genegenheid. 一 De muzieksessie. De dertiende scène, waarin een man emmers water brengt naar een bediende die bezig is een gevel te besproeien, gaat vergezeld van het onderschrift: Haal schielijk water, goede Jan, Dan werdt gij mogelijk Grietjes man. De keuken geeft u goede dagen, Wil dan die sukkel maar behagen. Onder de laatste afbeelding, de muzieksessie, lezen we deze charmante verzen: Zie hoe dat Roosjes lieve vingren Met kunst langs de klavieren slingren, ’t Is fraai, wanneer een juffer speelt, En door muzijk onze ooren streelt.
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.' Zonder inkleuring Periode 1840 - 1856
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij L. Lazare, te s'Hage." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
De houtsneden komen uit Rotterdam waar de prent door J. Thompson is uitgegeven als nr. 99. Glenisson heeft de Nederlandse tekst behouden, op een paar kleine aanpassingen na; het titelkwatrijn is verwijderd. De houtsneden van de eerste drie rijen zijn imitaties van Stichters reeks ambachten. De houtsneden op deze prent hebben ook gediend ter illustratie van verschillende jaren van een almanak getiteld: Van Zwaamen & Thompson's Rotterdamsche Almanach.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 58 drukte.
1340. Flick en Ploch of een drama in een muizenval - 340. Flick et Ploch ou un drame dans une souricière
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen met sierlijke omkadering. Flick en Plock, twee kabouters wandelen voorbij een muizenval en vragen zich af wat dat vreemde ding zou zijn. Flick die doet alsof hij het allemaal weet zegt dat het een etenskast is. Ze stappen de val binnen en trekken aan het spek dat er hangt waardoor het deurtje met een klap dichtslaat. Uiteindelijk trachten ze te ontsnappen door een het spek te trekken en zo het deurtje opnieuw te openen, maar bij het loslaten van het spek om buiten te lopen valt het deurtje opnieuw dicht, recht op de neus van Plock, en blijven zo toch nog gevangen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1340 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 340 met onderschrift “TURNHOUT (Belgique) – ETABLISSEMENTS BREPOLS, Ste .An.”
Afbeelding 3 en 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1340
Afbeelding 5 en 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 340
Prent 7: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 8: Proefdruk met ingeplakte teksten. Met pen bijgeschreven "Reçu le 17/11/20"
Prent 9: Kleurenproefdruk met vermelding "Couleurs E. Dambremé" en "1 geel, 2 Rouge Solide fonci, 3 zwart, 4 Blauw donker, 5 Blauw licht, 6 Rouge Solule en laq-jaune
Prent met 12 afbeeldingen in vrije typografie. Een jongen zit vermoeid op de dorpel en kijkt naar de avondzon die zachtjes neerdaalt en valt in slaap. Hij vliegt op de manestralen en stijgt naar het sterrenrijk waar hij, net als op school, nooit stil zit maar rondspringt en dolle streken uithaalt. Door een wolk verdwijnt de straal van de maan waarop de jongen zit en valt naar beneden. In zijn val wordt de jongen opnieuw wakker en beseft dat het maar een drrom was.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1341 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 341 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 3: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 4: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst. Met vermelding in potlood "6 steenen. Zwart en 5 kleuren"
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.02.1922 (zwart) en 02.03.1922 (geel). Nrs. 338 – 339 – 340 – 341 - Goed-voor-drukvel van nr. 341 in collectie op datum 19.09.1927 (vleeskleur, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.03.1922 (zwart), 09.03.1922 (rood) en 09.03.1922 (vleeskleur). Nrs. 1338 – 1339 – 1340 – 1341
1342. De valsstrik van Klaas - 342. Le piège de Nicolas
Prent met 5 afbeeldingen in een vrije typografie. Bij de Slag om Ieper konden de Belgen een groepje van 5 Duitsers maar niet te pakken krijgen. Klaas had het idee hen met een varken te kunnen vangen dat ze ’s nachts op het veld vastmaakten aan een paal. De Duitsers trachten het dier te lokken waarbij een granaat dat aan het varken vasthing ontplofte en de Duitsers zo doodde.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1342 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 342 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Getypte en geschreven Franstalige tekst voor prent 342
Amédée Lynen (Sint-Joost-ten-Node, 30 juni 1852 – Brussel, december 1938)
1343. Oorlogtaktiek - 343. Le stratagème de guerre
Prent met 7 scénes in een vrije typografie. Herr von Bissing wilde de Koning van België, Albert 1, dood. Zijn verkenners zegden hem dat de koning der Belgen nooit bang was en zelfs zijn troepen aanvoerde. Von Bissing beval zijn troepen Albert 1 dood of levend aan hem te leveren. Een slimme belgische soldaat had een pop gemaakt als was het Albert 1 die met zijn verrekijker over het slagveld keek. De Duitsers naderen, en de piot laat de pop bewegen waarbij de Duitsers van schrik op de grond vallen. Zonder één schot kon de Belg de Duitsers boeien en gevangen wegvoeren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1343 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 343 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Getypte en geschreven Franstalige tekst voor prent 343. Op het geschreven bevind zich een stempel "USINE B Reçu le 8/3/19"
- Geschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B, reçu 08.03.1919”
1344. Jan Piet, de liefdadige jonge boer - 344. Jean-Pierre, le petit paysan charitable
Prent met 8 scénes in een vrije typografie. Jan-Piet was een erg vrijgevige jongen die op zekere dag een vrouw zag wiens huis door de Duitsers was platgebrand en haar man door hen gedood werd. Hij nam de arme vrouw mee naar huis om onderdak en eten te geven, en besloot wraak te nemen op de Duitsers die zovbeel kwaad hadden gedaan. Bij het afgebrande huis gekomen waren de Duitsers hun zakken nog aan het vullen met het geld dat ze tussen het puin vonden, en Jan nam een paal en duwde een nog rechtstaand stukje gevel omver waardoor de Duitsers onder de neerstortende brokstukken bedolven werden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1344 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 344 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 344 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1344
1345. Sint-Eligius en de Hoefsmid - 345. Saint Eloi et le maréchal Ferrant
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Sint Eligius komt langs een smederij gewandeld waarbij het uihangbord aangeeft dat deze hoefsmid de meest bekwame van allemaal is. Sint eligius wil deze hovaardige een lesje leren en gaat in dienst bij de smid. Om een paard te beslagen snijdt deze de poot af, besloeg hem en zette de poot terug aan het paard. De smid, van nijd verteerd, stuurde Sint eligius enkele dagen later toch de laan uit. Een ruiter komt zijn paard laten beslaan en de hoefsmid wil de werkwijze Sint Eligius ook uitproberen, maar slaagt hier natuurlijk niet in. Eligius komt toevallig langs en de smid smeekt om hem te helpen. Onder voorwaarde dat de smid het verwaande uithangbord verwijderd zet deze de poot terug aan het paard. Het paard was genezen, en de smid eveneens van zijn hovaardigheid.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1345 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 345 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 345
Prent 4: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
1346. Een zonderling doktersrecept - 346. Un prescription de médecin
Prent met 12 scénes verdeeld over 3 rijen. Trien, de vrouw van de arme Baas Raap, was erg ziek. Hij liet de dokter komen maar die had geen schrijfgerief bij om het recept voor de apotheker op te schrijven. Ook Baas Raap had niks om te schrijven behalve een stuk krijt. De dokter schreef het recept op de deur en de man zag geen andere oplossing dan met de deur naar de apotheker in de stad te gaan. Deze maakte lachend het recept en de boer keerde huiswaarts met medicijn en deur. Thuisgekomen geeft hij de vrouw het medicijn, en zet de deur weer op zijn plaats.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1346 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT
Prent 2: Franstalige prent nr. 346 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1346
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 346
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 346 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7: proefdruk voor de tekst van prent nr. 1346 en 346/ Met vermelding van "revu aux 7/3/21" en "Herzien 8/3/21"
Prent 9: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Victor T’Sas (Doornik, 14 november 1866, – Vorst, 21 juni 1942)
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “5. Une prescription de médecin. Envoyé a T’Sas 23.12.1919” - Drukproef tekst op datum 07.03.1921 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.04.1921 (zwart), 05.04.1921 (rood), 05.04.1921 (geel), 08.04.1921 (vleeskleur) en 09.04.1921 (groen). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.06.1922 (zwart), 14.06.1922 (rood), 17.06.1922 (vleeskleur), 17.06.1922 (groen) en 24.06.1922 (blauw). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.06.1922 (zwart). Nrs. 1346 – 1347 – 1348 – 1349
1347. De wraak van Pingo - 347. La revanche de Pingo
Prent met 7 scénes in een vrije typografie. Kapitein Garnier keert van zijn ontdekkingsreis door Congo terug en heeft Djouma, zijn boy, en Pingo, een aap, meegebracht. De kapitein stelt zijn verzameling bijlen, pluimen kapsels,… tentoon en de bezoekers brengen ook een bezoek aan Pingo die in de tuin vastgebonden zit. Pier de metselaar toont zich moedig en slaat de aap, maar deze weet ‘a anderendaags wraak te nemen nadat hij is uitgebroken en achter Pier aangaat. De uitgeputte Pier valt neer en roept luid om hulp. Djouma neemt Pingo mee en Pier heeft zijn lesje geleerd.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1347 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 347 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1347
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 347
Afbeelding 5: achterzijde van de Franstalige tekst met nota: "Mon cher George, Voici un epos,... pour te faire plaisir... Cordialement, H [Heren?]
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 347 op briefpapier van Etablissements Brepols.
Afbeelding 7: Franstalige en Nederlandstalige proefdruk voor tekst van prenten 1347 en 347. Franstalige versie "revu 7/3/21", Nederlandstalige versie "Herzien 8/3/21"
Prent 9: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met aanduidingen van de zetbreedte voor de teksten in cicero.
1348. De straf van den hoogmoedige - 348. La déception de l’orgueilleux
Prent met 6 scénes + 1 inzet in cirkel. De Heer van Bernoode behandelde de mensen erg vernederend, en allen hoopten dat hij ooit zijn lesje geleerd zou worden. Wanneer hij met zijn paard op weg is blijft het paad plots als versteend staan. Door een kikker in het midden van de weg weigerde het maard nog een stap te verzetten. Woedend sloeg de heer de sporen in de zijde van het paard en sloeg hem hard met de karwats. Het dier steigerde en de ruiter lag midden in een beerkuil. Medelijdende boeren haalden hem uit zijn hachelijke toestand en gaven hem een kuip warm water. Het verhaal eindigt met een zedeles.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1348 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 348 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1348
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 348.
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 348 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Eerste en tweede drukproef voor tekst met correcties voor prent nr. 1348 (Nederlandstalige versie) en 348 (Franstalige versie). De correcties zijn gedateerd op 11/3/21 (Franstalige) en 15/3/21 (Nederlandstalige) en een tweede correctie op 18 en 19/3/21
Afbeelding 7: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Drukproef tekst op datum 11.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 17.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.04.1921 (zwart), 05.04.1921 (rood), 05.04.1921 (geel), 08.04.1921 (vleeskleur) en 09.04.1921 (groen). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 09.06.1922 (zwart), 14.06.1922 (rood), 17.06.1922 (vleeskleur), 17.06.1922 (groen) en 24.06.1922 (blauw). Nrs. 346 – 347 – 348 – 349 - Goed-voor-drukvel voor nr. 1348 in collectie op datum 06.04.1921 (zwart, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 14.06.1922 (zwart). Nrs. 1346 – 1347 – 1348 – 1349
1349. De zoutmolen - 349. Le moulin à sel
Prent met 7 scénes in vrije typografie. Het verhaal is gebaseerd op een Russische legende waarin het verhaal gebracht wordt van een arme boer die een tovermolen uitvindt om zout te maken. Dit wekt de jaloezie op van een rijke man die er de commerciële waarde van inziet en het molentje steelt. Hij trekt ermee overzee, probeert het molentje uit maar weet niet hoe het te stoppen. Daardoor wordt er zoveel zout geproduceerd dat zijn bootje zinkt. Het verhaal eindigt met: “Sedert dien tijd ook is het zeewater zout”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1349 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 349 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1349
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 1349
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 349
Afbeelding 6: Franstalige en Nederlandstalige proefdrukken met correcties voor teksten van prent nr. 1349 en 349. De correcties zijn gedateerd op 12 en 15/3/21 en een tweede drukproef op 18 en 19/3/21.
Afbeelding 8:Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
135. Als gij, lieve kleinen, deez' prent hebt gelezen ...
8 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Als gij, lieve kleinen, deez' prent hebt gelezen, En welligt verlangend naar and'ren mogt wezen, Haal dan uwe ouders of vriendenmaar aan, Er zijn er nog meer die u aan zullen staan. Voorstellingen van bezigheden voor kinderen, zoals studeren en spelen. Onder elke afbeelding een tweeregelig vers.
Niet aanwezig in eigen collectie. Een exemplaar is terug te vinden in het Rijksprentenkabinet te Amsterdam.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 38
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (binnen en buiten), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen
Een groot houtblok met kader, waarvan de signatuur (D. & H. van Lubeek) is verwijderd, 292 x257 mm. Een kat zittend op een tafel, hoofd van voren gezien, lichaam in profiel naar links. Hollands houtblok. Getrouwe replica maar in spiegelbeeld van de afbeelding van J. Hendriksen in Rotterdam (N° 28), later uitgegeven door Brepols. Onder het houtblok, acht regels ontleend aan een gedicht van H. van Alphen: ‘t Geduld is zulk een groote zaak, Om in een moeijelijke taak. Zijn oogwit uit te voeren; Dit zag ik laatst aan onze kat Die uren lang gedoken zat, Om op een rat te loeren; Zij ging niet heen voor zij de rat Had tusschen haren klaauw gevat.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres (uit de familiecollectie van M. Kuiler) Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 7
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.13 Kat
Oblong vel. 24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 6 blokken, 70 x 53 mm. Tweetalige onderschriften. De prent bevat een reeks houtsneden die militaire onderwerpen afbeelden, met een focus op verschillende typen soldaten en hun uitrusting. De eerste rij bevat de volgende afbeeldingen: Adjudant - een hogere rang binnen het leger, vaak verantwoordelijk voor administratieve taken en de ondersteuning van commandanten. Brigadier - een rang die vaak wordt gegeven aan een ervaren soldaat, vaak als leidinggevende van een groep. Chausseur van Afrika - een infanteriesoldaat uit de Franse koloniale legers in Afrika, bekend om zijn kenmerkende uitrusting en tactieken. Dragonder - een soldaat van de cavalerie die te paard vecht en vaak een specifieke uniform en uitrusting heeft. Equipaadje-soldaat - verwijzend naar een soldaat die verantwoordelijk is voor het verzorgen van paarden in het leger. Franse hoefsmid - een ambachtsman die zich bezighoudt met het beslaan van paarden, wat cruciaal was voor het onderhoud van de cavalerie. Op de laatste houtsnede is een afbeelding van Zouaven te zien, die bekend staan om hun kleurrijke uniformen en dappere strijdwijze, vooral in de 19e eeuw. Deze soldaten hebben een belangrijke rol gespeeld in verschillende oorlogen, waaronder de Krimoorlog en de Amerikaanse Burgeroorlog. Deze prent geeft niet alleen een visueel overzicht van verschillende militaire rangen en functies, maar weerspiegelt ook de diversiteit binnen het leger en de verschillende verantwoordelijkheden die soldaten hebben. Het biedt een interessant inzicht in de militaire geschiedenis en de evolutie van legerstructuren tijdens de tijd waarin deze houtsneden zijn gemaakt.
Prent 1: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Prent 2: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Eerste bestelling in journaalboek: 29/09/1842
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 ABC-prenten 14.2.5 Militairen
1350. Het tondeldoosje - 350. Le petit briquet
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Pierrot heeft geen solferstekjes meer om zijn tabakl te doen branden. Hij gaat op zoek naar iemand die hem wil helpen, maar elkeen is bang op dit avondlijke uur. Plots ziet hij een advertentieplaat met daarop “het Tondeldoosje”, uitgevonden door zijn vriend, Arlekijn. Snelt spoedt hij zich naar zijn vriend waar Colombine de deur opent. Pierrot word in de watten gelegd en vermoeid valt hij in slaap. Tijdens zijn slaap steekt Colombine stiekem zulk een wonderbaarlijk tondeldoosje in de zak van Pierrot.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1350 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 350 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1350
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 350
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 350 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7: Proefdrukken met correcties voor tekst van prent nr. 350 en 1350. De eerste drukproef is gedateerd 11 en 15/3/21, de tweede drukproef 18 en 19/3/21.
- Drukproef tekst op datum 11.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.03.1921 (zwart). Nrs. 350 – 351 – 352 – 353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.04.1924 (zwart) en 09.05.1924 (rood). Nrs. 322 – 323 – 324 – 325 – 350 – 351 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.03.1921 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1922 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353
1351. Poliche gaat uit - 351. Poliche est le sortie
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Soldaat Poliche was een pop van een jongetje. Op zekere dag vergeet het jongetje Poliche in de schoolbank. Poliche blijft niet bij de pakken zitten en gaat op stap, komt terecht in een theater waar ook Poliche veel plezier weet te maken. Tegen de ochtend haastte hij zich terug naar de schoolbank maar beseft daar dat hij een arm ontbreekt.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1351 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 351 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1351
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 351
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent nr. 351 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken voor tekst met correcties op datum 12 en 15/3/21 en 18/3/21.
- Drukproef tekst op datum 12.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.03.1921 (zwart). Nrs. 350 – 351 – 352 – 353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.04.1924 (zwart) en 09.05.1924 (rood). Nrs. 322 – 323 – 324 – 325 – 350 – 351 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.03.1921 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1922 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Jeannot heeft een marmot die hij Katrientje noemt. Op kermissen had hij veel succes met de dansende marmot. Opgejaagd door een hond werd Katrientje zo vermoeid dat ze in slaap viel. Twintig jaren gingen voorbij, maar Katrientje werd maar niet wakker, hoe dikwijls Jeannot ook ging kijken. De oorlog brak uit, en ook tijdens die jaren bleef Katrientje slapen. Tot plots de stad davert van de vreugdesschoten bij het einde van de oorlog. Jeannot deed voor de duizendste keer het doosje open en als bij wonder deed Katrientje haar ogen open. Dansend vierde de marmot de bevrijding mee.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1352 met onderschrift “TURNHOUT. - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS"
Prent 2: Franstalige prent nr. 352 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1352
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 352 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 5: Proefdrukken voor tekst van prenten nr. 1352 en 352. Een eerste correctie gebeurde op 11 en 15/3/21, de tweede proefdruk werd gecorrigeerd op 18 en 19/3/21.
Prent 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 8 en 9: Franse geschreven tekst
- Drukproef tekst op datum 11.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.03.1921 (zwart). Nrs. 350 – 351 – 352 – 353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.03.1921 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1922 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353
1353. De dag van Juffrouw Haaknoot leerares - 353. La journée de mademoiselle Croche Professeur
Prent met 3 rijen van 4 afbeeldingen. Juffrouw Haaknoot is altijd blijgezind. Zelfs wanneer ze vele tegenslagen kent blijft ze deze vlug en welgezind oplossen. Wanneer dan ook de piano niet meer naar behoren werkt werkt ze de ganse nacht om “het volledig akkoord” terug te vinden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1353 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 353 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1353
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 353
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 353 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 11 en 15 / 3 / 21 en verbeterde versie op datum 17 en 18 / 3 / 21
- Drukproef tekst op datum 11.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.03.1921 (zwart) en 26.03.1921 (rood, losgesneden). Nrs. 350 – 351 – 352 – 353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.03.1921 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.07.1922 (zwart). Nrs. 1350 – 1351 – 1352 – 1353
1354. De kabouters van het Capucijnenbosch - 354. Le Kabauke au bois des Capucins
Prent met 9 scénes verdeeld over 4 rijen in vrije typografie. Diep in het woud wonen kabouters met een kleine likeurstokerij. Van planten, bloemen, vruchten en zaden bereiden ze een mooie rode drank. Telkens ze vernemen dat er een kindje geboren gaat worden zenden ze een van de boodschappers op pad om het kleintje een druppel te brengen van het wonderdrankje dat Goedheid geeft aan de mensen. Diep in Duitsland werd een kind geboren maar een oude kabouter was nog de enige beschikbare. Hij vertrekt, maar ergens halverwege struikelt hij en laat het flesje vallen dat tegen een steen kapot breekt. Sedertdien is er een plaats waar de rozenstruiken geen doornen dragen, maar het kind in Duitsland dat geboren werd zonder goedheid, werd later Keizer en de boosaardigste mens op aarde.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1354 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 354 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1354
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 354
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 354 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 11 en 15 / 3 / 21 en een verbeterde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
1355. In den Ezel-muzikant - 355. A l’Ane-Musicien
Prent met 10 omkaderde scénes in vrije typografie. Een herberg met de naam “In den ezel-muzikant” was al vele generaties van vader op zoon gegaan in de familie Zoetebolle. De laatste eigenaar brak met de oude gewoonte en liet zijn zoon studeren aan de hogeschool in de stad. De zich erg voornaam voelende zoon kwam enkele jaren later in het dorp en beschaamd voor zijn afkomst nam hij zich voor het uithangbord van de herberg te laten verdwijnen. Hij knipt de haklen van het uithangbord half door, hopende dat het onweer de rest van het werk zal doen. Wanneer hij ’s ochtends de deur uitstapt krijgt hij het uithangbord zelf op zijn hoofd. De zedeles die volgt “Welke toekomst u ook mag wachten, wil nooit uw afkomst verachten”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1355 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1355 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 355 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1355
Afbeelding 5 en 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 355
Afbeelding 7: Getypte Franstalige tekst voor prent op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 8: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 7 en 8 / 3 / 21
Prent 9: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Prent 10: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
1356. De vier ambachten van Stan Smolderen - 356. Les quatre métiers de Stann Molderé
Prent met vier rijen afbeeldingen. Stan Smolderen is een onverbeterlijk alcoholieker. Op zekere dag ligt hij dronken op straat en een oude man dwingt hem een boom om te hakken, planken van de stam te zagen en vier doodskisten te maken. Vier spoken, Luiheid, Zinsverbijstering, Ondergang en Dronkenschap, stellen zijn ware kinderen voor. Stan moet deze begraven en wanneer hij wakker wordt is hij thuis, tussen zijn gezin. Hij zweert nooit nog te drinken, en sindsdien heerst er vreugde en welvaart in het huis.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1356 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1356 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 356 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1356
Afbeelding 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 356
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst voor prent 356 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7 en 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 7 en 8 / 3 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
- Drukproef tekst op datum 07.03.1921 en 08.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.04.1921 (zwart), 23.04.1921 (rood) en 27.04.1921 (blauw). Nrs. 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.07.1922 (zwart), 13.07.1922 (geel), 17.07.1922 (rood), 18.07.1922 (vleeskleur) en 25.07.1922 (blauw). Nrs. 354 – 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel met nr. 1356 in collectie op datum 18.04.1921 (zwart), 20.04.1921 (geel) en 27.04.1921 (rood), allen losgesneden exemplaren
1357. 's Werelds loon - 357. Le salaire du monde
Prent met vier rijen afbeeldingen. Een boer wandelt langs een beek en een stem vraagt hem een steen weg te nemen, in ruil voor ’s werelds loon. De boer doet dit en onmiddellijk slingert een slang zich rond hem die hem wilde versmachten. Hij raakt los en eist zijn werelds loon. Ze vragen achtereenvolgens de hond en het paard als scheidsrechter maar de boer komt niet tot een bevredigend antwoord. De vos vraagt hem te tonen hoe de bevrijding gebeurde, en liet de slang onder de steen zitten. De tevreden boer neemt de vos mee naar huis maar deze bijt vervolgens de hoenders dood en eet de eieren op, waarna de boer de vos dood slaat. De zedeles die volgt: “Reken niet op ’s werelds loon, reken alleen op u zelf”.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1357 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1357 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 357 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Prent 4: Franstalige prent nr. 357 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.” (andere inkleuring)
Afbeelding 5: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1357
Afbeelding 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 357
Afbeelding 7: Getypte Franstalige tekst voor prent 357 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 12 en 15 / 3 / 21 en een gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
Prent 10: achterzijde van originele tekening (prent 9) met een schets van naakte dame met strandbal, deels in potlood, deels in pen
Prent 11: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Drukproef tekst op datum 12.03.1921 en 15.03.1921 (eerste proef) 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde proef) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 13.04.1921 (zwart), 23.04.1921 (rood) en 27.04.1921 (blauw). Nrs. 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.07.1922 (zwart), 13.07.1922 (geel), 17.07.1922 (rood), 18.07.1922 (vleeskleur) en 25.07.1922 (blauw). Nrs. 354 – 355 – 356 – 357 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 1357 op datum 23.10.1925 (zwart, losgesneden)
1358. Wie te veel begeert - 358. Qui désire trop
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Een welstellende heer passeert een armoedig huisje waar de man bezig is het strooien dak te herstellen. De heer maant hem aan een pannen dak te leggen, maar dat kan de boer niet betalen, “dit kost wel 500 franken” was zijn boodschap. De heer schrijft een briefje en maant hem aan daarmee naar de bank te gaan om de 500 frank op te halen. De vrouw zei tegen de boer terug te keren naar de heer met de boodschap dat hij zich vergist had en een pannen dak wel 1000 frank kost. De heer scheurt het briefje in vele kleine stukjes en loopt verder zonder zich nog om hem te bekommeren. Het gezin eindigt zonder iets maar met de zedeles “wie teveel begeert…”
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1358 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 358 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1358
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 358
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 358 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdruk met correcties van tekst voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 5 en 7 / 3 / 21
Afbeelding 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met aanduidingen van de positie voor de teksten en zetbreedte
- Drukproef tekst op datum 05.03.1921 en 07.03.1921 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
1359. Een avontuurtje van John - 359. Aventure de John
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. John, een grote hond, was erg verstandig. Zijn baasje stuurde hem dikwijls met een mand op weg naar de kruidenier met daarin het boodschappenlijstje. Op een dag keerde hij fier terug met de kruidenierswaren, maar kwam een andere hond tegen met wie hij nog een eitje te pellen had. Hij zet de mand neer en loopt de hond achterna. De zoon van het baasje had alles gezien en nam de mand mee naar huis. De hond dacht echter dat deze gestolen was en keerde huiswaarts met de staart tussen zijn benen. Daar wachtte hem een baasje dat wel boos was maar dadelijk duidelijk maakte dat de mand al thuis was.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1359 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 359 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 359
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 359 op briefpapier van Etablissements Brepols met vermelding "Retour de T'Sas 6/3/20"
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “6. Aventure de John. Envoyé a T’Sas 23.12.1919” - Handgeschreven Franstalige tekst met vermelding “Retour de T’Sas 06.03.1920” - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.10.1924 (zwart), 12.11.1924 (geel), 22.11.1924 (vleeskleur), 03.12.1924 (rood) en 16.12.1924 (blauw). Nrs. 338 – 339 – 340 – 359 – 360 - 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
Oblong vel. 1 houtblok in ovale vorm met dubbele lijnskader, niet gesigneerd, 232 x 315 mm., Nederlandstalige onderschriften. Op de voorgrond, die het hele veld van de prent beslaat, een vette os van opzij gezien; drie guirlandes sieren de zijkanten. Links een groep van drie woningen. Op de achtergrond zien we een dorp. Onder het houtblok, de volgende verzen： De krans-os, magtig vet en groot, Is meest versierd nabij zijn dood, En wordt in ’t einde Van zijn tijd Dus naar het slagthuis heen geleid. Bekranst met bloemen, fraai en schoon Staat hij voor iedereen ten toon, Maar wat helpt hem toch al’t sieraad, Daar reeds de slagter vaardig staat.
Prent 1: zonder adres. Handschrift op achterzijde "Gaatske J. Slagman is geboren 3 February 1843" Sjabloonkleuring geel, bruin en groenblauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten Antoine Van Genechten of Glénisson en Zoon
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 28
De afbeelding is een vrij getrouwe maar omgekeerde kopie van Stichters houtsnede in Amsterdam N° 47 (en J. Noman in Zalt-Bommel N° 222), maar de tekst is anders.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.5 Kransos
136. Geschiedenis van Robinson Crusoé - Histoire de Robinson Crusoé
Prent bestaande uit 3 x 4 afbeeldingen. Robinson vertrekt uit Engeland, lijdt schipbreuk, timmert een hut, bakt brood, bouwt een boot, kleedt zich in dierenhuiden, ontdekt voetstappen, doodt wilden en bevrijdt Vrijdag. Een Engels schip legt aan, en Robinson vertrekt met zijn trouwe dienaar Vrijdag. Met christelijke elementen.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, Turnhout”
Prent 2: met onderschrift “Naamlooze Vennootschap Brepols, Turnhout.”
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS .”
Afbeelding 4 en 5: Gegalvaniseerde cliché's voor afdruk van het zwarte beeld op datum 30 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 30.01.1902 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.06.1921 (zwart). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.04.1924 (blauw). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.09.1924 (vleeskleur). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.08.1925 (zwart) en 11.09.1925 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.06.1927 (geel), 20.07.1927 (vleeskleur) en 12.08.1927 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248
Deze prent is een (deels) lithografische herdruk van een prent uit de profane reeks van Brepols (1817 – 1890)
136. Geschiedenis van Robinson Crusoé - Histoire de Robinson-Crusoé
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, 95 x 67 mm. Tweetalige onderschriften. Deze prent brengt de avonturen van Robinson Crusoe, het iconische personage uit de roman van Daniel Defoe, in beeld. De avonturen zijn verdeeld in verschillende scènes die de belangrijkste momenten van het verhaal illustreren: Vertrek van Robinson - De prent toont het moment waarop Robinson Crusoe zijn huis en zijn vertrouwde leven achterlaat om op avontuur te gaan. Dit kan een verwijzing zijn naar zijn verlangen naar zee-avonturen en exploratie. Schipbreuk van Robinson - Een dramatische weergave van de schipbreuk, waarin Robinson op het strand aanspoelt. Dit markeert het begin van zijn isolatie en de strijd om te overleven op een onbewoond eiland. Hij bouwt een hut - Een afbeelding van Robinson die een schuilplaats bouwt. Deze scène benadrukt zijn vindingrijkheid en het belang van een veilig onderkomen. Hij slaagt erin om brood te maken - Dit moment laat zijn ontwikkeling als zelfvoorzienende individu zien, waarin hij leert om voedsel te produceren. Hij bouwt een kano - De bouw van een kano duidt op zijn wens om het eiland te verkennen en zijn avontuurlijke geest. Hij merkt menselijke voetstappen op - Een spannende wending, omdat dit de mogelijkheid van andere mensen op het eiland aanduidt en de spanning in het verhaal verhoogt. Hij doodt wilden - Een dramatische gebeurtenis die zijn strijd voor overleven en zijn interacties met andere bewoners van het eiland weerspiegelt. Hij bevrijdt een zwarte, die hij Vrijdag noemt - Dit toont de vriendschap en samenwerking tussen Robinson en Vrijdag, die hem helpt en hem gezelschap houdt. Ze bespioneren de wilden - Dit moment illustreert de dreiging die andere mensen vormen, en hun strategische benadering om zichzelf te beschermen. Ze ontmoeten Europeanen - Dit kan een keerpunt zijn in het verhaal, waarbij Robinson en Vrijdag in contact komen met anderen van buiten het eiland. Bevrijding van Robinson - Een belangrijke climax, waarin Robinson gered wordt en weer terugkeert naar de beschaving. Robinson keert terug naar zijn vaderland - Dit sluit het verhaal af met de terugkeer naar zijn oorspronkelijke leven, na alle avonturen en de persoonlijke groei die hij heeft doorgemaakt. De roman "Het leven en de vreemde verrassende avonturen van Robinson Crusoë van York" werd in 1719 gepubliceerd en had een grote invloed op de literatuur en cultuur in heel Europa. Hoewel het verhaal in de 18e eeuw populair was, is het opmerkelijk dat de volksprenten gebaseerd op deze avonturen pas aan het begin van de 19e eeuw verschenen. Dit laat zien hoe literaire werken zich in de tijd ontwikkelden en de transitie naar visuele vertellingen in de populaire cultuur.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres. Tekst herzet in ander lettertype. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres.Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres.Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: 8 van de 12 houtblokken voor deze prent
Afbeelding 6: geel sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 7: rood sjabloon voor deze prent
Brepols herdrukte deze prent in een latere periode (1890 – 1930) met hetzelfde nummer, (deels) in lithografie, met behoud van het oorspronkelijke nummer.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.88 Robinson Crusoë en Robinsonades
136. Knappe jongens groot en klein! | Kiest g'een am­bacht, kies dan 't myn ...
12 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 houtblokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Knappe jongens groot en klein! Kiest g' een ambacht, kies dan 't mijn. Zoo roept elk hier op zijn beurt, Door zijn ijver meê gesleurt, En daar elk door 't zijne leeft, denkt elk dat hij 't beste heeft, Maar d' eerste dat is hij gewis Die 't knapste en 't braafste is. Verschillende beroepen: Steenbakker — Timmerman — Loodgieter — Ketelslager — Schoenmaker — Stoelenmaker — Bakker — Mandenvlechter — Kuiper — Boswachter — Smid — Suikerbakker
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 48
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen
1360. Klaas Klomp in de kazerne - 360. Paton à la caserne
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Klaas Klomp moet naar het leger. Hij komt in de kazerne waar hij na de nodige administratie zijn haar knipt en hem inspuit tegen de pokken. Hij komt aan op de slaapzaal en er wordt hem de militaire groet geleerd. Wanneer hij dan eindelijk mag gaan slapen krijgt hij nog te maken met de grappen die met steeds uithaalt bij nieuwelingen: een “zak” in zijn bed, water over het hoofd en het bed dat in “geef acht” gezet wordt. Dit alles doorstaan doet hij ’s anderendaags zijn soldatenpak aan en kan aan zijn mililtaire dienst beginnen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1360 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1360 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 360 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1360
Afbeelding 5: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 360
Afbeelding 6: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 360, op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 7: getypte Franstalige tekst voor prent 360 op briefpapier van Etablissements Brepols, op datum "Turnhout, 27 avril 1920"
Afbeelding 8: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 9 en 11 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
- Nota met betrekking tot 9 prenten (uitgegeven en onuitgegeven) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “9. Paton à la caserne. T’Sas 30.01.1920” - Typoscript op briefpapier Brepols op datum 27.04.1920 - Drukproef tekst op datum 08.03.1921 en 11.03.1921 (eerste) en 18.03.1921 en 19.03.1921 (verbeterde) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.05.1921 (zwart), 13.05.1921 (rood) en 13.05.1921 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 28.07.1922 (rood) en 29.07.1922 (vleeskleur). Nrs. 358 – 359 – 360 – 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.10.1924 (zwart), 12.11.1924 (geel), 22.11.1924 (vleeskleur), 03.12.1924 (rood) en 16.12.1924 (blauw). Nrs. 338 – 339 – 340 – 359 – 360 - 361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 04.03.1921 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 26.07.1922 (zwart). Nrs. 1358 – 1359 – 1360 – 1361
Prent met 10 afbeeldingen in vrije typografie. Een Engelse gouverneur leerde van de indianen in de “Nieuwe Wereld” de tabak en het roken kennen. Wanneer hij terugkeerde naar zijn vaderland nam hij, naast de vele vreemde en rijke geschenken, ook een grote voorraad tabak mee. Wanneer hij in zijn werkkamer geniet van zijn pijp komt de meid de kamer binnen, die verschrikt de gang inloopt. Een knecht overschouwt de situatie en loopt met een emmer water in waaarmee hij zijn brandende meester zal blussen. Het vuur was geblust, maar de lord was niet tevreden en schopte en sloeg de verblufte dienaar.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1361 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT”
Prent 2: Nederlandstalige prent nr. 1361 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT” (andere inkleuring)
Prent 3: Franstalige prent nr. 361 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 4: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1361
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 361 op briefpapier van Etablissements Brepols.
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie op datum 11 en 15 / 3 / 21 en gecorrigeerde versie op datum 18 en 19 / 3 / 21
1362. De onvoorzichtige Hippoliet - 362. Hippolyte l’imprudent
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Hippoliet was ondeugend en stout, steelt concituur, rookt de pijp van grootvader, valt in het water, blijft hangen aan een haak van de bus, gooit een ruit in, verliest zijn hoed door een aap ini de dierentuin, om vervolgens op een anker van een luchtballon meegenomen te worden tot in Zwitserland. Hij valt in de sneeuw, en wordt verzorgd door monikken, die zijn familie waarschuwden. Deze les wierp zijn vruchten af, hij werd een brave en goede jongen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1362 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 362 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1362
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 362 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 5: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 6: twee brieven op datum 30 en 31 mars 1922 gericht aan John Janssens betreffende prenten nr. 362 en 363
- Brieven aan John Janssens op datum 30.03.1922 en 31.03.1922 betreffende prent nr. 1362 en 1363
1363. Het bedorven kind - 363. L’enfant gâté
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. De laatste rij in licht-vrije opmaak waarvan de middelste afbeelding geen omkadering draagt. Joris was een bedorven kind dat alles van zijn vader kreeg. Joris was al zijn speelgoed steeds opnieuw snel beu, en verlangde naar een echte clown. Vader nam een clown in dienst die steeds nieuwe kunstjes moest aanleren, niet zonder ongelukken. Vaders vermogen slonk zienderogen en ook zakelijk ging het hem niet goed af. Wanneer vader van verdriet stierf moest Joris zelf als clown gaan optreden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1363 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 363 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1363
Afbeelding 4: Getypte Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 363, in potlood bijgevoegd "J. Janssens, Anvers"
Prent 8: getypte Franstalige tekst op briefpapier van Brepols
Prent 9: Ontwerptekening voor tekstplaatsing op prent
1364. Tom's spoorweg - 364. Le chemin de fer de Tom
Prent met drie rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Kleine Tom is met zijn speelgoedtreintje op stap. Een boer wandelt langs met twee koeien, terugkomend van een prijskamp. De koeien zijn in de ban van het treintje en blokkeren de weg. Plots staat het hele dorp op stelten. Wanneer de vader van Tom hem roept om te komen eten wandelen de koeien opnieuw verder en keert de rust terug in het dorp. De politieman maakt zich de bedenking hoe het toch mogelijk is dat zo een kleine oorzaak zulke grote gevolgen kan hebben.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1364 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 364 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1364
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 364 op briefpapier van Etablissements Brepols met datum "Turnhout, le 9/3/22"
- Typoscript Franstalige tekst op briefpapier Brepols met datum 09.03.1922
1365. De vallende ster - 365. L’etoile filante
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. In een poppenwinkel spreekt de pop Pierrot de andere poppen toe. Hij wil hen rond middernacht een vallende ster tonen, maar eerst wilde hij met ze dansen. Een bedroefd porseleinen popje zit wenend in de hoek. Ze kan niet meedansen omdat ze geen kleertjes heeft. Wanneer dit euvel verholpen was dansten ze allemaal rond de grote klok. Dan gingen ze allemaal aan het raam staan om naar de vallende ster te kijken maar het bankje valt om. Wanneer de klok twaalf uur slaat legt Pierrot de poppen allemaal terug in hun doos en ze slapen rustig en vrolijk in.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1365 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 365 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1365
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 365
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 365 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
1366. De legende van Alexis den Onnozele - 366. La légende d’Alexis le simple
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Alexis was een boerenknecht, en simpel van geest. Hij werd geplaagd door de kinderen en ook de schoolmeester hoopte dat ooit zijn verstand wakker zou worden. Alexis pompte voor iedereen op de hoeve het water op. In een jaar van droogte stond de put leeg, en de mensen werden ongerust. Zes dagen en nachten bleef hij onophoudelijk pompen en op de zevende dag vond met enkel nog zijn sandalen bij de pomp. Een zuivere bron welde op uit de bodem en terwijl de vogels hun dorst lestten steeg Alexis ten hemel waar hij om zijn mooi gedrag beloond werd.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1366 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 366 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1366
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 366
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 366 op briefpapier van Etablissements Brepols
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 30.01.1925 (zwart, losgesneden)
1367. Het einde van den dwingeland - 367. La fin du Tyran
Prent met 10 afbeeldingen in vrije typografie. Kwang Siou regeert met sterke hand over de bevolking van Annam. Kua Tong wil hen helpen, en als reizend koopman verkleed verkoopt hij een zogenaamd betoverende wapenuitrusting aan Kwang Siou. Een jonge slavin, Chee Lee genaamd en dochter van de verjaagde koning, weet de prauw met daarop Kwang Siou te doen kantelen en deze verdrinkt terwijl zijzelf gered wordt door Kua Tong. De vroegere koning kan zo terugkeren en deze schenkt de hand van zijn dochter aan Prins Kua Tong.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1367 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 367 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1367
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 367 op briefpapier van Etablissements Brepols, 135, Rue Royale, Bruxelles.
Afbeelding 5: Getypte brief gericht aan John Janssens op datum 19 avril 1922
Prent 8: Paginaontwerp voor tekstplaatsing, met enkele tekstuele aanpassingen
- Brief aan John Janssens over creatie prent in 4 kleuren voor 100 Frs. Op datum 19.04.1922
1368. De dankbare poes - 368. Le minou reconnaissant
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Mijnheer Kruidnagel was rentenier en woonde enkel samen met zijn trouwe kat. Waar hij was, was ook de poes, ze deelden al hun tijd samen. Op zekere dag bedacht de poes om op zolder muizen te gaan vangen, en al snel slaagde ze erin om twee muizen te vangen die ze niet direct opat maar mee naar beneden bracht. Op het uur van het middagmaal kwam mijnheer Kruidnagel de eetkamer binnen en vond er op ieder bord een dode muis.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1368 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 368 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1368
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 368
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 368 op briefpapier van Etablissements Brepols
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst met positiebepalingen van de tekstblokken
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Drie stropers hadden vele konijnen geschoten in het bos van de baron. Wanneer ze de buit wilden verdelen kwam de boswachter langs, waarna de stropers wegvluchtten zonder buit of geweer. De boswachters meende de stropers te herkennen en ze moesten voor de rechter verschijnen. Elk van hen ontkende stellig en hielden zich onozel. De rechter, ten einde raad, bedacht plots een plan en zei tegen de beschuldigden: “vermits jullie onschuldig zijn, moogt ge naar huis. Elk van u kan zijn geweer terugnemen”. Ze sprongen recht en namen hun geweer op, waarna de rechter nu wist dat ze wel degelijk de stropers waren en drie maanden de gevangenis ingingen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1369 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 369 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1369
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 369
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 369 op briefpapier van Etablissements Brepols
- Nota met info over 9 prenten (zowel uitgegeven als onuitgegeven prenten) met vermelding “Adriaenssen 23.12.1919 approuvé” en verder “2. Truc de Juge. Lynen 14.02.1920”
137. Afbeelding van de nieuwgebouwde Muiderpoort // Afbeelding van de Weesper-Poort
2 houtblokken met dubbele lijnskader, niet gesigneerd, Nederlandstalige onderschriften. Eerste houtsnede. Aan de rand van een gracht, een prachtige stadspoort met een driehoekig fronton versierd met het wapenschild van de stad Amsterdam, een galerij en een klokkentoren, in een hybride stijl, voorafgegaan door een ophaalbrug. Op de brug verschillende personages, mannen en vrouwen, in het kostuum van het einde van de achttiende eeuw. Op de gracht een waterkoets. Voorbij de ommuring woningen en groen, 144 x 262 mm. Onder het houtblok staat de titel: Afbeelding van de nieuwgebouwde Muiderpoort gevolgd door een Nederlandse legende. Tweede houtsnede. Aan de rand van een gracht een renaissance stadspoort met daarboven een klokkentoren met klok, voorafgegaan door een ophaalbrug. Op de brug enkele personages van beide geslachten in het kostuum van het einde van de 18e eeuw. Op het kanaal een boot. Voorbij de omringende muur, huizen en groen; rechts een windmolen. 142 x 262 mm. Onder het houtblok staat de titel: Afbeelding van de Weesperpoort, gevolgd door een Nederlandse legende.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 107. De prent behoorde voorheen toe aan het huis Erve de Wed. Jac. van Egmont te Amsterdam (Nr. 123); ze zijn gegraveerd door Numan en behoren tot dezelfde serie als nr. 35 door Glenisson et fils.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.3 Amsterdam (stadspoort)
137. De voornaamste levenstrekken van Napoleon – Principaux traits de la vie de Napoléon
Prent met 4 x 5 omkaderde afbeeldingen. Afbeeldingen uit het leven van Napoleon: op de militaire school, de belegering van Toulon, de veldslag van Lodi, in Egypte, in Regensburg, de slag bij Austerlitz, op weg naar Elba, verblijf op St. Helena en tenslotte zijn dood.
Prent 2: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, Turnhout”
Prent 3: met onderschrift “TURNHOUT - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.”
Prent 4: met onderschrift “TURNHOUT - NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS.” (andere inkleuring)
Prent 5: proefdruk voor tekeningen zonder tekst met opschrift "Nagezien en goed bevonden 20/9/'04"
- Proefdruk zwart “nagezien en goed bevonden” op datum 20.09.1904 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 22.08.1913 (?) (blauw). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 07.02.1916 (geel, losgesneden), 08.02.1916 (vleeskleur, losgesneden) en 21.03.1916 (rood, losgesneden) - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.05.1917 (geel). Nrs. 137 – 252 – 253 – 254 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 02.06.1921 (zwart). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 03.04.1924 (blauw). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 25.09.1924 (vleeskleur). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 08.08.1925 (zwart) en 11.09.1925 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.06.1927 (geel), 20.07.1927 (vleeskleur) en 12.08.1927 (rood). Nrs. 71 – 136 – 137 – 220 – 236 – 248
137. Voornaamste levenstrekken van Napoleon - Principaux traits de la vie de Napoleon
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, 61 x 56 mm. Tweetalige onderschriften. Deze prent illustreert de herinneringen aan Napoleon Bonaparte door verschillende belangrijke momenten en scènes uit zijn leven en carrière te tonen. De afbeeldingen zijn als volgt verdeeld: Bonaparte op de school van Brienne - Dit beeld toont Napoleon als jonge student, wat zijn vroege opleiding en zijn ontwikkeling als militaire leider benadrukt. B. aan de rand van Toulon - Een verwijzing naar zijn betrokkenheid bij de belegering van Toulon, waar hij zijn militaire strategieën en leiderschap bewees. B. in het Lodi-kamp - Een weergave van Napoleon tijdens de Slag bij Lodi, waar hij zijn troepen leidde en een belangrijke overwinning behaalde. B. bij de Arcola-brug - Dit toont zijn strategische rol in de Slag bij Arcole, een cruciale overwinning in de Italiaanse oorlogen. B. op Berg St. Bernard - Deze afbeelding benadrukt zijn doortocht door de Alpen, een iconisch moment dat zijn vastberadenheid en militaire strategie weerspiegelt. B. in Egypte - Napoleon's campagne in Egypte, waar hij zowel militaire als culturele ambities nastreefde, is hier te zien. Napoleon te Regensburg - Een afbeelding van Napoleon in Regensburg, waar hij zijn invloed in Europa consolideerde. N. bezoekt het graf van de grote Fritz - Dit moment kan verwijzen naar zijn eerbetoon aan Frederik de Grote, een figuur die Napoleon bewonderde. N. dicteert vredesvoorwaarden - Een belangrijk moment waarin Napoleon zijn politieke vaardigheden demonstreert door vredesonderhandelingen te leiden. Oorlogsverklaring - Een afbeelding die de spanningen en conflicten van zijn tijd weerspiegelt. Het slagveld - Een generieke weergave van het slagveld, symboliserend de vele veldslagen waarin Napoleon betrokken was. Slag bij Eylau - Een specifieke verwijzing naar de zware strijd die Napoleon in Eylau voerde, wat zijn militaire tactiek illustreert. N. bij Fontainebleau - Een beeld van Napoleon in Fontainebleau, waar hij zijn abdicatie onderging. Vertrek van Napoleon naar Elba - Deze afbeelding toont het moment van zijn verbanning naar Elba, een keerpunt in zijn leven. De kaap Hogue - Een beeld dat zijn tijd op de kaap Hogue kan symboliseren, mogelijk als een herinnering aan zijn laatste momenten in Frankrijk. N. op Sint Helena - Een afbeelding van zijn ballingschap op Sint Helena, waar hij zijn laatste jaren doorbracht. N. dicteert zijn memoires - Dit toont Napoleon als hij terugkijkt op zijn leven en zijn ervaringen documenteert. Dood - Een eerbetoon aan zijn overlijden, dat een einde maakt aan zijn opmerkelijke leven. Het graf - Een afbeelding van zijn graf, dat zijn nalatenschap en de impact van zijn leven op de geschiedenis symboliseert. De vergoding - Een allegorische afbeelding die de mythologisering van Napoleon na zijn dood weergeeft, waarin hij wordt gezien als een bijna goddelijke figuur in de geschiedenis. Deze reeks beelden biedt een visueel verslag van Napoleon's leven, van zijn vroege jaren tot zijn laatste dagen, en onderstreept zijn betekenis in de wereldgeschiedenis.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "F. HOLTKAMP, boekdrukker te Sneeck". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Spellingsaanpassing t.o.v. prent 1. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B'. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres, gemerkt 'B'. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en lichtblauw-groen Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: geel sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 6: rood sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 7: blauw sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Deze prent is gegraveerd naar een Frans prototype. Verschillende van de houtsneden, met name 1, 2, 4, 5, 6, 7, 13 en 16e, zijn gedeeltelijk omgekeerd gevonden in een Parijse serie uit 1840. Ze moeten uit dezelfde bron afkomstig zijn.
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.2 Buitenlandse vorsten 2.1.2.22 Leven van Napoleon
137. Zie hier vier en twintig snaken ...
24 houtsneden omkaderd, gesigneerd Cranendoncq, 4 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Zie hier vier en twintig snaken, Gansch verschillend in hun aard Kinderen! om u te vermaken, Zijn ze bij elkaar gegaard. Voorstellingen van verschillende figuren, waaronder karikaturale figuren en theaterpersonages. Onder elke afbeelding een tweeregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 49
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 89 drukte.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.4 Allerlei snaken, zotten, narren, koddige personen en boemannen
1370. Grietje en de beer - 370. Margot et l’ours
Prent met 8 scénes in vrije typografie. Grietje was hout in het bos aan het sprokkelen wanneer plots een beer verschijnt en haar achterna zit tot aan haar huisje. Om hem te verjagen klimt ze met een pot kokende soep naar de zolder en giet dat, na bevel van Jan ‘Grietje, gieten!’ door het raam over de beer. Als enige tijd later Jan en Griet samen in het bos aan het werken zijn merken ze plots vier beren op die hen tegemoet komen. Grietje verborg zich achter het kreupelhout en Jan klom in een boom. De beren klommen op elkaar om Jan te kunnen pakken, maar wanneer Jan heel hard ‘Grietje’ roept, schrikt de onderste beer en uit angst opnieuw kokende soep over zich te krijgen zet hij het op een lopen, vallen de andere beren op de grond en volgen de bange beer zijn pad.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1370 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 370 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1370
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 370
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 370 op briefpapier van Etablissements Brepols
Prent 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst, met positiebepalingen voor de tekstblokken
1371. De aap en het klontje suiker - 371. Le singe et le morceau de sucre
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Mister Biggy had een verstandige aap die verzot was op klontjes suiker. Om te testen hoe slim hij wel was stak hij een klontje suiker in een fles en stak er een kurk op. De aap bekeek de fles langs alle kanten maar wist zich geen raad. Wanneer hij dan wild door de kamer begon te springen stootte hij per ongeluk het bokaal met geconfijte vruchten op de grond dat in stukken uiteenspatte. Bij het zien van het resultaat hiervan nam hij de fles met het klontje en gooide dit op de grond en kon vervolgens de lekkernij opeten, terwijl zijn baasje tevreden toekeek om zoveel slimheid van zijn aap.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1371 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 371 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1371
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 371
Afbeelding 5: 2x Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 371 waarvan één op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: 2 nota's betreffende prenten nr. 1376, 1372, 1375, 1373, 1374 en 1371
Afbeelding 7: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
- Nota over vertaling tekst op datum 04.03.1925 - Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376 - Drukproef tekst op datum 19.03.1925
1372. Een sprookje uit het woud - 372. Conte de la forêt
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Een familie eekhoorns woont op een verborgen plekje in het bos. Vader eekhoorn geeft alle dagen springlessen aan de kleintjes. Een kleintje dat minder goed was ging ’s nachts verder oefenen maar ontwrichtte zijn poot en viel in zwijm. Prinses Mab en haar gevolg zijn op avondwandeling en ontdekken de gewonde konijntje. De prinses laat de dokter komen die met wonderzalf het pootje verzorgt. Het eekhoorntje gaat terug naar zijn nest en ’s anderendaags verbaasd hij de familie met zijn wondere sprongen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1372 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 372 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1372
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 372
Afbeelding 5: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 6: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Drukproef tekst op datum 23.03.1925 - Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376
1373. De tafel van mijnheer Middpin - 373. La table de Monsieur Middpin
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Kunstenaar Middpin kocht een nieuwe werktafel, maar vond deze te hoog en geeft opdracht aan zijn knecht om een stukje van de poten af te zagen tijdens zijn afwezigheid. Voordat Middpin vertrekt besluit hij dit toch maar zelf te doen en zaagt een stukje van de poten. Ondertussen was de knecht naar de kok gegaan om te vragen of hij de poten wilde afzagen, zelf vond hij zich niet zo bekwaam. De kok vond dit ook niet zijn taak en vroeg de chauffeur dit te doen. ’s Anderendaags gaat de chauffeur met de zaag tewerk en zaagt een stukje van de poten, maar ook de kok en de knecht deden dit achtereenvolgens. Bij terugkomst vroeg Middpin zich af hoe het toch komt dat dit meubel hem zo laag leek.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1373 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 373 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 1373
Afbeelding 4: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
- Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376
1374. De hoed van Mietje Vink - 374. Le chapeau de Mimi Pinson
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Mietje kreeg van zijn vader een nieuwe hoed volgens de laatste mode. Ondanks de wind wilde Mietje de hoed toch opzetten maar op de brug vliegt deze van haar hoofd en na een heel avontuur weet de leerjongen van de bakker hem te pakken te krijgen. Vader en Mietje keren terug naar de winkel en kopen een hoedendoos. Vader glijdt uit over een sinaasappelschil en de doos vliegt omhoogen blijft bengelen aan de lantaarnpaal.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1374 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 374 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1374
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 374
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 374 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdruk met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
- Handgeschreven Franstalige tekst met datumstempel 30.05.1922 - Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376
1375. Het geneesmiddel van Vriend Fritz - 375. La drogue de l’ami Fritz
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Fritz heeft een kaal hoofd en gaat om haargroeimiddel bij een Joodse winkelier. Wat hij ook smeert, zijn haar komt niet terug. Wanneer zijn neefje en nichtje het flesje ontdekken besluiten ze kapper te spelen en hij smeerde de kin van zijn zus in met het middel, en ook de kat werd ingesmeerd met het product uit het flesje. De kat vond het niet fijn en wreef zich proper aan de biljart. Enige tijd later liep het nichtje met een snor rond, de kat met grijze haren en de ballen van de biljart stond vol grijze dons.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1375 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 375 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1375
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 375 met stempel "USINE B Reçu 7 - 5 - 22"
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 375 op briefpapier van Etablissements Brepols en gedateerd "9/3/22"
Afbeelding 8: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Handgeschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B Reçu le 07.03.1922” - Typoscript Franstalige tekst op briefpapier Brepols met datum 09.03.1922 - Nota over verzenden van 6 originele illustraties aan Mr. François op datum 18.05.1925. Het betreft prenten nr. 371, 372, 373, 374, 375 en 376 - Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 1375 op datum 23.05.1925 (zwart, losgesneden)
1376. De twee eenden - 376. Les deux canards
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Verhaal volgens een Japans sprookje over twee eenden waarvan het vrouwtje aan het mannetje zei om een rood visje voor haar te halen. Het mannetje vertrok en kwam in onbekende streken terecht. In de stad beleefd hij vermakelijke avonturen en vergeet het rode visje. Hij keert huiswaarts maar twee jagers schieten op hem maar missen. Van schrik slaat de eend geel uit en sindsdien waren al zijn afstammelingen geel.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1376 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 376 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1376
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 376 met stempel "USINE B Reçu le [?] - 3 - 22"
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 376 op briefpapier van Etablissements Brepols op datum 9/3/22
- Handgeschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B, Reçu le 07.03.1922” - Typoscript Franstalige tekst op briefpapier Brepols met datum 09.03.1922 - Nota op datum 09.05.1925 voor vraag naar tekeningen bij tekst (voor nrs. 376, 377, 378 en 379) aan Amedée Lynen. Aanname bestelling op datum 14.05.1925
1377. Het goede nummer - 377. Le bon numéro
Prent met 11 scénes in een vrije typografie. In een Ardens dorpje woonden een arme houthakker en zijn vrouw. Ze werkten hard, maar leefden ellendig.Bij het voeren van hout naar de stad zag hij een aankondiging van een grote tombola en kocht een ticket. De dag van de trekking lazen ze hun nummer, 666, als grootste lot in het dagblad. Ze liepen de hele buurt af om het goede nieuws te vertellen en vierden alvast feest met een lekkere maaltijd. In de stad aangekomen is de teleurstelling groot als blijkt dat ze hun nummer ondersteboven hielden, en niet 666 maar 999 was. Armer dan ooit keerden ze terug naar hun dorp.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1377 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 377 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1377
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 377
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1377 en 377
- Nota op datum 09.04.1925 voor vraag naar tekeningen bij tekst (voor de nrs. 377, 378 en 379), aan Mr. Logelain. Hierop kwam geen reactie. - Nota op datum 09.05.1925 voor vraag naar tekeningen bij tekst (voor nrs. 376, 377, 378 en 379) aan Amedée Lynen. Aanname bestelling op datum 14.05.1925
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Jan Content trok zijn loon dat hem erg meeviel. Hij kocht een rode kool, rijst en een pak vlees. Onderweg kwam hij een gewond konijntje tegen dat hem ook wel lekker leek. Hij legt zijn waren neer en gaat het konijn achterna, maar een hond gaat ondertussen met zijn vlees aan de haal. Geen erg, zegt hij, dan moet hij minder dragen. Bij een vriend gaat hij nog even een praatje maken en legt de kool en rijst op de vensterbank. Een kauw pikt de zak open en eet de rijst op. Jan is alweer tevreden dat hij minder dragen moet en keert huiswaarts. Op zondag smullen ze smakelijk en tevreden van de rode kool met aardappelen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1378 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 378 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1378
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 378
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1378 en 378
1379. 't Bestolen boertje - 379. Le paysan volé
Prent met 9 scénes in vrije typografie. Een boertje reed op zijn ezel naar de stad om een geit te verkopen. Drie schurken wilden hem bestelen en ongemerkt maakten ze de geit los. Wanneer de boer dit na enige tijd opmerkt vraagt hij een man -die een van de dieven was- waar de boeven heengingen. Hij bood aan de ezel even vast te houden terwijl de boer op zoek ging naar de geit, maar kwam terug en zag dat man en ezel weg waren. Hij stapte mistroostig verder en kwam langs de weg van het water een trieste man tegen die hem zei een kist met kostbaarheden te hebben laten vallen ini het water. Hij beloofde de boer een beloning als hij deze uit het water kon halen voor hem. Boertje doet zijn kleren uit en springt het water in, maar wanneer hij terug uit het water komt is de vreemdeling -de derde dief- verdwenen met zijn kleren.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1379 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 379 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1379
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 379
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1379 en 379
138. Der leergrage jeugd zij in ’t kort verbeeld // Verscheidene bedrijven des daaglijkschen levens
8 houtsneden met dubbel kader, ornament in iedere hoek, 2 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Der leergrage jeugd zij in 't kort hier verbeeld, Verscheidene bedrijven des daaglijkschen levens, Bedenkt zij hoe 't eene van 't andere scheelt, Dan strekt het tot nut en tot uitspanning tevens. Diverse ambachten: kapper — glasblazer — turfbereider — visser — koffieverkoper — graandrager — apotheker — kaarsenmaker Op de vijfde houtsnede zien we een koopman met een kruiwagen waarop een tonnetje en een pot ligt. Op een bordje dat aan de kruiwagen is bevestigd lezen we: "Luy wyve goed". Het bijschrift bij de houtsnede luidt: Daar, Saartje, hebt je een volle kop, Zie dat je u niet bespat; Loop nu maar fluks naar moeder toe, 't Is beste koffi-nat.
Prent 1: met onderschrift "Glénisson en Van Genechten, te Turnhout" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 118
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen
24 houtsneden omkaderd, gesigneerd Cranendoncq, 4 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Kan verscheidenheid vermaken, Dan vindt gij, o lieve jeugd. In dees mengeling van Snaken, Zeker uw vermaak en vreugd. Voorstelling met verschillende bezigheden, de onderschriften bij de vier eerste houtsneden gaan als volgt: In haar negligé plukt Koosje, 's Ochtends vroeg het frissche roosje. Zie eens aan! die schalksche Hein, Steelt een appel van Katrijn. Zeg, doet kiezentrekken zeer? Nu vraag het maar aan deez' Heer. 'K ben met Jan mijn Peetekind, Wonder in mijn schik, mijn vrind.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 65
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 82 drukte.
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.2 Kwakzalvers, pillendraaiers en kiezentrekkers
19 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, 82 x 58 mm. De 3e rij heeft geen 5 blokken maar 4 waaarvan 1 een dubbele breedte heeft. Tweetalige onderschriften. Deze prent bevat een reeks personages, waarvan sommige grotesk en kleurrijk zijn, met een combinatie van historische en fictieve figuren. De eerste rij bevat de volgende afbeeldingen: Een man die op een kalkoen rijdt - Een komische afbeelding die de absurditeit van de situatie benadrukt. Mr. Purgeon - Een personage dat waarschijnlijk is geïnspireerd door een literair figuur of karikatuur. Don Quichot - De beroemde held van Cervantes' roman, bekend om zijn dappere, maar vaak komische avonturen. Sancho Panza - De trouwe schildknaap van Don Quichot, die vaak de stem van rede vertegenwoordigt. De deugdzame Marguerite - Een afbeelding van een deugdzaam vrouwelijk personage, mogelijk geïnspireerd door Marguerite uit de literatuur. Een personage met twee zwaarden, geïmiteerd naar Callot (Gobbi) - Een grotesk figuur die de stijl van de bekende kunstenaar Jacques Callot nabootst. In de tweede rij is er een apotheker afgebeeld in een pruik, gewapend met een enorme injectiespuit. Het onderschrift voor deze afbeelding luidt: "Pillenborg, met zijn spuit, // Wischt u fluks 't gedarmte uit." Dit vers legt de nadruk op de rol van de apotheker en zijn vermeende macht om gezondheid of ziektes te beïnvloeden, terwijl het ook een speelse toon aanneemt door het gebruik van humor en woordspelingen. De combinatie van de groteske personages en de humoristische ondertitels maakt deze prent zowel vermakelijk als commentaar op de sociale en culturele normen van de tijd.
Prent 1: zonder adres. gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel en blauw Periode 1860 - 1900
1380. De eendejacht - 380. La chasse aux canards
Prent met 9 scénes verdeeld over vier rijen. Een boer kijkt over een vijver met eenden wanneer een jager langskomt. Hij vroeg hem, in ruil voor 20 frank, om op de eenden te mogen schieten. Het kon de boer niet schelen en aanvaardde de 20 frank. Hij schiet drie eenden en tevreden vroeg hij om een tweede keer voor een extra 20 frank te mogen schieten. De boer antwoordde dat hij voor zijn part alle eenden mocht schieten en nam de 20 frank aan. Plots komt de eigenaar van de eenden aangelopen, de jager beseft dat hij de verkeerde man betaalde, en moest opnieuw diep in zijn buidel tasten wilde hij geen rechtzaak aan zijn been hebben.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1380 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 380 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1380
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 380
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1380 en 380
1381. De twee marmeren leeuwen - 381. Les deux lions du marbre
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Twee marmeren leeuwen kwamen van hun sokkel aan de ingang van een kasteel, en kregen al snel ruzie met elkaar. De jonge marmeren Diana schoot een pijl in de rug van één der leeuwen. De andere leeuw belandde tegen de auto van de burgemeester en spatte in duizend stukken uiteen. Diana lijmde deze weer helemaal in elkaar, maar de andere gewonde leeuw liet de opgeschrikte boerderijdieren vluchten, en de leeuw viel in het keldergat. Een rat hielp hem vrijkomen maar de leeuw was zo verlegen dat hij zich vervolgens achter zijn voetstuk verstopte.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1381 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 381 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 381
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 381 op briefpapier van Etablissements Brepols met vermelding "Copie dedeux textes Imageries P. Goblet, Bruxelles"
Afbeelding 5 en 6: Proefdrukken met correcties van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Afbeelding 7: 2 nota's op datum 6/3/25 en 25/6/25
Afbeelding 8: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
- Handgeschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B Reçu le 28.05.1922” - Nota “envoyé originaux à Mr. Scaron le 25.06.1925 pour composition du texte” - Nota “3 images envoyées à kokkelkoren le 06.03.1925”
1382. De blauwe tulp - 382. La tulipe bleue
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Graaf Walter trekt naar de oorlog en vraagt zijn vrouw goed te zorgen voor de blauwe tulp, én hem een sjaal te breien voor in de loopgraaf. De tijd verstreek en de sjaal werd zo lang dat ze zelfs de doorgang op straat belemmerde. De verveling slaat toe en de gravin organiseerde danspartijen. Bij een van deze danspartijen valt het glas met de blauwe tulp en opnieuw hervalt ze in een zwaarmoedige toestand. Wanneer graaf Walter thuiskomt vertelt ze het verhaal, maar de graaf was reeds op de hoogte en schonk haar vergiffenis (sic).
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1382 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 382 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1382
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 382
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 382 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 9: Zinkcliché voor deze prent. Tot op heden nog onduidelijk waarom deze hoogdruktechniek zo laat in de reeks nog voorkomt.
1383. De sonate in fa - 383. La sonate en fa
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Maëstro Tapasenti is een virtuoos muziekspeler. Zijn enige nadeel is zijn opvliegendheid. Heel zijn omgeving moet het met regelmaat ontgelden. Bij het springen van een snaar van zijn viool gooit hij de kat uit het raam, die terechtkomt op de huiseigenares. Woedend komt ze naar hem toe en wil hem op staande voet uit het huis zetten. Met de nodige mooie woorden wist hij dit te voorkomen, en sindsdien werd hij heel wat kalmer.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1383 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 383 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1383
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 383
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 383 op briefpapier van Etablissements Brepols
Afbeelding 6: Proefdrukken van teksten voor Franstalige en Nederlandstalige versie
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. De houthakkersvrouw wacht ongeduldig op de terugkomst van haar man. Ongerust gaat ze het woud in en maant hun hond aan op haar kind te passen. Deze luistert echter niet en volgt ongezien de vrouw. In het woud kwam ze een wolf tegen die haar aanviel zodra ze uitgleedt en ten val kwam. De hond werpt zich op de wolf en na een kort gevecht sterft de wolf. De houthakker komt aangestapt en ziet zijn bewusteloze vrouw en gewonde hond op de grond liggen. Nadat hij zich had ontfermd over zijn vrouw knielden ze beiden bij hun trouwe hond, die hen nog een laatste keer de hand likte.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1384 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 384 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1384
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 384
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1384 en 384
Afbeelding 6: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
Afbeelding 7: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
- Nota op datum 09.04.1925 voor bestelling tekeningen bij tekst (Nrs. 384, 385 en 390) aan T’Sas. Aanname bestelling op 27.04.1925
1385. Het Onze Lieve Vrouweschoentje - 385. Le petit soulier de la Vièrge
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Een arme vioolspeler stapte een kapel binnen en zocht troost in gebed. Voor een Mariabeeld speelde hij zijn muziek en wanneer hij gedaan had schoof de Heilige Maagd haar voet vooruit en liet haar schoentje vallen. De arme man raapte het op en begaf zich naar de juwelier. Deze herkende echter de oorsprong van het schoentje en beschuldigde hem van diefstal. Op weg naar de galg vroeg hij nog één keer de kapel binnen te mogen gaan. Daar begon hij weer te spelen voor het Mariabeeld en tot ieders verbazing liet de Heilige Maagd ook haar tweede schoentje voor de arme muzikant vallen. Hij werd in vrijheid gesteld en triomfantelijk de stad in gebracht.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1385 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 385 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1385
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 385
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1385 en 385
1386. Het paard dat haringen eet - 386. Le cheval qui mange des harengs
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Een reiziger reed te paard door kou en regenweer wanneer de avond viel. Hij kwam aan een herberg en vroeg de herbergier zijn paarad op stal te zetten. Hijzelf ging binnen om zich te warmen maar rond het haardvuur zat een groep mensen die niet geneigd waren plaats voor hem te maken. Hij vroeg de herbergier twee haringen aan zijn paard te geven, en de klanten rondom het vuur keken even verbaasd als de waard, en allen gingen mee naar de stal om te kijken naar het haringetende paard. De reiziger nam de plaats aan het haardvuur in, en even later verschijnt de waard met de booschap dat het paard de haringen niet wil eten. Zet ze dan hier maar op tafel, zei hij tevreden, ik eet ze straks wel op.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1386 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 386 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1386
Afbeelding 4: Getypte Franstalige tekst voor prent 386
Afbeelding 5: Met de hand ingekleurde originele en volledig uitgewerkte tekening
- Goed-voor-drukvel in collectie met nr. 386 op datum 12.01.1926 (geel, losgesneden)
1387. Sophie, de dankbare ekster - 387. Sophie, la Pie reconnaissanté
Prent met 3 rijen van 4 omkaderde afbeeldingen. Een meisje had een ekster tam gemaakt en ze Sofie genoemd. Bij een verhuis krijgt de ekster iets op haar poot en verloor het bewustzijn. Het meisje komt toegesnelt en verzorgt de ekster liefdevol. De ekster wil haar erkentelijkheid tonen aan het meisje en vliegt naar een oude nicht. Deze gaat op zolder kijken en komt terug met een kistje vol juwelen. Sofie kiest er een ring uit en eenmaal thuisgekomen schuift ze die rond de vinger van het slapende meisje. Bij het ontwaken danste ze van vreugde. Herinner u dat een goede daad steeds beloond wordt.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1387 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 387 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1387
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 387 met stempel "USINE B Reçu le 2-3-22"
Afbeelding 5: Proefdruk in zwart met afbeeldingen zonder tekst
Afbeelding 6: Getypte Franstalige tekst op datum 9/3/22
Afbeelding 7: nota "Envoyé à Fieremans le 6/3/25
- Handgeschreven Franstalige tekst met stempel “Usine B Reçu le 07.05.1922”
1388. Het bedrieglijke uithangbord - 388. L’enseigne trompeuse
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. De eigenaar van een eetgelegenheid liet een bord aan de gevel ophangen met de boodschap: “Vandaag voor geld, morgen voor niet”. Voorbijgangers vonden het grappig, maar boerke Raap dacht slim te zijn en ging ’s anderendaags terug naar het restaurant en deed zich tegoed aan een overvloedige maaltijd met de nodige drank en besloot met een stevige sigaar. Wanneer hij wilde opstappen kwam de patroon aangelopen met de rekening, maar boerke Raap weigerde te betalen en wees naar het uithangbord aan de gevel. Een politieagent werd erbij gehaald en Boerke moest alsnog betalen. Roepend en tierend ging hij heen.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1388 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 388 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1388
Afbeelding 4 en 5: Handgeschreven Franstalige teksten voor prent 388 waarvan één op briefpapier van Etablissements Brepols
Prent met 11 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. Parmentier was huisapotheker bij het leger van Koning Lodewijk XV, toen hij door de Pruisen gevangen genomen werd. De gevangenen kregen dagelijks aardappelen te eten, iets wat met enkel aan het vee gaf. Na de oorlog keerde hij naar Frankrijk terug en richtte zich op de landbouw en het verbeteren van de aardappelsoorten. In hoogstaande kringen prees hij de aardappel en wist Koning Lodewijk XVI als eerste te overtuigen. Om het volk te overtuigen van het voedzame belang van de aardappel liet hij een veld aanplanten aan de poorten van het kasteel. Deze werd streng bewaakt, en op zekere dag kwam men Parmentier melden dat een groot deel van het veld geplunderd was, wat hem erg verheugde, zijn plan was geslaagd. De schaarste en hongersnood zou in de toekomst zeldzaam zijn door deze voedzame aardappel.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1389 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 389 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1389
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 389
139. -, Hier zeilt 's lands dappre admiraal, De Ruiter door de zilte baren
2 houtblokken met kader, gesigneerd, Nederlandstalige kwatrijnen. Eerste houtsnede. In een borstwering, een oorlogsschip met twee dekken, drie masten, alle zeilen uit. Bij volle mast, het paviljoen van de admiraal; op de achtersteven, waar zeelieden zich haasten, de Nederlandse vlag. Achterop het schip, op het bord, zijn naam: ADMIRAAL DE RUITER. Hij vaart naar de linkerkant van de prent. 148 x 260 mm. Hier zeilt ’s lands dappre admiraal, De Ruiter, door de zilte baren, Hij tart de grootste zeegevaren, En ’t buldren van het grof metaal. Laatste houtsnede. In een frame identiek aan dat van het voorgaande blok, een oorlogsschip met twee dekken, drie masten, varend met volle zeilen. Bovenaan elk van de drie masten, bovenop de masten en bij de achtersteven, de Britse vlag. Achterop het schip, op het bord, zijn naam: de [the] fortitude. Hij beweegt naar de rechterkant van de prent. 148 X 262. Rechtsonder de signatuur: A. BOUWENS. De Fortitude zeilt ook meê, Vlak voor den wind, door vloed en stroomen, Niets kan zijn vlugge vaart betoomen, Straks werpt men ‘t anker op de reê.
Prent 1: met onderschrift "Glénisson en Van Genechten, te Turnhout" Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Tekst herzet in ander lettertype. Sjabloonkleuring geel, groen en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres. Sjabloonkleuring geel en groen Periode 1856 - 1900
Houtblokken afkomstig van Erve de Wed. Jac. van Egmont te Amsterdam die hiermee centsprent nr. 36 uit zijn fonds drukte.
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.1 Gebeurtenissen uit de zestiende t.e.m. achttiende eeuw 2.2.1.11 Vierde engelse oorlog / Slag op de Doggersbank 12. Vervoer 12.1 Schepen
139. Lotgevallen van een jong soldaat - Histoire d'un jeune soldat
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 48 à 50 x 58 à 60 mm. Tweetalige onderschriften. De prent "Lotgevallen van een jong soldaat" illustreert de diverse ervaringen en transformaties van een jonge soldaat, vanaf zijn indiensttreding tot zijn leven als burger. De bovenste tekst van de prent benadrukt het belang van deugd en karakter in de ontwikkeling van een persoon: "Leer, jongheid, hoe de deugd, geprent in deerste jaren, // De mensch uit 't nedrig stof tot d'eersten stand doet varen." De eerste afbeelding toont de jonge soldaat die oefent onder het toeziend oog van zijn officier. Het onderschrift luidt: "Een jonge soldaat doet men hier exerceren, // Men leest hem voor wat hij moet observeren." De soldaat voegt zich bij het leger, toont zijn moed en stijgt in rang. Het verloop van zijn carrière wordt verder toegelicht: "Wordt kapitein, maar om zijn matte leden, // Wil hij tot rust in ’t burger leven treden." Nadat hij kapitein is geworden, keert hij terug naar het platteland om zijn vader te ondersteunen: "Zijn vader hier strekt hij tot onderstand, // Maar eerst met moed stond hij voor ’t vaderland." In deze afbeelding zien we de oude vader comfortabel op een bank zitten onder een grote boom, terwijl de jonge held de bladeren snoeit. De soldaat is niet langer de heldhaftige soldaat, maar wordt nu een eenvoudige boer. De volgende houtsnede toont hem als ploeger die naar het veld gaat, met de legende: "De sobre boer moet tevens geiten hoeden, // Om zijn gezin en kinderen te voeden." Dit benadrukt zijn verantwoordelijkheden en zijn rol als zorgende vader. De prent vervolgt met scènes die de geneugten van de jacht en het leven op het water weergeven. In de laatste rij houtblokken worden scènes van vissers en schippers getoond, waarmee de cyclus van het leven van de soldaat wordt afgesloten.
Prent 1: zonder adres, met 25 houtblokken Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, jongere versie met 20 houtblokken en nieuwe titel "Leer, jongheid, hoe de deugd, geprent in d'eerste jaren,...", Sjabloonkleuring geel, rood en blauwgroen Periode 1860 - 1880
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw (blauw ander sjabloon) Periode 1880 - 1900
Prent 5: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
7. Militair bedrijf 7.5 Strijdtaferelen (oorlog, belegering, bivak en veldslagen) 6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.1 Akkerbouw, tuinbouw en veeteelt
139. Wilt met aandacht eens beschouwen ...
4 houtsneden, ovalen binnenkader, omgeven in de hoeken door gearceerde vulling, het geheel eveneens omkaderd, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Wilt met aandacht eens beschouwen, De beeltenis van deze vier, Drie die zich bij 't spelen houden, Een met bloemen ziet gij hier. Voorstellingen van dansende en musicerende kinderen. Onder elke afbeelding een zesregelig vers in twee kolommen.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 58
1390. Livingstone en Stanley - 390. Livingstone et Stanley
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Livingstone werd in 1813 geboren als eenvoudige volksjongen. Hij studeerde godsgeleerdheid en geneeskunde en trok in 1840 naar Afrika om de binnenlanden te verkennen en “beschaven”. Door zijn kennis van de geneeskunde kreeg hij het vertrouwen van de Afrikanen en in 1856 ging hij even terug naar europa waar hij geestdriftig onthaald werd. Na twee jaar vertrok hij terug naar Afrika en vele jaren lang hoorde men niets meer van hem. Toen Stanley, een Amerikaanse dagbladschrijver, naar hem op zoek ging vond hij deze terug aan het Tanganikameer, maar Livingstone wilde niet meer terug naar Europa. In 1873 stierf hij.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1390 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 390 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1390
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 390
Afbeelding 5: Getypte Nederlandstalige en Franstalige tekst voor prent 1390 en 390
- Nota op datum 09.04.1925 voor bestelling tekeningen bij tekst (Nrs. 384, 385 en 390) aan T’Sas. Aanname bestelling op 27.04.1925 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.05.1926 (rood, losgesneden)
Prent met 11 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen. George Washington werd geboren in 1732. Op 19-jarige leeftijd werd hij krijgsbevelhebber voor een district. In 1775 werd hij aan het hoofd gesteld van het Amerikaanse leger en wist de Engelsen terug te slaan. Een jaar later werd de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten uitgeroepen en in 1783 in de vrede van Versailles erkend. Hij werd uitgeroepen tot president. Na nog een tweede termijn herkozen te zijn trok hij zich terug in het landelijke leven en stierf in 1789.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1391 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 391 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1391
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 391
Afbeelding 5: Getypte Franstalige tekst voor prent 391
Afbeelding 8: Zinkcliché voor deze prent. Tot op heden nog onduidelijk waarom deze hoogdruktechniek zo laat in de reeks nog voorkomt.
1392. De belofte van Cambronne - 392. La promesse de Cambronne
Prent met 12 afbeeldingen verdeeld over 4 rijen, waarvan rijen 1, 2 en 4 omkaderde afbeeldingen bevat. Cambronne, een generaal van Napoleon I, dronk erg veel en werd daarvoor berispt. In dronken toestand geeft hij zijn overste een slag en de krijgsraad beslistte dat hij hiervoor ter dood moest worden veroordeeld. De kolonel wist de uitvoering ervan uit te stellen en kreeg zelfs genade. In 1815 volgt hij Napoleon, die van het eiland Elba ontsnapt was, naar Parijs. Zijn vroegere kolonel nodigt hem uit voor een diner en brengt een met stof bedekte fles wijn aan tafel. De generaal weigert dit ten stelligste en wees hem op zijn belofte aan de kolonel van 22 jaar geleden.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1392 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 392 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1392
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 392
[Marcel Jaspar (Luik, 7 mei 1886 – Luik, 14 december 1952)]
1393. Bernard de Palissy - 393. Bernard de Palissy
Prent met 4 rijen van 3 omkaderde afbeeldingen. Bernard de Palissy werd geboren in 1499 in een klein dorpje van Zuid-Frankrijk. Hij werd landmeter en glasschilder. Op een dag toont iemand hem een Italiaanse vaas waarvan het onmogelijk zou zijn deze glazuur na te maken. Hij beet zich vast in deze materie en moest en zou erin slagen. Jaren gingen voorbij en zijn pogingen bleven vruchteloos. Na 25 jaar verliet zijn enige helper hem, en die nam als loon zijn laatste kleren mee. Toch zette hij door en bij zijn poging van de laatste hoop haalde hij het meest schitterende stuk uit het vuur. De koning ontbood hem naar Parijs en daar kreeg hij een werkhuis in het Louvre-paleis zelf.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1393 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS,TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 393 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1393
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 393
Afbeelding 6: Zinkcliché voor deze prent. Tot op heden nog onduidelijk waarom deze hoogdruktechniek zo laat in de reeks nog voorkomt
1394. De kleine zwijnenhoeder - 394. Le petit Porcher
Prent met 4 rijen van 3 afbeeldingen. Felix, een kleine Italiaan, was de zoon van arme ouders, en moest zwijnen hoeden om zijn kost te verdienen. Wanneer een monnik door het dorp wandelt bood kleine Felix zich aan als gids. De monnik was onder de indruk van de schone ziel en geest van de jongen. Hij vroeg de ouders hem het kind toe te vertrouwen zodat hij in het klooster uitstekend onderricht zou kunnen volgen. NA enige tijd voelde hij de roeping om monnik te worden en werd befaamd om zijn heiligheid en kennis. Hij wist de armen te troosten. Toen de paus stierf viel de keuze van de kardinalen op hem, in 1585 besteeg Felix de pauselijke troon onder de naam Sixtus V.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1394 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 394 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1394
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 394
1395. De kleine nagelsmid - 395. Le petit Cloutier
Prent met 12 omkaderde afbeeldingen verdeeld over 5 rijen. De zoon van een edelman heeft veel interesse in het werk van een smid. Hij wordt zeer behendig in het maken van nagels. Tijdens de omwenteling moeten zijn ouder het kasteel verlaten en sterven korte tijd later. Raoul hoort een schoenmaker klagen over de kostprijs van de nagels en stelt voor hem een smidse te bouwen waarna hij voor de schoenmakers nagels zal smeden. De zaken gaan goed en de kleine smidse breidt uit tot een grote fabriek. Zo herwint hij de verloren rijkdom van de ouders terug en koopt de familie-eigendommen terug. In het wapenschild voegt hij een nagel toe.
Prent 1: Nederlandstalige prent nr. 1395 met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS - TURNHOUT”
Prent 2: Franstalige prent nr. 395 met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
Afbeelding 3: Handgeschreven Nederlandstalige tekst voor prent 1395
Afbeelding 4: Handgeschreven Franstalige tekst voor prent 395
14. -, De hovenier gaat alle dagen... - Voyez ce brave jardinier
12 houtblokken waarvan 8 met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 65 à 73 x 75 à 92 mm., tweetalige onderschriften. Verschillende scènes, de meeste kinderachtig. Moderne en middelmatige gravure. Het eerste houtblok in de laatste rij, een koe, is waarschijnlijk een toevallige; het is niet door dezelfde graveur en de uitvoering ervan is superieur aan die van de anderen. De tuinder. 一 De ganzenhoeder. 一 Het boerenerf. 一 Aalmoezen. 一 De roos. 一 De hond uitlaten. 一 De schaatser.一 Paard wacht op zijn meester. 一 De waakhond. 一 Een koe. 一 De vos op jacht. 一 Ezel en veulen.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paarsrood en groen Periode 1870 - 1902
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.1 Akkerbouw, tuinbouw en veeteelt
5 houtsneden met 4 voorstellingen zonder kader, niet gesigneerd, 2-1-2, Franstalige onderschriften. Bovenste rij: Artillerie volante de la garde Royale — Chasseur de la Garde Royale. Volgende rijen: militairen tijdens de Slag bij Aspern-Eßling (een veldslag op 21 en 22 mei 1809).
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel en blauw
Prent 2: zonder adres Geen inkleuring
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.2 Buitenlandse vorsten 2.1.2.25 Dood van de Hertog van Montebello
14. Album d’images – Prentenboek. Reeks 1 – 20
Omslag: oranje met handstempel 1 (reeksnummer) en 20 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 56, 71, 136, 137, 220, 236, 246, 247, 248, 249, 250
14. Geschiedenis van Robert de Duivel - Aventures de Robert le diable
Oblong vel. 8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 4 blokken, 92 x 66 mm., tweetalige kwatrijnen. Geschiedenis van Robert en zijn vriend Bertrand, bij uitstek populair in het Vlaamse land, vertegenwoordigd door de volgende afbeeldingen: Bertrands bezoek aan Robert. 一 Robert gokt en verliest zijn hele fortuin. 一 Een gerechtsdeurwaarder legt beslag bij Robert. 一 Robert zit gevangen door de schuldenlast. 一 Hij corrumpeert de Geolier. 一 Hij doodt zijn vijand. 一 Hij doed afstand van zijn zondig leven. 一 Graf van Robert de Duivel. De laatste afbeelding stelt Robert op zijn knieën voor, gekleed in zijn harnas, in een nis; twee bezoekers vol respect en bewondering, petje af, kijk hem aan: Ach vreemdeling aanschouw alhier. Robert de duivel schoone grafstede Na al zyn ongeluk en zyn pleisier Leefde hy nog lang en was te vrede.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne uit Turnhout over. Deze prent is een herdruk van Delhuvenne nr. 57
De prent moet de beroemde opera van Meyerbeer illustreren, een verre echo van het verhaal van Robert de Duivel, hertog van Normandië, in Nederland en elders bekend door een populair boek.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.87 Robert de Duivel
14. Grenadiers-geniekorps, veld tenue, ziekenoppassers – Grenadiers-Génie, tenue de campagne, Infirmiers
15 afbeeldingen van soldaten te voet, zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 5 soldaten. Iedere rij vertegenwoordigt een ander type soldaten: 1° Grenadiers, 2° Geniekorps Veldtenue en de 3° rij Ziekenoppassers.
Prent 2: met onderschrift “TURNHOUT. – ETABLISSEMENTS BREPOLS, S.A.”
14. Verscheyde Vogelen – Différens Oiseaux
72 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 9 rijen van 8 blokken, twee aan twee geplaatst, 23 x 27 mm. Tweetalige onderschriften. Soms één naam voor twee blokken. Voorstellingen, meestal van grove uitvoering, van verschillende vogels, lopend, vliegend, neerstrijkend, zwemmend of rustend; de vogel bezet het hele veld van het blokje. Een vlinder en een vleermuis.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Fabriek en Boekdrukkery van GLENISSON en VAN GENECHTEN". Handschrift op achterzijde "Golle Sjoerd Posthuma 1860" Sjabloonkleuring oker, oranje, groen en blauw Periode 1833 - 1840
Geen exemplaar bekend op naam van A. V. G.
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols nr. 115, maar in deze prent zijn de kaders dikker; een pauw, een vliegende vink en twee uilen vervangen respectievelijk het winterkoninkje, de mus en de twee vliegende vinken van Brepols.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 80 drukte.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.5 Vogels
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Rijksprentenkabinet, Amsterdam. (rechtse deel ontbreekt)
14. Zeven Groetenissen tot de H. Moeder Anna
Centraal staat een houtsnede met sierkader, geen signatuur, 205 x 153 mm. Links , onder een portiek, driekwart en staand, Sint Anna met aureool, in een kostuum van de XVIe eeuw (fardegalijn in de vorm van een kegel). Ze leert het Kind van de Heilige Maagd lezen. Beiden dragen een aureool en staan bij een zuil van de portiek. Met haar linkerhand wijst ze het kind de woorden van het boek aan die ze openhoudt in haar handen. Een duif met zonnestralen staat in de rechterbovenhoek. Boven de houtsnede staat de titel “Zeven groetenissen tot de H. Moeder Anna”. Links en rechts van de houtsnede bevinden zich deze zeven groetenissen. Onderaan de houtsnede eindigt de prent met een “Litanie tot de heylige Moeder Anna”.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS" Sjabloonkleuring geel, oranje, bruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.7 Heilige Anna
14. Zyne Majesteit den Erf-Prins der nederlanden met verscheide Krygs-helden en soldaten van Europa
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, gerangschikt in 5 rijen van 4 blokken; elk 52 × 70 mm. Tweetalige onderschriften. Voorstellingen van militaire figuren: Belgische huzaar met trompet en tamboer van de landmilitie De kroonprins der Nederlanden (held van Waterloo) De hertog van Wellington (prins van Waterloo) met adjudant Belgische huzaar van het Regiment van Crayie Belgische Jagers tijdens wapenoefening Belgische harnassier met paard Belgische grenadiers tijdens wapenoefening Belgische kanonnier te paard Hollandse Jager met soldaat Engelse huzaar met Engelse voetknecht Franse harnassier in gevecht met een Schot Generaal Blücher Ruiter van de lijfwacht van de koningin van Pruisen met voetknecht Westfaalse Landsturm Huzaar uit Brunswijk Twee kozakken bij de maaltijd Ruiter van de krijgsbende van Walmoden
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Universiteitsbibliotheek Amsterdam.
140. -, Het schooluur is voorbij; nu mag men zich vermaken...
Oblong vel, zonder titel. 4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 118 x 178 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Kindertaferelen: de schommel, het blindenmannetje, de ingespannen geit, twee kinderen die een geit melken. Goede Nederlandse gravure uit het einde van de 18e eeuw. We reproduceren de verzen van de laatste houtsnede, waar een klein meisje bezig is een geit te melken terwijl haar kleine broertje het dier met beide handen bij de achterhand vastgrijpt en zo verhindert te bewegen.. Zie hoe deez kindertjes elkander hulpe geven, Wen Kaat de geit hier melkt, houdt Jan haar zorglijk vast; Mijn knaapjes, wilt ook staag zoo helpend, vreedzaam leven : Dat is het dat aan alle vrome kindren past.
Prent 1: met onderschrift "G. en V.G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1833 - 1856
3e houtblok gesigneerd "LIESHOUD". Op jongere versies van deze prent (zie prent 2) is het signatuur van de graveur weggehaald.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 53
140. Beschouw hier met opregte vreugd, | De spelen eener blijde jeugd ...
Oblong formaat, 12 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Beschouw hier met opregte vreugd, De spelen eener blijde jeugd, Ook moet gij mooi de versjes lezen, Dat zal voor u genoeglijk wezen. Verschillende spelen: spelen met pop — vliegeren — winkeltje spelen — optica — bikkelspel — touwtje springen — blindeman — theedrinken — prenten bekijken — wip — kegelspel — geitebok met slee
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 7
140. Verdichtselen, met zedelyke bemerkingen - Fables, avec reflexions morales
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 48 x 48 mm. Tweetalige onderschriften. Het geheel is omkaderd en heeft tussen de verticale rijen eveneens een fijne lijn. De prent bevat naïeve en grove illustraties die zijn geïnspireerd door de bekendste fabels van La Fontaine, bedoeld om morele reflecties op te roepen. Elke afbeelding verbeeldt een fabel, met bijbehorende teksten die de boodschap van de fabel benadrukken. De eenvoud en directheid van de illustraties dragen bij aan de toegankelijkheid van de morele lessen, waardoor ze zowel kinderen als volwassenen aanspreken. De fabels zijn vaak kleurrijk en levendig weergegeven, met personages zoals dieren en mensen die in herkenbare situaties worden afgebeeld, zodat de kijker de moraal van elk verhaal kan begrijpen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
factuur in journaalboek (collectie de Prentfabriek) voor het graveren van het houtblok dd. 19 october 1843
Een andere prent, ontleend aan de fabels van La Fontaine, werd door Brepols uitgegeven onder nr. 201, deze is van Nederlandse afkomst.
12 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen over het leven van Genoveva van Brabant.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 78
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.30 Genoveva van Brabant
141. Kleederdragt van Zwitserland – Costumes Suisses
6 houtblokken met twee of drie personages zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 2 blokken, 97 à 102 x 118 à 140 mm. Tweetalige onderschriften. De houtblokken zijn gescheiden van elkaar door een met lijnen gecreëerde vakken. Deze prent toont een reeks romantische portretten van inwoners uit de kantons Zug, Glarus, Basel, Freiburg, Solothurn en Schaffhausen. In de bovenste twee vakken staat een korte beschrijving van Zwitserland in zes zinnen, die een algemeen beeld schetsen van het land. Onder elk houtblok worden de afgebeelde bewoners bij naam genoemd, samen met een korte toelichting over hun afkomst en het kanton waar ze vandaan komen. Het geheel biedt een overzicht van de diverse bevolking van Zwitserland, met een focus op de typische kenmerken van elk kanton.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
factuur in journaalboek (collectie de Prentfabriek) voor het graveren van het houtblok dd. 25 october 1843
11. Topografie en aardrijkskunde 11.3 Vreemde volkeren 11.3.3 Volkeren van Europa (afzonderlijke landen) 11.3.3.4 Zwitserland
1 groot houtblok met sierkader, niet gesigneerd, 311 x 266 mm., Nederlandstalige onderschriften. Portret van Willem II, koning der Nederlanden, te paard, in generaalsuniform, zwaard in de hand. Aan de horizon Nederlandse troepen en een vestingstad. Aan het einde het volgende kwatrijn: Den held van Waterloo, wil deze prent verbeelden, Die toen als kroonprins nog, voor onze vrijheid streed ; Thans is hij Holland’s vorst en Neêrlands tweede koning Acht hem, o jeugd, blijf hem getrouw in lief en leed.
Prent 1: met onderschrift "Glénisson en Van Genechten, te Turnhout" Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Met handschrift "Willen Dauwes Ybema 1884". Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 164, met als titel: Willem-Frederik-George-Lodewijk, Prins van Oranje, Veld-Maarschalk van het Hollandsche Leger Tegen de Muiters. We nemen aan dat de Rotterdamse uitgever deze tekst tussen 1840 en 1849 verving door deze zoals gepubliceerd bij Glénisson.
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.1 Het huis van Oranje 2.1.1.38 Erfprins Willem Frederik
142. Daar hebt gij, kinderen, weer een tal ...
Oblong formaat, 4 houtsneden zonder kader, gesigneerd v. Lieshout, 2 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Daar hebt gij, kinderen, weer een tal Van twee paar uitgezochte platen: De helft is om van 'zoute nat, En de andere, om van 't draag te praten. Boven twee voorstellingen van schepen, onder twee voorstellingen van kinderen die met dieren spelen. Onder elke afbeelding een zesregelig vers in twee kolommen.
sign. v. Lieshout (Johannes Egbertus van Lieshout )
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 56
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 31 drukte.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (binnen en buiten), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen 12. Vervoer 12.1 Schepen
1 houtblok met kader, gesigneerd onderaan, in het kader, D V L, 294 x 260 mm. Merkwaardige prent uit het einde van de 18e eeuw, gegraveerd voor het Thompson huis in Rotterdam door D. van Lubeek. Bovenaan een lijst met ingestopte bovenhoeken een draperie met het ingesneden opschrift: HET • ZYN • HEERE • MET • BEERE • in het midden en aan de uiteinden ondersteund door rozetten. Links, op de voorgrond, een doedelzakspeler in habijt, broek en knielange beenkappen, een pruik met staart en een hoge hoge hoed met brede rand, omgeven door drie linten met kokarde en afgezet met een veer die een pompon vormt. Rechts een berentemmer, gekleed in een jas, broek en kousen, met een staartpruik en een grote hoge hoed met enorme rand. Hij laat een van zijn twee beren dansen, de stok in de ene hand, de ketting in de andere; de andere beer; niet gemuilkorfd, met een aap op zijn rug, strijkt tegen zijn rechterbeen. Achter hem cirkelen kinderen. Op de achtergrond een kerk en huizen. Bovenaan als titel een Vlaams kwatrijn: Ik bied my needrig aen voor burgers, heeren, boeren, Met myn ervaren beer, die braef zyn pligten doet; Geef, menschen, toch een cent voor zyne vieze toeren En denkt: ‘t is wel besteed aen zoo een armen bloed.
Prent 1: met onderschrift "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: op naam van wederverkoper "Bij W. Hissink, te Zutphen." Sjabloonkleuring geel, oranjerood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranjerood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 4: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 21, het lange gedicht van deze uitgave is niet behouden door de Turnhoutse uitgeverij.
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.1 Dansende beren en honden, apen, marmotjes
142. Troepen van verschillende natiën – Troupes de différents nations
Prent met 3 rijen afbeeldingen. Afbeeldingen van Franse dragonders met een trompet, hoorn en fluit, Poolse en Engelse infanteristen, waarvan twee met een trommel.
142. Troupes de différentes nations - Troepen van verschillende natien
19 houtblokken zonder kader met verschillende afmetingen, niet gesigneerd, in drie rijen. De prent toont verschillende militaire eenheden, verdeeld over drie groepen: 1° Muziek van de Franse dragonders: Drie dragonders te paard die deel uitmaken van een militaire muziekkapel. 2° Poolse Infanterie: De infanterie wordt geleid door een trommel-majoor, gevolgd door een trommel, een officier en vier infanteristen. 3° Engelse Infanterie: Deze groep bestaat uit een officier, een trommel en zeven infanteristen. Alle houtsneden zijn binnen een omlijsting geplaatst, met een duidelijke scheidingslijn tussen elke horizontale rij. Dit zorgt voor een overzichtelijke en gestructureerde presentatie van de verschillende eenheden.
Prent 1: zonder adres. Met kader rond het geheel. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres. Met kader rond het geheel. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres. Zonder inkleuring Periode 1840 - 1880
Prent 4: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
7. Militair bedrijf 7.1 Tamboers en militaire muzikanten (hsn 1 tem 3) 7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (hsn 4-19)
143. Het nieuw vermakelijk ganzenspel - Le nouveau jeu de l'oie
143. Het nieuw vermakelijk ganzenspel – Le nouveau jeu de l’Oie
143. Het nieuw Vermakelijk Ganzenspel. Le nouveau Jeu d’oie
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Museum aan de Stroom Antwerpen en Koninklijke Bibliotheek van België.
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.11 Ganzenborden
20 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Wilt zij de rarekiek soms zien Komt hier dan, oude en jonge liên De man is klaar, de pret begint In deze rarekiekenprint. Voorstellingen van verschillende aard, waaronder voorstellingen van de Noordpool, kinderen die een sneeuwpop maken en een valkenier. Onder elke afbeelding een vierregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 30
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast, toverlantaarn
143. Ziet kinderen, hoe men in de jeugd // Al spelende kan zijn verheugd
8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, 74 x 125 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Kinderspelletjes. Schaatsen. — Het masker. — De slee. — Het hoefspel. — De getemde hond. — Blindemannetje. — De pop. — De warme hand. Bovenaan, als titel: Ziet kindren, hoe men in dejeugd Al spelende kan zijn verheugd Wilt immer braef uw pligt betrachten Dan hebt gij vreugd en heil te wachten. De laatste houtsnede, dat het spel van de hete hand lijkt weer te geven, werd beschouwd als een illustratie van dat van het gesmolten paard: Bok, bok, stavast ! roept hier het speelgezinde Pietje, En Klaas ligt met zijn hoofd reeds in den schoot van Mietje ; Maar Mie, ’t waar’ beter dat gij speeldet met uw pop, Juan met de jongens : 一 hoe veel horens steken ‘er op ?
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Erve Wijsmuller, te Amsterdam.", Gemerkt 'G' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige editie Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1856 - 1900
De houtblokken zijn van Nederlandse oorsprong en hebben behoord tot het fonds van Thompson in Rotterdam die deze uitbracht onder het nummer 84. Vier van de houtsneden (afb. 1, 2, 6 en 8) zijn verkleinde maar vrij getrouwe kopieën van de houtsneden uit nr. 38 van het huis Stichter te Amsterdam (later uitgegeven door J. Noman in Zalt-Bommel onder nr. 148). De prent waarvan Thompson de andere vier afbeeldingen ontleende is ons niet bekend. Kwatrijnen verschillen van de verzen van Stichter.
Oblong formaat, 8 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 4 blokken. Voorstellingen van de letters van het alfabet (A - H) geïllustreerd met figuren waarvan de namen met de betreffende letter beginnen. Onder elke afbeelding een vierregelig vers, boven elke afbeelding een titel.
Niet aanwezig in eigen collectie. Geen exemplaar online beschikbaar.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 35
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 ABC-prenten 14.2.4 Doopnamen
144. Het leven van Sinte Nicolaas - Vie de Saint Nicolas
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 68 x 86 mm. Onder elk houtblok staat een Nederlandstalig kwatrijn dat het bijbehorende beeld toelicht. Daarnaast is er een korte Franse tekst van twee regels toegevoegd. Het geheel vertelt de legende van de grote Sint Nicolaas, die wordt gepresenteerd als de trouwe en genereuze vriend van goede kinderen, waarbij de afbeeldingen en kwatrijnen zijn leven en daden beschrijven.
Prent 1: gemerkt "B", met adres van wederverkoper "J. J. LOUVRIER, te Maastricht". Titel "Het leven van Sinte Nicolaas". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Met aangepaste titel "Leven van Sint Nicolaas" en dubbele lijn onderaan het vel weggelaten. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 3: geel sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 4: rood sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Afbeelding 5: blauw sjabloon voor de inkleuring van deze prent
Het huis Glenisson en Van Genechten heeft een bijna getrouwe replica van deze plaat (N° 111) gepubliceerd. Later werd deze uitgegeven door Beersmans onder N° 25.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.10 Sint-Nicolaas 8.3.10.1 Sint-Nicolaas
144. Leer uit deez’ prentjes, jeugd, de lieve deugd betrachten
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, 68 x 45 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Diverse onderwerpen ter illustratie van kwaliteiten of gebreken. Middelmatige gravure uit het begin van de 19e eeuw. Bovenaan, als titel: Leer uit deez’ prentjes, jeugd, de lieve deugd betrachten, En schuw wat, zelfs in ’t minst, aan plicht en vroomheid schaadt ; Dan hebt gij, op deze aard’ steeds menschenmin te wachten, ’ En hierna ’t heerlijkst loon bij God, uw toeverlaat. De houtsneden illustreren : 1e rij: vriendschap, haat, geluk, ongeluk, vreugde 2e rij: vrees, vriendelijkheid, misdaad, hoogmoed, verkwisting 3e rij: drift, rust, liefde, schrik, gulzigheid 4e rij: armoede, ijdelheid, moedwil, kunstenaar, lompheid Enkele kleine verzen volgen hieronder: Jan graafde en vond een grooten schat, O ! riep hij, wat geluk !.... (Hij leefde voormaals vergenoegd,) Maar ‘t goud bragt hem in druk. Zie welke lieve kozerij, Hoe ‘t kindje moeder streelt! De moederliefde is grenzeloos; Ze is ‘t Godlijk evenbeeld. Lizetje! 一 Ja, ’t is ijdelheid, Voor uwen spiegel te staan pralen; Schoon zijt gij, maar de schoonste bloem, Verlept als ’t lelietje der dalen. Verkwisting !... o verfoeil jk kwaad !... O pest der maatschappij ! Gij lokt tot spel en dronkenschap Tot wreede twistpartij.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1900
De prent is van Nederlandse oorsprong en is uitgegeven door T. L. Thompson in Rotterdam onder nr. 32. Titel en kwatrijnen zijn soms gewijzigd door Glenisson. In de prent van Rotterdam lezen we boven het houtblok de naam van de afgebeelde kwaliteiten en gebreken. Er is een replica van de prent, met 24 afbeeldingen, waaronder de meeste van die van de Thompson-prent, in de afbeelding van GN Renner in Neurenberg (nr. 157); het heeft ook koppen, maar geen bijschriften.
14. Opvoeding en onderwijs 14.4 Opvoeding 14.4.1 Kinderdeugden en -ondeugden
145. -, Zie dezen os ter weide, om zich volop te mesten,...
4 houtblokken met dubbele lijnskader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 147 x 117 mm., zonder titel, Nederlandstalige kwatrijnen. Vier dieren: os, paard, olifant, leeuw. Het onderschrift van de eerste houtsnede, de os, gaat als volgt: Zie dezen os ter weide, om zich volop te mesten, Met malsche klaverblaên en boterbloem en gras; Doch haest wordt hy geslagt, des menschen lust ten besten. Schuw overdaed, o jeugd! wyl ze altoos schaedlyk was. Het onderschrift van de laatste afbeelding, de leeuw, gaat als volgt: Beschouw in dezen leeuw een koning van de dieren; Doch volg zyn wilden aerd, o teeder kind, toch niet: Zijne edelmoedigheid mag wel uw hart versieren, Maer 't is uw pligt, als mensch, dat gy zyn wreedheid vliedt.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 114
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 94 drukte.
Oblong formaat, 8 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 4 blokken. Voorstellingen van de letters van het alfabet (I-P) geïllustreerd met figuren waarvan de namen met de betreffende letter beginnen. Onder elke afbeelding een vierregelig vers, boven elke afbeelding een titel.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1894
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 36
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 A.B.C.-prenten 14.2.4 Doopnamen
145. Geschiedkundige beschrijving van China, Japan, Tartarije, Turkije en Griekenland
In een grote dubbel kader, verdeeld in 36 vakken, staan 36 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken. De prent toont verschillende figuren in traditionele klederdracht, waarbij de naïviteit en soms komische stijl van de illustraties opvalt. De eerste rij bestaat uit verschillende personages uit China: Een vrouw uit China. Een Chinese man. Een vrouw uit de eerste van de drie klassen in China. Een man uit de eerste klasse in China. Een Chinees meisje. Een Chinese koopman uit de tweede klasse. De laatste afbeelding op de rij toont een Griekse dame. Deze prenten hebben vaak een nieuwsgierige en speelse uitstraling, waarbij de eenvoud en soms overdreven kenmerken van de personages een bepaalde charme uitstralen, typisch voor volksprenten.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Deventer Musea en Koninklijke Bibliotheek van België.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.3 Vreemde volkeren 11.3.6 Volkeren van Azië en Australië
146. -, Zie hier eene fraeije gans; zy ook moet zyn geprezen...
Oblong vel, zonder titel. 4 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 103 à 127 x 170 à 190 mm., Nederlandstalige onderschriften. Zeer fraaie oude houtsneden, voorstellende een zwaan, een gedomesticeerde kalkoen, een haan en een kip, twee eenden. Hoewel de eerste houtsnede een prachtige zwaan voorstelt, wordt het toch gevolgd door een couplet ter ere van de gans. Verwarring alom, de zoölogische kennis van de uitgever is twijfelachtig.
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.', onderschrift gewisseld met nummer t.o.v. vorige editie. Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Kopie naar een lithografische prent van L.M. Hermann in München
6 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: De Natuur. met ondertitel: Natuur ho God lijk schoon, Spreidt gij uw glans ten toon! Voor alles Menschen oogen; uw evenredigheid, Uw pracht en Majesteit. — Zij houdt ons opgetogen. Voorstellingen van de natuur en natuurverschijnselen, zoals een zonsopkomst, bliksem en een regenboog. Onder elke afbeelding een zesregelig vers.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 45
10. Natuur 10.2 Natuurverschijnselen
146. Lyfwacht van den onder-koning van Egypten - Garde du vice-roi d'Egypte
Drie rijen zonder kader, niet gesigneerd, tweetalige onderschriften. 1e rij. Trommelaar, officier, tien soldaten twee aan twee staand, een speer met banier vasthoudend; 100 x 260 mm. Tweede titel: Geregelde infanterie van Algiers. 2e rij: twee drummers, een officier, vier soldaten. Al deze personages hebben een donkere huidskleur; 100 x 275 mm. 3e rij: acht soldaten volgen de voorgaande rij; 100 x 285 mm. Onderaan elke rij een tweetalig onderschrift van enkele regels over Egypte, Algiers en Abd-el-Kader.
Prent 1: zonder adres (reeksnummer weggevallen bij restauratie) Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 2: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjablonenkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Afbeelding 4: geel sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 5: rood sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 6: groen sjabloon voor de inkleuring van prent
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden
147. Dees' Dieren, toonen zich als levend aan uw oogen ...
8 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Deez, dieren, toonen zich als levend voor uw' oogen, Elk soort naar zijnen aard, bestemming en vermogen; Opdat ge, o lieve jeugd! leer' kennen, dat uw' staat Als mensch, het nuttigst dier nog ver te bovengaat. Voorstellingen met dieren. Afgebeeld zijn volgende: Konijnen — Varken — Paard — Schapen — Bok — Koe — Voshond — Poes
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1894
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 73
147. Hier hebt gy het leven en bedryf, van Jan de Wasscher met zyn wyf
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 48 x 60 mm., Nederlandstalige onderschriften. Avonturen van Jan de Wasser. Nederlandse houtsneden uit het einde van de 18e eeuw, gegraveerd in Rotterdam en afkomstig van de uitgever J. Thompson van die stad, die ze publiceerde onder nr. 16. Glenisson heeft enkele van de Nederlandse coupletten vervangen door andere ontleend aan prent nr. 124 van Brepols (zie houtsneden 13, 14, 17, 22), niet om het beeld te zuiveren maar om het begrijpelijk te maken voor de Vlamingen. Bovenaan, als titel: Gisteren heb je het leven en bedrog, Van Jan de Wasscher zet zyn wyf. Huwelijk van Jan en Griet. 一 Trouwmaaltijd. 一 Jan doet de schort weer aan. 一 Griet draagt de broek. 一 Griet leert Jan koken. 一 Jan bereidt het vuur voor. 一 Hij bedient Griet aan tafel. 一 Hij maakt de haard schoon uit angst voor slagen. 一 Hij doet de afwas. 一 Door de ramen te besprenkelen, breekt hij de ruiten. 一 Hij is de straat aan het vegen. 一 Hij schrobt de vloer. 一 Hij doet de was. 一 Zijn vrouw, blij met zijn werk, nodigt hem uit om hem te vergezellen in een bootje. 一 Jan is aan het bevallen. 一 Hij bakert het kind in. 一 Hij geeft haar de pap. 一 Als het kind te hard huilt, slaat Jan hem op de billen.一 Hij speelt met de pop. - Hij leert het kind rennen - Hij gaat met hem wandelen.一 Hij tilt hem op als hij zadel heeft. 一 Hij geeft hem zweepslagen als hij gemeen is. 一 Zijn vrouw jaagt hem weg omdat hij de kleine heeft gecorrigeerd.一 Ze bespreken het beroep van het kind.
Prent 1: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: gemerkt 'A. V. G. a T.'. Handschrift op achterzijde "Goffe Sjoerd Posthuma 1860" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1856 - 1870
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 16
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.53 Jan de Wasser
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 43 x 61 mm., tweetalige onderschriften. Getrouwe replica naar Brepols nr. 123., de tekst is bewaard gebleven, met enkele kleine variaties, de volgorde van de houtsneden is dezelfde. Bovenaan, als ondertitel: Ziet, kind’ren, in deezé prent van Griet en Jan, Hoe kwalijk dat zij doen, als kind, de vrouw, of man.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1900
147. Zouaven (Fransche troepen van Afrika) - Zouaves (troupes françaises d'Afrique)
In een paginagrote dubbellijnskader staan vier rijen houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, variabele groottes. De prent toont twee verschillende rijen van Afrikaanse soldaten, elk met een eigen titel en begeleid door tweetalige onderschriften. Eerste compartiment: Onder de titel "Zouaven etc." wordt een tweetalige tekst gegeven over de organisatie van de Afrikaanse troepen bekend als de Zouaven, met een specifieke verwijzing naar de slag bij Isly in 1844. De houtsneden in dit compartiment beelden een officier uit, geflankeerd door twee trommelaars, en veertien Arabische infanteristen. Tweede compartiment: Onder de titel "Afrikaansche INFANTERIE op vier gelederen" wordt een korte tekst in twee talen gepresenteerd, die de superioriteit van deze troepen beschrijft, vooral in hun conflicten met de Fransen. De gravures tonen een officier, een trommelaar, en zes paren van soldaten. Van elk paar staat één soldaat rechtop terwijl de ander knielt of bezig is zijn geweer te laden. De prent benadrukt zowel de organisatie als het strategische vermogen van deze Afrikaanse infanterietroepen.
Prent 1: zonder adres. Met gewijzigde titel "Zoaven (Fransche troepen van Afrika) - Zoaves (troupes Françaises d'Afrique)" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres. Tekst heeft nu ander lettertype, en lilchte wijziging in de titel "Zoaven - Zoaves" is nu "Zouaven - Zouaves". Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en lichtblauw Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands) 7.2.1 Buitenlandse legereenheden (zouaven)
32 houtsneden met kader, in blokken van 4 samengebracht, 6 rijen van 4 x 4 blokken, niet gesigneerd, Nederlandstalige onderschriften. Afgebeeld staan de volgende vogels: Een broeijende Eend — Een Kokmeeuw — Een Kraanvogel — Een Patrijs — Een Popje — Een Rotgans — Een Zwaan — Een Waterduiker — Een Struisvogel — Een Haan — Een Gans — Een Kemphaan — Een Rietmusch — Een Vink — Een Sijsje — Een Putter — Een Distelvink — Een Roodborstje — Een Musch — Een Kemphaan — Een Snip — Een Spegt — Een Parkietje — Een Geervogel — Een Kwikstaart — Een Bontekraaij — Een Indische Vogel — Een Tureluur — Een Ooijevaar — Een Spreeuw — Een Winterkoningje — Een Roerdomp — Een Vink — Een Meeuw — Een Raaf — Een Griffioen — Een Grietvogel — Een Steenvalk — Een Exter — Een Koekkoek — Een Duif — Een Grijpvogel — Een Baartmannetje — Een Kanarievogel — Een Peelplatade — Een Ooijevaar — Een Kiwiet — Een Spreeuw — Een Paauw — Een Lien — Een Paauwin — Een Kropper — Een Engelsche Haan — Een Kalkoen — Een Papegaai — Een Leepelaar — Een Geelvink — Een Leeuwerik — Een Uil op de kruk — Een Gier — Een Phenix — Een Arend met zijn wijfje — Een Doffer — Een bastaard Nachtegaal — Een Sijsje — Een Katuil — Een Nachtegaal — Een Zwaluw — Een Kroonvogel — Een Steenuil — Een Schiltvink — Een West-Indische Raaf — Een kapperduif — Een Valk — Een Spitsvogel — Een Koddenaar — Een Lijster — Een Koolmees — Een vliegende Snip — Een Duif — Een Kapel — Een Wildegans — Een Vledermuis — Een Hangstaart — Een Eend — Een pronk Pauw — Een Woerd — Een Boommusch — Een Kneuter — Een Pimpeltje — Een Boomkruiper — Een Ijsvogel — Een Bontekraai — Een Reiger — Een Sperwer.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 46
148. Kindren, ziet deez' dappre helden...
Oblong vel, 4 houtsneden met telkens 4 militairen, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Kindren, ziet deez' dappre helden, Die den vrede en rust herstelden, Die zoo vurig werd betracht; Thans is hunne dienst volbragt. Onder iedere houtsnede de titel van de militairen: Grenadiers — Linie troepen — Pruisische jagers — Nederlandsche jagers Bijzonder is wel dat de Pruisische en Nederlandsche jagers identiek aan elkaar zijn.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Museum Willem van Haren, Heereveen.
148. Rijtuigen voor ijzeren weg – Voitures pour chemin de fer
Prent met drie rijen afbeeldingen. Op de bovenste rij een 'omnibus' getrokken door twee paarden; op sw middelste rij twee huurkoetsen, ook met twee paarder ervoor. Op de onderste rij 'Rijtuigen voor ijzeren weg' dwz. spoorwegrijtuigen op rails.
(ook als gedeeltelijke kopie van de prent in hsn, onderste rij vervangen door spoorwegrijtuigen)
Prent 2: zonder adres, titel ander lettertype
Afbeelding 3 en 4: Gegalvaniseerde cliché's voor afdruk van het zwarte beeld op datum 11 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 11.01.1902
148. Rytuigen voor yzeren weg - Voitures pour chemin de fer
Deze prent bestaat uit zeven compartimenten binnen een dubbele lijnkader, waarbij drie grote compartimenten gevuld zijn met houtsneden en vier kleinere met titels en legendes. Eerste rij: Hier zien we een grote omnibus, met duidelijk leesbaar “OMNIBUS” op de zijkanten, getrokken door twee dravende paarden. Op de koets zit een postiljon, terwijl vijf reizigers binnen zitten en een zesde op het punt staat in te stappen. De houtsnede is vrij gedetailleerd, zelfs met de hoorn op de trede en geen pakketten bovenop de drager. Afmeting: 115 x 302 mm. Bijschrift: Myn omnibus is altyd vol, Omdat hy snel is op den rol. Tweede rij: Bestaat uit twee identieke houtsneden die een vierwielige koets tonen, elk getrokken door twee paarden. Beide koetsen hebben een chauffeur op de stoel. Daarnaast staat er een smalle houtsnede die een huisdeur voorstelt. Afmeting koetsen: 55 x 122 mm. Bijschriften: Myn huerkoets rydt een gansche uer Steeds zeer snel en is niet duer. Al wie moet gaen met snelle schreden Moet maer in myne huerkoets treden. Laatste rij: Drie oude type koetsen zijn afgebeeld. Rechts staan twee personages in gesprek, een bediende en een voorbijganger. Bijschriften: In myn vigilant rydt men met veel gemak. Voor zeer weinig geld brengt zy u aen uw dak. Myn vigilant slechts bespannen met een paerd, Is zeer goed koop en heeft altyd een snelle vaert. Treed in myn koets, geloof my maer, Mynheer, Het weêr is veel te slecht voor zulke schoone kleêr. De titel, "Rytuigen voor yzeren weg", verwijst naar de functie van de omnibussen in de 19e eeuw, die vaak reizigers vervoerden tussen de stad en treinstations of stoombootkades.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Amsterdam, Bij J. A. ALDAG, St. Jansstraat, n. 33", gemerkt 'B' eerste versie met omnibus. Handschrift op achterzijde "W. J. Venema" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt "B", eerste versie met omnibus. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, tweede versie. Rij 1 en 3 zijn vernieuwd, rij 2 is rij 3 geworden. Tekst is ongewijzigd, behalve bij de laatste rij. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 4: zonder adres. Tekst is herzet, kader weggelaten. Laatste houtblok deels ontbrekend. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 5: zonder adres, laatste houtblok groter deel ontbreekt t.o.v. vorige. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6: houtblokken voor de jongste versie van deze prent (afbeelding met onderste blok niet aanwezig in de collectie in houtsnede, wel in de lithografische reeks)
Afbeelding 7: geel sjabloon voor deze prent
Afbeelding 8: rood sjabloon voor deze prent
Afbeelding 9: blauw sjabloon voor deze prent
12. Vervoer 12.2 Rijtuigen en wagens 12.4 Treinen
149. -. 1. jongensspelen; 2. meisjesspelen
2 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, Nederlandstalige onderschriften. Spelende jongens en meisjes. Tussen de twee blokken staat een vierregelige tekst: Aan Jongens wilde pret, aan Meisjes zachte vreugd, Dat is zoo als het hoort en eigen aan de jeugd. Ook voegt het beide wel : ja wil U vaak vermaken, Mits gij ook zorg draagt voor uw school en and're zaken.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 62
149. Geen nutter dier voor rot en muis, dan een mooi katje in uw huis - Veut tu poursuivre le raton?
Eén groot houtblok met kader, niet gesigneerd, 291 x 260 mm. Tweetalige onderschriften. Dit fragment toont een charmant beeld van de kat als een onmisbare bewoner van het huis, vooral als bescherming tegen ongedierte zoals ratten en muizen. Het kwatrijn boven het houtblok benadrukt de nuttigheid van een kat, die alle hoeken van het huis doorzoekt op zoek naar ongedierte: Geen nutter dier voor rot en muis. Als een mooi katje in uw huis Want het doorsnuffelt alle hoeken, Om dit gedierte op te zoeken. Onderaan beschrijft de tekst de kat als een rustige en betrouwbare metgezel, die geen overlast veroorzaakt door te krabben of lawaai te maken, en zelfs niet snoept uit de potten als ze alleen wordt gelaten. Zodra ze echter het geluid van een piepende muis hoort, komt haar jagersinstinct naar boven. De slotzin geeft aan dat de afbeelding van deze ideale kat wordt aangeboden uit liefde, wat de toon een warm en persoonlijk karakter geeft: Deez, kat, zal niemands rust verstooren, Zij krabbelt niet, noch laat zich hooren ; Al laat men haar alleen in huis Zoo zal zij uit den pot niet snoepen. Maar zoekt zoo gaauw zij piep hoort roepen Of er ook rot is ofte muis. Kan u haar beeldtenis behagen ? Zoo wordt z’uit liefd’ u opgedragen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring lichtgeel, grijsbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: Zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 4: Zonder adres. inkleuring anders dan voorgaande. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en paars Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: rood sjabloon voor het inkleuren van deze prent
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Brepols is een herdruk van Noman nr. 276
De afbeelding is van Nederlandse oorsprong. Het was eerst eigendom van J. Hendriksen te Rotterdam, die de prent onder nr. 28 uitgaf. Later eigendom geworden van J. Noman en Zoon te Zalt-Bommel. Brepols verwierf deze en andere blokken van Noman. Brepols behield de tekst van de Nederlandse afbeelding, maar voegde een Franse vertaling toe. Een replica van de Brepols-prent werd uitgegeven door Glenisson (nr. 135).
149. Wanneer het leger vroom en kloek ten stryde trekt...
Oblong vel, 5 houtsneden zonder kader. Onderaan de titel: Wanneer het leger vroom en kloek ten stryde trekt, Om, door het stael en lood, den vyand te doorbooren Dan wordt hun mannenmoed en strydlust opgewekt, Als zich, in het gevecht, het krygsmuziek laet hooren.
Prent 1: op naam van wederverkoper: "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 140
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 82 drukte.
7. Militair bedrijf 7.1 Tamboers en militaire muzikanten
16 hsn., theaterfiguren van de Commedia del’Arte
15. Album d’images – Prentenboek. Reeks 2 – 20
Omslag: oranje met handstempel 2 (reeksnummer) en 20 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 268, 269, 270, 271, 272, 274, 275, 279, 280
15. Alwie begeerig zijt het Krijgsmans ambt te leeren//Beschouwt hetgeen hier staat weer levend afgemaald. Men zal hier ieder held met eigen naam vereeren//…
Exemplaar in voormalige collectie Van Veen.
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne over en drukte hiermee prent nr. 124
Prent 1: met adres "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
15. Deez’ Prent is ‘t geld wel dubbeld waard, Ziet dieren tam en wild van aard
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 48 x 53 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Dieren. Eerste rij: leeuw, vos, paard, ezel. Laatste houtblok: “Het Koorn Varken” (= tarwevarken, een denkbeeldig dier dat korenvelden verslindt en verwoest; vgl. o.a. W. Mannhardt, Die Korndämonen. Beitrag zur germanischen Sittenkunde. Berlijn, 1868). Bovenaan de titel : Deez’ Prent is ‘t geld wel dubbeld waard, Ziet dieren tam en wild van aard. Onderaan de laatste afbeelding dat het tarwevarken vertegenwoordigd lezen we : Het Koorn Varken dat verslind, Wat hij op veld en akkers vind, ’t Graan in voile rijpheid staat. Dat bij niet onbeschadigd laat.
Glénisson en Van Genechten nam op de veiling van 9 april 1845 houtblokken over van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel. Deze prent is een herdruk van prent nr. 229 van deze uitgever.
Centraal staat een houtsnede zonder kader, niet gesigneerd, 155 x 180 mm. In het midden van een cirkel uitgevoerd door vierendertig gevallen engelen staat Lucifer, het onderlichaam bedekt met ruw haar, grote hoorns op het voorhoofd, gevorkte voeten, lange staart, houdt in zijn rechterhand de slang van Eva, in zijn linkerhand een vork met twee tanden. Hij leidt de dans. In de cirkel, rechts van de demon, spelen drie muzikanten, zijn trouwe en onafscheidelijke medewerkers, hun meest aanstekelijke deuntjes. Om hem heen, dansers, drinkers en de herbergier die een drankje inschenkt. Buiten de cirkel, in de bovenhoeken van het houtblok, links een vrouw knielend voor een Madonna in een boom; rechts een vroom koppel in gebed bij een Christus aan het kruis. De personen in deze beide hoeken smeken de Heer om deze onschuldige jeugd af te keren van de dans. In de onderste hoeken, links, huilt een vader van een gezin omdat die dans van zijn zoon een flierefluiter heeft gemaakt en zijn dochter haar eer heeft doen verliezen. Rechts bidt een moeder haar rozenkrans terwijl ze de kruisweg verricht, in de hoop dat haar kinderen tot inkeer komen en hun danslust verliezen. Bovenaan het vel staat de titel “Den duyvels dans”. Links en rechts uitleg bij de houtsnede. De uitleg van deze plaat is, zoals vermeld in de afbeelding, te danken aan Conrardus Clingius, theoloog in de orde van St. Franciscus, die leefde rond het jaar 155o; het werd goedgekeurd door St. Carolus Borromaeus in zijn tractaet tegen de Dans. Onderaan de prent een lied over het duivelse dansen. Het geheel van de prent is omkaderd door een eenvoudige dubbele lijnkader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, zwaar kader rondom het geheel Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2:gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Het woord "DANS" in de titel is apart opgekleefd doordat de drukker hierin een fout maakte. Bij doorzicht merk je op dat eerst foutief het woord "DAS" stond, in plaats van DANS. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift "Te TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek - drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, Zwaar kader is nu vervangen door een dubbele lijnkader. Letterspatiëring van de titel ruimer t.o.v. prent 1 en 2. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 4: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer. Plaatsing onderschrift licht opgeschoven t.o.v. prent 2 Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 16/03/1820
Het houtblok is een kopie van een oudere prent. Een gelijkaardige prent, gebaseerd op een houtsnede uit de vijftiende eeuw, werd in het midden van de negentiende eeuw nog uitgegeven door de uitgever J. C. van Paemel, te Gent.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.5 Overige religieuze onderwerpen 1.3.5.3 Duivel en de dans
15. Geschiedenis van Jan de Wasscher en zijn Griet - Histoire de Jean et Marguerite
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 43 x 65 a 67 mm., tweetalige onderschriften.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1870 - 1902
Getrouwe replica, op enkele details na, gepubliceerd met de onderschriften van Brepols (N° 123, 3e per.) of prent nr. 32 van Glénisson en Van Genechten te Turnhout.
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. De prent geeft het verhaal weer van Luilekkerland. Twee mannen gaan hand in hand op weg, eten zich door een suikermuur heen, zien huizen met vlaaien op de daken, eten fruit, gebraden vogels, rijstpap, frikadellen, gebraden varkens, suikerbollen, rietsuiker, suikerbloemen, gebraden vis, en drinken wijn. Dan zijn ze lui, en worden door de Heer uit zijn land verjaagd: 'Die de weelde niet kan dragen Moet het zich te laat beklagen'. Bevat tweeregelige rijmende onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS – TURNHOUT
Prent 4: proefdruk van tekeningen zonder tekst
Afbeelding 5 en 6: gegalvaniseerde cliché op datum 17 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 17.01.1902 - Proefdruk zwart “nagezien en goed bevonden” op datum 23.06.1904 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.05.1921 (zwart) en 28.05.1921 (vleeskleur, losgesneden). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.10.1922 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.12.1924 (rood). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267
gecombineerde techniek van hoogdruk en lithografie. Zwart hoogdruk, kleur in lithografie. Latere versies volledig in chromolithografie.
EERSTE TYPE. 20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, elk 50 x 68 mm. Tweetalige onderschriften. Vertrek naar Cocagne! Een wonderlijke wereld vol zoetigheden opent zijn poorten. Een muur van suiker beschermt de toegang, en oh, wat een verrassing: er is al een gat gemaakt! De daken zijn bedekt met taarten, en terwijl je je ogen opent, vallen de vruchten zo in je mond! Gerechten vliegen om je heen: geroosterde vogels dartelen door de lucht, en heerlijke rijstpudding lonkt vanuit de straat, die geplaveid is met smakelijke gehaktballen. Wijn stroomt als een rivier in je mond, en varkens zwerven met het mes in de rug door de straten, onbewust van hun lot. Voedsel biedt zich letterlijk aan om gegeten te worden, met snoepregen die uit de lucht valt! Zoet riet en amandeltarwe, suikerbloemen die de lucht vullen met hun geur. En kijk, vis die vers gebakken uit de zee springt, met zeeën van wijn, vaten vol kaneel en marsepein die op je wachten. Maar let op! Na al dat feesten en smullen kan hij niet meer lopen, overvol van al het lekkers. Luiheid houdt hem tegen om nog meer te proeven, en dan komt de boze heer om ze uit zijn rijk te verdrijven. Spijt van wat ze missen overvalt hen. TWEEDE TYPE: Dit alles is vastgelegd in een set van 20 houtblokken met een mooi kader, niet gesigneerd, in vijf rijen van vier blokken, elk 48 x 65 mm groot, met tweetalige onderschriften. De onderwerpen zijn dezelfde als eerder, maar gemoderniseerd en soms met een creatieve twist. Hoewel de taferelen van de nieuwe houtsneden niet altijd overeenkomen met de oude, zijn de oorspronkelijke coupletten behouden. Dit zorgt voor grappige tegenstrijdigheden, zoals in de zeventiende scène, waar de rustende man is vervangen door twee mensen die zich bevrijden van hun zorgen. En in de negentiende scène zien we in plaats van de man met de zweep een bediende die een verrukkelijke puddingtaart brengt!
Prent 1: (EERSTE TYPE) met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX, ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren" Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1860
Prent 2: (EERSTE TYPE) zonder adres, met lichte aanpassing in de titel t.o.v. prent 1, gekleefd op karton Sjabloonkleuring geel en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: (TWEEDE TYPE) zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: (TWEEDE TYPE) zonder adres, titel en tekst met aangepast lettertype. Spelling eveneens licht aangepast. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 5: (TWEEDE TYPE) zonder adres. Gecombineerde techniek: zwart hoogdruk, kleuren in lithografie. Inkleuring huidskleur, geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6 en 7: (TWEEDE TYPE) volledige reeks houtblokken voor bovenstaande prent
Brepols nam deze drukvorm (EERSTE TYPE) in 1817, samen met nog 15 andere, over van Verhoeven, opvolger van Le Tellier te Lier.
Brepols herdrukte de prent van het TWEEDE TYPE in een latere periode (1890 – 1930) met hetzelfde nummer, (deels) in lithografie, met behoud van het oorspronkelijke nummer.
Het is waarschijnlijk dat Brepols & Dierckx Zoon deze moderne houtblokken (TWEEDE TYPE) tegelijk met die van Gulliver (nr. 17, modern type) in Engeland heeft gekocht of besteld. De houtsneden van deze twee afbeeldingen zijn gemaakt door dezelfde graveur en deze was zeer waarschijnlijk Engels.
3. Allegorie 3.3 Verkeerde wereld 3.3.2 Luilekkerland / Kokanje
15. Wandeling van den Vetten os. — Promenade du boeuf gras.
19 houtsneden, waarvan 1 grote centrale houtsnede met dubbele lijnskader en 18 kleine houtsneden zonder kader. Tweetalige titel. Bovenaan de titel: Wandeling van den vetten os — promenade du boeuf gras Rondom de centrale houtsnede staan verschillende theaterfiguren. De centrale houtblok stelt een os voor, rijkelijk versierd, met op de os een kind met vleugels in mooie gewaden, in de rechterhand een boog, in de linkerhand een fakkel. De os wordt begeleid door een man met ontbloot bovenlijf, een verentooi op het hoofd en een strooien rokje aan. In zijn linkerhand een knuppel.
Prent 1: zonder adres Geen inkleuring
30 houtblokken, per zes op een rij in een kader geplaatst, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: De TOOVERLANTAARN van Mr. LARONDE. Allons! kinderkens en ook kroote Heer en Daam'ikke Monsieur Laronde, zekke jelui koede avond; ikke zalle jelui laten, zien de nieuwe Tooverlanternné die ikke in Egypte vertoont heb en waar die Arabieren hunne ooken op uitgekeek ebbe, ikke zalle ze laten spreek wat ze zelve voorstellen. 30 afbeeldingen van ambachten en straatverkopers.
Prent 1: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 74
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast, toverlantaarn
150. Galerij van Beroemde Nederlandsche Mannen
16 ovalen houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 63 x 53 mm. Nederlandstalige onderschriften. Medaillons met portretten van de volgende Nederlandse of Belgische beroemdheden: Prins Maurits — Jan Eversen — Corn. Evertsen — Kortenaar — De Ruiter — Jacob Van Wassenaar — Tromp — Vondel — Teniers (door een drukfout noemt de legende hem: Tavieniers de Jonge) — Dirk Langendijk — Jan Steen — Jacob Cats — Erasmus — Paul Potter — Antoon Van Dijck — Petrus Paulus Rubens. Als ondertitel: ‘t Vernuft, de kunst. ‘t belijd van deez’ beroemde schaar, Moet in uw hart, o jeugd, een sterken prikkel drukken ; Volg staag hun stappen na, opdat tot Neêrlands roem, Gij ook in laatren stond, eens lauweren moogt plukken. Tot onze verbazing treffen we onder de grote beroemdheden van Nederland de graveur en tekenaar Dirk Langendijk (1748-1805) aan. De reden is waarschijnlijk dat het prent in Rotterdam is samengesteld in de tijd dat Langendijk daar woonde en op het toppunt van zijn roem stond.
Prent 1: met onderschrift "G. en V. G." Sjabloonkleuring bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring bruin en blauw Periode 1840 - 1900
Prent 3: zonder adres. Merkbaar meer slijtage aan de blokken dan vorige editie. Sjabloonkleuring roze, bruin en blauw Periode 1856 - 1900
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roze en bruin Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 146
2. Geschiedenis en vorsten 2.1 Vorsten en historische personages 2.1.5 Verschillende historische personages op een prent
150. Komt kind’ren ziet deez’ wakkere Haan, Die u tot nijverheid spoort aan - Le Cocq Reveil-Matin vous donne l'intelligence, De l'emblême de la vigilance
Eén groot houtblok zonder kader, gesigneerd L B M op een takje tussen de poten van de haan, 324 x 251 mm. In een prachtig landschap prijkt een grote haan, met een heraldisch uiterlijk, trots en statig in profiel naar rechts, zijn linkerpoot geheven als een teken van zijn dominantie. Rechts van de haan pikken drie hennen in een gezellige groep, druk bezig met hun dagelijkse zoektocht naar voedsel. Op de achtergrond schittert een boerderij, die de landelijke setting perfect aanvult. Rondom deze levendige houtsnede is een elegante typografische sierrand aangebracht, die het geheel een sfeervolle en decoratieve uitstraling geeft.
Prent 1: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Houtblok verworven in Nederland op de veiling van 9 april 1845 van J. Noman en Zoon in Zalt-Bommel. Oorspronkelijke prent uitgegeven door J. Noman omstreeks 1817, onder nr. 248. Brepols behield, de tekst van de Nederlandse prent en voegde een Franse tekst toe. Dit merkwaardige houtblok is in Amsterdam gegraveerd door een kunstenaar, wiens monogram L B M op andere oude populaire afbeeldingen voorkomt. Aan de hand van de kostuums en de uitvoering van deze laatste platen kunnen we zeggen dat hij tussen 1680 en 1700 werkte. De naam van deze kunstenaar kennen we momenteel niet.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.6 Haan
28 houtsneden met dubbele kader, niet gesigneerd, 7 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van de Verkeerde Wereld.
Prent 1: zonder adres, geen inkleuring
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 97
3. Allegorie 3.3 Verkeerde wereld 3.3.1 Verkeerde wereld als omkering
4 houtblokken met dubbele lijnskader, 2 rijen van 2 blokken, 145 x 118 mm., gesigneerd: H. NUMAN, Nederlandstalige ondertitels en kwatrijnen. De verhuistijd – De boeren-kermis – Het Sint-Maartens-vuur – Sint-Nicolaasavond In het pittoreske Amsterdam zijn de grachten niet alleen een lust voor het oog, maar ook een belangrijk vervoersmiddel. Vooral voor volumineuze goederen zoals graan, meel, kolen en turf is transport over water veiliger en praktischer dan over land. Een prachtige houtsnede genaamd "De Verhuistijd" toont ons een verhuizing per boot. Meubels, beddengoed en huishoudelijke artikelen zijn al opgestapeld in de zolderschuit. De schipper staat trots voorop zijn boot, terwijl hij een schilderij bewondert dat hij stevig tussen beide handen vasthoudt. Links zien we het huis met puntgevel waarin het koppel gaat wonen. Zowel de man als de vrouw staan op de stoep, terwijl arbeiders aan de ramen van de verdiepingen toekijken hoe het touw soepel over een katrol glijdt. Het touw is bevestigd aan de nok van het huis en draagt het meubelstuk naar beneden. Aan het einde van de straat prijkt een imposante kerk. Deze houtsnede laat zien hoe Amsterdamse inwoners gebruik maken van de grachten om hun spullen te verhuizen, terwijl ze genieten van het prachtige uitzicht dat deze stad te bieden heeft. Wat drukte heerscht thans overal! Een schuit met goed ligt aan den wal. Men draagt en hijscht, niet zonder schroomen, Om in het nieuwe huis te komen.
Prent 1: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres. Handschrift op voorzijde prent "Geertje Groen 1852". Signaturen van de graveur op ieder blok weggehaald. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Fraaie houtsneden van H. Numan uit Amsterdam, uitgegeven door de graveur zelf, eerst zonder serienummer, daarna met N° 2; later verkocht aan Thompson uit Rotterdam die het uitbracht onder het nummer 135. Aangekocht door de firma Glenisson rond het midden van de 19e eeuw, werden ze later eigendom van A. Van Genechten en ten slotte van Beersmans, die ze uitgaf onder nr. 76. De volgorde van de houtsneden is niet meer die van de originele Numan editie.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 76 drukte.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.1 Allerlei feestelijkheden (verhuistijd, boerenkermis, Sint Maartensvuur, Sint Nicolaasavond) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt (hsn. 2) 8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.9 Sint-Maarten (hsn. 3) 8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.10 Sint-Nicolaas 8.3.10.1 Sint-Nicolaas (hsn. 4)
151. Groote zang en muziek van beroemde Muzijkanten - Grande musique et chant des principaux Musiciens
Zestien houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 62 x 57 mm. Tweetalige onderschriften. Zelfde houtblok als die van nr. 126, maar in een andere volgorde. Deze prent toont een reeks groteske voorstellingen van muzikanten, waarbij elk beeld een bepaalde muzikant of instrument vertegenwoordigt. De personages worden in overdreven en humoristische stijlen afgebeeld, met komisch grote of vervormde lichamen, wat typerend is voor de groteske kunststijl die zowel fascinatie als afschuw opwekt. Het geheel biedt een karikaturale blik op een orkest. De eerste afbeelding toont een dirigent, die met grote gebaren de muzikanten aanstuurt. Daarna volgt een zanger met theatrale expressie, die zijn stem op dramatische wijze lijkt te verheffen. De contrabassist wordt weergegeven met een overdreven groot instrument dat nauwelijks in verhouding staat tot zijn lichaam. Andere muzikanten, zoals de hoornblazer, dwarsfluitspeler, fluitist en luitspeler, worden stuk voor stuk op ludieke wijze afgebeeld, met elk hun eigen groteske kenmerken. In het midden van de reeks komt een violist voor die op een sierlijke viool speelt, gevolgd door klarinet- en mandolinespelers, wiens instrumenten net zo uitbundig zijn vormgegeven als de personages zelf. De rommelpotspeler voegt een element van volksmuziek toe aan de prent, terwijl de trompet- en doedelzakspelers hun blaasinstrumenten met opvallende intensiteit bespelen. De harpiste brengt een elegant contrast in het geheel, hoewel ook zij in een groteske stijl is weergegeven. Het laatste beeld in de reeks, in plaats van een muzikant, toont een koorddanser. Deze toevoeging aan de muzikale voorstelling onderstreept de theatrale en amusante aard van de prent, waarin muziek en komedie op humoristische wijze samenkomen. Deze prent had waarschijnlijk een entertainende functie, bedoeld om zowel kinderen als volwassenen te laten lachen door de belachelijke en over de top afgebeelde muzikanten. Tegelijkertijd kan het gezien worden als een satirische voorstelling van een orkest, waarbij de kunsten van muzikanten op humoristische wijze worden geparodieerd.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Dit is ongetwijfeld de originele editie die is uitgegeven met de Nederlandse houtblokken na hun verwerving op de veiling van op 9 april 1845 in Nederland, waar ze voor het laatst zijn uitgegeven door het huis J. Noman onder het nr. 22. Brepols behield de volgorde van de houtsneden en de legenden, maar voegde een Franse vertaling toe. Toen de houtblokken van zijn nr. 126 versleten waren, verving hij ze door die van nr. 151 en stopte daarom met het drukken van deze. Zie ook nr. 126.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen 4.1.3.1 Muzikanten
152. De Oude Rotterdamsche Rustbewaarders // Piket der oude Rotterdamsche Schutterij
2 houtblokken met kader, niet gesigneerd, Nederlandstalige kwatrijnen. Boven het tweede houtblok is een nieuwe titel geplaatst: Piket der oude Rotterdamsche schutterij. Deze afbeelding komt uit Rotterdam. Hoewel de prent twee keer dezelfde scène toont - de optocht van de voormalige Rotterdamse schutterij met fakkels en vlaggen - heeft de uitgever (Thompson) twee verschillende titels bedacht. De twee houtsneden werden oorspronkelijk gebruikt als illustraties voor nieuwjaarswensen in een groot formaat. De aanwezigheid van een bewaker aan de rechterkant van de afbeelding, die zo'n prent aanbiedt, bevestigt deze bestemming. Het onderste blok (151 x 230) dateert uit de tweede helft van de 18e eeuw, terwijl het bovenste blok (154 x 237) een redelijk getrouwe replica is van rond 1800, met uitzondering van vervanging van pieken door kanonnen. Ook dit bovenste blok vertoont gebruikssporen en werd eerder gebruikt als illustratie bij een van de prenten gepubliceerd door N. Cornel in Rotterdam zonder serienummer.
Prent 1: op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1856 - 1900
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.2 Afzonderlijke ambachten en beroepen 6.2.2.1 Ashaalder en Burgerwacht 7. Militair bedrijf 7.2 Infanterie (Belgisch en Nederlands)
152. De wijder zee hereent verafgelegen landen
Twaalf houtblokken met drievoudig kader, 4 rijen van 3 blokken, 71 x 82 mm. Onderaan het laatste houtblok van de 2e rij gesigneerd: J. Plugger. Tweetalige onderschriften als legenden de aanduiding van het soort vaartuig. Serie zeilboten van verschillende modellen varend in de open zee, onder vol zeil. Bovenaan, als titel: De wijde zee hereent verafgelegen landen : Elk voert zijn overvloed van de een naar de andre stranden. Indien het menschdom zorgt voor d’algemeenen vree, Dan kan men ‘t oorlogschip wel missen op de zee.
De houtblokken werden rond 1820 gemaakt door Jacob Plugger, een getalenteerde graveur, die voor uitgeverijen in Amsterdam werkte.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Stedelijk Museum Zutphen, Koninklijke Bibliotheek van België en Museum aan de Stroom Antwerpen.
Het houtblok werd rond 1820 gemaakt door Jacob Plugger, een getalenteerde graveur, die voor uitgeverijen in Amsterdam werkte. Brepols kocht deze aan op de veiling van 9 april 1845 van het huis Noman en Zoon, die deze prent eerder onder het nummer 56 uitbracht.
152. Hier toonen Jagers met hun Honden ...
36 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 56 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Hier toonen jagers met hun honden; hoe 't wild betrapt wordt en gevonden, Ook hoe men vischt met snoer en net; 't is tot uw vreugd hier neêrgezet. Voorstellingen van jagers en vissers. Onder elke voorstelling een vierregelig vers.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel en rood
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 81
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.3 Jacht (hsn. 1 - 24) 6.1.4 Vissers en visvangst (hsn. 25 - 36)
8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, 78 x 126 mm. Nederlandstalige coupletten. Verschillende schepen die op open zee varen. Het eerste houtblok toont het afscheid van de zeeman die, terwijl hij zijn pijp rookt, afscheid neemt van een van zijn vrienden: Ziet deez’ matroos gereed, om weer naar d’Oost te varen, Zegt zijnen vriend vaarwel ontziet noch wind of baren. Op de laatste houtsnede vaart een driemaster met gespreide zeilen naar huis: Hier is het zeekasteel op ’t ruime pekelveld, Daar hij door ‘t golfgeklots nu weder thuiswaarts snelt.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden en Koninklijke Bibliotheek van België.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 101
Brepols heeft een soortgelijke prent gepubliceerd (Nr. 152).
153. Al wat men op dees prent beziet, Is aperij, en anders niet
24 houtblokken met kader, gesigneerd A. Cranendoncq en A. C., 6 rijen van 4 blokken, 51 x 50 à 55 mm. Scènes uit het leven van apen. Bovenaan, als titel: Al wat men op dees prent beziet Is aperij, en anders niet. Vermaak er u dan mede jeugd, En knip de aapjes uit met vreugd. Onder elk houtblok een tweetalige vers dat rijmt op dat van het volgende blok. We zien op de eerste rij: opticien, een bedelaar, een arme man die een cent ontvangt, een koorddanser: Kijk maar regt uit. Ik loop om een duit Daar is er een Op de koord met een been. Een paar aangename scènes uit het huwelijksleven van apen worden voorafgegaan door houtsneden die rondtrekkende kooplieden voorstellen, enz. Alle personages zijn apen die mannen- of vrouwenkleding dragen.
Matige gravure uitgevoerd door de Nederlandse graveur Alexander Cranendoncq (eerste helft 19e eeuw).
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Rijksprentenkabinet Amsterdam en Koninklijke Bibliotheek van België.
Matige gravure uitgevoerd door de Nederlandse graveur Alexander Cranendoncq (eerste helft 19e eeuw). Hoewel we geen Nederlandse prent kennen, zal ook deze prent uit de collectie van J. Noman en Zoon in Zalt-Bommel komen.
3. Allegorie 3.2 Allegorische prenten met apen
153. Geliefde jeugd in ieder dier, | Blinkt Gods weldadig albestier.
Oblong formaat, 8 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Geliefde jeugd in ieder dier Blinkt Gods weldadig albestier. Voorstellingen van dieren, zoals een tijger, een wolf, een paard en een uil. Onder elke voorstelling een vierregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 86
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.2 Verschillende diersoorten op één prent
154. - taferelen uit het leven van Van Speyk
6 houtblokken met kader, gesigneerd: A. C. et Cranendoncq, 3 rijen van 2 blokken, 107 x 141 mm Zonder titel, Nederlandstalige kwatrijnen. Episodes uit het leven van Van Speyk, luitenant ter zee. Van Speyk speelt met een bootje in het weeshuis. 一 Hij studeert aardrijkskunde. 一 Luitenant van Speyk voegt zich bij zijn fregat. 一 De koning eert hem. 一 Van Speyk verdedigt zijn gestrande kanonneerboot voor Antwerpen. 一 Hij blaast zijn schip op. In de eerste scène van het verhaal zien we Van Speyk, een jonge jongen die net zijn zelfgebouwde boot aan zijn vrienden wil laten zien. Terwijl zijn vrienden vliegeren en spelletjes spelen, rent hij enthousiast naar hen toe. Het lijkt erop dat hij al op jonge leeftijd zijn passie voor de zee laat zien : O jeugd I zie hier van Speijk, in zijne teedre jaren, In ‘t burger-weezenhuis te Amsterdam gevoed. Al spelend schijnt hij reeds zijn aanleg te openbaren, Om als volwassen man te schittren op den vloed ! In de vijfde houtsnede wordt de kanonneerboot van Van Speyk aangevallen door gewapende Belgen, vlakbij Antwerpen. De laatste houtsnede toont het moment waarop het schip explodeert, te midden van wrakstukken en rookwolken. Twee slachtoffers worden in de lucht geslingerd. Het Belgische volk denkt dat ze de boot hebben veroverd, maar ze worden gestraft met een explosie van buskruit. Van Speyk sterft als een held in deze glorieuze daad: Reeds waant het belgisch volk, van vreugde en hebzucht dronken, Zich zeker van ‘t bezit der aangerande boot, Maar vreeslijk is hun straf in gloeijend buskruidvonken, En roemrijk sterft van Speijk een grootsche heldendood. Deze scènes tonen ons hoe Van Speyk, zelfs op jonge leeftijd al, zichzelf onderscheidt als een moedige en vastberaden persoon die bereid is om alles te geven voor zijn land en zijn geliefde zee.
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.', onderschrift andere positie. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige editie. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 155
Zie ook Brepols nr. 169.
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.3 Belgische Opstand 2.2.3.1 Van Speijck
154. Het is Sint Maarten, als men ziet aan ’t helder vuren. - C'est à la fête de Saint Martin, que les Enfants font un grand train
Een groot houtblok met kader, gesigneerd J. Robyn, 250 x 279 mm. Tweetalige onderschriften. Op een levendig dorpsplein, omringd door charmante huizen aan de rechterkant, zien we vier jonge jongens druk in de weer. Ze zijn aan het vuur stoken of slepen kleine houtblokken, terwijl ze zich vermaken rondom een paar verlichte boomstammen op de grond. Rechts houdt een man liefdevol de hand van een klein meisje vast terwijl ze samen cirkelen rond het knapperende vuur. Boven hen drijft een grote wolk in de lucht, wat een gezellige sfeer toevoegt aan deze scène. De jongens zijn gekleed in traditionele Nederlandse kostuums uit het einde van de 18e eeuw. Boven deze sfeervolle houtsnede staat de titel: "Het is Sint Maarten, als men ziet aan ‘t helder vuren" "Der knapen, die om turf en brandhout bij de buren" "Zijn rond geweest, en ook bekomen hebben, blij" "Met hun Sint Maartens zang, en nog wat geld er bij." Onder het houtblok lezen we een speelse tekst: "Zoo, jongens! stookt maar op, ’t is koud, gij moogt u warmen," "Verheugt u bij de vlam, Tijs, Arnold, Dirk en Harmen!" "Zoo doet ook Lijsje lief, wie vader ’t vuren wijst" "Zij warmt haar handje mee. Het viertal knaapjes prijst" "Elk die zich mild betoonde in hout en turf te schenken," "Schoon zij de karigheid van andren ook gedenken," "Terwijl veel liéen in huis den vetten feestgans braên," "Gezeten aan den haard, en voorts hem smullen gaan." De tekst vangt de blijdschap en saamhorigheid van het Sint Maartenfeest, terwijl de jongens zich warmen aan het vuur en genieten van de feestelijke sfeer in het dorp.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "J. J. LOUVRIER, te Maastricht", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "W. VANDEWEIJER, boek- en papierhandelaar; Elisabethstraat, te Utrecht". Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: onderschrift op naam van wederverkoper "J. A. ALDAG, St Jansstraat, n. 33, te Amsterdam". Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Dit interessante en vakkundig uitgevoerde blok werd gegraveerd door J. Robyn in opdracht van de firma Stichter te Amsterdam, die het onder nr. 43 uitgaf en het vóór 1817 verkocht aan J. Noman te Zalt-Bommel (N° 137). Brepols & Dierckx Zoon kocht deze en andere houtblokken op de veiling van 9 april 1845 van het huis Noman en Zoon. Brepols behield de Nederlandstalige tekst en voegde er een Franstalige aan toe.
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.9 Sint-Maarten
16 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Komt nu, lieve meisjes, gij bloempjes der deugd, Ik hoop dat deez' prent u een weinig verheugd Is dit zoo, ik roep met Van Alphen dan meê, Geef eerst tot belooning een kusje of twee. Voorstellingen van spelen en bezigheden voor meiden, zoals wandelen, touwtjespringen en schommelen. Onder elke voorstelling een vierregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 28
155. De kunst heeft lieve jeugd voor U in prent gezet | 't Gezellig A.B.C ... .
12 houtblokken met kader, gesigneerd A.C., 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Houtblokken met twee afbeeldingen in afzonderlijke kader, met hierin telkens een letter van het afabet verwerkt. Bovenaan de titel: De kunst heeft lieve jeugd voor U in prent gezet, 't Gezellig A, B, C, het nuttig alphabeth. De letters van het alfabet vertegenwoordigen volgende voorstellingen: A. Akkerman. — B. Beeldhouwer. — C. Chirurgijn. — D. Dageraad. — E. Eijerboer. — F. Fruithuis. — G. Gebergte. — H. Hoedemaker. — I. Inktkoker. — K. Kledermaker. — L. Linnenwever. — M. Metselaar. — N. Naaldenmaker. — O. Olijphant. P. Plaatdrukker. — Q. Quakzalver. — R. Rekenaar. — S. Steenzager. — T. Timmerman. — U. Uijeboer. — V. Vleeschhouwer. — W. Wolkammer. — Y. Yzersmit. — Z. Zeilen.
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel en rood.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 2
Van Staden drukte op hun beurt met houtblokken hij in 1845 verwierf op een veiling van Joh. Noman & Zoon te Zaltbommel en die Noman op de liquidatieveiling van Hendriksen in 1829 aankocht en die hiermee eerder prent nr. 83 drukte.
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 A.B.C.-prenten 14.2.1 Ambachten en beroepen
155. Gevecht tusschen de Russen en de Turken // Gevecht der Russen en Polen
4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 128 x 144 mm., tweetalige onderschriften. Boven de eerste rij staat de titel : Gevecht tusschen de Russen in Turken. Onder de houtblokken op deze rij staan volgende onderschriften: De overgaaf van Varna aan de Russen, 11 october 1828 — Verovering van de vesting Turnal, 11 februarij 1829 Boven de volgende rij staat volgende titel: Gevecht der Russen en Polen. Onder de houtblokken op deze tweede rij staan volgende onderschriften: Begin van de opstand — Gevecht tusschen de poolsche lanciers en de Russen
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1870
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 162
Houtblokken later in het bezit van Beersmans, die deze uitbracht onder het nummer 46.
2. Geschiedenis en vorsten 2.2 Geschiedenis 2.2.5 Gebeurtenissen uit de algemene geschiedenis 2.2.5.5 Oorlog tussen Rusland en Turkije 1828
155. Ziet hoe dit hondje zittend wacht - Voyez comment ce petit chien
Een groot houtblok in kader, niet gesigneerd, 284 x 253 mm. Tweetalige onderschriften. Zittend op een tafel, met zijn profiel naar links gericht, staat een hond van de "gevlekte Deense" soort, trots met een halsband om zijn nek. Boven dit houtblok prijkt de titel: "Ziet hoe dit hondje zittend wacht," "En op den wenk zijns meesters acht;" "Gij hinders, wie gij zijt," "Wilt allen hieruit leeren," "Om ook uws meesters les" "Ten hoogste te waardeeren." Onder het houtblok lezen we het volgende vers: "Ziet, kinderen, hier hebt gij een hond:" "‘t Is Mops, gij kunt hem vrijelijk strelen," "Hij zal niet bijten; maar hij wacht," "Zoo ‘t schijnt, op zijns meesters bevelen." "De bond, schoon hij onredlijk is," "Kan u, o jeugd, ten voorbeeld wezen" "Van trouw en waakzaamheid; zoo gij" "Zijn voorbeeld volgt, wordt gij geprezen." Deze levendige afbeelding en poëtische tekst benadrukken de trouw en geduld van de hond, en nodigen de jeugd uit om zijn voorbeeld van gehoorzaamheid en loyaliteit te volgen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
De houtblokken van de Kat en De Hond zijn niet dezelfde als die van J. Noman. Het is waarschijnlijk dat zijn opvolgers, MM. J. Noman en Zoon de oude, antiek ogende, houtblokken van J. Noman vervingen door moderne houtblokken van J. Hendriksen.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.10 Hond
12 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van verschillende figuren en bezigheden, zoals soldaten, karikaturale figuren en een sultan. Onder elke afbeelding een onderschrift.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 50
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.4 Allerlei snaken, zotten, narren, koddige personen en boemannen 4.1.4.9 Mannen en vrouwen op het sekreet 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast, toverlantaarn
Oblong vel. 9 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 3 blokken, 73 x 114 à 118 mm. Tweetalige coupletten. Echte of fantasiedieren: Krokodil. 一 Eenhoorn. 一 Griffioen. 一 Ezel. 一 Mullet. 一 Tijger. 一 Hond. 一 Stekelvarken. 一 Wild zwijn. Het eerste houtblok vertegenwoordigt een exotisch dier waarvan de kop geschubd is, het lichaam haarloos, de staart gevormd door in elkaar grijpende benige ringen. De legende noemt het krokodil. In een van de werken die hieronder zullen worden genoemd en waar het dier ook wordt afgebeeld, draagt ​​het de mysterieuze naam "Landu verba”.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B". Achteraan in pen "Woudsend den 23 Maart 1832, W.J. de Boer te Indijk" Sjabloonkleuring geel, blauw en bruin Periode 1840 - 1860
De prent moet van Nederlandse oorsprong zijn, al hebben we er geen Nederlandse editie van gezien. De houtsneden zijn getrouwe kopieën van enkele houtsneden van een populair boek over de verschillende volkeren en dieren van de aarde, uitgegeven in Amsterdam aan het eind van de zeventiende eeuw. Het werd in het begin van de negentiende eeuw heruitgegeven in de vorm van een jeugdboek, met nieuwe coupletten, door de firma Koene. Ze publiceerde twee edities, één in - 4°, Groot Prentenboek, van het Vermaak der Jonkheid; de andere in-8°oblong, Vermaak der Jonkheid, met slechts de helft van de houtsneden. Andere illustraties van hetzelfde boek vinden we op prent nr. 162 van Brepols. Een deel van de houtsneden zijn ook gekopieerd naar een ander kinderboek: Tafereelen uit het Ryk der Dieren, voor Kinderen, onder redactie van J. Noman in Zalt-Bommel.
1 groot houtblok in sierkader, niet gesigneerd, 318 x 271 mm. Nederlandstalig kwatrijn. Een jonge jongen, gekleed in een militair uniform met sabel aan de zij, rijdt op een hobbelpaard, vanaf de zijkant gezien. In elk van de onderste hoeken van het houtblok staat een waaiervormig ornament. Onderaan deze mooie houtsnede staat een Nederlandstalig kwatrijn: Zie, hoe moedig zit ons Fritsje, Op zijn sierlijk hobbelpaard. 't Dier moog' bukken, springen, steigren, Hij is niet in 't minst vervaard.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1870
Nederlands houtblok uit het begin van de 19e eeuw, afkomstig uit de collectie van Felix, Amersfoort, die deze uitbracht onder het serienummer 2.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.5 Speelgoed
1 groot houtblok in dubbele lijnskader, niet gesigneerd, 328 x 281 mm. Nederlandstalig kwatrijn. In profiel, harlekijn, hoofd naar beneden, gezicht van voren gezien met grijnzend masker en ontblote tanden, ontblote bovenrug, gebogen benen, staande op de tenen. Zijn rechterhand leunt op zijn knuppel, met de wijsvinger van zijn opgeheven linkerhand wijst hij naar zijn voorhoofd. Hij draagt ​​een puntmuts, gekleed in zijn traditionele klederdracht, bijzonder rijk, gemaakt van blauwe, gele, rode en groene stukjes, versierd met bellen; hij draagt ​​laarzen waarvan de punten ook belletjes dragen. Hier ziet gij onzen Arlequin, Die grappen maakt voor groot en klein; En hij, die goed voor gek wil spelen, Moet wijs toch zijn iu vele deelen.
Houtblok uit het einde van de 18e eeuw, uit de collectie van het Thompson-huis, hoewel we geen kopie kennen. Een Nederlandse uitgever heeft een ruwe replica uitgegeven (nr. 70); het G.N. Renner huis in Neurenberg een prachtig gelithografeerd exemplaar (Nr. 225).
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.6 Commedia dell'arte en ander toneel 9.1.6.4 Harlekijn
157. Komt kind'ren gaat mee mijn buitenplaats eens zien ...
12 houtblokken zonder kader, gesigneerd Robyn, 4 rijen van 3 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Komt kind'ren gaat ge meê, mijn buitenplaats eens zien, Ik zal zooveel ik kan, genoegens u daar biên. Er is daar veel te zien in allerhande zaken, Kom jongens kom ga meè ge zult u wel vermaken. De houtsneden tonen een wandeling doorheen de buitenplaats met verschillende voorstellingen: Toegangspoort — Beelden van Neptuie en Amphitrit — Bootje varen — Fontein — Vijver — Volière — Het vissen — Zeilboot — Weide — Bloemenperk — De woning — Muziek spelen
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 64
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.5 Buitenleven en pastorale taferelen
157. Zijn vissen, dieren, zoo bekend Als vreemd uit ieder element
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 46 x 53 mm. Tweetalige onderschriften. Elk houtblok is verdeeld in vier compartimenten met elk een echt of fantasiedier. Het eerste houtblok staat voor: Draak, Zeeschildpad, Schelvis, Tong. De laatste: IJsbeer, Braque, Gems, Wolf. Enkele van de andere vertegenwoordigde dieren : salamander, vliegende vis, zaagvis, eenhoorn, miereneter, weerwolf, boogschutter, sfinx, griffion, boself. Bovenaan, als titel: Zijn visschen, dieren, zoo bekend, Als vreemd uit ieder element En land, waarin zij mogen leven, Zij worden u in prent gegeven. Vermaak, o jeugd ! uw oog er meê En wees met ieders naam te vreê. Zoo gij ze beter weet te noemen Zal men u als verstandig noemen.
Prent 1: zonder adres, achteraan handschrift "A. B. Boersma N° 17". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Brepols kocht de houtblokken op de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845.
Oude houtsneden van Nederlandse origine, eerder bewerkt door J. Noman (Nr. 104), die ze kocht van Stichter (Nr. 76). Er zijn verschillende vergelijkbare prenten in Nederlandse reeksen. Brepols behield de Nederlandse tekst en verrijkte deze met een Franse vertaling; soms gaf hij een beest een nieuwe naam. Bij Stichters’ reeks waren er al fouten in de benamingen geslopen; de redacteur had zich ingedekt door in de laatste drie verzen van de Nederlandse tekst te zetten: Laat elk van deze namen je plezieren! Als u ze echter beter weet te benoemen, wordt u als intelligent beschouwd.
158. De Delftsche poort te Rotterdam // De blaauwe molen, bij de Cingel te Rotterdam
2 houtblokken met sierlijk kader, gesigneerd: LUBEEK, 158 x 261 mm., zonder titel, Nederlandstalige onderschriften. De Delftsche poort te Rotterdam, oude stadspoort in renaissancestijl nabij een plein. --- De blaauwe molen, bij den Cingel te Rotterdam, voorgesteld door een hoge molen aan de rand van een kuil. Zeer schilderachtige gezichten uit het einde van de achttiende eeuw, in de stijl van die van Amsterdam gegraveerd door H. Numan.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 9
158. Verscheidenheid behaagt den mensch ...
Oblong formaat, 28 houtsneden met kader, gesigneerd G. Oortman, 4 rijen van 7 houtsneden, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Verscheidenheid behaagt den mensch en is de ziel van 't leven, Leer uit deez' prent ook lieve jeugd, het goede na te streven. Voorstellingen van verschillende aard, waaronder voorstellingen van een kwakzalver, vechtende kinderen, een smid en een meid die een man uit een waterput ophijst. Onder elke afbeelding een vierregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 11
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.1 Dansende beren en Honden, apen, marmotjes 9.1.2 Kwakzalvers, pillendraaiers en kiezentrekkers
158. Wilt mijn olifant niet schromen, kust hem vrij-hij doet geen leed - Ne craignez point mon éléphant
4 houtblokken met sierkader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 107 x 146 mm. Tweetalige onderschriften. Vier nogal curieuze voorstellingen van zittende of staande dieren in een landschap: Zittende hond; Kat met muis; Olifant; Aap met haar welp. Bovenaan, als titel: Wilt mijn olifant niet schromen, kust hem vrij - hij doet geen leed : Biedt het aapje iets van uxv lekkers, ‘k wed dat hij er niets van eet. Onder de hond lezen we volgend vers: Doet gij uw hondje wel, ’t zal u vol blijdschap strelen ; Voor ieder beentje zelfs zult ge in zijn vriendschap deelen. En, kindren, wat doet gij. die alle goeds geniet ?--- ‘K geloof, gij zijt dikwijls zoo braaf als ‘t hondje niet. In het laatste blok houdt een aap, gehurkt in een weiland, zijn jongen in zijn armen. Op de achtergrond twee klokkentorens. Het aapje heeft zijn jong zoo lief, dat men ’t in niets durft hinderen : Hij drukt het zelfs van liefde dood, dat is niet aapig, kinderen.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1860
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "U. PROOST, te Leeuwarden", gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1860
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "J. J. LOUVRIER, Rue des Begards, n. 1150, à Maestricht", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1860
De laatste houtsnede is overgenomen van een diepdrukgravure in het embleemboek van Jacob Cats, Silenus Alcibiadis, sive Proteus (Middelburg, 1618), deel 1, pagina A4. Oude Hollands houtblokken uit het fonds van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel; de firma J. Noman gaf ze uit onder nr. 80. Tegen het einde van de achttiende eeuw waren deze blokken waarschijnlijk eigendom van de firma Stichter in Amsterdam. Nog eerder verschenen ze bij J. Kannewet in Amsterdam (nr. 16). Ze zullen rond 1700 gegraveerd zijn voor het huis Gijsbert de Groot in Amsterdam. Brepols behield de tekst van de uitgave van Noman en voegde er een vertaling aan toe. De Nederlandse kwatrijnen dateren uit het einde van de 18e eeuw. De Kannewet-editie heeft een kortere tekst. Een oude replica van het beeld, met een hert in plaats van een olifant, verscheen met het adres van Ratelband & Bouwer in Amsterdam (nr. 11).
159. -, Het is de hond, getrouw van aard… - Le chien qu'on voit ici paraître...
4 houtblokken met dubbele lijnkader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 134 x 129 mm. Tweetalige onderschriften. Hond zittend, kat met een muis tussen de tanden, haan, kip met haar kuikens. Ze prijzen de loyaliteit van de hond, bewaker van het eigendom van zijn meester; de moed van de haan, verdediger van de kip; de toewijding van de kip aan haar kuikens en ten slotte wordt de kat verweten om zijn gulzigheid.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en bruin Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en bruin Periode 1840 - 1880
Oud Hollandse houtblokken, circa 1700, uit de collectie van J. Noman & Zoon en eerder uitgegeven door J. Noman te Zalt-Bommel (Nr. 339). Brepols heeft de Nederlandse onderschriften behouden en zijn prent aangevuld met een Franse tekst. Een oude replica van de afbeelding is uitgegeven door J.H. de Lange in Deventer.
159. Tijl Uilenspiegel heeft in zijn leven ...
Oblong formaat, 20 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Tijl Uilenspiegel heeft in zijn leven, Al eel veel snakerij bedreven Die dikwijls 't is waar, iemand lagchen doet, Doch welke, gij kind'ren, nooit volgen moet. Voorstellingen over het leven van Tijl Uilenspiegel. Onder elke afbeelding een tweeregelig vers.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 12
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.101 Tijl Uilenspiegel
2 houtblokken met dubbele lijnskader, waarvan één gesigneerd, 153 x 277 mm.,onder elke afbeelding acht Nederlandstalige verzen. Eind achttiende eeuw. Het bovenste houtblok is onderaan gesigneerd: H.V. LUBEEK, voorgesteld in een landschap van mensen uit de stad rijdend in een Hollandse kar, lang, laag en vierwielig, getrokken door twee paarden. Twee van de vier reizigers, een man en een vrouw, zingen tot grote verbazing van de boer die hen komt ophalen in de stad. Een kleine hond blaft naar de paarden. Deez’ boerewagen is gelaân. 一 Ons Trijntje heft den zangtoon aan; En malle Joris, aan haar zijden, Is blij, om dat hij meê mag rijden. De boer, die braaf zijn pijpje rookt, Denkt, dat het op zijn wagen spookt. « Wat zijn de steêliên zotte snaken, » Zegt hij, « die zich aldus vermaken. » Het onderste houtblok, niet gesigneerd maar van dezelfde graveur, toont een paar zittend in een gespannen slee in een winterlandschap, links een ander paar te voet; een man en een vrouw praten in de buurt van een grote boerderij. Rechts en op de achtergrond een schaatser en een boerderij. Deez’ heerschap met zijn lieve vrouw, Zit reeds te beven van de kou’, Terwijl een ander gaat spanseren; Zoo is het leven van de heeren. Maar moesten zij ’t om ’tkostje doen, Zij zouden zich zoodra niet spoên; Maar lieten wis hun slede en paarden, Welvaren voor de warme haarden.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.'. Handschrift op achterzijde "Houkjen H. Boersma". Sjabloonkleuring geel bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 37 : Zomer en wintervreugd. Glenisson wijzigde de titel nogal ongelukkig in "winter-vermakelijkheden", maar hij behield, op een paar kleine wijzigingen na, wel de bijschriften.
9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.6 Sport, spel en recreatie 9.2.6.12 Wintervermaak en winterse activiteiten 12. Vervoer 12.2 Rijtuigen en wagens 12. Vervoer 12.3 Sleden
16 houtsneden met kader, 4 rijen van 4 blokken, niet gesigneerd, Franstalige onderschriften. Voorstellingen van acrobaten die verschillende kunsten op een paard uitvoeren.
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw, zeer slechte afdruk van de houtblokken waarvan de linkerkolom deels niet afgedrukt is.
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.5 Circus, acrobatiek, koorddansers, goochelaars en dressuur
16. Album d’images – Prentenboek. Reeks 2 – 30
16. De ce chef d’œuvre de la nature, Admirez la barroque structure – Zie weer tot u vermaek deez’ nieuwe prent bereyd : Leer uyt de schepsels hier des Scheppers wonderheyd
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, elk 49 x 67 mm., Nederlandstalige onderschriften. 20 dieren, zowel bestaande als fabelachtige wezens. Leeuw Leeuw-geit (Leo Capra) Dromedaris Neushoorn Griffoen Arend Toekan Struisvogel Gordeldier Krokodil Schildpad Miereneter Zonnevis Zeemeermin Walvis Zeeslang Olifant Eenhoorn Steenbok Baviaan
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Tot Turnhout, by P. J. Brepols, Boek - drukker" (met foutieve nummering '11') Handschrift op achterzijde: "Frank Fookelis Tiesma 1821" Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1800 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, op naam van wederverkoper: "Te bekomen bij J. PROOST, te Leeuwaarden". Sjabloonkleuring geel en rood-bruin Periode 1800 - 1833
Prent 3: gevergeerd papier, met onderschrift "Uyt de fabryk van BREPOLS & DIERCKX, ZOON" Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen Periode 1833 - 1840
Prent 4: aangepaste spelling, met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX, ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren" Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: zonder onderschrift, gekleefd op karton Sjabloonkleuring geel, rood-bruin (vervaagd) en blauw Periode 1840 - 1860
Nederlands en Franse titel, enkel Nederlandse onderschriften.
16. Domino en Kaert spel – Jeu de Domino et de cartes
Oblong vel in twee delen. Links het kaartspel, rechts de dominostenen. Kleine houtsneden met kader, niet gesigneerd, 34 x 21 à 25 mm. Zonder onderschrift.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Uyt de Boekdrukkery en Fabriek van GLENISSON en VAN GENECHTEN." Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1833 - 1840
Prent 2: zonder adres. Titel herzet Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten Glénisson en zoon
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols nr. 114
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.7 Dominospel en kaartspel
16. Gemonteerd geschut - Artillerie montée
16. Gemonteerd geschut, Cadetten van het leger, Burgerwacht – Artillerie montée, Pupilles de l’armée, Garde Civique
15 afbeeldingen van soldaten te voet, zonder kader, niet gesigneerd, verdeeld over 3 rijen. Iedere rij vertegenwoordigt een ander type soldaten: 1° Gemonteerd geschut, 2° Cadetten van het leger en 3° Burgerwacht.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, TURNHOUT.”
16. Het Leeven en de dood van den Heyligen Apostel Petrus
Centraal in de prent staat een houtsnede, zonder kader, zonder signatuur, 235 x 158 mm. In het midden van de afbeelding staat, driekwart naar links, Sint Pieter in tranen, de bovenkant van het hoofd is kalend, haar en baard zijn gekruld. Hij staat, handen in elkaar geklemd, met zijn rechterarm rustend op een klein altaar waar de symbolische sleutels elkaar kruisen. Achter hem kraait de haan op een zuil. Als natuurlijk omlijsting van de houtsnede staat links een olijfboom en rechts een palmboom. Boven de houtsnede staat de titel “Het leéven en de Dood van den Heyligen Apostel Petrus”. Om het houtblok heen een beschrijving van deze heilige. Het geheel is omkaderd door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "TE TURNHOUT, uyt het Fabriek en Boek-drukkery van P. J. BREPOLS", zonder nummer, onderschrift herzet t.o.v. prent 1 en ook het kaderstuk is anders samengesteld. (bovenste deel van het kader is nu het onderste deel) Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1817 - 1833
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.53 Heilige Petrus
Niet in eigen collectie. Exemplaar in Museum Willem Van Haren, Heereveen.
16. Wonderbare historie van mijnheer en madame Croquemitaine - Histoire curieuse de Monsieur et Madame Croquemitaine
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, 82 x 51 a 53 mm., tweetalige onderschriften.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw (ook met geel, groen en oranje in collectie) Periode 1870 - 1902
Beersmans kopieerde deze prent naar voorbeeld van prent nr. 125 van Brepols te Turnhout, of prent nr. 29 van Glénisson en Van Genechten te Turnhout. waarvan Beersmans ook de tekst heeft overgenomen, door hier en daar de Vlaamse te corrigeren en door de Vlaamse onderschriften boven de Franse legende te plaatsen.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.17 Croquemitaine (Baas Kinderschrik)
160. ’t Onschuldige vermaak der kindren - Les plaisirs des enfants
4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 2 blokken, 144 x 118 mm. Tweetalige onderschriften. De knikkers.一 Blindemannetje. 一 Het hobbelpaard. 一 Spookje spelen. Bovenaan, als titel: 't Onschuldige vermaak der kindren, Is aangenaam en kan niet hindren, Maar 't schrikverwekkend onbescheid Is 't dat de jeugd 't vermaakt ontzeid. Op het laatste houtblok zijn twee kleine meisjes die aan een tafel zitten doodsbang voor de plotselinge verschijning van hun broer, gewikkeld in een laken en met een masker op gezichtshoogte: Foei! dat is geen vermaak, dat aan de jeugd behaagt; Daar wordt een spook vermomd, de meisjes schrik aanjaagt.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Nederlandse houtsneden uit het einde van de 18e eeuw, gegraveerd voor de firma Stichter in Amsterdam en later uitgegeven door J. Noman in Zalt-Bommel (Nr. 169). Brepols behield de Nederlandse tekst en voegde een vertaling toe.
160. Laetste gesprekken van Jezus Christus met zyne leerlingen
1 houtblok met kader, gesigneerd J. V. LIESHOUT 1793, 315 x 366 mm., Nederlandstalig onderschrift. In een kamer met een balkenplafond bevindt Jezus zich, gezien van voren, te midden van zijn leerlingen. Ze zitten aan een zware rechthoekige houten tafel, die bedekt is met een tafelkleed. Jezus' linkerhand rust op de arm van Sint-Jan, die voor hem slaapt met zijn hoofd op de tafel. Hij voert een gesprek met Sint-Pieter, terwijl andere apostelen naar hen luisteren en kijken. Sommige apostelen praten met elkaar. Judas, somber en bezorgd, zit aan het ene uiteinde van de tafel met zijn hoofd in zijn hand en in de andere hand heeft hij een mes vast. Op de tafel staat een kelk. Onderaan de houtsnede op de grond bevinden zich een wijnkan, een mand met brood en een bord met de handtekening van de kunstenaar. Voor de tafel staat een grote ovale schaal. In de achterwand zijn twee grote getraliede ramen te zien, en in de hoeken van de muur hangen kaarsenhouders.
Prent 1: gemerkt 'G.' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij D. Lysen, op de Appelmarkt, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 39
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.10 Laatste avondmaal
160. Spoorweg en andere rijtuigen. - Chemin de fer et autres véhicules.
19 houtblokken, deels met kader, niet gesigneerd, 4 rijen, Tweetalige titel. Bovenaan de tweetalige titel: Spoorweg en andere rijtuigen Chemin de fer et autres véhicules. Voorstellingen van verschillende voertuigen en figuren, waaronder de eerste treinen "De Arend" en "De Snelheid".
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 8
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.5 Vrouwelijke beroepen en bezigheden (inclusief dienstmeisjes) 12. Vervoer 12.2 Rijtuigen en wagens 12.4 Treinen
161. De ijdelheid van ’s werelds streelen, verbeeldt men hier met kaartkastelen
2 houtblokken in dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 167 x 253 mm. Tweetalige onderschriften. Franse kostuums uit het begin van de 18e eeuw. Bovenaan staat de titel: Van ijdelheid van 's werelds streelen, Verbeeldt men hier met kaartkasten. Eerste houtblok: Een jong meisje zit op een kar, een soort wagentje dat bedoeld is om kinderen te helpen leren lopen. Haar benen zijn naar buiten gestrekt terwijl ze wordt voortgetrokken door twee kinderen. Een vriendin houdt haar stevig vast om te voorkomen dat ze valt. Lange linten die aan een dwarsbalk van de kar zijn bevestigd, zorgen ervoor dat de kinderen de kar naar voren kunnen bewegen. Dit tafereel is waarschijnlijk geïnspireerd op een schilderij van Lancret met de titel L’enfance. Bijschrift: “Twee kinderen trekken hier om ‘t derde te verblijden, Daar d’omgesloten arm, het vallen doet vermijden. Als de begeerde trek ons ​​in de oudheid drijft, Maakt kloekheid dat men rossen voor vallen zeker blijft.” Laatste houtblok: Een jong meisje heeft net een kaartenhuis gebouwd. Haar broer komt aan en is van plan het huisje omver te werpen. Het meisje draait zich snel om, haar armen naar voren gestrekt, om haar creatie te beschermen. Links staan twee andere jonge meisjes met elkaar in gesprek, waarvan er één een mand aan haar arm draagt. Bijschrift: “Gelijk de meester is, moet men zijn werk ook achten, Op korten arbeid is ook korte vreugd te wachten. Een mens, die stevig waagt, en zich op 't lot betrouwt, Die heeft gelijk dit soort, een kaartenhuis gebouwd.”
Prent 1: zonder adres. Titel en reeksnummer afgeknipt. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
De houtsneden van deze charmante afbeelding zijn, zoals de naam van de graveur al aangeeft, van Nederlandse makelij. Ze zijn gegraveerd door H. Numan in Amsterdam en gepubliceerd in de eerste druk met het adres van de graveur zelf. Numan kopieerde vaak, zoals hier, Franse gravures uit de achttiende eeuw. Later werden deze blokken afgedrukt door Erve de Wed. Jacobus van Egmont te Amsterdam. Begin 19e eeuw werd een deel van de collectie van deze drukker verworven door J. Hendriksen te Rotterdam en zo kwamen de houtblokken in de collectie van het huis van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel, die ze op de veiling van 9 april 1845 verkocht aan Brepols & Dierckx Zoon. De uitgeverij in Turnhout bewaarde de Nederlandse tekst en voegde een vertaling in het Frans toe.
161. De vier getijden des Jaars. | Les quatre saisons de l'année.
8 houtsneden, deels met kader, niet gesigneerd, 2 rijen met 4 blokken (waarvan telkens twee grote gescheiden van elkaar door twee kleine houtsneden); tweetalige onderschriften. Bovenaan de titel: De vier getijden des jaars. Les quatre saisons de l'année. Voorstellingen van de vioer verschillende seizoenen met hun specifieke eigenschappen.
Prent 2: zonder adres, sjabloonkleuring geel, rood en blauw.
Rond 1870 kocht Hemeleers een reeks houtblokken van de Nederlandse firma Van Staden & Co uit Amsterdam. Deze prent is bijgevolg een herdruk van Van Staden nr. 44
8. Folklore en traditie 8.1 Traditionele indelingen van de tijd 8.1.2 De vier jaargetijden
1 houblok zonder kader, niet gesigneerd, 345 x 275 mm., Nederlandstalige onderschriften. Dit houtblok geeft het verhaal van de Dwaze en Wijze Maagden weer. Op de voorgrond zien we de groep van vijf wijze maagden, die met hun lampen aan in paren naar rechts bewegen. Aan de linkerkant op de achtergrond, tegen de rand van het bos, zijn enkele gekke maagden te zien, lui gehurkt met hun hoofd in de handen. Naast hen liggen verschillende antieke lampen lukraak op de grond. In het midden van de plaat bevinden zich de vijf wijze maagden, gehurkt aan de voet van een heuvel waar hoge bomen opstaan, met hun lampen naast hen. Rechts verschijnt Jezus bij een klein vensterraam, geplaatst als een nis boven de toegangsdeur van een imposante kapel. Hij vermaant de groep gekke maagden die onderling praten en lachen, terwijl een van hen aan de deur klopt, met zijn linkerhand opgeheven. Op de achtergrond van het groene landschap bevindt zich een hoog gebouw, mogelijk een klooster, en bergen. (parabel Math. 25 1-13)
Prent 1: Gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Erve Wijsmuller, te Amsterdam.", Gemerkt 'G' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Dit houtblok is slechts het centrale deel van een prent bestaande uit drie blokken. Hoewel het origineel hiervan niet bekend is, zijn deze blokken met grote zekerheid te herleiden naar een prent in kopergravure, periode 1600 - 1620, gedrukt door Egbert van Panderen naar een ontwerp van Pieter Feddes van Harlingen en uitgegeven door David de Meyn. Een andere gravure, bijna identiek aan bovenstaande, is terug te vinden in een uitgave van Robert van den Hoeye.
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.28 De wijze en de dwaze maagden
162. De kunst vertoont u hier, zoo land als waterdieren
Oblong vel. 9 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, verschillende groottes verdeeld over 3 rijen. Enkele blokken met twee dieren of één blok. Bovenaan de titel: De kunst vertoont u hier, zoo land als waterdieren. Wil met derzelver beeld u ‘t jeugdig brein versieren. Een scheepsvloot is er bijgevoegd tot slot Tot meer verscheidenheid van ’t prentenrot. Onder de eerste rij lezen we: Zes visschen ziet men hier genaken ; In snelle vaart met open kaken. Onder de volgende rij: Schildpadden, bolvisch en ‘t konijn Vindt men hier op dezelfde lijn. Ten slotte vertegenwoordigt de laatste drie boten, een voor plezier, een voor vissen en een andere voor oorlog: De visserij is een van Neêrlands steunpilaren. Zendt ook mannen 't oorlogsschip om deze te bewaren.
Prent 1: gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, roze en bruin Periode 1840 - 1860
De houtblokken zijn van Nederlandse makelij en komen waarschijnlijk uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel, hoewel ons geen in Nederland geproduceerd exemplaar bekend is. Alle houtsneden op de prent zijn afkomstig uit het populaire kinderboek dat in Amsterdam is uitgegeven, vermeld in de beschrijving van nr. 156. Het zijn getrouwe kopieën, zij het soms achterstevoren, maar minder mooi dan de houtsneden. “Vermaak der Jonkheid" van Koene. De originelen dateren uit het einde van de zeventiende eeuw.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.3 Zoogdieren 12. Vervoer 12.1 Schepen
Oblong vel. 1 houtblok in dubbele lijnskader, gesigneerd D V L, 266 x 357 mm., Nederlandstalige onderschriften. Best een mooie prent uit het einde van de achttiende eeuw. Elf-stap piramide met centrale portiek. In de portiek, in het midden, De Tijd, een gevleugelde en bebaarde oude man liggend op wolken, leunend met zijn linkerelleboog op een bol met daarboven een kruis, de zandloper op een van zijn knieën vasthoudend met zijn rechterhand, met de andere vasthoudend de zeis leunend tegen de linkerschouder. Links, aan zijn voeten, een lege wieg; rechts een grafmonument in de vorm van een piramide met het opschrift: OBIT. Boven De Tijd, in een halve cirkel, de gegraveerde inscriptie: VAN.DE.WIEG.TOT.AAN.T.GRAF.LEGT.DEN.MENSCH.DEES LOOPBAAN AF. Links beginnend, hebben we achtereenvolgens op de treden de volgende leeftijden aangegeven door gegraveerde cijfers in elke trede en voorgesteld door mannen in de klederdracht van die tijd en in houdingen die passen bij hun leeftijd: 1, 10, 20, 30 , 40, 56 , 60, 70, 80, 90, 100. De leeftijd van twintig wordt echter vertegenwoordigd door een arm in arm verliefd jong stel. Het spreekt voor zich dat de jongeman zijn metgezel heel liefdevol aankijkt! Jeugd en adolescentie worden weergegeven door een kind in een karretje om te leren lopen, spelend met een windmolentje en een kleine jongen, een open boek in de ene hand, een hoepel in de andere, een bloempot aan zijn voeten. De negentigjarige in kamerjas, leunend met beide handen op een kruk. Als laatste zit de honderdjarige, opgerold, rillend, met een slaapmuts op, gehuld in een dikke kamerjas, zijn handen in de mouwen gestoken, zijn voeten op een verwarming. Op de top van de piramide staat de volgende gegraveerde inscriptie met daarboven een gevleugelde zandloper: O MENSCH WIL MERKEN DE TYD HEEFT VLERKEN. Rechtsonder het monogram van de kunstenaar. Aan de bovenkant van het hout, boven de piramide, een draperie die in het midden en aan de uiteinden is opgetrokken door appliqués, met de ingesneden inscriptie die dient als titel van de plaat: TRAP DES OUDERDOMS:
Prent 1: onderschrift "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 1: onderschrift "G." en op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." handschrift bovenaan "Dirk Groen" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 1: zonder adres (uit de familiecollectie van M. Kuiler) Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 5: zonder adres, geen inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 12. Glenisson & Van Genechten heeft de Nederlandse tekst behouden. De houtsnede van D. van Lubeek is een vrije kopie van een Amsterdamse prent en lijkt in verschillende opzichten op de afbeelding gegraveerd door Robyn en uitgegeven door Stichter in Amsterdam (nr. 79) en later uitgegeven door J. Noman in Zalt-Bommel (nr. 151). Een gemoderniseerde replica van deze prent werd uitgegeven door T. J. Wijnhoven Hendriksen in Rotterdam (nr. 50).
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.2 Trap des ouderdoms 3.1.2.1 Mannentrap
163. Een Friesche boer en boerin uit de kerk komende - Compagnards Frisons revenant de l'Eglise.
4 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H.V.L., 2 rijen van 2 blokken, 152 x 133 mm. Tweetalige onderschriften. Nederlanders in hun ceremoniële kostuums. Een Friessche boer en boerin terugkerend van de kerk; een boer en boerin van Schouwen op weg naar de markt; vissersvrouw en man aan het spinnen voor een reparatie het visnet; na de markt, waar de melk en eieren verkocht zijn, is het tijd voor kermis.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Handschrift op achterzijde "J F Graaf te zaandam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: gemerkt "B", op naam van wederverkoper "L. LAZARE, in kantoorbehoeften, 's Hage" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Onderaan het derde blok het monogram H.V.L.
Zeer interessante prent voor de klederdracht, afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon uitgegeven onder het nummer 16, die het zal hebben verworven uit het huis van J. Hendriksen in Rotterdam. De houtsneden zijn in Rotterdam gegraveerd door H. van Lubeek en gekopieerd van enkele platen uit een serie "Afbeeldingen van de kleedingen, zeden en gewoonten in de Noordelijke provincien van het koningrijk der Nederlanden", gegraveerd door Portman naar J. Kuyper en anderen, en uitgegeven door E. Maaskamp in Amsterdam in 1804 en 1805.
8. Folklore en traditie 8.2 Nederlandse klederdrachten
1 houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd LUBEEK, 302 x 258 mm., Nederlandstalige onderschriften. Onder het houtblok het korte verhaal van de parabel van de verloren zoon. De prent doet in grote lijnen, door de houding van de verloren zoon en de varkens die zich rond de trog verdringen, denken aan de prachtige compositie van Dürer over hetzelfde onderwerp. Aan de bovenkant van een dubbel kader met ingestopte bovenhoeken, guirlandes die in het midden en aan de zijkanten zijn opgetrokken door vaandels; een medaillon met de cirkelvormig gegraveerde legende: DE.WELLUST.GAF.HEM.VARKENS.DRAF hangt door middel van een knoop aan de centrale bevestiging. Links, in de varkensstal, zit de verloren zoon, met een uitgemergeld gezicht, met één knie op de grond, in een peinzende en droevige houding. Hij heeft zijn handen gekruist op zijn borst; zijn spatelboompje rust tegen zijn linkerschouder. Voor hem staan ​​drie zwijnen, waarvan er twee hun dorst lessen in de trog, terwijl de derde met opgeheven snuit de ongelukkige jongeman met zijn blik lijkt te ondervragen. Rechts, gedeeltelijk verborgen door de achterbetimmering, een mestkruiwagen, een drietand en een hooivork.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.'. Handschrift op voorzijde "Maria Risseeuw 1849" Sjabloonkleuring geel, grijs, lichtbruin, donkerbruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, rozegrijs en bruin Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roze en bruin Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 8
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.3 Bijbelprenten gewijd aan speciale onderwerpen uit het Nieuwe Testament 1.1.3.27 De verloren Zoon
1 houtblok met kader, niet gesigneerd, 338 x 254 mm. Zittend op een tafel, in profiel naar rechts, een hond met halsband. Nederlands houtblok uit Rotterdam vergezeld van het volgende Nederlandse kwatrijn: Geliefden ! laat den hond u tot een voorbeeld strekken, Hij is gehoorzaam, trouw, en staat u bij in nood; Ook hij begeeft u niet, komt u het onheil wekken, Maar deelt zijns meesters vreugd en ramp tot aan den dood.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, grijs en bruin Periode 1840 - 1856
Het houtblok, later uitgegeven door Beersmans (nr. 60), komt ongetwijfeld uit de collectie van Thompson, al kennen we geen exemplaar met het adres van deze uitgever. Vergelijkbaar met de Kat uitgegeven onder nr. 135 en door dezelfde Rotterdamse graveur uitgebracht.
164. Zoo deze prent, o lieve jeugd, voldoet aan uwen smaak - Si cet estampe à votre gout peut convenir
8 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd G.O., 2 rijen van 4 blokken, 116 x 85 mm. Tweetalige kwatrijnen. Het voorlaatste houtblok is onderaan gesigneerd G. O. Hollandse klederdracht eind 18e eeuw. Bovenaan, als titel: Zoo deze prent, o lieve jeugd, voldoet aan uwen smaak, Dan kunt gij verzekert wezen, dat ik weer hervat mijn taak. De vier houtblokken in de eerste rij hebben betrekking op: borstvoeding, de eerste stapjes, het alfabet, de eerste lezingen. De eerste twee van de laatste rij : vechten geeft geen broederschap, jaloezie in studie. De laatste twee, een vreedzame burger die de krant leest terwijl hij een pijp rookt: Bij ’t blazen van den geurigen rook Laat zich het nieuwsblad smaaklijk lezen: ’T wil ook wel bij elkandren wezen; Het nieuws is vaak gelijk de rook. en een nachtwaker gewapend met een sabel en een knots, zwaaiend met een rammelaar in zijn rechterhand: Bewaar je vuur en kaarsje wel! Die roep is gansch niet kwaad; Doch komt, hoe tijdig men het doe, Somtijds nog veel te laat. Laten we ook het derde kwatrijn citeren, waarin onder een houtsnede wordt uitgelegd dat een "tresjes-school" voorstelt waar twee kleine meisjes leren lezen bij de oude onderwijzeres: Hoe naarstig leeren deze twee 'T bewondrenswaardig A. B. C! Doch de aandacht komt niet uit het hart, Maar uit de vrees voor tresje’s gard. Negeerde Brepols bij het vertalen van deze verzen het bestaan ​​van de oude onderwijzeres, of waren het de noden van het rijm die hem dwongen het woord "moeder" te vervangen?
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B'. Handschrift op achterzijde "Geertje Groen". Zonder inkleuring Periode 1840 - 1880
De houtsneden zijn rond het begin van de 19e eeuw gegraveerd door G. Oortman en komen uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel, die ze onder hun nr. 36 uitgaf, zij het dat die van de Nederlandse uitgave slechts een eenvoudige lijst hebben. Brepols heeft daarom, om de verouderde en te zwakke houtblokken te behouden, deze omgeven met een nieuwe rand die een dubbele omlijsting vormt met de oude. Er is een replica van de eerste twee houtsneden in afbeelding nr. 40, waarvan de houtsneden ook van Nederlandse oorsprong zijn, uitgegeven door Glenisson et Fils.
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.1 Levensloop 3.1.1.4 Van geboorte tot volwassenheid
165. D’een loopt hier op een kruk, of rijdt met eenen wagen, Om zoo van huis tot huis, een aalmoes te vragen
Oblong vel. 8 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd H.V.L., 2 rijen van 4 blokken, 102 x 70 mm. Tweetalige kwatrijnen. Het 1e en het 3e houtblok van de tweede rij zijn gesigneerd H.V.L. (H. van Lubeek). Bovenaan, als titel: D’een loopt hier op een kruk, of rijden met eenen wagen, Om dierentuin van huis tot huis, eene alemoes te vragen.
Prent 1: gemerkt "B" Sjabloonkleuring rood, blauw donkergrijs Periode 1840 - 1880
De houtsneden komen uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel en werden reeds rond 1815 uitgegeven door J. Noman (nr. 6). Zij zullen voorheen eigendom zijn geweest van W.G. van de Sande & Comp, te Breda. De graveur H. van Lubeek heeft hier een kopie van de houtsneden van H. Numan. Deze houtblokken van Numan werden uitgegeven door de firma Thompson in Rotterdam, Glenisson en Van Genechten en ten slotte door Beersmans (vgl. Beersmans, nr. 101). Feit is dat Numan niet alleen deze onderwerpen in dit formaat graveerde, hij sneed ze ook in kleine houtsneden voor een prent met een reeks van 24 bedelaars (J. Noman, N° 168), uitgegeven door Brepols onder N° 191. De acht door H. van Lubeek gekopieerde onderwerpen lijken op de volgende afbeeldingen van Nomans prent: afb. 12, 18, 23, 7, 11, 1, 2. De violist ontbreekt. Brepols nam de Nederlandse tekst over van Noman's prent; het komt overeen met dat van de afbeelding die door Numan is gegraveerd en door Thompson is gepubliceerd.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.2 Gebrekkigen, misvormden en bedelaars
165. Deez’ prente strekke U, lieve jeugd! // Tot tijdverdryf vermaek en vreugd…
36 houtblokken met kader, 6 rijen van 6 blokken, 56 x 41 mm. Onderaan het laatste houtblok (de dood) de signatuur: D.H.V. LUBEEK. Bovenaan, als titel: Deez' prente strekke u, lieve jeugd ! Tot tijdverdrijf, vermaak en vreugd; En leere u, hoe, van keizer af, Elks deel op't laatsten is het graf. In een sierlijke ovale lijst begeleidt een personnage van volledige lengte de attributen van zijn functie. Bovenaan het ovaal, links het serienummer ingegraveerd, rechts in het Nederlands de titel van het personage. De "bisschopsvrouw" wordt vervangen door een "abdis"; Het leven wordt gesymboliseerd door een gevleugeld kind, zittend op rotsen en zeepbellen blazend; de Dood door een skelet dat zijn rechtopstaande zeis in zijn rechterhand houdt. De plaat is mooi en interessant, ondanks de onvolkomenheden van de gravure.
Prent 1: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 4: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en paars Periode 1856 - 1900
De prent is in samenwerking gegraveerd door D. en H. van Lubeek
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 11. Glenisson behield de Nederlandse titel van Thompson's uitgave. De prent is een imitatie van een van de vele Amsterdamse edities van dit spel.
9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.9 Floskaartjes
Twee houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, misschien uit de zeventiende eeuw of kopieën naar een oud model, opmerkelijk door hun uitvoering en kleur. De eerste houtsnede stelt een spreeuw voor die op een tak zit. Het onderschrift gaat als volgt: Mag ook de toon der spreeuw vervelen, Zoo lang zij nog in 't veld verkeert, Zoo kan haar zoet geluid toch streelen, Heeft men haar wildheid afgeleerd. Op de volgende houtsnede, een zwemmende gans. Hierbij gaat het kwatrijn als volgt: De gans geeft ons haar donzen veeren Waarvan men zachte beddejn maakt, Zoo ook haar pennen, naar begeeren, Daar ook haar vleesch ons lekker smaakt.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Sjabloonkleuring geel, rood en bruin Periode 1840 - 1856
Prent 2: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk." Gemerkt 'G.' Sjabloonkleuring geel, rood en bruin Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 61
Voor het drukken van deze prent is gebruik gemaakt van bestaande houtblokken die in de zestiende eeuw gebruikt werden voor de befaamde natuurhistorische boeken van de Zwitser Conrad Gessner. Minstens een deel van de houtblokken voor de illustraties van Gessners werk bevond zich in de achttiende en vroege negentiende eeuw in Nederland. Daar werden ze benut voor het drukken van cents- of volksprenten. Opvallend is dat de dieren in de tekstjes die onder de afbeeldingen werden toegevoegd vaak anders zijn geduid dan bij Gessner. Deze vogels komen voor in het derde deel van Gessners Historiae animalium (eerste uitgave 1555), zijn Icones avium (eerste uitgave 1555) en Vogelbuch (eerste uitgave 1557). De spreeuw: De gans: pagina 107, deel 3 (latijnse uitgave 1585)
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.5 Gans 10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.23 Spreeuw
166. Mejuffer, Alida, wiens zinnen - La fière Alide méprisait
16 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 65 x 59 mm. Tweetalige onderschriften. Goede gravure uit het einde van de zeventiende eeuw. Avonturen van een ijdele jonge vrouw die per ongeluk met een schoorsteenveger trouwt, nadat ze twee vrijers van haar stand heeft afgewezen. Deze twee vrijers, die hun gemeenschappelijk ongeluk had samengebracht, zwoeren de schoonheid te mystificeren. Dus kleedden ze een schoorsteenveger die zelfs een bediende niet had gewild rijkelijk aan, gaven hem wat geld en legden hem uit wat hij moest doen. De schoorsteenveger ging naar het huis van Alida en deed zich voor als een baron uit Rotterdam die, overweldigd door zijn schoonheid, haar om de hand was komen vragen. Zijn welsprekendheid was zo overtuigend dat het huwelijk beslist was. De dag na de bruiloft ging de valse baron, zoals hij had beloofd, zijn mooie kleren en wat er nog over was van zijn geld aan de verdreven minnaars overhandigen. Toen hij in zijn werkkleding naar huis terugkeerde, want hij had zijn schoorsteenvegerjurk teruggekregen, wilde zijn bediende, die hem niet had herkend, hem wegjagen. Hij maakte zich bekend aan haar en aan zijn vrouw, die, naar men zich voorstelt, niet weinig geschrokken was. Hij vertelde hoe het was gegaan. 'Het zij zo’, zei ze, door de tegenslag een goed hart makend, 'ik zal je kleden als een man van kwaliteit. Gooi je bezems weg!” Bovenaan, als titel: Mejuffer Alida, wiens zinnen, Hoogmoedig, spijtig zijn in ’t minnen, Wordt fraai bedrogen, daar zij Jan Den Schoorsteenveger, krijgt ten man
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL., te Rijswijk, bij Delft", gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "T. PIEREN, Jz., boek- en papierhandelaar, t[e Dordrecht.]", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel rood en groen Periode 1840 - 1880
De houtblokken, van Nederlandse oorsprong, zijn afkomstig uit de fonds van J. Noman & Zoon in ZaltBommel. Ze waren van J. Noman die ze (rond 1817) uitgaf onder nr. 176 en, nog eerder, van de firma Stichter in Amsterdam, die ze liet graveren. Brepols heeft de Nederlandse tekst van het origineel behouden. Het onderwerp van deze prent is ontleend aan een kort verhaal in verzen van de Amsterdamse dichter J.H. Krul (1602-1646), getiteld: De Geluckige Vryagie, van de Italiaensche Schoorstien-Veger. Afgezien van de naam van de heldin, Chrysenia, en die van de Italiaanse schoorsteenveger Jacomo, volgt de populaire afbeelding het verhaal in alle opzichten. Het verhaal is gepubliceerd met twee andere gelijkaardige verhalen, onder de titel: J.H. Kruls Vrolikke, in leerzame Oeffeningen. De oudste druk die we zijn tegengekomen verscheen in 1646 in Amsterdam. Het korte verhaal is meerdere keren herdrukt in populaire boekvorm, dus het is niet verwonderlijk dat we het onderwerp ervan vinden in Amsterdamse beeldspraak. Uit hetzelfde verhaal werd in de zeventiende eeuw een klucht getrokken.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.2 Alida en de schoorsteenveger Jan
167. De Walvisch is te groot, om ’s middags op te disschen
Oblong vel. 12 houtblokken in dubbele lijnskader, niet gesigneerd, van verschillende afmetingen. Onder het centrale houtblok een Nederlands kwatrijn. De prent stelt een walvis voor, een schelvis, een kabeljauw, een tarbot, een tong, een garnaal, een haring, een pieterman, een schol, een krab, een oester met mossel, een rog. Bovenaan, als titel: De walvisch is te groot, om ’s middags op te disschen, Kiest, kindren, voor uw smaek een soort van andre visschen. Onder de grote houtsnede, de walvis, staat volgend kwatrijn: Bezie dit zeegedrocht, den Wahdsch, en bewonder Zijn maaksel en natuur. --- Hij kust de noorder-as. Is eng van maag en keel, leeft van het plantgewas ; Baleinen, spek en traan geeft hij ons in bijzonder.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, donkerbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, lichtbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres, andere inkleuring Sjabloonkleuring geel, lichtbruin en donkerbruin Periode 1840 - 1856
De prent moet afkomstig zijn van het Thompson-fonds. Het is een zeer getrouwe kopie van een plaat uitgegeven rond 1800 door W.G. van der Sande & Cie te Breda (nr. 25) en later door J. Noman in Zalt-Bommel onder hetzelfde serienummer.
10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.4 Vissen
167. Ziet hier twee fraaije printtafereelen
2 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 155 x 246 mm. Tweetalige onderschriften. Bovenaan de titel: Ziet hier twee fraaije printtafreelen, O jeugd, om uw gezigt te streelen, Verbeeldende den zomertijd; Terwijl natuur met kunst hier strijdt. Trek, leering, door bespiegelingen, Uit al deze aangename dingen Maar denk ook dat daarvan ’t genot Den mensch geschonken is van God. Eerste houtblok. Links de entreepaviljoens van een landhuis; rechts een rivier met een boot voortgetrokken door een paard. Voorbij de rivier, boerderijen, een windmolen en een kerk. In het midden, op de verhoogde weg, komt een dame, gekleed in de stijl van Marie-Antoinette, naar voren op de arm van haar partner. Een paar stappen voor hen uit rent hun hondje. Laatste houtblok. De scène speelt zich af in een tuin. Links een Chinees paviljoen aan de rand van een kamer met eenden. In het midden een paar zittend op een tuinstoel. De dame houdt de handen van haar zoon, die voor haar staat, in de hare. Een lakei met een dienblad komt naar hen toe. Onderaan de bomen, rechts een bosje. Lodewijk XVI-kostuums.
Prent 2: zonder adres, gemerkt "B", achteraan met handschrift "Klaas P Boonstra". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
De drukvorm is afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zalt-Bommel en is al bewerkt door J. Noman (N° 172). Deze mooie blokken werden tegen het einde van de 18e eeuw gegraveerd door Robyn (zijn naam is bij Brepols verwijderd) voor de firma Stichter in Amsterdam (Nr. 41). Brepols heeft de originele Nederlandse tekst behouden.
168. Velerhande Vogelen, volgens alfabetische orde gerangschikt
24 houtsneden met driedubbel kader, verdeeld over 6 rijen van 4 blokken. Op ieder blok staat een vogel en een letter van het alfabet. In volgorde staan volgende vogels afgebeeld: Arend — Berk-hoen — Canarie-vogel — Duifje — Eend — Fleermuis — Gier — Haan — Ibis — Koekoek — Leeuwerik — Musch — Nachtegaal — ojevaar — Paauw — Quikstaart — Raaf — Spreeuw — Toucan — Valk — Wachtel — Xanthoorn — Ys-vogel — Zwaan
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Koninklijke Bibliotheek Den Haag.
Houtblokken afkomstig van Thompson, die hiermee nr. 58 drukte. Antoine van Genechten kreeg na de scheiding van het vennootschap Glénisson en Van Genechten deze blokken in zijn bezit die ze omstreeks 1870 op zijn beurt doorverkocht aan stadsgenoot Beersmans-Pleek. Deze drukte hiermee prent nr. 71.
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 ABC-prenten 14.2.3 Alleen vogels
168. Vermaek, o jeugd! Uw oog en geest - Recréez vous les yeux, l'esprit
Oblong vel. 8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 4 blokken, 111 à 114 x 68 à 74 mm. Tweetalige onderschriften. Bovenaan de titel: Vermaak, o jeugd, uw ook en geest, Als gij deez’ prenten ziet en leest. Beschouw hier fraaije beeldtenissen, Die hun beteekening niet missen. Houtblokken uit het einde van de 18e eeuw. Voorstellende een Vries, Vriesin, landbouwer, fruitverkoopster, een landhuis, twee hengelaars, bellenblazers en turfverkoper. Het tweede houtblok vertegenwoordigd een jonge Frieslandse in nationaal kostuum met enorme traditionele hoed op het hoofd: En ik ben een Vriesin, wel wakker op de beenen; Zocht mij een schippertje aan, ‘k zou graag met hem veréénen.
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Zonder inkleuring Periode 1860 - 1880
De houtblokken komen uit de collectie van J. Noman & Zoon te Zaltbommel en zijn al uitgegeven door J. Noman onder het nr. 215. Het is gegraveerd voor het huis Stichter in Amsterdam. Brepols behield de originele Nederlandse tekst, maar verwisselde de houtblokken van de 2e rij.
8. Folklore en traditie 8.2 Nederlandse klederdrachten (hsn. 1-4) 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen
169 -, Daar gaat de prijsos heen, versierd met bloemenkransen...
8 houtsneden met kader, 4 rijen van 2 blokken. Nederlandstalige onderschriften. De onderschriften van de vier eerste blokken zijn erg identiek aan de oorspronkelijke uitgave van Thompson. Vanaf het vijfde blok gaat soms de oorsponkelijke betekenis verloren in de uitgave van Glénisson. 5e blok. Thompson: Ons Jaapje met zyn Poppekraam, Is voor de Kindren aangenaam. Glénisson en Van Genechten: Zoekt, kindren, speelgoed uit, en koop, Opdat ik toch voor niets niet loop. 7e blok. Thompson: Hier weet Heer Zwetser, daar Hansworst vast staat te springen, Zyn Balsem, Kruiden en Zalf de Boeren op te dringen. Glénisson en Van Genechten: Zie, die hansworst eens staan vol kluchten en vol grappen, Inmiddels zal zijn heer u nu zijn waar betrappen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 13
8. Folklore en traditie 8.3 Volks- en kinderfeesten 8.3.5 Kransos (hsn. 1) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.3 Muzikanten en liedjeszangers (hsn. 3 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.4 Markten, winkels en etalages (hsn. 5 poppenkraam) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.2 Kwakzalvers, pillendraaiers en kiezentrekkers (hsn. 7) 6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.1 Venters en hun straatroepen (hsn. 8) 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt
169. Kinderen! Hier ziet gij Van Speyck’s leven, daden en dood - Voyez, enfants! les principaux traits de la vie et de la mort de van Speyk
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 68 x 91 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige coupletten. Leven en dood van J.C.J. Van Speyk, luitenant ter zee. Tijdens het beleg van Antwerpen voerde Van Speyk het bevel over een van de kanonneerboten die verantwoordelijk waren voor het bewaken van de toegangen tot de citadel, die in handen was van de Nederlanders. De kanonneerboot werd op 5 februari 1831 door een windvlaag op de kust geworpen, bijna tegenover Antwerpen. De pogingen van de bemanning om hem te laten drijven waren nutteloos en de revolutionairen lagen al op de kade om de sloep in beslag te nemen. Ze namen de mannen die erop zaten gevangen, de jonge kapitein ging benedendeks, opende het buskruitruim en blies zichzelf op met dertig van zijn matrozen liever dan in de handen van de vijand te vallen. De ontploffing schokte de hele stad Antwerpen en veroorzaakte angst en consternatie onder de bevolking. Bovenaan, als titel: Kinderen ! hier ziet gij Van Speijk’s leven, daden en dood. Ten voeten uit portret van de wees Van Speyk. 一 Van Speyk op school. 一 Van Speyk leerling kleermaker 一 Van Speyk leerling molenaar. 一 Van Speyk gaat aan boord.一 Van Speyk luitenant van de marine. 一 Hij voert het bevel over een kanonneerboot.一 Hij vuurt het eerste schot af voor Antwerpen, de koning vereerd hem.一 Zijn kanonneerboot raakt beschadigd.一 Zijn kanonneerboot ontploft. 一 De scène na de explosie.一 De gedenkplaat bij het weeshuis in Amsterdam. Onder het laatste blok, waarin de portier van het weeshuis twee bezoekers de gedenkplaat laat zien die herinnert aan het verblijf van de held in het etablissement, lezen we: Men heeft in ’t Amsels weezensticht, Van Speijk een grafsteen opgerigt. Dit zedig marmren monument Vermeld u zijn begin en end.
Prent 1: zonder adres, gemerkt "B". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1900
Prent 2: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1880 - 1900
Afbeelding 5: 1 van de 12 blokken van deze prent. (vijfde blok van de prent)
De blokken zijn afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon (nr. 321), die hem kort na Van Speyks dood zal hebben laten graveren om enkele nieuwigheden toe te voegen aan hun oude, wat achterhaalde prentenreeks. Brepols hield de Nederlandse tekst niet intact, vaak denigrerend tegenover zijn landgenoten; hij wijzigde een paar kwatrijnen. Zo lezen we in de Nederlandse editie, onder de voorlaatste houtsnede, deze legende: Daar staat gij nu, gij muitr’en rot! Van Speijk is dood, maar is bij God Waar teelde ooit Belgie hielden, Dit zal de naneef nog vermelden. Brepols heeft het heel vakkundig aangepast: Van Speijk is dood, en in zijn lot Deelt menigen van 't zeemansrot. Gekwetsten zijn in groot getal; De laars raakte enorm op de wal. Het huis Glenisson heeft ook een plaat gepubliceerd over Van Speyk (N° 154).
169. Van Speyk’s leven en dood – Vie et mort de Van Speyk
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Afbeeldingen uit het leven van Jan van Speijk (1802-1831), op school, als kleermaker en grutter en als zeeman. Hij wordt officier, krijgt een medaille, komt aan lager wal (bij Antwerpen) en laat zijn schip ontploffen. Er zijn veel doden en gewonden. In het weeshuis is een 'grafsteen' opgericht.
Prent 2: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON, Turnhout” (pas kleuren)
Afbeelding 4 en 5: Gegalvaniseerde cliché's voor afdruk van het zwarte beeld op datum 25 - 1 - 1902
- Galvanocliché voor zwart op datum 25.01.1902
17. Album d’images – Prentenboek. Reeks 2 – 10
Omslag: rood generveerd papier met handstempel 2 (reeksnummer) en 10 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 11, 15, 17, 56, 71, 136, 137, 220, 236, 246
17. Geschiedenis van Guliver - Histoire de Guliver
EERSTE TYPE. Twintig houtsneden met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 46 tot 50 x 66 tot 70 mm. Gulliver wordt ontvoerd door ganzen.一 Zijn aankomst in Lilliput.一 De lokale bevolking klimt op het lichaam van de slapende Gulliver. — Het tikken van zijn horloge beangstigt hen.一 Door zijn snuifdoos te openen, sterven er duizenden al niezend — Gulliver wordt wakker.一 Hij gaat naar de stad. — Met elke stap verplettert hij tien huizen.一 Nadat ze alles hebben opgegeten, verdrijven ze hem het land uit. — Hij komt aan bij de reuzen. — Twee reuzen ontdekken hem in de tarwe. - Hij zit in een kooi — Hij dient als een pop. "We laten hem zien op de markt."一 We verkopen hem aan de koning. — De koning luistert ernaar door hem dicht bij zijn oor te houden. — Hij zet hem op tafel om zijn gasten te amuseren.一 Gulliver valt in de soepterrine.一 Ze maken het vuil.— Ze begraven hem. Het eerste type is bijzonder merkwaardig in de manier waarop het onderwerp tot nu toe is behandeld, omdat twee van de afbeeldingen niet overeenkomen met de originele tekst van Swift. De held van de Engelse schrijver lijdt schipbreuk en redt zichzelf door te zwemmen naar het land van Lilliput; op de afbeelding ontvoeren ganzen hem en leiden hem naar dit denkbeeldige land: Guliver kweekt Ganzen aan ; Daer me vliegt hy na de Maan! De dood van Gulliver wordt nauwelijks getrouwer weergegeven. Op de prent valt de held, die probeert de gasten van de koning van Brobdingnag op te vrolijken, in de soepterrine, verbrandt zichzelf ernstig en sterft. Nadat hij op bevel van de vorst is gezouten, wordt hij begraven in het Koninklijk Paleis: Met Zout-vat; Huid en Hair by een, Begraaft m’hem onder eenen steen. De dood van de echte Gulliver was bescheidener. Hij stierf hoogstwaarschijnlijk in zijn burgerlijke huis, in Redriff, en begraven als een 'gewone' man, zoals hij zelf vroeg. We nemen aan dat de dood van Gulliver, zoals hier weergegeven, is ontleend aan een Engelse prent uit de avonturen van Tom Tumb. TWEEDE TYPE. 一 Eerste variant. Twaalf houtblokken in kader, niet gesigneerd, 4 rijen van drie blokken, 79 x 96 mm. Tweetalige onderschriften. Gullivers verhaal, heel anders behandeld dan het voorgaande type en in alle opzichten in overeenstemming met de roman van J. Swift. Gulliver neemt afscheid van zijn vrouw.一 Hij lijdt schipbreuk in het land Lilliput en wordt geketend. 一 Hij wordt naar de hoofdstad gebracht.一 Hij vangt de vijandelijke vloot met een net 一 Hij dooft plassend een vuur met de rug naar de lezer. 一 Hij verlaat het land, overladen met cadeautjes.一 Hij lijdt schipbreuk en landt in het land van de Reuzen (Brobdingnag). 一 De maaiers vinden hem in een tarweveld.一 Hij woont een maaltijd van reuzen bij. 一 Hij wordt aangeboden aan de koningin. 一 Er wordt een huisje voor hem gebouwd, dat een adelaar wegdraagt.一 Gulliver valt in zee en wordt opgepikt door een Engels schip. Tweede variant. Twaalf houtblokken in kader, niet gesigneerd, 4 rijen van drie blokken, 75 x 93 mm. Gravure van Engelse oorsprong of naar een Engels prototype. Deze houtsneden zijn uitgevoerd door dezelfde Engelse graveur als die van het tweede type nr. 15 (Luilekkerland). Onderwerpen en legendes van de vorige editie. Derde variant. Twaalf houtblokken in kader, niet gesigneerd, 4 rijen van drie blokken, 75 x 88 mm. Getrouwe replica van de vorige prent, op dezelfde manier behandeld, behalve de vijfde afbeelding, dat is aangepast. Op de laatste afbeelding, aan de rechterbovenkant, helpt een vierde (en nieuw) personage Gulliver's vertrek van de kust. Wat het tweede type van Gullivers afbeelding bijzonder interessant maakt, is de manier waarop de vijfde houtsnede is behandeld, dat de brand in de hoofdstad Lilliput voorstelt die Gulliver, zoals we weten, heeft gedoofd. In de eerste variant is de scène zo fatsoenlijk mogelijk. Gulliver keert de kijker oprecht de rug toe. In de tweede variant, d.w.z. in de nieuwe blokken die in Engeland zijn aangekocht, verandert de situatie. Hier kijkt Gulliver, om het vuur te blussen, naar het publiek; een brede waterstraal springt tussen de hoge torens van de kathedraal vandaan. De ouders, terecht verontwaardigd, zullen tegen dit al te brutale realisme hebben geprotesteerd, want in de volgende edities (derde variant van het tweede type) vinden we dezelfde kathedraal en de held in dezelfde houding, maar deze keer staat Gulliver ogenschijnlijk in voor de kathedraal en op de juiste plaats een gieter waarvan het water als regen uit de kop ontsnapt. En het onschuldige bijschrift: "Guliver blust een brand die in de hoofdstad was uitgebroken, hij wordt gevierd door het hele koninkrijk" werd vervangen door deze pompeuze verzen: Hij bluscht hier Liliput in brand, Met eenen gieter in zijn hand.
Prent 1: (EERSTE TYPE), onderschrift op naam van wederverkoper "Bij A. F. RUITER, te Haarlingen". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1840
Prent 2: (TWEEDE TYPE, EERSTE VARIANT), onderschrift op naam van wederverkoper "Amsterdam, bij J. A. ALDAG, St. Jansstraat", gemerkt 'B'. Oudste reeks houtblokken waarbij houtblok 5 een plassende Gulliver toont die met zijn rug naar de lezer staat) Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: (TWEEDE TYPE, TWEEDE VARIANT), zonder adres, gemerkt 'B'. Nieuwe houtblokken waarbij het vijfde blok een plassende Guliver met het aangezicht naar voor, maar staand tussen hoge gebouwen; Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, titel nu in onderkastletter, diverse houtblokken gebarsten. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, paars-rood en groen Periode 1880 - 1900
Prent 5: zonder adres, titel opnieuw in kapitalen, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Gecombineerde druktechniek: zwart in hoogdruk, inkleuring in lithografie Inkleuring: huidskleur, geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6: sjabloon voor het inkleuren van prent nr. 4 met gele verf
Afbeelding 7: sjabloon voor het inkleuren van prent nr. 4 met rood/paarse verf
Afbeelding 8: sjabloon voor het inkleuren van prent nr. 4 met groene verf
De eerste variant van het tweede type is een kopie van de prent nr. 229 "Histoire de Gulliver", uitgegeven door Dembour en Gangel in Metz, en gedeponeerd in de departementale archieven op 23 oktober 1843. Dembour en Gangel zouden deze prent hebben gekopieerd naar een eerdere uitgave van Lacour of Clerc.
Glenisson heeft een omgekeerde en gemoderniseerde replica van het EERSTE TYPE gepubliceerd (nr. 27).
Brepols herdrukte deze prent in een latere periode (1890 – 1930) met hetzelfde nummer, (deels) in lithografie, met behoud van het oorspronkelijke nummer. Het gaat hier om de derde variant van het tweede type.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.32 Gulliver
17. Geschiedenis van Guliver – Histoire de Guliver
Prent met 4 x 3 omkaderde afbeeldingen. Het verhaal gaat over Gulliver die afscheid neemt van zijn vrouw en na een schipbreuk in het land Lilliput terecht komt. Hij wordt geboeid naar de hoofdstad gebracht, verslaat een vijandelijke vloot, pist een brand uit, en verlaat het eiland. Hij lijdt weer schipbreuk en komt in het land van de reuzen, wordt gepakt en maakt een reuzenmaaltijd mee. De koningin vindt hem leuk. Hij krijgt een huisje, dat door een arend wordt meegenomen naar zee. De arend laat zijn buit vallen en Gulliver komt op een Engelse boot terecht. Bevat tweeregelige onderschriften in Nederlands en Frans.
Prent 1: met onderschrift “BREPOLS & DIERCKX ZOON.”
Prent 3: met onderschrift “NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP BREPOLS, TURNHOUT”
Prent 4: Met waterverf ingekleurde proefdruk, die als basis diende voor de fotografische aanmaak van de kleurstelling op de lithostenen.
Prent 5: met onderschrift "Brepols en Dierckx Zoon". De tekeningen zijn licht verschillend van alle andere versies (zie bvb gezichten), en aangezien het onderschrift aangeeft "Brepols en Dierckx Zoon", zou deze tussen alle andere versies vallen qua datering. Toch zijn de tekeningen niet identiek aan de andere merkbaar vroegere, en ook niet aan de merkbaar latere versies.
- Goed-voor-drukvel in collectie op datum 19.09.1910 (reclame op achterzijde). Nrs. 9 – ? – 11 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 01.08.1917 (blauw). Nrs. 11 – 17 – 71 – 220 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 18.05.1921 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 12.10.1922 (zwart). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 24.12.1924 (rood). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 - Goed-voor-drukvel in collectie op datum 15.10.1926 (geel). Nrs. 8 – 11 – 15 – 17 – 266 – 267
gecombineerde techniek van hoogdruk en vlakdruk. Zwart hoogdruk, kleuren in lithografie. Latere versies zijn volledig in chromolithografie.
17. Hier ziet gij pronken triomphant, de schoonste neuzen van het land
25 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 5 blokken, 44 x 56 mm. Tweetalige coupletten. Gewijzigde replica van een prent van Brepols (Nr. 24); de legenden zijn bewaard gebleven, het aantal afbeeldingen is verhoogd van 20 naar 25. Bovenaan soortgelijke titel: Hier ziet gij pronken triomphant, de schoonste neuzen van het land. We lezen in de originele uitgave, zoals op de afbeelding van Brepols, onder het portret van een oude vrouw: Mijn bekneus zingt charmant, De verlossing van Braband. De Belgische uitgever herinnerde zich graag dat in 1830 het Nederlandse juk werd afgeschud. Later moet de uitgever hebben ontdekt dat deze patriottische legende de circulatie van zijn prenten in Nederland kon schaden, aangezien hij deze verving door verzen die minder kwetsend waren voor de Nederlanders: Mijn bekneus zingt charmant, De vermaken van Braband.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet, Amsterdam, Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden, en Nederlands Openluchtmuseum Arnhem.
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne over en drukte hiermee prent nr. 44.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.1 Neuzen
17. Laet lieve kinderen, laet, de moordlust en bedrijven - Laissez braves enfans, entrer dans vos mémoires
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 5 blokken, 63 x 56 mm. Tweetalige onderschriften. Laet lieve kinderen, laet, de moordlust en bedryven. Van dezen grooten schurk, in uw geheugen blyven, En wilt steeds in uw hart Cartouche dan verachten, Opdat g'altyd de deugcl en Godsdienst blyft betrachten. Portret van Cartouche.一 Als kind steelt hij fruit.一 Hij plunderde een kist.一 Hij meldt zich aan als matroos. 一 Hij ontsnapt uit het tuchthuis.一 Hij vermomt zich als een boer om zich over te geven aan diefstal.一 Vermomd als soldaat trotseert hij de wet.一 Hij valt een postkoets aan. 一 Hij vervalst wissels.一 In het uniform van een generaal geeft hij een grote aalmoes aan een arme man. 一 Hij berooft een vrouw.一 Hij kleedt zich als een priester.一 Hij vermoordt een vriend.一 Cartouche en zijn minnares in de auto.一 Een vrouw van wie hij houdt, klaagt hem aan.一 Cartouche op de vlucht. 一 Een hond ontdekt hem, hij wordt gepakt en vastgebonden. 一 Ze brengen hem naar de gevangenis.一 Cartouche in de gevangenis.一 Cartouche is opgehangen. De eerste houtsnede geeft het portret van Cartouche weer. Hij wordt getoond als een bandiet die een tulband draagt, met een dolk in zijn rechterhand, een pistool in zijn riem en een zwaard in zijn zij. Het onderschrift van deze eerste afbeelding zegt: “Welk monster maalt de kunst ons niet, Als men Cartouche’s beeld’nis ziet”
Prent 1: met onderschrift op naam van wederverkoper "J. Valken, te Rotterdam" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 48 drukte.
Getrouwe replica van nr. 56 van Brepols. De legendes zijn ook dezelfde als die van deze uitgever, maar de uitvoering van de houtsneden is inferieur aan die van de houtsneden van Brepols.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.12 Cartouche
17. Onderscheidene vogels – Differents oiseaux
18 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd. Vertegenwoordigen verschillende vogels, zoals watersnip, kanarie, ortolaan, kalkoen, pauw, kneu, winterkoninkje, koekoek, vink, mees, de eend, de leeuwerik, de papegaai, de uil, de hop, de haan, de kip, de zwaan, etc.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam en Museum aan de Stroom Antwerpen.
170. Beschouwt hier, kinderen! Een achttal wilde dieren - Voyez ici, enfants! huit animaux sauvages
8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, tweetalige onderschriften. Acht dieren in een landschap, naïef gesneden en volgens de onderschriften een neushoorn, een leeuw, een tijger, een kameel, een miereneter, een olifant, een rendier en een hert voorstellend. Toch lijkt de neushoorn meer op een hond met grote klauwen en wordt de miereneter voorgesteld door een vos die een eend tussen zijn tanden houdt. Bovenaan, als titel: Let op, kinderen! een achttal wilde dieren Die, weinig ons bekend, in vreemde landen tieren.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Amersfoort, bij JACOBS en MEIJERS", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 3: onderschrift op naam van wederverkoper "J. A. ALDAG, S. Jansstraat, n. 33, Amsterdam", gemerkt "B". Zonder inkleuring Periode 1840 - 1880
Houtblokken door Brepols gekocht op de veiling van 9 april 1845 van Noman. Uit het fonds van J. Noman & Zoon, eerder uitgegeven door J. Noman onder nr. 157, die de houtblokken verwierf van het huis Stichter (nr. 37). De prent werd tegen het einde van de 18e eeuw gegraveerd voor dit huis. Een kopie van de Amsterdamse afbeelding, gegraveerd door H. Van Lubeek, werd met dezelfde tekst uitgegeven door J. Hendriksen in Rotterdam (Nr. 25).
170. Ziet, kind’ren ziet, dit is uw zaak…
12 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 66 x 81 mm., Nederlandstalige coupletten. Spelende kinderen. Bijna alle kinderen hebben een sjerp om hun middel gebonden en hun vrij lange haar verbergt hun oren. Bovenaan, als titel: Ziet, kindren ziet, dit is uw zaak ! Deez kleinen spelen met vermaak, En hoe zij hoeplen, tollen, spelen， Niet een van hen hoort gij krakeelen. Het laden van het geweer. 一 Het schieten op doel. 一 Het hobbelpaard. 一 Een stokpaard. 一 De hoepel. 一 Kegelen. 一 Boogschieten. 一 De vlieger. 一 Het tollen. 一 De slingersteen. 一 Schaatsen. 一 De trommel. Op de eerste houtsnede houdt een kind zijn geweer in de ene hand, leunend tegen zijn heup en de prop in de andere hand: Zoo Jantje, laad vrij uw geweer Maar doe uw handjes toch geen zeer.
Prent 2: gemerkt 'G. en V. G.' (andere positie t.o.v. prent 1) Inkleuring vermoedelijk door eigenaar prent in diverse kleuren Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 78.
Bovenaan het blad, onder de titel, een ongesigneerd houtblok, zonder onderschrift, met een zeer sierlijke rococo lijst; 66 x 218 mm. Onder dit houtblok twaalf houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 4 blokken, 75 X 59 à 64 mm. Nederlandstalige onderschriften. Voorstellingen van de haringvisserij, gevolgd door enkele tabellen met molens, ter illustratie van verschillende industrieën van Nederland: Zeehaven met een vloot vissersboten. 一 Het vertrek van de “haringbuizen”. 一 Haringvangst. 一 De terugkeer van de eerste jager. 一 De "present-haring" (koningsharing). 一 Vangen en verschepen van haring. 一 Verkoop van haring. 一 Het roken van haring. 一 De watermolen. 一 De hijskraan. 一 Molen voor het kloppen van boter. 一 Oliemolen. 一 Molen voor het zagen van hout. Een van de houtsneden op deze prent stelt een zeer merkwaardig tafereel voor, het vertrek van de koerier die, volgens een oud gebruik, de eerste haringen van de vangst, als "cadeautjes" naar de koning brengt.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw (andere sjablonen) Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 138. Glenisson en Van Genechten heeft de Nederlandse tekst behouden, maar de oorspronkelijke titel van: Nederlandsche ijver vervangen door: Nederlandsche nijverheid. De haringvisserij, die het hoofdonderwerp van deze prent is, is op dezelfde manier behandeld in andere Nederlandse centsprenten. Vermelden wij de door W. Bal gegraveerde prent, uitgegeven door T. C. Hoffers te Rotterdam (Nr. 35), gekopieerd door C. C. L. van Staden te Amsterdam (Litt. H). Op de afbeelding van Hoffers luidt de legende van "present-haring" als volgt: Men hijst de vJaggen op, men hoort aan alle kant, ‘t Gejuich van oud en jong : een vreugd om dit te zien. De Jager die spoedt voort om onzen braven Koning, De eerste proef der vangst met eerbied aan te biên.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.4 Vissers en visvangst (hsn 1 - 8) 13. Techniek 13.2 Uitvindingen
171. November ‘slagters beste tijd, Mits goed gemest en vet geweid - En novembre c'est la saison, Pour la viande de salaison
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 77 à 82 x 87 mm. Tweetalige onderschriften. We zien in de eerste zes houtblokken de aankomst van het vee, hun verkoop, hun slachting, hun versnijden en hun zouten; in de andere zes het lossen van de varkens, hun vertrek naar de markt, hun slachting, hun versnijding en hun zouten, tenslotte de bereiding van de worsten en het zouten. Bovenaan, als titel: November, de beste tijd van de slagers, Mits goed gemest en dierenarts geweid.
Prent 2: zonder adres, Spellingsaanpassing en herzette tekst. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 3: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw (andere sjablonen) Periode 1880 - 1900
Prent 4: zonder adres. Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw (andere sjablonen) Periode 1880 - 1900
Afbeelding 7: rood sjabloon voor de inkleuring van prent
Afbeelding 8: blauw sjabloon voor de inkleuring van prent
De houtblokken komen uit Holland, dateren uit het einde van de 18e eeuw en maakten deel uit van de collectie van J. Noman & Zoon (N° 3o1). Ze waren voorheen eigendom van J. Hendriksen uit Rotterdam (nr. 16). Brepols behield de Nederlandse tekst van de afbeelding van Noman & Zoon.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.1 Landbouw 6.1.2 Slachttijd
172. De vogeltjes die gy hier ziet // O lieve Kindren ! zingen niet
24 houtblokken met kader waarvan de hoeken afgehoekt zijn, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 47 x 57 mm., Nederlandstalige onderschriften. Verschillende vogels, in een grillig ontwerp, zitten op een boomtak. Bovenaan, als titel: De vogeltjes die gij hier ziet O lieve kindren! zingen niet, Zij zijn ook mak en dra te vangen, Gij hoeft ze in geene kooi te hangen. Volgende vogels zijn afgebeeld op de prent: Oostindisch raafje — Canarievogeltje — Duifje — Sperwer — Meesje — Keepje — Fenix — Papegaai — Arend — Uil — Pimpeltje — Exter — Kneutje — Grijpvogel — Goudvink — Kivit — Spreeuwtje — Blaauwborstje — Roofvogel — Valk — Koekoek — Nachtegaal — Patrijsjen — Muschje. Als de mus als laatste wordt weergegeven, is dat omdat de vogel verre van de beste is: O muschje I gij zijt gansch geen beste, En noem hem dus het allerleste.
Prent 1: met onderschrift "G. en V. G.". Met handschrift tussen de houtsneden "Feeken Boek van Andries Boogert" (2x) Sjabloonkleuring geel, groen en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 64. Glenisson heeft de Nederlandse tekst behouden, op enkele aanpassingen na. De uitgave van het huis Glenisson & Van Genechten werd door Delhuvenne gekopieerd (N° 91); er is een Franse tekst toegevoegd. In de Nederlandse prentenreeksen zijn deze vogelprenten altijd erg populair geweest. Een soortgelijke afbeelding, gepresenteerd in de vorm van een alfabet, zal beschreven worden in de catalogus van Beersmans (nr. 71); de drukvorm was van Glenisson en Van Genechten.
172. Hier geeft een ieder ons een blijk, Voor ’t kunstig speeltuig en muzijk
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 47 x 57 mm. Tweetalige onderschriften. Groteske onderwerpen, meestal muzikanten in actie, een soldaat, een vaandeldrager, een hellebaardier, een touwdanser, een dronkaard en zijn vrouw. Bovenaan de titel: Gisteren geeft een ieder ons een blijk, Voor 't kunstig speeltuig en muzijk.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Fries Historisch en Letterkundig Centrum Leeuwarden, Koninklijke Bibliotheek Den Haag en Koninklijke Bibliotheek van België.
Deze Hollandse houtsneden, gegraveerd in Amsterdam, komen uit de collectie van J. Noman & Zoon en behoorden voorheen toe aan J. Noman, die ze uitgaf onder zijn nr. 292. Thompson in Rotterdam heeft onder zijn nr. 4 een exemplaar uitgegeven, uitgevoerd door H. Van Lubeek. De blokken van deze laatste graveur werden eigendom van het huis Glenisson en vervolgens van Beersmans (nr. 90). We vinden verschillende van deze karikaturen in afbeeldingen nrs. 126 en 151 van dezelfde uitgever.
173. Jan Klaassens kluchtige bedrijven - Les farces de Polichinelle
16 houtblokken met kader, gesigneerd “ROBYN”, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 60 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige coupletten. Links, onderaan het laatste blok, de signatuur: ROBYN. Jan Klaassen speelt in Nederland dezelfde rol als Polichinelle in Frankrijk. Het is ook in een pop, voor verraste en geamuseerde kinderen, dat de houtsneden van deze prent zich een voor een ontvouwen. De natuur was bepaald niet gul jegens Jan Klaassen, zij bezorgde hem, net als zijn Franse collega, twee bulten en een kromme neus. Hij draagt ​​een afgeknotte kegelvormige hoed met daarop een bot, een jas, een broek en houten klompen, een van de lievelingsschoenen van de Nederlanders. Wat kan er van zijn karakter worden gezegd, behalve dat hij, net als Polichinelle, spraakzaam, opschepperig, spottend, opstandig en hebzuchtig is. Hij lijkt naïef, maar het is een geleende naïviteit die voor hem als masker dient om de versuften en de dommen te vangen. We zien het in de favoriete scène van de kinderen waar vlinders (in de tekst ten onrechte: bijen genoemd) zijn slaap verstoren; vervolgens met zijn knots de dood wegjagen die hij had geroepen om hem te verlossen van de last van het leven; beslecht een geschil tussen zijn vrouw en een buurman door de laatste te schoppen; op de grond vallen en dood spelen om een ​​slag van het zwaard te vermijden en, wanneer de dokter naar hem toe rent en tevergeefs naar zijn wond zoekt, opstaan ​​en met grote gebaren de spot drijven met de geneesheer. Ten slotte laat Jan Klaassen, als er 's avonds thuis geen brood meer is, zijn kinderen in een kring om hem heen dansen, de tijd aangevend, en stuurt ze naar bed, zonder avondeten. In de laatste scène jaagt een grote draak Jan Klaassen de scène uit: Een groote draak ziet men verschijnen ; Hij opent wijd zijn muil en keel. Jan Klaassen en de draak verdwijnen : Zie daar het einde van ‘t tooneel.
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B', achteraan handschrift "A B Boersma, N° 3". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Houtblokken uit de collectie van J. Noman & Zoon, reeds uitgegeven (sinds 1817) door J. Noman (Nr. 107) en afkomstig van Stichter (Nr. 103). De graveur Robyn maakte ze tegen het einde van de achttiende eeuw voor deze uitgevers. Brepols behield de Nederlandse tekst. De prent van Brepols werd gekopieerd door Glenisson en Van Genechten, wier houtsneden later door Beersmans (nr. 106) werden uitgegeven onder de titel: Jan de Snaak, met andere onderschriften.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.47 Jan Klaassen
173. Laat ons dat incroijable leven, Een schets van ’s menschen dwaasheid, geven
8 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, 75 x 123 mm., Nederlandstalige onderschriften. Bovenaan de titel: Laat ons dat incroijable leven, Een schets van ‘s menschen dwaasheid, geven. Deze satirische prent, opmerkelijk door zijn uitvoering en de getrouwheid van de kostuums, werd aan het einde van de achttiende eeuw gegraveerd, ongetwijfeld naar de Franse prenten van Carle Vernet en anderen. Een kopie in spiegelbeeld van de voorlaatste houtsnede, Les Payables, is te vinden in Ed. Fuchs, Die Frau in der Karikatur (München, 1907), tussen pp. 408 en 409; nog een van de laatste houtsneden in P. Lacroix, Directory, Consulate and Empire (Parijs, 1884), p. 129, afb. 131. Dit zijn de onderwerpen van deze verschillende afbeeldingen : De jager verwart een haas met een incroijable. 一 De incroijable muzikant laat zijn poppen dansen. 一 Een incroijabel paar en de schoenpoetser. 一 De incroijable dingen in een rijtuig. 一 De incroijable te paard. 一 Het onderbroken duel van de incroijablen. 一 De incroijable op het platteland (Les Payables). 一 Incroijable spel in het gokhol.
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, oranjerood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, paarsrood en groen Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 87. De houtsneden zijn gegraveerd door Lieshout, die de zesde afbeelding heeft gesigneerd; in de Glenisson-editie is deze naam geschrapt. De Belgische uitgevers hebben de Nederlandse titel behouden, maar helaas hebben ze de Nederlandse kwatrijnen vervangen door coupletten die totaal niet het belang hebben van de originele onderschriften, die nogal curieus zijn. We citeren de tekst van het eerste houtblok, waar een jager gekleed in een ongelooflijke hoed een haas begroet die hem tegemoet komt, lopend op zijn achterpoten, hoed in de hand. De honden van de jager willen zich op het beest werpen dat dapper nadert, gehuld in een jas met wijde rokken: Thompson: En zie dees Incroijable jager, Hy maakt de Haas zyn Kompliment, En groet hem als zyn eigen zwager, Die moedig aanstapt als een Incroijable vent. Glénisson: Deez’ jager maakt den haas een innig compliment, Die zwierig aanstapt als een incroijable vent. Onder de vijfde houtsnede dat een ongelooflijk paard voorstelt met kunst en elegantie: Thompson: Wie zag ooit schraalder Ruiter rennen, Dat ’s Incroijabel altemaal, Wie of zyn billen kan gewennen, Op zulk een magre Knol, en Incroijabel Zaal. Glénisson: Hoe fier toch en hoe hupsch dat deze ruiter rent! Die incroijable knol is rijden goed gewend.
174. Verkiest, o kinderen! Uit de onderstaande beelden - Tachez de faire un choix, enfants
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 75 x 68 à 73 mm. Tweetalige onderschriften. Mooie houtblokken uit het einde van de 18e eeuw, die de volgende twaalf onderwerpen vertegenwoordigt: de wandeling in de winter, de organist, de wandeling in de zomer, Don Carlos, een huzaar, de houtkliever, de paraplu. vissen, reizigers, het melkmeisje, de kruiwagenbestuurder, de schilder. Bovenaan, als titel: Verkies, o kinderen! uit de volgende beelden, Uw smaak, of zij misschien uw keuze en zinnen streelden. Legenden zijn soms grappig; zo lezen we onder de foto waarop een man bezig is hout te klieven bij een varkensstal naast een herberg: Kloof kookt, Klaas! Maar tref \ zwijn niet, of zijn hok. Ga liefst in 't Zwaantje. en neem een ​​frisschen slok.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "T. PIEREN, Jz., boek- en papierhandelaar, te Dordrecht." Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, paarsrood en groen Periode 1840 - 1880
De drukvorm is afkomstig uit de collectie van J. Noman & Zoon, behoorde toe aan J. Noman (N° 187) en daarvoor aan het huis Stichter (N° 5o). Het huis Glenisson heeft een gemoderniseerd exemplaar gepubliceerd (nr. 132). Een andere replica (N0 113) werd gevonden in Brussel, bij Hemeleers-van Houter, waarvan de houtblokken afkomstig zijn uit de collectie van de firma Van Staden in Amsterdam.
4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode (kapsels, hoeden, paraplu's en kleren)
174. Zie, lieve Jeugd, deez’ prentjes staan
16 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, 62 x 57 mm., Nederlandstalige coupletten. Diverse beroepen: vishandelaar, parapluhandelaar, koopman van de vier seizoenen, koopman in lakens, garnalen, donuts in olie, netten, zuivel, koopman in hoeden, liedjes, vergeten, messenslijper, schoenpoetsen, hersteller van gebroken glazen, verkoper van glazen, wafels. Bovenaan, als titel: Zie, lieve jeugd, deez’ prentjes staan. Die elk afzonderlijk vertoonen lets van de menschelijke daân Die men zoo daaglijks bij kan wonen.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Koninklijke Bibliotheek Den Haag, Westfries Museum Hoorn en Fries Museum.
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 98. Thompson gebruikte deze houtblokken voor het eerst voor de illustratie van zijn Almanach, vgl. in het bijzonder die van 1797.
175. - leven van jong meisje tot huwelijk
48 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 8 rijen van 6 blokken, 37 x 38 mm, zonder titel, Nederlandstalige onderschriften. Mooie voorstellingen waarvan je zou denken (als je hun legendes leest) dat ze los van elkaar staan en zonder verband, maar ze vormen integendeel een geheel: het leven van een jong meisje, van haar doop tot haar huwelijk. Door buitensporige strengheid, misschien preuts, hebben de Belgische redacties de legendes die met liefde en huwelijk te maken hadden, geëlimineerd en zo het beeld, een van de interessantste Nederlandse prenten, banaal, zo niet onbegrijpelijk gemaakt. bijvoorbeeld dat het huwelijksbed het ziekbed is geworden! Het kind wordt gedoopt. 一 terugkeer naar huis.一 De oppas wikkelt haar in. 一 De moeder geeft hem borstvoeding. 一 De oppas geeft haar de pap. 一 De moeder wiegt hem. 一We lopen met het kind.一 Hij leert rennen.一 Deze jonge dames spelen met poppen, 一 met plaatjes, 一 hebben plezier met de bikkels, 一 gaan naar school. 一 De jongedame schrijft.一 Deze jongedame schreef, 一 leert rekenen, 一 zingt graag, 一 speelt met een vogel, 一 breit handschoenen, 一 raakt het klavecimbel aan, 一 maakt bloemenslingers, 一 speelt op de gamba van一 maakt alles soorten bloemen, 一 leert borduren, 一 doet dameswerk, 一 speelt met haar hondje, 一 stijft kragen, 一 krult krullen, 一 speelt met een kanarie 一 is bezig met naaien, 一 maakt een boeket, 一 borduurt een jurk, 一 ontvangt een liefdesbrief, 一 speelt fluit 一 deze jonge dames gaan naar een feestje. 一 Ze gaat met haar geliefde in de koets.一 Ze loopt met haar geliefde 一 Deze jonge dames drinken thee 一 gaan in een plezierboot. 一 Deze jongedame gaat in een draagstoel 一 krijgt bezoek van haar geliefde 一 de ouders stemmen in met het huwelijk. 一 We kleden de verloofde 一 De verloofden gaan naar de kerk 一 We trouwen met ze 一 We gaan ze ontmoeten 一 we feliciteren ze.一 De huwelijksmaaltijd. 一 De bruiden gaan naar bed.
Prent 1: met onderschrift "G. en V.G." Sjabloonkleuring geel, lichtbruin en blauw. Periode 1840 - 1856
Prent 2: op naam van wederverkoper "Willem Hissink te Zutphen". Achteraan handschrift in pen "E. D. Herny 1856". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw. Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 20
De prent is herdrukt door Beersmans (nr. 70).
3. Allegorie 3.1 Leven, liefde en dood 3.1.1 Levensloop 3.1.1.3 Van geboorte tot huwelijk
48 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 8 rijen van 6 blokken, 37 x 36 mm., Nederlandstalige onderschriften. De houtsneden geven de levensloop van geboorte tot trouw weer, hoewel het in deze versie van Glénisson anders eindigt: Het kind word gedoopt — Men komt met het gedoopte kind naar huis — De baker bakert het kind — De moeder geeft het kind de borst — De baker geeft het kind pap — De moeder wiegt het kind in slaap — Het kind word gedragen — Het kind leert lopen aan den leiband — Deze juffertjes spelen met poppen — Deze spelen met prentjes — Vermaken zich met bikkelen — De jonge juffers gaan naar school — De jonge juffer zit te schrijven — Deze jufvrouw heeft geschreven — Deze jufvrouw leert het rekenen — Deze heeft vermaak in de muzijk — Deze jufvrouw speelt met een vogeltje — Deze jufvrouw breidt handschoenen — Deze speelt op het klavier — Deze jufvrouw is bezig met bloemen kransen te maken — Deze speelt op de viool de gamme — Deze jufvrouw maakt allerlei bloemen — Deze jufvrouw leert borduren — Deze jufvrouw maakt fransche winkelwaren — Deze jufvrouw speelt met haar hondje — Deze jufvrouw stijft lobbens — Deze jufvrouw friseert krullen — Deze jufvrouw speelt met een canarievogel — Deze jufvrouw is bezig met pikeren — Deze jufvrouw maakt een ruiker — Deze jufvrouw borduurt een rok — Deze jufvrouw krijgt een briefje — Deze jufvrouw speelt op de fluit — Deze jufvrouwen gaan naar het salet — Jufvrouw rijdt met haar broeder — Jufvrouw wandelt met haar neef — Deze jufvrouwen drinken thee — Deze varen in een speeljacht — Deze worden gedragen in een post-chaise — Krijgt een bezoek van haar neef — Een bezoek aan ouders — Deze jufvrouw krijgt een nieuw kleed — Hier rijden nicht en neef — Deze krijgen onderwijs — Deze worden vriendelijk onthaalt — Deze ontvangen gelukwenschingen — Hier is het feest — Het ziekbed.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, paarsrood en groen Periode 1856 - 1900
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, paarsrood en groen (andere sjablonen) Periode 1856 - 1900
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne uit Turnhout over. Deze prent is een herdruk van Delhuvenne nr. 92 Glenisson et fils verwijderde de titel van Delhuvenne, die niet in het origineel stond van Glenisson en Van Genechten.
175. Het gebouw van Barmhartigheid, staande op de Nieuwe Keizersgracht te Amsterdam
Oblong vel. Eén groot houtblok met dubbele lijnskader, niet gesigneerd, 168 x 242 mm. Tweetalige onderschriften. Het geheel omkaderd door een sierlijk typografische ornamentskader. Aan de rand van een gracht, een gebouw met een portiekgevel bekroond met een fronton, dat in het midden een cartouche draagt ​​met het wapen van Okko, stichter van het gebouw van Barmhartigheid. Voor het etablissement, een ruiter en andere figuren te voet, in kostuums uit het einde van de 18e eeuw. Boven het houtblok de tweetalige titel: Het gebouw van Barmhartigheid, staande op de Nieuwe Keizersgracht, te Amsterdam. - La Maison de la Misericorde, au Nieuwe Keizersgracht, a Amsterdam. Onder de titel de achtregelige tweetalige verzen; onder het blok, zesregelige tweetalige verzen ter ere van de stichter.
Prent 1: gemerkt "B", onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1860
Nederlandse houtsnede uit het einde van de achttiende eeuw, uit de collectie van J. Noman & Zoon, en reeds uitgegeven door J. Noman (Nr. 165). Omgekeerd exemplaar naar de kopergravure van H. Schoute, gepubliceerd rond 1770 in de Atlas van Amsterdam onder redactie van P. Fouquet Junior. De kopiist reproduceerde alleen het gebouw zelf en de figuren ervoor en liet alle andere accessoires weg.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.3 Amsterdam
176. Hier hebt gij, jeugd, beziet het wel, ’t Vermaaklijk honde- en apenspel
36 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken, 42 x 38 mm., Nederlandstalige onderschriften. Buitenoefeningen van getrainde honden. Bovenaan, als titel: Hier hebt gij, jeugd, beziet het 'vel， ’t Vermaaklijk honde- en apenspel. Door de hoepel. 一 De hond spint vlas. 一 De aap die op een hond rijdt. 一 De kruiwagenhond. 一De hondensoldaat. 一 De hond danst. 一 De aap verkleed als heer. 一 Portiershonden. 一 De honden aan tafel.一 De hond in de slee. 一 De apenherberg. 一 De honden maken de school van de soldaat.一 Honden dansen op muziek. 一 De hond in de schommel. 一 De hondenschreeuwer van verloren voorwerpen. 一 De hond klimt een ladder op. 一 De hond springt touw. 一 De hond pronkt. 一 De hond valt een man aan. 一 Gevecht tussen de hond en zijn meester. 一 De hond vastgemaakt aan het kanon. 一 Hij steekt het poeder in brand. 一 Hij springt over zijn staande meester heen. 一 Spel van haasje-over tussen de meester en zijn hond. 一 De waakhond van het belfort. 一 De hond serveert een kopje koffie. 一 De schipper aap. 一 De apen in slee. 一 De hond en zijn vlieger. 一 De hond die vecht tegen een geit. 一 De honden stappen in de koets. 一 De melkhond. 一 De lamp-aanstekende hond, die de ladder en de fakkel draagt. 一 De hond speelt viool. 一 Honden die een wijnmand dragen. 一 De hond slaat op de trommel. Op het tweede tafereel spint de hond vlas om het dagelijkse brood van zijn meester te verdienen; in de zeventiende danst hij een touw "met evenveel gratie als een jongedame": En deze hond is druk aan ‘t spinnen, Om zoo zijn meesters brood te winnen Dit hondje springt hier in de touw, Zoo goed als menig jonge vrouw. In de drieëndertigste scène is de hond een lantaarnopsteker geworden en draagt ​​hij de ladder en de fakkel, in de laatste slaat hij de aftocht op de trommel: Deez’ moet het licht hier aan gaan steken Ik vrees hij zal zijn pooten breken Tot sluiting in het spel gebragt Sla ik de taptoe voor den nacht
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten nam deze houtblokken over van Thompson uit Rotterdam. Deze prent is een herdruk van Thompson nr. 75. Glénisson wisselde de rijen houtblokken, de twee laatste rijen van de Thompson-editie zijn de twee eerste rijen bij Glénisson. Onder elke afbeelding een enkel couplet; deze verzen rijmen twee aan twee. We nemen aan dat Glenisson de Nederlandse coupletten niet zelf schreef, maar dat hij ze ontleende aan een latere en reeds gewijzigde Nederlandse uitgave. In ieder geval veranderde deze nieuwe versie Thompson's "Nieuwe Honden Spel" in een "Vermaaklijk honde en apenspel", en om het nog aantrekkelijker te maken, werden er apen in de tekst geïntroduceerd, hoewel de gravure alleen honden toont. Het nieuwe onderschrift van het zesentwintigste tableau, waar de hond een schot met een geweer lost, zoals de afbeelding van Thompson aangeeft "Dees lost een Snaphaan", verklaart de afbeelding niet minder slecht; de hond, omgetoverd tot aap, brengt zijn meester een kop hete koffie! Ziet wat deze aap ook is of niet, Brengt koffij en hij brandt zich niet. De prent van Thompson is een gemoderniseerde replica van een Amsterdamse prent. Vijf van de zes rijen staan ​​spiegelbeeldig en in omgekeerde volgorde in de oudere afbeelding van het huis Stichter (nr. 120), herdrukt door J. Noman te Zalt-Bommel (nr. 207); deze replica heeft kwatrijnen als tekst.
3. Allegorie 3.3 Verkeerde wereld 3.3.3 Spinnende varkens 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.1 Dansende beren en honden, apen, marmotjes 9. Spel en vermaak 9.3 Spellen 9.3.15 Honden- en apenspel 10. Natuur 10.1 Dierenwereld 10.1.1 Afzonderlijke dieren 10.1.1.10 Hond
176. Hoort, jongens! Hoe dees prent u kan ten spel verstrekken - Ecoutez, mes amis, comment de cette image...
Oblong vel. 18 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 3 rijen van 6 blokken, 50 x 41 mm. Zesregelige Nederlandstalige onderschriften, tweeregelige Franstalige onderschriften. Straatverkopers: Pasteibakker. 一 Mosselen. 一 Schoorsteenveger.一 Oude kleren.一 Stoelenvlechter.一 Stoffen van Vlaanderen.一 Zeemvellen.一Brillenverkoper.一 Venter.一 Flessen en karaffen. 一 Beeldjes. 一 Bedovertrekken.一 Zwavel lucifers. 一 Voetmatten 一 Messenslijper.一 Balg en snuiters. 一 Stro. 一 Inkt. Bovenaan, als titel: Hoort, jongens ! hoe dees prent u kan ten spel. verstrekken : Gij moet ze heel-en-al met wit papier bedekken, En laten dan uw maat, die ’t spel met u begint U wijzen op ’t papier, wat werk hij ’t meest bemind Houd gij zijn vinger vast; staat die op ‘t regte plaatjen, geeft twee mopjes of twee kriekjes aan dat maatjen : Wees hij verkeerd, dat hij u half zoo veel betaal’ : Heeft hij geen prent geraakt, dan wijst hij andermaal
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "L. LAZARE, in kantoorbehoeften, 's Hage.". Gemerkt "B." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
De houtblokken komen uit de collectie van J. Noman & Zoon, zijn eerder uitgegeven door J. Noman (Nr. 241) en daarvoor door Stichter. De achttien houtsneden op deze prent behoren tot een serie van 36 houtsneden, de overige achttien houtsneden zijn uitgegeven door Stichter onder nr. 155 en door Noman onder nr. 287. Hun prototype was een prachtige Hollandse gravure van het midden van de zeventiende eeuw over straatverkopers, vaak herdrukt en gekopieerd. Ratelband & Bouwer in Amsterdam (Nr. 43) en J. Noman (Nr. 64 en 262) hebben afbeeldingen gepubliceerd die zijn gedrukt op oude houtblokken of op kopieën met het karakter van een zeventiende-eeuws beeld. Er is ook een kopie van de oude plaat tussen de houtsneden van de Gentse beeldtaal (de circa 1700), bewaard in het Archeologisch Museum van Gent. De Brepols-houtsneden zijn kopieën gemaakt in de 18e eeuw, enigszins gemoderniseerd, maar hebben niettemin hun oude karakter behouden ; sommige blokken wijken enigszins af van de uitgaven die we zojuist hebben opgesomd, hetzij omdat ze met opzet zijn aangepast, hetzij omdat een onbekende variant is gevolgd. De houtsneden zullen niet voor rekening van Stichter zijn gegraveerd, ze waren eerst van een andere Amsterdamse uitgeverij , die de 36 afbeeldingen op één vel publiceerde. De firma Stichter, die deze houtsneden tegen het einde van de achttiende eeuw verwierf, zorgde ervoor dat ze voor al haar andere houtsneden nieuwe onderschriften maakte.
177. Aanziet, o lieve jeugd! Hoe elk in zijnen staat,Tot nut is van ’t gemeen en zoo zijn zelven baat
Oblong vel. 20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 47 x 82 mm. Tweetalige onderschriften. Meerdere ambachtslieden per houtsnede in de uitoefening van hun beroep. Drukkers.一 Binders. 一 Leerlooiers. 一 Tabakswerkers. 一 Wevers. 一 Slagers. 一 Glazenmakers. 一 Klompenmakers. 一 Kleermakers.一 Metselaars. --- Ververs.一 Touwslagers. 一 Houtdraaiers. 一 Carrosseriebouwers.一 Schoenmakers.一 Pottenbakkers 一 Timmerlieden. 一 smeden.一 Zadelmakers.一 Haakbusschutters. Bovenaan, als titel: Aanziet, o lieve jeugd! hoe elk in zijnen staat, Tot nut is van’t gemeen en zoo zijn zelven baat. Geef eer waar eer toekomt! De prent begint met de voorstelling van een drukkerij. Twee typografen zetten een tekst, een derde opent de drukvorm, een vierde mengt de inkt. De drukpers kan met recht een ereplaats, zo niet de eerste, opeisen in de handelsorde. Hier is het onderschrift dat bij de tabel hoort: Zie ons, bij 't zetten en het drukken, Van Kosters kunstvruchten de plukken.
Deze houtsneden, gegraveerd in het begin van de 19e eeuw, komen uit de collectie van J. Noman & Zoon; die deze drukte onder het nummer 17. De houtblokken kwamen in bezit van Brepols via de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845.
6. Arbeid en arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen
177. Verschiet van allerhande Zaken, Ziet u hier weêr voor ’t oog gebragt. O jeugd! Wil u hier meê vermaken; maar neem uw Pligt er by in acht
Prent : met onderschrift "A. V. G. à T." Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1856 - 1870
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson en Zoon is een herdruk van Noman nr. 140. Noman heeft de blokken op zijn beurt verworven van de erven weduwe Cornelis Stichter te Amsterdam, die hiermee prent nr. 7 drukte.
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes." (1828 - 1829). De blokken van deze prent zijn allen, met uitzondering van blok 8 en 9, afkomstig uit het derde stukje van dit boekwerk. Blok 1: de advocaat, pag. 14; Blok 2: de notaris, pag. 14; Blok 3: de astronomische instrumentmaker, pag. 32; Blok 4: de schaatsenmaker, pag. 68; Blok 5: de katoen-glanzer, pag. 8; Blok 6: de draaijer in koper, pag. 62; Blok 7: de vergulder van spiegellijsten, pag. 16; Blok 8: de scheepsbouw, eerste stukje, pag. 34; Blok 9: de steen- en beeldhouwer, vierde stukje, pag. 102; Blok 10: de vogelkooijenmaker, pag. 6; Blok 11: de balansenmaker, pag. 46; Blok 12: de schermmeester, pag. 48; Blok 13: de passementwerker, pag. 84; Blok 14: de zijreeder, pag. 54; Blok 15: de wollenstoffen verwer, pag. 52; Blok 16: de landman, pag. 34.
178. Afbeelding van het Luthersche Wees- en Oude Mannen en Vrouwenhuis,... - Vue de l'Hospice Luthérien pour les orphelins et les Vieillards des deux sexes...
Oblong vel. Eén houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 179 x 285 mm. Tweetalige onderschriften. Aan de rand van een gracht, een groot gebouw met een gevel bekroond door een driehoekig fronton met in het midden een klok. Veel wandelaars, vooral links van het schilderij. Kostuums uit de late 18e eeuw. Op een van de planken die op de gracht drijven, staat de signatuur H. Numan. Bovenaan, als titel: Afbeelding van het Luthersche Wees- en Oude Mannen en Vrouwenhuis, op ’t Wees per-Veld, te Amsterdam. Onder het houtblok een lofzang aan het mannen- en vrouwenhuis in een zestienregelige vers.
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 4: onderschrift op naam van wederverkoper "Amsterdam, bij J. A. ALDAG, Sint Jansstraat. " Gemerkt 'B'. Het eerste woord van het bijschrift onder de houtsnede is weggevallen t.o.v. vorige edities. 'De milde giften...' is hier 'milde giften...' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 5: gemerkt 'B', onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk". Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Houtblok uit het J. Noman & Zoon fonds. Het zal in de eerste plaats hebben toebehoord aan het huis Erve de Wed. Jacobus van Egmont in Amsterdam, in het fonds waarvan we andere gezichten op Amsterdam vinden die behoren tot dezelfde serie van Numan.
178. Zoo Mans- als Vrouwen-werk, van Kunstenaars, Ambachtsliên, En Winkeliers, kunt gy, ô Kinderen! Hier zien
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij de Gebroeders Van Kapel, te Ryswyk". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 113 Noman heeft de blokken op zijn beurt verworven door aankoop bij de erfgenamen van de Weduwe Stichter te Amsterdam, die deze uitbrachten onder nummer 128
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes". (1828 - 1829). De blokken van deze prent zijn, met uitzondering van blok 1 en 3, allen afkomstig uit het vierde stukje van dit boekwerk. Blok 1: de student, derde stukje, pag. 10; Blok 2: de lakenbereider, pag. 98; Blok 3: de kanongieter, derde stukje, pag. 58; Blok 4: de chocolaadmaker, pag. 54; Blok 5: de touwwinkel, pag. 62; Blok 6: de handschoenmaakster, pag. 104; Blok 7: de banketbakker, pag. 76; Blok 8: de penseelmaker, pag. 66; Blok 9: het tabak-sorteren, pag. 56; Blok 10: het katoenschilderen, pag. 58; Blok 11: de modewinkel, pag. 60; Blok 12: de dekenstikster, pag. 64; Blok 13: de mutsenmaakster, pag. 68; Blok 14: de wollennaaister, pag. 70; Blok 15: de kantenwerkster, pag. 72; Blok 16: de lakennopster, pag. 74.
Na de scheiding tussen Glénisson en Van Genechten in 1856 geeft Glénisson en zoon deze prent uit onder het nummer 9.
179. Afbeelding van Heidensche goden en godinnen - Images des divinités du Paganisme
12 houtblokken met kader, 3 ervan zijn gesigneerd I.C.I. (Jan Jegher), 3 rijen van 4 blokken, 84 x 58 mm. Tweetalige onderschriften. Sommige houtblokken hadden voorheen een dubbele lijnskader, maar dit is gebroken; Brepols verving het door een enkele lijnskader. Emblematische figuren, die legendes vertegenwoordigen als Romeinse godheden. Het eerste houtblok, een gevleugelde vrouw die op het punt staat te vliegen, met een pijl in haar rechterhand, stelt Mercurius voor. De andere figuren op de eerste rij moeten Bacchus, Minerva, Venus voorstellen; het laatste houtblok, de Muzen.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
De drukvorm komt uit het J. Noman & Zoon Fonds; we vinden het terug in J. Noman (nr. 47). Brepols behield de indeling van de blokken en de benamingen, zelfs tot het punt dat hij die van de fout in de prent van Noman “Tolus” (typografische fout voor Eolus, d.w.z. Eole) kopieerde en vertaalde door Tolus! Deze houtblokken hebben niet altijd goden vertegenwoordigd. Ze werden oorspronkelijk gebruikt om een ​​Nederlandse editie van een zeer verdienstelijk werk te illustreren, met Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands…verryckt met veele beeldnissen en geestige geleerde overwegingen, door de uytnemende verbeteringe van Giov. Zaratino Castellini Romano. Uyt het Italiaens vertaelt door D. P. Pers. Amsterdam, Dirk Pietersz. Pers. 1644, in-4°.
De houtblokken van deze prent zijn terug te vinden in het boek Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands, 1644 op volgende pagina's: Blok 1: Velocita. Snelligheyt, Vluchtigheyt, pag. 474 Blok 2: Gioventu. Jeughd of bloem der Jaeren, pag. 214 Blok 3: Benevolenza & unione Matrimoniale. Houwlijxe Vereeninge en Goedwilligheyt, pag. 209 Blok 4: Riconciliatione d'Amore. Vereeniginge der Liefde, pag. 529 Blok 5: Arroganza. Vermetelheyt, verwaentheyt, pag. 542 Blok 6: Cosmographia. Wereltbeschrijvinge, pag. 599 Blok 7: Prodigalita. Verquistinge, pag. 543 Blok 8: Detrattione. Achterklap, pag. 13 Blok 9: Cognitione. Kenisse, pag. 273 Blok 10: Furto. Dieverye, pag. 90 Blok 11: Perfection. Volmaektheyt, pag. 562 Blok 12: Lega. Verbond, pag. 525
3. Allegorie 3.5 Emblemata en overige allegorieën 3.5.3 Iconologia van Ripa
179. Deez’ prent is ‘t geld wel dubbel waard. Ziet dieren tam en wil van aard
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken. Nederlandstalige onderschriften. Onder ieder houtblok staat een vierregelige vers geeft de eigenschappen van elk dier weer. Volgende dieren staan afgebeeld op de prent: Leeuw — Vos — Paard — Ezel — Tijger — Geitebok — Hond — Schaap — Eenhoorn — Haas — Meerkat — Kameel — Beer — Hert — Koe — Varken — Rivierpaard — Kameel — Jakhals — Stier — Varken — Oostindische veldkat — Wilde boshond — Koorn Varken
Prent 1: met onderschrift op naam van wederverkoper "Bij J. A. Aldag, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, grijs en bruin Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 229 Noman heeft op zijn beurt de blokken verworven bij de liquidatie van J. Hendriksen te Rotterdam, die deze prent uitbracht onder het nummer 22.
18. Album d’images – Prentenboek. Reeks 2 – 10
Omslag: rood generveerd papier met handstempel 2 (reeksnummer) en 10 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 71, 136, 137, 220, 236, 246, 247, 248, 249, 250
12 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, Franstalige onderschriften. Diverse beroepen en spelen. Slordige opmaak. Twee eerste houtblokken hebben geen onderschriften. ... — ... — Le remouleur — Les joyeux Matelo — Le veilleur de nuit — Les Adieus du verre — Le fumeur du Tabac — Les Amis de la Jo — Les moissonneur — Marchand d'habits — Le petit upo détre — Mendisu
6. Arbeid en Arbeidsleven 6.2 Kleine handel, ambachtelijke bedrijvigheid en dagelijks leven 6.2.3 Allerlei ambachten en beroepen 9. Spel en vermaak 9.2 Spelende kinderen (buiten en binnen), sport en spel van kinderen en (jong)volwassenen 9.2.1 Buitenspelen
20 houtblokken in kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 50 x 67 mm., Tweetalige onderschriften. Klaas begint zijn leven met een val uit zijn wieg, een onschuldige maar symbolische start van een turbulente reis. Zijn moeder corrigeert hem snel, maar het lijkt alsof Klaas niet veel opsteekt van haar wijsheid. Op school negeert hij zijn leraar, die hem terecht probeert te wijzen op zijn gedrag. Deze vroege tekenen van opstandigheid leiden hem naar een pad vol tegenstrijdigheden. In zijn zoektocht naar zelfstandigheid leert hij bakken, maar al snel komt hij in de problemen als hij wordt betrapt op diefstal door zijn baas, die hem ontslaat. Klaas probeert het opnieuw bij een kleermaker, maar het lijkt alsof hij nooit op zijn plek is. Uiteindelijk besluit hij dienst te nemen in het leger. Deze beslissing lijkt veelbelovend, maar zijn verlangen naar vrijheid leidt hem tot deserteurgedrag, en hij wordt gevangen genomen en opgesloten. Toch laat Klaas zich niet gemakkelijk onderdrukken. Hij ontsnapt uit de gevangenis, wat hem in de verleiding brengt om zich aan te sluiten bij een duistere wereld van dieven en moordenaars. Deze keuzes leiden hem verder naar de gendarmerie, die hem opnieuw oppakt en naar de galeien brengt. De cyclus van ontsnapping en verraad herhaalt zich: hij ontsnapt weer, maar zijn leven neemt een dramatische wending wanneer hij aan boord van een schip een koopman vermoordt. Terwijl hij onderweg is naar India, wordt hij tijdens een storm overboord gegooid, maar het lijkt alsof het lot hem weer terugbrengt aan land. Helaas is zijn geluk van korte duur. Hij wordt gevangen genomen door boeren en komt terecht in een rechtszaak die leidt tot zijn veroordeling. Uiteindelijk belandt Klaas onder de guillotine, het trieste slot van een leven vol verkeerde keuzes en onvervulde dromen.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, Uyt de fabriek en Boek-drukkery van P.J. BREPOLS. (Dry exemplaire zyn 'er geplaests volgens de formalityten der wet." Sjabloonkleuring geel en rood Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Uyt de fabryk van BREPOLS en DIERCKX, zoón". Spelling aangepast. In titel nu "Klaas" in plaats van Klaes". Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen Periode 1833 - 1840
Prent 3: met onderschrift "BY BREPOLS & DIERCKX, ZOON, Fabrykanten in gekleurde en gemarmerde papieren" Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 4: zonder adres, aangepaste Franstalige tekst. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Glénisson en Van Genechten kopieerde deze prent en bracht ze uit onder het nummer 20 van hun profane reeks.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.60 Klaas Kapoen
18. Kleyn Duymkens leven – Vie du petit Poucet
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 49 x 66 mm., tweetalige onderschriften. Klein Duimpje wordt geboren in een kool. — Zijn moeder wiegt hem in een klomp. — Hij schrijft met de veer van een mus. 一 De leraar schopt hem van school. 一 Hij verstopt zich in de bijkeuken.一 Hij verstopt zich achter een bezem.一 Hij let op de koeien.一 Hij valt in een kom melk.一 Een koe slikt het in. — De koe is verkocht.一 De slager, als hij het omhakt, vindt daar Klein Duimpje. — Hij vaart in een notendop.一 Het wordt in een hoed naar het ziekenhuis gedragen. — Hij wordt touwslager. — Hij duwt de kar. — Achtervolgd door een wolf, klimt hij in een boom. — Hij steelt brood van een bedelaar. — Hij vlucht een molshoop in.一 Hij komt door een andere opening naar buiten.一 Terwijl hij fruit steelt, valt hij uit een boom en verdrinkt.
Prent 1: gevergeerd papier, onderschrift "Uyt het Fabriek en Boekdrukkery van GLENISSON en VAN GENECHTEN". Sjabloonkleuring geel, rood en bruin Periode 1833 - 1840
Prent 2: gemerkt "G. en V. G." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 3: gemerkt "G" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1856
Prent 4: met onderschrift van wederverkoper "Bij J. A. Aldag, te Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1840 - 1856
Prent 5: zonder adres. Reeksnummer ander lettertype. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1900
Prent 6: zonder adres. Spellingsaanpassing t.o.v. vorige edities. (ook in titel "kleyn duymkens" is nu "klein duimkens") Sjabloonkleuring geel, paars en groen Periode 1856 - 1900
Prent 7: zonder adres, gekleefd op karton Sjabloonkleuring geel, oranje en groen Periode 1856 - 1900
Prent 8: zonder adres. Sjabloonkleuring geel, groen en paarsblauw Periode 1856 - 1900
Prent 9: zonder adres Zonder inkleuring Periode 1856 - 1900
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols nr. 5 maar enigszins gemoderniseerd, sommige in spiegelbeeld. De tekst van Brepols werd overgenomen.
5. Beeldverhalen 5.3 Sprookjes 5.3.9 Versie waarin Klein Duimpje geboren is uit een kool
18. Leert uit Duimpjes aerdig leven ‘t geen wij u, in deez’ prent hier geven…
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 49 x 66 mm., tweetalige onderschriften. Klein Duimpje wordt geboren in een kool. — Zijn moeder wiegt hem in een klomp. — Hij schrijft met de veer van een mus. 一 De leraar schopt hem van school. 一 Hij verstopt zich in de bijkeuken.一 Hij verstopt zich achter een bezem.一 Hij let op de koeien.一 Hij valt in een kom melk.一 Een koe slikt het in. — De koe is verkocht.一 De slager, als hij het omhakt, vindt daar Klein Duimpje. — Hij vaart in een notendop.一 Het wordt in een hoed naar het ziekenhuis gedragen. — Hij wordt touwslager. — Hij duwt de kar. — Achtervolgd door een wolf, klimt hij in een boom. — Hij steelt brood van een bedelaar. — Hij vlucht een molshoop in.一 Hij komt door een andere opening naar buiten.一 Terwijl hij fruit steelt, valt hij uit een boom en verdrinkt. zie hiervoor de uitgave van Glénisson en Van Genechten.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, groen en rood Periode: 1856 - 1870
Komt waarschijnlijk uit de collectie van Delhuvenne. Beersmans heeft deze gekopieerd onder het nr. 24.
18. Leven Van Den Heyligen Paus en Martelaer Cornelius, Partroon tegen de stuypen, giftigheden en vallende ziekte
Centraal een houtsnede met dubbel kader, niet gesigneerd, 239 x 158 mm. In het midden, Sint Cornelius, in profiel naar rechts en staand, met de tiara, met juk en ratel. Hij houdt het pauselijke kruis in zijn rechterhand. Links en rechts van de heilige een hoge plant met kransvormige bladeren. Boven de houtsnede staat de titel: Leven van den H. Paus en Martelaer Cornelius, Patroon tegen de stuypen, gichtigheden en vallende ziekte. Rondom het houtblok staat een beschrijving van het leven van de heilige gevolgd door een oratie. Het geheel is omlijst door een dubbele lijnkader. Enkele relikwieën van de heilige Cornelius worden bewaard in Beerse, nabij Turnhout. Om deze reden zal de uitgever ongetwijfeld een prent van deze heilige hebben uitgegeven.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam en Koninklijke Bibliotheek van België.
1. Religie 1.2 Heiligen 1.2.2 Heiligen, heiligenlevens en pausen 1.2.2.15 Heilige Cornelius
18. Volkeren van verschillende Landgewesten - Habitans de diverses contrées
Vijf gravures (lijnclichés) gerangschikt in twee rijen; twee op de eerste, drie op de laatste. Vier van deze gravures hebben een dubbele lijnskader, gesigneerd H. BODART en stellen twee ongelooflijke figuren en twee vrouwen in kostuums van de Eerste Republiek voor; 178 x 97 mm. Het vijfde onderwerp, gesigneerd Sopineau sc., stelt een galante scène voor uit de tijd van Lodewijk XIV; 127 x 166 mm
11. Topografie en aardrijkskunde 11.3 Vreemde volkeren 11.3.1 Volkeren algemeen
36 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken, 41 x 37 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Deze interessante en goed gegraveerde plaat, vertegenwoordigt de bezigheden en genoegens van de arbeiders op aarde. Bovenaan de titel: Der Boeren en der Herdren Leven, En wat hun Veld en Akker geven, ’t Vermaak, de winst door ‘t nutte Vee, Deelt u, o Jeugd! dit Prentstel meê. 1e rij: Tarwe snijden. 一 Zaaien. 一 Ploegen. 一 Koeien om te fokken. 一 De stier. 一 De hooizolder. 2e rij: Schoven koren. 一 Vertrek koren naar de schuur. 一 Tarwe dorsen met een dorsvlegel. 一 Kaf van het koren scheiden — opscheppen van koren — rust, glaasje drinken 3e rij: De koe wordt gemolken. 一 Het rund is klaar om geslacht te worden. 一 Het melkmeisje gaat naar de stad. 一 Hooi maaien met de zeis. 一 Hooi harken. 一 Breng het hooi binnen. 4e rij: spelen op de schalmei — liedje zingen — schaapscheren — vee wassen — voorzichtig met moeder schaap! — de liefde tussen twee 5e rij: wachtend op een hooibaal — schaapdrijven — geen herdersknaap te zien — afwachtende houding voor de liefde — dan maar liefde voor de hond — het fluitspel 6e rij: de trouwe hond — schapen drijven met de hond — gooien met een kluit aarde naar een verdwaald schaap — herder zingt een lied uit een boek — dame zingt mee, terwijl de hond schijnbaar slapend de schapen in het oog houdt — schapen drijven naar de kooi
Deze prent van Glénisson en zonen is gekopieerd naar J. Noman te Zaltbommel, uitgegeven met nr. 103 Noman heeft deze blokken overgenomen van Erfgenamen weduwe Cornelius Stichter te Amsterdam die hiermee prent nr. 119 drukte.
180. Een zevental Hoedanigheden Ziet gij hier trap bij trap bekleden - Un nombre de sept Qualitées S'élèvent ici par dégres
Eén groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd ROBYN, 255 x 257 mm. Tweetalige onderschriften. Zeventrapspiramide met centrale portiek waarin zich symbolen van religie bevinden. Op de trappen staan ​​de allegorische figuren van de zeven deugden (Matigheid, Kracht, Voorzichtigheid, Gerechtigheid, Liefdadigheid, Hoop, Geloof), staand en afgebeeld op de gebruikelijke manier. Bovenaan, als titel: Een zevental Hoedanigheden Ziet gij hier trap bij trap bekleden, Als pligten. eigen aan de deugd En godsdienst. Neem ze in acht, .0 Jeugd !
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1860
Afbeelding rond 1790 gegraveerd voor het Stichter-huis in Amsterdam, later uitgegeven door J. Noman (nr. 201). Het houtblok kwam in het bezit van Brepols via de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Brepols behield de Nederlandse tekst. Naast de openhartige vertaling van de legenden plaatste hij boven elk figuur, in beweegbare letters, de Franse naam van de deugden, waarvan de Nederlandse namen al onder elk figuur gegraveerd waren. Het onderwerp is een imitatie van de Trap des Ouderdoms (vgl. Brepols, Gal. Relig. N° 20). Aan het begin van de zeventiende eeuw verschenen soortgelijke gravures die de zeven kardinale en theologische deugden, de zeven planeten of dagen van de week, de twaalf patriarchen, de twaalf apostelen, de eeuwen van de Ouden en de vijf zintuigen voorstellen. Ook het huis Stichter liet een serie graveren voor hun prentenreeks. We vinden deze onderwerpen ook terug in de Duitse prenten, met name in die van Martin Engelbrecht, in Augsburg, tegen het einde van de achttiende eeuw.
3. Allegorie 3.5 Emblemata en overige allegorieën 3.5.1 Allegorieën
181. Beschouwt, met diepen ernst, de ontzettende taferelen... - Prêtez attention à ces tableaux terribles,...
6 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 3 rijen van 2 blokken, 74 x 123 à 129 mm. Tweetalige onderschriften. Rampen en overstromingen in Nederland. Catastrofe in Texel, 1775 一 Delftshaven, drie mensen redden Nederland van een algemene overstroming. 一 De vloed van Dykerhuizen, 1776. 一 De zee dringt de Slaaperdyk binnen (Holl. Sept.). 一 Explosie van het schip Alphen op Curaçao, 1778. 一 Zeeslag bij Doggersbank, 1781. Bovenaan, als titel: Beschouwt, met diepen ernst, de ontzettende tafereelen; Beschouwt de rampen van uw dierbaar vaderland Die we u, o Kinderen ! bij dezen mededeelen, Ter vorming van het hart, ter oefning van ’t verstand.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Tweede zin van het titelkwatrijn aangepast. "Beschouwt de rampen van uw dierbaar vaderland" is nu aangepast naar "Beschouwt de rampen van het oude Nederland". Verder een zeer kleine spellingsaanpassing "ijslykheên" is nu "ijslijkheên" geworden. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Deze houtblokken kwamen in bezit van Brepols op de veiling van J. Noman en Zoon te Zaltbommel, op 9 april 1845. Noman bracht deze prent uit onder het nummer 130. Ze behoorden eerst tot het huis Stichter (nr. 149).
2. Geschiedenis ven vorsten 2.3 Rampen 2.3.7 Overstromingen
181. De schikking van het Albestier, Werkt overal, nu ginds, dan hier.
16 houtblokken met kader, twee ervan gesigneerd met ROBYN, 4 rijen van 4 blokken, 64 x 58 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Bijbelse taferelen uit het Oude Testament, die vooral het verhaal van Simson en dat van Ruth illustreren. Boven, als titel: De schikking van het Albestier overal, nu ginds, dan hier. Dies let, 0 Jeugd ! op die bedryven. Welke u daar ’t voorbeeld van beschryven. De eerste twee afbeeldingen illustreren de dood van Abimelech, zoon van Gedeon de Oudere. In de eerste wordt hij tijdens de opstand van de Sichimieten dodelijk gewond door een stuk molensteen dat een vrouw vanaf de top van een toren op haar hoofd laat vallen; in de tweede, beschaamd om te zijn omgekomen door de hand van een vrouw, beveelt hij zijn schildknaap om hem met zijn zwaard te doorboren. In de volgende scènes komt Jephte's dochter dansend en zingend aanrennen om haar vader te ontmoeten; hemelvaart te midden van de vlammen van de engel die aan Manue en Elyma verscheen; Simson verscheurt een leeuw die hij bij de bek heeft gegrepen, steekt het rijpe koren van de Filistijnen in brand door twee aan twee vossen vast te binden en aan elk van hen een fakkel aan de staart vast te maken, doodt met het kaakbeen van een ezel duizend Filistijnen, ontvoeren de poorten van Gaza; een dappere vrouw (Dalila) knipt Simsons haar, een talisman van zijn kracht; Simson schudt de kolommen van de tempel en de laatste verplettert hem door zijn val met de Filistijnen; mensen van de stam Dan verwijderen het beeld van de moeder van Michas en de priester; tweehonderd Benjaminieten voeren de maagden van Silo weg; Noemi en Ruth verlaten het land van de Moabieten; Ruth aren leest op het veld van Boaz, slaapt aan de voeten van Boaz die uiteindelijk met haar trouwt; Anne draagt ​​haar zoon Samuel op aan tempelwerk.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van J. Noman & Zoon te Zaltbommel nr. 108. Glenisson heeft de oorspronkelijke tekst behouden. Aangezien een van de houtsneden op deze afbeelding (de 7e: Simson doodt de Filistijnen met het kaakbeen van een ezel) in een door Beersmans uitgegeven prent (nr. 96, vierde houtblok) is geplaatst, moet de afbeelding deel hebben uitgemaakt van de collectie van A. Van Genechten. De in Nederland verworven drukvorm is door Robyn gegraveerd voor Stichter in Amsterdam (nr. 98) en behoort tot een serie prenten over sacrale geschiedenis.
1. Religie 1.1 Bijbelprenten 1.1.2 Bijbelprenten met verschillende afbeeldingen uit het Oude Testament
182. Allerhande slag van dieren, Die in vreemde landen tieren - Toutes sortes d'animaux, Vivant au monde nouveau
36 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 6 blokken, 41 x 37 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige verzen. Diverse dieren van alle landen. Bovenaan met titel: Allerhande slag van dieren. Die in vreemde landen tieren, Of in ’t onze zijn bekend, Ziet ge, o jeugd ! in deze prent. Vaak met merkwaardige onderschriften: Dit Schaap met klaauwen, Men vindt beschreven, Kan wel herkaauwen. D’Eenhoorn te leven; Maar ’t heeft geen staart, Maar niemand zag Is vreemd van aard.
Prent 1: gemerkt "B",met adres van wederverkoper "Amsterdam, bij de erve WIJSMULLER." Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw (ander sjabloon) Periode 1840 - 1880
Deze houtsneden, uit de collectie van J. Noman & Zoon, reeds uitgegeven door J. Noman (N° 178), werden tegen het einde van de 18de eeuw gegraveerd voor de firma Stichter, die ze uitgaf onder N° 58. Brepols kwam in het bezit van deze blokken op de veiling van 9 april 1845 en behield bij herdruk de oorspronkelijke Nederlandstalige tekst.
4 houtblokken met kader, niet gesigneerd, enkel Nederlandstalige titel, geen bijschriften. De twee eerste blokken stellen koorddansers voor, de twee laatste blokken zijn acrobaten.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 27. Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 33 drukte.
183. Afbeelding van de Luthersche nieuwe kerk te Amsterdam
Oblong vel. Eén houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. Numan, 189 x 294 mm., Nederlandstalige onderschriften. Onder het houtblok de titel en een lange Nederlandse legende die de beschrijving van het gebouw geeft. Gezicht op de nieuwe Lutherse tempel in Amsterdam, een rotondevormige kerk uit 1668. Gelovigen komen de kerk binnen of gaan naar de kerk; bij de voordeur is een slee gestopt, het is de beroemde "toeslede" van oud Amsterdam. Aan de zijkanten van de houtsnede huizen met puntgevels. Kostuums uit de tweede helft van de 18e eeuw.
Prent 1: gemerkt 'G. en V. G.' Graveur "H. Numan" Sjabloonkleuring geel, oranje en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 2: gemerkt "G." Naam graveur verdwenen van houtblok. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 89. J. Noman heeft deze prent niet in zijn fonds opgenomen, maar wel het houtblok verworven bij overname van het fonds J. Hendriksen in Rotterdam die deze uitbracht met nummer 65. Hendriksen had deze op zijn beurt verworven bij Van Egmont in Amsterdam die deze prent uitgegeven heeft met nummer 58.
11. Topografie en aardrijkskunde 11.1 Stadsgezichten en gebouwen in Nederland 11.1.3 Amsterdam (de Nieuwe Lutherse kerk)
183. Met wild en tam en gehuisdiert, Is deez’ menagerie versiert
8 houtblokken met dubbele lijnskader, gesigneerd A. Cranendoncq, 4 rijen van 2 blokken, 69 x 114 à 117 mm. Tweetalige kwatrijnen. Inheemse dieren en een leeuw. Bovenaan de titel: Met wild en tam en huisgediert, Is deez’ menagerie versiert; Zij spoort vooral uw ijver aan, Om op het pad der deugd te gaan.
Prent 1: Zonder adres, gemerkt "B" Sjabloonkleuring geel, bruin en groen Periode 1840 - 1980
De houtblokken komen uit het fonds van J. Noman & Zoon te Rotterdam, die Brepols op de veiling van 9 april 1845 heeft verworven. Er is een vrij getrouwe replica van deze prent in het fonds van W. C. Wansleven in Zutphen (nr. 33) en een andere in die van het T. C. Hoffers-huis in Rotterdam (nr. 4).
Een groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd H. NUMAN, 312 x 255 mm. Een Savoyaard, met het draaiorgel voor zich uit, toverlantaarn op zijn rug, en vergezeld van een kind dat de marmottenkist draagt. Fraaie gravure naar Frans model uit de tweede helft van de 18e eeuw. Bovenaan de titel, onderaan een Nederlands gedicht van zestien regels over het leven van de Savoyaardse.
Prent 1: zonder adres Sjabloonkleuring geel, bruin en blauw Periode 1840 - 1856
Het blok behoorde vroeger toe aan J. Hendriksen waarvan we een exemplaar kennen met het nr. 47 en het jaartal 1805. (T. L. Thompson, verving de naam van de stad Amsterdam, die nog steeds voorkomt in de editie van Hendriksen in de tweede regel van het gedicht, door Rotterdam, en Glenisson behield deze wijziging.)
9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.1 Kermis en jaarmarkt 9.1.1.3 Savoijaard 9. Spel en vermaak 9.1 Vermaak 9.1.4 Rarekiek, poppenkast en toverlantaarn
184. Zie daar, o jeugd! U weêr onthaald Op schilderijen van ons leven - Voici Enfants! des nouveaux dons, L'images que nous vous offrons
16 houtblokken met kader, gesigneerd J. O. (J. Oortman), 4 rijen van 4 blokken, 63 x 59 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige verzen. Beroepen, één of meerdere ambachtslieden in actie per houtsnede. Kanonniers. 一 Bombardiers.一 Kolvenmakers.一 Portefeuillemakers. 一 Admiraal.一 Trommelaar. 一 Kapper.一 Fabrikant van strijkijzers.一 Schoonmaker van rookpijpen. 一 De dansmeester. 一Vrachtvervoerder.一 Doodskistenmakers.一 Korendrager.一 Tabak hakken. 一 Hoefsmid.一 Linnenpersers. Bovenaan, als titel: Zie daar，o jeugd ! u weêr onthaald Op schilderijen van ons leven; Het geld, dat gij er voor betaald, Zal goed verstand voor intrest geven. De handelaar in portefeuilles prijst weliswaar de degelijkheid van zijn artikelen, maar weigert op krediet te verkopen: Dat tasjen, burger is gewis, Maar op de pof verkoop ik niet. Zoo sterk als eenig tasjen is, En ’t sluit wat vast, gelijk gij ziet. Op het geluid van de viool leert de dansmeester zijn kunst aan een klein meisje: Dit lieve kind danst in manier Der Franschen, met een fraeijen zwier : Zoo ze ook haar’ pligt dus ijvrig doet. Zegt men gewis : Dat meisje is zoet. Het kwatrijn van de laatste scène, waar de linnenpersers de stukken stof tussen de platen van de pers spannen, bevat deze reflectie, die de Franse legende niet reproduceert: “Zo is onderdrukking ook goed voor ons! ". Het laken neemt in fraaiheid aan, Door in de forsche pers te staan, Als men die hevig knellen doet Zoo is verdrukking ook ons goed.
Prachtige houtblokken, afkomstig van de veiling op 9 april 1845 uit de collectie van J. Noman & Zoon, eerder uitgegeven door J. Noman (Nr. 184), die ze had verworven van Stichter. Deze houtblokken, gegraveerd door J. Oortman tegen het einde van de achttiende eeuw, behoren tot een van de meest boeiende series over Nederlandse ambachten. De serie, oorspronkelijk gegraveerd in opdracht van de firma Stichter ter illustratie van hun beroemde almanak, werd later gebruikt voor centsprenten. De eerste houtblokken in deze omvangrijke serie, die meer dan 200 houtsneden omvat, zijn gegraveerd door H. Numan; de overige door J. Oortman. Een deel van deze houtsneden zijn kopieën van diepdrukgravures van J. Luyken, die deel uitmaken van de hooggewaardeerde reeks "Spiegel van het Menselyk Bedryf". Verdere platen uit dezelfde serie worden beschreven in de prenten van Glenisson (Nr. 190) en Beersmans (Nr. 100).
185. De Twaalf Aartsvaderen, de Zonen Jacobs ziet // Men hier ten Trappenrei gesteld met hunne namen
Prent met een grote voorstelling van een trap met dertien treden. Op de treden staan Jacob en zijn twaalf zonen, de aartsvaderen. In de boog onder de trap een voorstelling van Jacobs droom. Onder de afbeelding een vers in twee kolommen.
Prent 2: zonder adres. Titel opgeschoven naar rechts Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 99. Noman had deze blokken eerder overgenomen bij de erfgenamen van de weduwe Cornelius Stichter te Amsterdam, die deze uitbracht met nummer 113.
1. Religie 1.3 Andere religieuze onderwerpen 1.3.4 Trappen met religieuze onderwerpen 1.3.4.2 De Twaalf Aartsvaderen
185. Onderscheiden Ambachten en Bedrijven - Divers Arts et Métiers
30 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 5 blokken, 48 x 50 mm. Tweetalige onderschriften. Ambachten. Boekbinder 一 Ijzersmid 一 Schoenmaker 一 Stoffenverkoper 一 Diamantslijper 一 Timmerman 一 Metselaar 一 Blikslager 一 Koperslager 一 Plaatdrukker 一 Touwslager 一 Loodbewerker 一 Mandenvlechter 一 Leerbewerker 一 Blaasbalgmaker 一 Houtdraaier 一 Tingieter 一 Broodbakker 一 Kaarsenmaker 一 Schrijnwerker 一 Scheepsbouwer 一 Kuiper 一 Brouwer 一 Hoedenmaker 一 Wever 一 Touwmaker 一 Schilder 一 Kleermaker 一 Slachter 一 Schoenenlapper
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 2: zonder adres, gemerkt 'B'. Handschrift op achterzijde in potlood "Jan Ott oud 9 jaar gekregen 19 December 1875" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 3: zonder adres, gemerkt 'B'. Tekstwijzigingen doorheen de gehele prent t;o.v; vorige editie. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1860 - 1880
Prent 4: zonder adres, met gewijzigde titel "Verscheidene Stielen en Ambachten - Divers Arts et Métiers.". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1880 - 1900
Prent 5: zonder adres, met latere titel "Verscheidene Stielen en Ambachten - Divers Arts et Métiers.". Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
Afbeelding 6: houtblok van deze prent (rij 2)
Oud Hollandse houtblokken (Amsterdam), vermoedelijk kopie rond 1700 van een oudere plaat. Ze komen uit de collectie van J. Noman & Zoon en zijn uitgegeven door J. Noman onder het serienummer 326.
186. Vermaak uwe oogen, Jeugd! In ’t zevental Planeten
Een groot houtblok met dubbele lijnskader, gesigneerd ROBYN, 252 x 255 mm. Zeven treden tellende piramide met centrale portiek waarin zich een altaar bevindt met boeken, een trompet en een lier. Rond het altaar, harnas, een schild, een boek, een bol, een zandloper, harten, een boog, pijlen. Bovenaan omringt de zon zich met wolken. Op de trappen, links beginnend, de zeven planeten, Mercurius, Mars, de Maan, de Zon, Jupiter, Venus en Saturnus, op de gebruikelijke manier voorgesteld door de godheden van deze naam, de Maan door Diana en de Zon door Apollo . Bovenaan, als titel: Vermaak uwe oogen, Jeugd 1 in ’t zevental Planeeten. Elk loopende in zvn kring. Men vindt ze dus geheeten Saturnus, Jupiter, Mars, Sol, en Venus met Merkuur en Luna, hier op trappen neer gezet. Onder de houtsnede, een lang Nederlandstalig commentaar in verzen.
Prent 2: gemerkt "G.". Reeksnummer van positie veranderd. Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Prent 3: op naam van wederverkoper "Bij Koster, boekhandelaar, op de Haring Pakkerij, te Amsterdam." Met handschrift bovenaan "Dirk Groen" Sjabloonkleuring geel, roodbruin en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 213. Piramide identiek in architectuur en decoratie aan die gegraveerd door Robyn voor de zeven kardinale en theologische deugden, uitgegeven door Brepols onder nummer 180. Het houtblok, uitgegeven door Glenisson & Van Genechten met de originele tekst, werd gegraveerd door Robyn voor het huis Stichter in Amsterdam (Nr. 100) en werd vervolgens eigendom van J. Noman in Zalt-Bommel (Nr. 213). Glenisson et fils publiceerden de prent later onder hun nr. 41.
186. Wilt, hier, o jeugd! Met lust begluren Een reeks van fraaie Dwerg Posturen - Examinez, Enfants! ces Nuins, Dans leur posture et leur maintien
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 6 blokken, 52 x 38 mm. Tweetalige onderschriften. De titel geeft volgend kwatrijn: Wilt hier, o jeugd ! met lust begluren, Een reeks van fraaije Dwerg Posturen, Van veelerlei beroep en staat, Het strekke uw leerzucht blij ten baat. Onder de eerste afbeelding vinden we volgend gedicht in de vorm van een sextet: Zoo, meester Jordje, Met ’t A B bordje, En Stok ten praal. Uw ernstig weezen, Doet kind’ren vreezen. Voor streng onthaal. De laatste afbeelding geeft onderstaand sextet: Ik schik mijn passen Naar uw verrassen; Dit is mijn wil; ‘K acht u als minnaar Wees dan verwinnaar Van Amaril.
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Zonder inkleuring Periode 1860 - 1880
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Brepols is een herdruk van Noman nr. 217. Deze had de blokken op zijn beurt van Stichter, die deze had uitgegeven onder het nummer 12.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen
8 houtblokken met dubbele kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 2 blokken, Nederlandstalige onderschriften. De prent handelt over het goed en slecht hanteren van lasten. Blok 1: Zoo tilt het moeijelijk. Blok 2: Volg deze na, en het zal beter zijn. Blok 3: Loop zotskap; gij tilt driemaal zwaarder dan noodig is. Blok 4: Gij zijt iets wijzer: doch neem liever het gewigt zelve in de hand. Blok 5: O domoor, zoo kunt gij den steen niet opligten. Blok 6: Doet als deze, en het zal gemakkelijk gaan. De laatste twee blokken zijn omgekeerd en tonen eerst het goede voorbeeld, pas daarna het slechte. Blok 7: Dit is beter vrien het draagt gelijk. Blok 8: Foei dat kan niet, de kleine jongen draagt zoo veel als de groote.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Erve Wijsmuller, Huidenstraat, Amsterdam" Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1856
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 26. Voordien waren deze eigendom van Broese die deze uitbracht onder het nummer 31.
13. Techniek 13.1 Werktuigen en productie
187. Zinnebeelden der heidensche goden en godinnen - Emblèmes des divinités du paganisme
12 houtblokken met dubbele lijnskader, waarvan twee gesigneerd met I.C.I. (Jan Jegher), 3 rijen van 4 blokken, 80 x 58 mm, tweetalige onderschriften. Dit keer passend bij de onderwerpen van de houtsneden, die de volgende emblemen vertegenwoordigen: schoonheid, herfstnachtevening, gierigheid, hemelse straf, vrijheid, plezier, landbouw, luiheid, matigheid, Azië, onrechtvaardigheid, religie. Schoonheid wordt weergegeven door een naakte vrouw, gezien in profiel en staand, haar hoofd omringd door wolken en haar lichaam door verblindend licht; ze houdt in haar rechterhand een wereldbol en een kompas, in de andere een bloeiende tak. Wie of dit beeld toch wezen zal ? Het is de schoonheid van ’t heelal. Religie wordt gesymboliseerd door een gesluierde vrouw, in profiel gezien, met een kruis in haar rechterhand, brandende kolen in de andere; ze leunt tegen een olifant, symbool van eeuwigheid en vroomheid. De godsdienst leidt ons tot de deugd Zij schenkt ons vaak een reine vreugd.
Ze werden oorspronkelijk gebruikt om een Nederlandse editie van een zeer verdienstelijk werk te illustreren, met Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands…verryckt met veele beeldnissen en geestige geleerde overwegingen, door de uytnemende verbeteringe van Giov. Zaratino Castellini Romano. Uyt het Italiaens vertaelt door D. P. Pers. Amsterdam, Dirk Pietersz. Pers. 1644, in-4°. Ze komen uit de collectie van J. Noman, die ze uitgaf onder nr. 333. Brepols heeft de Nederlandse tekst van deze uitgeverij bewaard.
De houtblokken voor deze prent zijn terug te vinden in Cesare Ripa, Iconologia, of uytbeeldingen des verstands 1644 op volgende pagina's: Blok 1: Bellezza. Schoonheyt, pag. 454 Blok 2: Aequinottio del Autunno. Herfsts Evenaer, pag. 505 Blok 3: Avaritia. Gierigheyt, pag. 169 Blok 4: Flagello di Dio. Roede of Geessel Godes, pag. 440 Blok 5: Liberta. Vryheyt, pag. 573 Blok 6: Libidine. Wellust, Geylheyt, pag. 594 Blok 7: Agricoltura. Landbouw, pag. 280 Blok 8: Accidia. Vadsigheyt, pag. 518 Blok 9: Temperanza. Maetigheyt, pag. 317 Blok 10: Asia, pag. 603 Blok 11: Ingiustitia. Ongerechtigheyt, Onrechtveerdigheyt, pag. 366 Blok 12: Religione. Godsdienst, pag. 172
188. Hoe wordt dit schoon geboomt’ verzorgt, door Maagden en door Knapen
Prent met 2 voorstellingen van de vrijers- en vrijstersboom. Bovenaan de titel: Hoe wordt dit schoon geboomt' verzorgt, door Maagden en door Knapen, Een enk'le, (die wis ziekelijk is,) ligt aan den voet te slapen. Links: een boom vol vrouwen, waar mannen een vrijster kunnen uitzoeken. Hieronder een achtregelige vers: Dit 's natuur, in hare werking Bij de prille jeugd, verbeeld: Naauw volwassen, is 't een meisjen, Dat oog van 't knaapje streelt; Of een knaap het oog van 't meisjen; Ieder zoekt, met ijver rond, In den boom der zamenleving — En wie klaagt dat hij niets vond? Rechts: een boom vol mannen, waar dames een potentiele vrijer kunnen "plukken". hieronder volgende achtregelige vers: Altoos is er een voor handen Die zich gaarne ziet geplukt; Want natuur heeft dat begeeren Alle harten ingedrukt; Pluk nogtans na rijp beraden; Pluk met oordeel, zoete jeugd! Gij kunt niet gelukkig huwen, Huwt gij niet verstand en deugd.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Fries Museum, Nederlands Openluchtmuseum Arnhem en Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 185
188. Nog eenigen der dwerg-posturen, Der mode kunt gij hier begluren - Pretez les yeux, attention! Vous apprendez de leurs allures
24 houtblokken met kader, gesigneerd H. NUMAN, 4 rijen van 6 blokken, 50 x 38 mm. Tweetalige onderschriften. Vier kleine komische figuren gevolgd door een reeks karikaturen over de extravagante mode van de tweede helft van de achttiende eeuw, met een of meer personages. Vijftien van deze houtsneden maken het gebruik van de paraplu belachelijk. Bovenaan, als titel, een tweetalig kwatrijn: Nog eenigen der dwerg-posturen, O Jeugd ! en ’t hedendaags bestaan Der mode kunt gij hier begluren. Wil bij ’t gezigt er acht op slaan. De eerste houtsnede toont een uroloog, de neus draagt ​​een grote bril, bijna triomfantelijk een urinoir dragend. Hij wordt bespot door de kleine dame van omvang in het volgende houtblok: Doktor Bril, Zie wat ik wil, Dat zieken deeren, Door ’t Pisglas heen, En weet met een, Hun kwaal te weeren. Gij vangt slechts wind, Schoon ruim half blind, En slacht mijn Waaijer, Waarmed 'k uw Glas Kan brijzelen ras, O leugenkraaijer!
Prent 1: zonder adres, gemerkt 'B'. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "L. LAZARE, in kantoorbehoeften, 's Hage." Gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Het beeld is van Nederlandse origine. Uitgegeven door J. Noman te Zalt-Bommel onder nr. 110, voorheen eigendom van het huis Stichter te Amsterdam. Enkele van deze houtsneden vinden we in de Almanak van deze uitgever en waarschijnlijk zijn ze allemaal gegraveerd ter illustratie van deze jaarlijkse uitgave. Zoals de Nederlandse titel al aangeeft, is er nog een prent (Brepols nr. 186) over dwergen, waarvan dit het vervolg is. Dit is J. Noman's prent nr. 217 (Stichter nr. 12), met 24 houtsneden van dwergen, vergelijkbaar met die afgebeeld op de eerste vier blokken van deze prent. Brepols behield de Nederlandse legendes, maar hij draaide de volgorde van sommige houtsneden om.
4. Humor en satire 4.1 Karikaturen 4.1.3 Dwergen 4. Humor en satire 4.2 Satire op de tijdgeest 4.2.1 Mode (kapsels, hoeden, paraplu's en kleren)
189. Van al de letters op de letterlijst gesteld
189. Van al de letters op de Letterlijst gesteld - Vingt-quatre images bien rangées
24 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 6 rijen van 4 blokken, 36 x 53 mm. Nederlandstalige kwatrijnen, Franstalige verzen. Bovenaan de titel: Van al de letters, op de Letterlijst gesteld, Vindt ge onder elk de zaak, die u 't afbeeldsel meldt. Gij kunt, o jeugd ! den naam daarvan dus leeren spellen. Of lezen, om hierin een nut vermaak te stellen. Nederlands alfabet met dieren, alledaagse voorwerpen, verschillende karakters, etc. In een van de houtsneden giet Xanthippe, de opvliegende vrouw van Socrates, de inhoud van haar po over het hoofd van de illustere filosoof, die aan de deur zit. We zien op de eerste rij een paling, een bijenkorf, een gitaar en een duif; het laatste houtblok vertegenwoordigt een nar. We geven hier een voorbeeld van de tekst van het eerste houtblok: De Aal is een lekkre visch om te eten, Men braadt haar, is zij dik, aan speten, Of bakt, of kookt, of stooft ze al meê; Meest leeft ze in polders, minst in zee.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Gebroeders VAN KAPEL, te Rijswijk", gemerkt 'B' Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1840 - 1880
Prent 2: onderschrift op naam van wederverkoper "J. A. ALDAG, S. Jansstraat, n. 33, Amsterdam .", gemerkt 'B' Geen inkleuring Periode 1840 - 1880
Prent 3: zonder adres, tekst herzet t.o.v. prent 1.Houthoudend papier van slechte kwaliteit. Zonder inkleuring Periode 1880 - 1900
De houtblokken van deze prent zijn afkomstig van het J. Noman & Zoon fonds en maakten deel uit van de eerste serie afbeeldingen gepubliceerd door J. Noman (Nr. 10). Brepols behield de Nederlandse tekst. De prent behoorde omstreeks 1800 tot het huis van W. G. van der Sande & Comp, te Breda en dateert uit deze tijd. Dit is een kopie naar een afbeelding van J. Scheffers in Rotterdam (nr. 46); redelijk getrouwe kopie, waarbij men het kostuum van de vrouwen en dat van de schaatser, die nu een hoge hoed draagt ​​in plaats van de driehoekige, heeft gemoderniseerd. De legendes van Noman zijn dezelfde als die van Scheffers.
14. Opvoeding en onderwijs 14.2 ABC-prenten 14.2.6 Personen en/of Dieren en/of Voorwerpen
189. Ziet, lieve kinderen! Als g’u verpoost van ’t leeren, Deez’ mooie prent
16 houtsneden met kader, niet gesigneerd (signatuur is verwijderd), 4 rijen van 4 blokken, 64 x 56 mm., Nederlandstalige kwatrijnen. Beroepen. Bovenaan de titel : Ziet, lieve kinderen ! als g’u verpoost van ‘t leeren, Voorzeker zult gy meer van deze soort begeeren; Deez’ mooije prent, en leest de versjes met verstand, Wel nu, ligt nemen wy die taak nog eens ter hand. De koerier 一 De zaagmaker.一 De turfhandelaar.一 Dakdekkers. 一 De nattier.一Het bedrukken van wattenschijfjes.一 Betegelen van het blad.一 De molen.一 De ballenmaker in het spel 一 De asman 一 De kolen uitladen. 一 Het watermerk. 一 De kompasmaker. 一 De matrozen 一 De bestratingsafwerkmachine. 一 De paraplumaker. De zesde houtsnede vertegenwoordigt het met de hand bedrukken, door middel van patronen, van de wattenschijfjes waar de jonge meisjes zo dol op zijn dat het water, zegt de legende, hen naar de mond komt: Het wit katoen, wel voorbereid. Wordt, door den hamerslag, bespreid Met bloemen, ruiten, of met banden, Waarnaar de meisjes watertanden. Het twaalfde tableau is niet minder interessant. Het stelt een door een paard getrokken waterkoets voor, "een prettig en handig vervoermiddel, dat ons een dak geeft tijdens het reizen en ons goedkoop naar vele mijlen brengt". De trekschuit geeft een groot gemak; Zy houdt ons, reizende, onder dak, En brengt ons, op die zachte wys, Veel mylen ver, voor kleinen prys.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaren in Rijksprentenkabinet Amsterdam, Ottema-Kingsma Stichting Leeuwarden en Deventer Musea.
Houtblokken afkomstig van de veiling van het fonds “Joh. Noman en Zoon” te Zaltbommel op 9 april 1845. Deze prent van Glénisson & Van Genechten is een herdruk van Noman nr. 142 Voordien waren de blokken eigendom van de erfgenamen Weduwe Cornelius Stichter te Amsterdam, die deze eveneens uitbrachten onder nummer 142
De houtblokken van deze prent gebruikte Noman, behalve voor een "centsprent", eerder ook in het vierdelige boekwerk "Tafereelen van Nederlandsche Kunsten, Ambachten en Bedrijven, voor kinderen. In vier stukjes, met 208 plaatjes." (1828 - 1829). Blok 1: De kruijer, vierde stukje, pag. 100; Blok 2: De zagenmaker of slijper, derde stukje, pag. 94; Blok 3: De brandhout en turfverkooper, derde stukje, pag. 92; Blok 4: De leidekker, vierde stukje, pag. 8; Blok 5: De mattenmaker, derde stukje, pag. 90; Blok 6: De katoendrukker, vierde stukje, pag. 96; Blok 7: De linnenglanzzer, vierde stukje, pag. 12; Blok 8: De scharenslijper, vierde stukje, pag. 10; Blok 9: De kolfballenmaker, vierde stukje, pag. 78; Blok 10: De vuilnisman, derde stukje, pag. 86; Blok 11: De steenkooldrager, derde stukje, pag. 88; Blok 12: De trekschuit, vierde stukje, pag. 106; Blok 13: De kompasmaker, derde stukje, pag. 4; Blok 14: De matroos, derde stukje, pag. 70; Blok 15: De straatmaker, eerste stukje, pag. 12; Blok 16: De parapluienmaker, derde stukje, pag. 64.
Houtsneden van J. Oortman voor de serie ambachten, begonnen door H. Numan, in Stichters Almanak. Vervolgens werden de houtsneden eerst gepubliceerd in de prent van Stichter onder nr. 142, daarna in die van J. Noman onder hetzelfde serienummer. Glenisson heeft de originele tekst en dezelfde volgorde van de houtblokken behouden. Beersmans daarentegen, die later eigenaar werd van deze houtsneden en ze onder nr. 100 uitgaf, vernieuwde (vaak slecht) de tekst en vermengde de houtsneden. Zie nr. 1 van Glenisson et fils.
19. -. Don Quichotte va chercher des aventures.
16 houtsneden met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 4 blokken, Franstalige onderschriften Voorstellingen uit het verhaal van Don Quichotte. Slordige afwerking, slechts enkele blokken hebben een onderschrift, die deels nog slecht leesbaar zijn.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.18 Don Quichote
19. Album d’images – Prentenboek. Reeks 3 – 10
Omslag: rood generveerd papier met handstempel 3 (reeksnummer) en 10 (aantal prenten) Gebrocheerd album bevattende volgende prenten uit de lithografische reeks: 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260
19. Het laeste Avondmael dat Christus met zyne Apostelen gehouden, en dat hy hun de voeten gewasschen heeft
Centraal staat een houtsnede met dubbel lijnkader met tussenin een zware arcering, geen signatuur, 236 x 195 mm. Het onderwerp beslaat niet het hele oppervlak van het houtblok, maar een ruitvorm met afgesneden punten. Aan tafel, te midden van zijn discipelen zit Jezus met aureool en zegend het eten. Rechts van hem en staand, St. Petrus; links van hem en slapend, ellebogen op tafel, St. Johannes. Op de voorgrond en rechts, alleen op een houten bankje, grijpt Judas met zijn linkerhand de tas vast, de prijs van zijn verraad. Bovenaan aan het plafond hangen gordijnen, een Joodse lamp met drie vertakkingen en een mooi architectonisch monumentale zuil. Bovenaan, als titel: Het laeste Avondmael dat Christus met zyne Apostelen gehouden, en dat hy hun de voeten gewasschen heeft. Rondom deze houtsnede staat een beschrijving van het laatste Avondmaal. Het geheel is omlijst door een sierlijk kader.
Prent 1: gevergeerd papier, met onderschrift "Turnhout, nyt het Fabriek en Boek drukkery van P. J. BREPOLS. (Aen de wet voldaen hebbende, zal den na-drukker deézer voôr de rechts-banken vervolgen.)", zonder nummer Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1817 - 1833
Prent 2: gevergeerd papier, met onderschrift "Te Turnhout, uyt het Fabriek en Boekdrukkery van P. J. BREPOLS". Handschrift op achterzijde "D. B. Heslinga 1831" Sjabloonkleuring oker, oranjebruin en blauw Periode 1817 - 1833
Facturatiedatum van houtblok: 01/08/1820
Het Laatste Avondmaal is ook vertegenwoordigd in het fonds van de Turnhoutse uitgever Glénisson en Van Genechten onder het N° 160.
12 houtsneden zonder kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 69 tot 70 X var. Tweetalige onderschriften. Kinderspelen: blindemannetje, schommel, tol, bal, schieten, hoepels, de boog, bokspringen, stelten, cavalerie-aanval, schaatsen, soldatenoefeningen.
Niet aanwezig in eigen collectie. Exemplaar in Rijksprentenkabinet Amsterdam.
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne over en drukte hiermee prent nr. 79.
20 houtblokken in kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 50 x 67 mm., Tweetalige onderschriften. De Vlaamse variant van deze prent staat bekend als "Jan de Wasscher" en is immens populair, zoals te zien is in Brepols nummers 123 en 124. Dit onderwerp werd door talrijke Nederlandse prentenmakers uitgegeven. In de Nederlandse versies van het verhaal over Jan en Griet worden we getuige van een oude ruzie tussen echtgenoten over wie de broek mag dragen. In deze specifieke variant is er echter geen ruzie tussen de twee. Onze meelijwekkende held, Lammen Goedzak, doet afstand van zijn mannelijke waardigheid en neemt de laagste huishoudelijke taken op zich. De traditionele rollen zijn omgekeerd: het is de gezegende tijd van de vrouw. Terwijl Margot in gezelschap van haar bediende eet, drinkt en zich vermaakt, is Lammen Goedzak druk in de weer. Hij veegt, schuurt, kookt, bereidt het eten, zorgt voor de kinderen en spint het garen. Wanneer Lammen Goedzak sterft, huilt Margot. Ze begrijpt eindelijk de waarde van alles wat ze zojuist heeft verloren. Een bijzonder detail in de prent van Brepols is het beeld van de ellende van de ploeger en de gewone mensen, die kort voor de 19e eeuw verschrikkelijk was. Deze arme mensen sliepen uit angst hun linnen voortijdig te verslijten, vaak naakt, vergelijkbaar met de situatie in de Middeleeuwen. De graveur van het prototype van Brepols, dat dateert uit de 18e eeuw, stelt Lammen dan ook voor als een ongelukkige man die vrij naakt uit bed is geworpen. In de 19e eeuw, toen de levensomstandigheden van gewone mensen aanzienlijk verbeterden, was het echter gebruikelijk dat men een linnen hemd zowel overdag als ’s nachts droeg.
Prent 1: met onderschrift "Turnhout, By BREPOLS en DIERCKX, ZOON.N," Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen Periode 1840 - 1860
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols en bracht deze uit onder het nummer 21.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.66 Lamme Goedzak en zijn griet
12 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 4 rijen van 3 blokken, 68 x 91 mm., tweetalige onderschriften.
Prent 1: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en groen (ook nog in collectie met andere sjablonen ingekleurd) Periode 1870 - 1902
Prent 2: zonder adres, houthoudend papier van slechte kwaliteit. Sjabloonkleuring geel, rood en blauw Periode 1870 - 1902
Beersmans kopieerde deze prent naar voorbeeld van prent nr. 6 afkomstig uit het fonds Erve Rynders, te Amsterdam.
Vrij getrouwe replica van afbeelding nr. 49 van Glenisson et fils, waarvan de ondertitel en bijschriften bewaard zijn gebleven.
19. Ourson, den Wildeman, word Jonkheyd, U gegeven; wees niet aen hem gelyk door ongeregeld Leven.
20 houtblokken met kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 48 x 65 mm., tweetalige onderschriften. De moeder vergeet haar zoon in het bos.一 Een beer vind de jongen.一 Hij wordt de metgezel van de welpen.一 De beer zoogt hem.一 Hij houdt de wacht bij de ingang van zijn grot.一 Hij steelt de schapen.一 Een jager achtervolgt hem tevergeefs.一 Hij ontwortelt bomen om zichzelf te verdedigen.一 De boeren grijpen hem terwijl hij slaapt.一 Hij jaagt ze op de vlucht en doodt een paar van hen.一Hij stormt een feestelijk dorp binnen en zaait terreur.一Hij verslindt wat hij vindt op verlaten tafels.一 Dronken wordt hij meegenomen, vastgebonden en in een put gegooid.一 Ze gooien nog een molensteen in de put 一 Hij kruipt met de molensteen als een ketting om zijn nek uit de put.一 Uit wraak sloopt hij een huis.一 De soldaten marcheren met een kanon op hem af.一 met een kanonschot schieten ze een been af.一 Ze binden hem vast aan een kar die hij kapot maakt.一 Hij springt in het water maar wordt gestenigd en sterft.
Prent 1: onderschrift op naam van wederverkoper "Bij J. K. Zeehuijsen, te Leeuwaarden.". Sjabloonkleuring geel, roodbruin en groen Periode 1840 - 1856
Glénisson & Van Genechten kopieerde deze prent naar voorbeeld van Brepols nr. 29, maar gemoderniseerd. Het tweede blok van de eerste rij is in spiegelbeeld overgenomen en in het laatste blok vlucht Ourson naar rechts van het beeld in plaats van naar links. De min of meer gecorrigeerde tekst van Brepols is bewaard gebleven.
Antoine Van Genechten verkocht in 1870 zijn fonds mannekensbladen aan stadsgenoot Beersmans–Pleek die met de blokken van deze prent nr. 41 drukte.
5. Beeldverhalen 5.1 Beeldverhalen algemeen 5.1.76 Ourson de Wildeman
19. Vragen en antwoorden – Demandes et Reponses
Oblong vel. 6 houtblokken zonder kader, niet gesigneerd, 2 rijen van 3 blokken van verschillende afmetingen. Tweetalige onderschriften. Scènes met twee personages, deels in Bretonse klederdracht, naar Frans model uit het begin van de 19e eeuw. In de derde scène praat een visser in Bretonse klederdracht, leunend tegen de deur van een huis, met de bewoner: V. Wel Jan, hoe komt het dat je met zulken morsigen kiel gekleed zyt ? A. Dat komt Katrien omdat ik onder de burgerwacht ben. Op de laatste afbeelding ondervraagt ​​een bedelaar een boer: V. Wel boer, waarom draag je toch zulken leelyken hoed? A. Baasje omdat dit de moden is onder de Boeren, even als het onder de Heeren en de Geiten de moden is een baerd aen de kin te dragen.
Prent 2: zonder adres. Opvallend aan deze prent is dat door het slechte aanleg op de pers een deel van prent nr. 25 met titel "Verschillende handwerken" meegedrukt is. Dit toont aan dat de prenten ook in deze periode niet meer los werden gedrukt maar minstens samen met één andere prent. Sjabloonkleuring geel, rood en groen Periode 1856 - 1900
geen exemplaar bekend op naam van G en V G
Glénisson & Van Genechten nam het fonds Delhuvenne uit Turnhout over. Deze prent is een herdruk van Delhuvenne nr. 62