19. Lammen Goedzak – Le bon Guillaume

Titel

19. Lammen Goedzak – Le bon Guillaume

Uitgever

Brepols, P.J.
Brepols & Dierckx Zoon

Beschrijving

Prent 1: met onderschrift "Turnhout, By BREPOLS en DIERCKX, ZOON.N,"
Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen
Periode 1840 - 1860
Prent 2: zonder adres
Sjabloonkleuring geel, rood-bruin en groen
Periode 1840 - 1860

Onderwerp

20 houtblokken in kader, niet gesigneerd, 5 rijen van 4 blokken, 50 x 67 mm., Tweetalige onderschriften.      

De Vlaamse variant van deze prent staat bekend als "Jan de Wasscher" en is immens populair, zoals te zien is in Brepols nummers 123 en 124. Dit onderwerp werd door talrijke Nederlandse prentenmakers uitgegeven. In de Nederlandse versies van het verhaal over Jan en Griet worden we getuige van een oude ruzie tussen echtgenoten over wie de broek mag dragen. In deze specifieke variant is er echter geen ruzie tussen de twee.

Onze meelijwekkende held, Lammen Goedzak, doet afstand van zijn mannelijke waardigheid en neemt de laagste huishoudelijke taken op zich. De traditionele rollen zijn omgekeerd: het is de gezegende tijd van de vrouw. Terwijl Margot in gezelschap van haar bediende eet, drinkt en zich vermaakt, is Lammen Goedzak druk in de weer. Hij veegt, schuurt, kookt, bereidt het eten, zorgt voor de kinderen en spint het garen.

Wanneer Lammen Goedzak sterft, huilt Margot. Ze begrijpt eindelijk de waarde van alles wat ze zojuist heeft verloren.

Een bijzonder detail in de prent van Brepols is het beeld van de ellende van de ploeger en de gewone mensen, die kort voor de 19e eeuw verschrikkelijk was. Deze arme mensen sliepen uit angst hun linnen voortijdig te verslijten, vaak naakt, vergelijkbaar met de situatie in de Middeleeuwen. De graveur van het prototype van Brepols, dat dateert uit de 18e eeuw, stelt Lammen dan ook voor als een ongelukkige man die vrij naakt uit bed is geworpen. In de 19e eeuw, toen de levensomstandigheden van gewone mensen aanzienlijk verbeterden, was het echter gebruikelijk dat men een linnen hemd zowel overdag als ’s nachts droeg.

Relatie

Brepols nam deze drukvorm in 1817, samen met nog 15 andere, over van Verhoeven, opvolger van Le Tellier te Lier.

Taal

Nederlands en Frans

Type

houtsneden, ingekleurd met sjablonen

Aanduiding

5. Beeldverhalen
5.1 Beeldverhalen algemeen
5.1.66 Lamme Goedzak en zijn griet

Opmerkingen